ಸುಮತೀ ಶತಕಂ (ತೆಲುಗು)
Shatakams · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
shree raamuni dayachetanu naaroodhiga sakala janulu nauraa yanagaa dhaaraalamaina neetulu norooraga javulu putta nudiveda sumatee ॥ 1 ॥
akkaraku raani chuttamu, mrokkina varameeni velpu, moharamuna daa nekkina baarani gurramu grakkuna vidavangavalayu gadaraa sumatee ॥ 2 ॥
adigina jeetambiyyani midimelapu doranu golchi midukuta kanten vadigala yeddula gattuka madi dunnuku bratuka vachchu mahilo sumatee ॥ 3 ॥
adiyaasa koluvu goluvaku, gudi maniyamu seyaboku, kujanula todan viduvaka koorimi seyaku, madavini dodarakonti narugaku sumatee ॥ 4 ॥
adharamu gadaliyu, gadalaka madhuramulagu bhaasha ludugi mauna vratudau adhikaara roga poorita badhiraandhaka shavamu jooda baapamu sumatee ॥ 5 ॥
appu koni cheyu vibhavamu, muppuna briayamputaalu, moorkhuni tapamun, dapparayani nripu raajyamu depparamai meeda geedu dechchura sumatee ॥ 6 ॥
appichchuvadu, vaidyudu neppudu nedategaka paaru nerunu, dvijudun joppadina yoora nundumu choppadakunnatti yooru chorakumu sumatee ॥ 7 ॥
alluni manchitanambu, gollani saahitya vidya, komali nijamun, bolluna danchina biyyamu, dellani kaakulunu levu teliyumu sumatee ॥ 8 ॥
aakonna koode yamritamu, taakonchaka nichchuvaande daata dharitrin, sokorchuvaade manujudu, tekuva galavaade vamsha tilakudu sumatee ॥ 9 ॥
aakali yudugani kadupunu, vekatiyagu lanja padupu viduvani bratukun, braakonna nooti yudakamu, mekala paadiyunu rota medini sumatee ॥ 10 ॥
ichchunade vidya, ranamuna jochchunade magatanambu, sukaveeshvarulun mechchunade nerchu, vaduku vachchunade keedu summu vasudhanu sumatee ॥ 11 ॥
immuga jaduvani norunu, nammaa yani bilichi yanna madugani norun, dammula biluvani norunu gummari manu dravvinatti guntara sumatee ॥ 12 ॥
udumundade noorendlunu, badiyundade permi baamu padinoorendlun, maduvuna gokkera yundade, kadu nila burushaartha parudu gaavale sumatee ॥ 13 ॥
uttamagunamulu nichuna ketteRaguna galuga nerchu; neyyedalam daa nettichchi karagi posina nittadi bangaaramagune yilalo sumatee? ॥ 14 ॥
udakamu draavedu hayamunu, madamuna nupponguchundu mattebhambun, modavu kada nunna vrishabhamu, jaduvani yanichu gadaku janakura sumatee ॥ 15 ॥
upakaariki nupakaaramu vipareetamu gaadu seya vivarimpangaa; napakaariki nupakaaramu nepamennaka seyuvaadu nerpari sumatee ॥ 16 ॥
upamimpa modalu tiyyana kapatam bedanedanu jeRaku kai vadine po nepamulu vedakunu gadapata gapatapu durjaati pondu gadaraa sumatee ॥ 17 ॥
eppati keyyadi prastuta mappatikaa maatalaadi, yanyula manamul noppinchaka, taa novvaka, tappinchuka tiruguvaadu dhanyudu sumatee ॥ 18 ॥
eppudu dappulu vedakedu nappurushuni golvagooda dadi yetlannan sarpambu padaga needanu gappa vasinchina vidhambu gadaraa sumatee ॥ 19 ॥
eppudu sampada kaligina nappudu bandhuvulu vattu radi yetlannan teppaluga jeRuvu nindina gappalu padivelu cheru gadaraa sumatee ॥ 20 ॥
eRakumee kasugaayalu, dooRakumee bandhujanula doshamu summee, paaRakumee ranamanduna, meeRakumee guruvu naajna medini sumatee ॥ 21 ॥
oka yooriki noka karanamu, noka teerpariyaina gaaka, nogi daRuchainan, gakavikalu gaaka yundune sakalambunu gottuvadaka sahajamu sumatee ॥ 22 ॥
oru naatma dalachu sati vidu, maRumaatalu paluku satula mannimpakumee, veRa peRugani bhatunelaku, taRachuga sati gavaya boku, tagadura sumatee ॥ 23 ॥
ollani sati nollani pati, nollani chelikaani viduva nollani vaade gollandu, kaaka dharalo gollandunu golladaune gunamuna sumatee ॥ 24 ॥
odala bandlunu vachchunu, odalu naabandlameeda noppuga vachchun, odalu bandlunu valane vaadambadu galimi lemi vasudhanu sumatee ॥ 25 ॥
kadu balavantudainanu budamini braayamputaali buttina yintan dadavunda nichcheneniyu badupuga nangadiki daane bamputa sumatee ॥ 26 ॥
kanakapu simhaasanamuna shunakamu goorchundabetti shubha lagnamunam donaraga battamu gattina venukati gunamela maanu vinaraa sumatee ॥ 27 ॥
kappaku noragaalainanu, sarpamunaku rogamaina, sati tuluvainan, muppuna daridrudainanu, tappadu maRi duhkha maguta tathyamu sumatee ॥ 28 ॥
kamalamulu neeta baasina kamalaaptuni rashmi soki kamalina bhangin tama tama nelavulu dappina tama mitrulu shatrulauta tathyamu sumatee ॥ 29 ॥
karanamu garanamu nammina maranaantaka maunu gaani manaledu sumee, karanamu dana sari karanamu maRi nammaka marma meeka manavale sumatee ॥ 30 ॥
karanamula nanusarimpaka virasambuna dinna tindi vikatinchu jumee yirusuna kandena bettaka parameshvaru bandi yaina baaradu sumatee ॥ 31 ॥
karanamu saadaiyunnanu, gari mada mudiginanu, baamu gaRavaka yunnan, dhara delu meetakunnanu, gara maruduga lekka gonaru gadaraa sumatee ॥ 32 ॥
kasugaaya gaRachi chuchina masalaka pasa yogaru raaka madhurambagunaa, pasa galugu yuvatulundaga pasi baalala bonduvaadu pashuvura sumatee ॥ 33 ॥
kavi kaani vaani vraatayu, navarasa bhaavamulu leni naatula valapun, davili chanu pandi neyani vividhaayudha kaushalambu vridharaa sumatee ॥ 34 ॥
kaadu sumee dussangati, podusumee "keerti" kaanta pondina pidapan, vaadu sumee yappichchuta, ledu sumee satula valapu leshamu sumatee ॥ 35 ॥
kaamukudu danisi vidichina komali baravitudu gavaya goruta yellan bremamuna jeRaku pippiki chimalu vesa mooginatlu siddhamu sumatee ॥ 36 ॥
kaaranamu leni nagavunu, beranamu leni lema, prithivee sthalilo booranamu leni booreyu, veeranamu leni pendli vridharaa sumatee ॥ 37 ॥
kulakaanta toda neppudu galahimpaku, vatti tappu ghatiyimpakumee, kalakanthi kanta kannee rolikina siri yinta nunda nolladu sumatee ॥ 38 ॥
koorimi gala dinamulalo neramu lennadunu galuga neravu maRi yaa koorimi virasambainanu neramule tochu chundu nikkamu sumatee ॥ 39 ॥
konchepu naru sangatiche nanchitamuga geedu vachchu nadi yetlannan ginchittu nalli kuttina manchamunaku jetu vachchu mahilo sumatee ॥ 40 ॥
kokkokamella jadivina, chakkanivadaina, raaja chandrundainan, mikkili rokkamu liyyaka, chikkadura vaarakaanta siddhamu sumatee ॥ 41 ॥
koRa gaani koduku buttina koRa gaamiye kaadu, tandri gunamula jeRachun cheRaku tuda vennu buttina jeRakuna teepella jeRachu siddhamu sumatee ॥ 42 ॥
komali vishvaasambunu, baamulato jelimi, yanya bhaamala valapun, vemula tiyyadanambunu, bhoomeeshula nammikalunu bonkura sumatee ॥ 43 ॥
gadana gala magani juchina nadugaduguna madugu lidudu rativalu damalo, gada nudugu magani juchina nada peenugu vachche nanchu naguduru sumatee ॥ 44 ॥
chintimpaku kadachina pani, kintulu valaturani namma kentayu madilo, nantahpura kaantalato mantanamula maanu midiye matamura sumatee ॥ 45 ॥
chimalu pettina puttalu paamula kiravainayatlu paamarudu dagan hemambu gooda bettina bhoomeeshula paala jeru bhuvilo sumatee ॥ 46 ॥
chuttamulu gaani vaaralu chuttamulamu nikatanchu sompu dalirpan nettukoni yaashrayinturu gattiga dravyambu galuga gadaraa sumatee ॥ 47 ॥
chetulaku dodavu daanamu, bhootalanaathulaku dodavu bonkami dharalo, neetiye todavevvaariki, naatiki maanambu todavu nayamuga sumatee ॥ 48 ॥
tada vorvaka, yoda lorvaka, kadu vegam badichi padina gaaryam bagune, tada vorchina, noda lorchina, jedipoyina kaaryamella jekuRu sumatee ॥ 49 ॥
tana kopame tana shatruvu, tana shaantame tanaku raksha, daya chuttambau tana santoshame svargamu, tana duhkhame naraka mandru tathyamu sumatee ॥ 50 ॥
tana yoori tapasi tapamunu, tana putruni vidya pempu, dana sati roopun, dana perati chettu mandunu, manasuna varnimparetti manujulu sumatee ॥ 51 ॥
tana kalimi yindra bhogamu, tana lemiye svargaloka daaridryambun, dana chaavu jala pralayamu, tanu valachina yadiye rambha tathyamu sumatee ॥ 52 ॥
tana vaaru leni chotanu, janaminchuka leni chota, jagadamu chotan, anumaanamaina chotanu, manujunakunu niluva dagadu mahilo sumatee ॥ 53 ॥
tamalamu veyani norunu, vimatulato chelimi chesi vetabadu telivin, gamalamulu leni kolakunu, himadhaamudu leni raatri heenamu sumatee ॥ 54 ॥
talanundu vishamu phanikini, velayangaa doka nundu vrishchikamunakun, tala toka yanaka yundunu khalunaku niluvella vishamu gadaraa sumatee ॥ 55 ॥
talapodugu dhanamu posina velayaaliki nijamu ledu vivarimpangaa dala dadivi baasa jesina velayaalini nammaraadu vinaraa sumatee ॥ 56 ॥
tala maasina, nolu maasina, valuvalu maasinanu braana vallabhunainan gulakaantalaina roturu tilakimpaga bhoomilona diramuga sumatee ॥ 57 ॥
taanu bhujimpani yarthamu maanava pati jeru gonta maRi bhoogatamau gaanala neegalu goorchina teniya yoru jerunatlu tiramuga sumatee ॥ 58 ॥
daggaRa kondemu seppedu preggada palukulaku raaju priyudai maRi daa neggu braja kaacharinchuta boggulakai kalpataruvu boduchuta sumatee ॥ 59 ॥
dhanapati sakhudai yundina nenayangaa shivudu bhikshamettaga valasen, dana vaari kenta galigina dana bhaagyame tanaku gaaka tathyamu sumatee ॥ 60 ॥
dheerulaku jeyu meladi saarambagu naarikela salilamu bhangin gauravamunu maRi meedata bhoori sukhaavahamu nagunu bhuvilo sumatee ॥ 61 ॥
naduvakumee teruvokkata, guduvakumee shatru ninta goorimi todan, muduvakumee paradhanamula, nuduvakumee yorula manasu novvaga sumatee ॥ 62 ॥
nammaku sunkari, joodari, nammaku mogasaala vaani, natu velayaalin, nammaku mangadi vaanini, nammaku mee vaama hastu navanini sumatee ॥ 63 ॥
nayamuna baalum draavaru, bhayamunanu vishammunaina bhakshinturugaa, nayamenta doshakaariyo, bhayame joopanga valayu baaguga sumatee ॥ 64 ॥
narapatulu meRa dappina, diramoppaga vidhava yinta deerpari yainan, garanamu vaidikudainanu, maranaantaka maunugaani maanadu sumatee ॥ 65 ॥
navarasa bhaavaalankrita kavitaa goshtiyunu, madhura gaanambunu daa naviveki kenta jeppina jevitiki shankhoodinatlu siddhamu sumatee ॥ 66 ॥
navvakumee sabha lopala, navvakumee talli, dandri, naathula todan, navvakumee parasatito, navvakumee vipravarula nayamidi sumatee ॥ 67 ॥
neere praanaadhaaramu nore rasabharitamaina nuduvula kellan naariye narulaku ratnamu cheeraye shringaaramandru siddhamu sumatee ॥ 68 ॥
pagavala devvari todanu, vagavangaa valadu lemi vachchina pidapan, dega naada valadu sabhalanu maguvaku manasiyya valadu mahilo sumatee ॥ 69 ॥
patikadaku, dannu goorina satikadakunu, velpu kadaku, sadguru kadakun, sutukadaku rittachetula matimantulu chanaru neeti maargamu sumatee ॥ 70 ॥
panicheyunedala daasiyu, nanubhavamuna rambha, mantri yaalochanalan, danabhukti yedala dalliyu, nan dana kulakaanta yundu naguraa sumatee ॥ 71 ॥
paranaaree sodarudai, paradhanamula kaasapadaka, parulaku hitudai, parulu danu bogada negadaka, paru laligina naluga natadu paramudu sumatee ॥ 72 ॥
parasati kootami goraku, paradhanamula kaasapadaku, barunenchakumee, sarigaani goshti seyaku, sirichedi chuttambu kadaku jeraku sumatee ॥ 73 ॥
parasatula goshthi nundina purushudu gaangeyudaina bhuvi ninda padun, barasati susheelayainanu barusangati nunna ninda paalagu sumatee ॥ 74 ॥
parulaku nishtamu seppaku, porugindlaku banulu leka povaku mepudun, baru gadisina sati gavayaku, meRigiyu birusaina hayamu lekkaku sumatee ॥ 75 ॥
parvamula satula gavayaku, murveeshvaru karuna nammi yubbaku madilo, garvimpa naali bempaku, nirvahanamu leni chota niluvaku sumatee ॥ 76 ॥
palu domi seyu vidiyamu, talagadigina naati nidra, tarunulayedalan bola yaluka naati kootami vela yintani chepparaadu vinaraa sumatee ॥ 77 ॥
paateRugani pati koluvunu, gootambuna keRukapadani komali ratiyun, betetta jeyu chelimiyu, netiki nedureedinattu lennaga sumatee ॥ 78 ॥
paalanu galasina jalamunu paala vidhambunane yundu barikimpangaa paala chavi jeRachu gaavuna paalasudagu vaani pondu valadura sumatee ॥ 79 ॥
paalasunakaina yaapada jaalimbadi teerpa dagadu sarvajnunakun telagni badaga battina meleRugune meetu gaaka medini sumatee ॥ 80 ॥
piluvani panulaku bovuta, galayani sati gatiyu, raaju gaanani koluvum, biluvani perantambunu, valuvani chelimiyunu jeya valadura sumatee ॥ 81 ॥
putrotsaahamu tandriki putrudu janminchinapude puttadu, janulaa putruni kanugoni bogadaga putrotsaahambu naadu pondura sumatee ॥ 82 ॥
purikini praanamu gomati, varikini praanambu neeru vasumati lonan, garikini praanamu tondamu, sirikini praanambu maguva siddhamu sumatee ॥ 83 ॥
puli paalu dechchi yichchina, nalavadagaa gunde gosi yaRache nidinan, dalapodugu dhanamu bosina, velayaaliki goormi ledu vinaraa sumatee ॥ 84 ॥
pettina dinamula lopala nattadavulanaina vachchu naanaarthamulun, bettani dinamula ganakapu gattekkina nemi ledu gadaraa sumatee ॥ 85 ॥
poruguna bagavaadundina, niravondaka vraatakaade yelika yainan, dhara gaapu kondemaadina, garanaalaku braduku ledu gadaraa sumatee ॥ 86 ॥
bangaaru kuduva bettaku, sangaramuna baaRipoku sarasudavaite, nangadi vechchamu vaadaku, vengalito jelimi valadu vinaraa sumatee ॥ 87 ॥
balavantuda naakemani paluvurato nigrahinchi palukuta melaa, balavanta maina sarpamu chali cheemala cheta jikki chaavade sumatee ॥ 88 ॥
madinokani valachi yundaga madichedi yoka kroora vitudu maanaka tirugun badi chiluka pilli pattina jaduvune yaapanjaramuna jagatini sumatee ॥ 89 ॥
mandala pati samukhambuna mendaina pradhaani leka melaguta yellan gondanta madapu tenugu tondamu lekundinatlu dochura sumatee ॥ 90 ॥
mantrigalavaani raajyamu tantramu sedakunda niluchu daRachuga dharalo mantri viheenuni raajyamu jantrapu geeloodinatlu jarugadu sumatee ॥ 91 ॥
maataku braanamu satyamu, kotaku braanambu subhata koti, dharitrin botiki braanamu maanamu, cheetiki braanambu vraalu siddhamu sumatee ॥ 92 ॥
maanadhanu daatmadhriti chedi heenundagu vaani naashrayinchuta yellan maanedu jalamula lopala nenugu meyi daachinattu leRugumu sumatee ॥ 93 ॥
melenchani maalinyuni, maalanu, mogasaalevaani, mangali hitugaa nelina narapati raajyamu nela galasi povugaani negadadu sumatee ॥ 94 ॥
raapommani piluvani yaa bhoopaaluni golva bhukti muktulu galave deepambu leni yintanu jepuna keellaadinatlu siddhamu sumatee ॥ 95 ॥
roopinchi paliki bonkaku, praapagu chuttambu neggu palukaku madilo, gopinchu raaju golvaku, paapapu deshambu soRaku padilamu sumatee ॥ 96 ॥
laavigalavaani kantenu bhaavimpaga neetiparudu balavantundau graanambanta gajambunu maavativaadekkinatlu mahilo sumatee ॥ 97 ॥
vaRadaina chenu dunnaku, kaRavainanu bandhujanula kada kegakumee, parulaku marmamu cheppaku, pirikiki dalavaayi tanamu pettaku sumatee ॥ 98 ॥
varipanta leni yoorunu, dora yundani yooru, todu dorakani teruvun, dharanu pati leni grihamunu narayangaa rudrabhoomi yanadagu sumatee ॥ 99 ॥
vinadagu nevvaru jeppina vininantane vega padaka vivarimpa dagun kani kalla nijamu delisina manujude po neeti parudu mahilo sumatee ॥ 100 ॥
veedemu seyani norunu, jedela yadharaamritambu seyani norun, paadangaraani norunu boodida kiravaina paadu bondara sumatee ॥ 101 ॥
velayaali valana goorimi galagadu, maRi galigeneni kadateRadugaa, baluvuru nadachedu teruvuna molavadu puvu, molicheneni podaladu sumatee ॥ 102 ॥
velayaalu cheyu baasalu, velayaga mogasaala bondu velamala chelimin, galalona ganna kalimiyu vilasitamuga nammaraadu vinaraa sumatee ॥ 103 ॥
vesarapu jaati gaanee, veesamu daa jeyanatti veeridi gaanee, daasi kodukaina gaanee, kaasulu gala vaade raaju gadaraa sumatee ॥ 104 ॥
shubhamula pondani chaduvunu, nabhinayamuga raagarasamu nandani paatal, gubha gubhalu leni kootami, sabha mechchani maatalella jappana sumatee ॥ 105 ॥
sarasamu virasamu koRake, paripoorna sukhambu ladhika baadhala koRake, peruguta viruguta koRake, dhara tagguta hechchu koRake tathyamu sumatee ॥ 106 ॥
siri taa vachchina vachchunu salalitamuga naarikela salilamu bhangin, siri taa boyina bovunu kari mringina velaga pandu karanini sumatee ॥ 107 ॥
streela yeda vaadulaadaku, baalurato jelimichesi bhaashimpakumee, melaina gunamu viduvaku, melina pati ninda seya kennadu sumatee ॥ 108 ॥
ಸುಮತೀ ಶತಕಂ (ತೆಲುಗು) ಬಗ್ಗೆ
ಸುಮತಿ ಶತಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನದ ೧೦೮ ಚಿಕ್ಕ ಪದ್ಯಗಳ ತೆಲುಗು ಶತಕ; ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಬುದ್ಧಿಯ "ಸುಮತಿ"ಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಬಾರದ ನೆಂಟ, ಮೊರೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸದ ದೇವರು, ಏರಿದರೆ ಸಾಗದ ಕುದುರೆ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಸಂಪತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬುವಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಂದು, ಬೇಲದ ಹಣ್ಣಿನ ತಿರುಳು ಮಾಯವಾಗುವಂತೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಬದ್ದೆನ (೧೩ನೇ ಶತಮಾನ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಓದಲು ಮತ್ತು ಕಂಠಪಾಠಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಠಪಾಠವಾಗುವ ತೆಲುಗು ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು; ತಲೆಮಾರುಗಳ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳು ಇದರ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ.
- ಇದರ ಪದ್ಯಗಳು ಕಂದ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ, ನೆನಪಿಡಲು ಸುಲಭವಾದ ಚಿಕ್ಕ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯಗಳು.
- ಶ್ರೀರಾಮನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಈ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಜನರು "ಔರಾ" ಎನ್ನುವಂತೆ ಹೇಳುವೆನು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಮೊದಲ ಪದ್ಯ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಸುಮತಿ" ಯಾರು?
ಪ್ರತಿ ಪದ್ಯ ಸಂಬೋಧಿಸುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಬುದ್ಧಿಯವನು; ಓದುಗ.
ಸುಮತಿ ಶತಕವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಬದ್ದೆನ.
ಇದು ಏನನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ?
ಜನ, ಹಣ, ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು