ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷದ್ - ಭೃಗುವಲ್ಲೀ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
(tai.aa.9.1.1)
om sa̠ha naa̍vavatu । sa̠ha nau̍ bhunaktu । sa̠ha vee̠rya̍-nkaravaavahai । te̠ja̠svinaa̠vadhee̍tamastu̠ maa vi̍dvishaa̠vahai̎ । om shaanti̠-shshaanti̠-shshaanti̍h ॥
bhrigu̠rvai vaa̍ru̠nih । varu̍na̠-mpita̍ra̠mupa̍sasaara । adhee̍hi bhagavo̠ brahmeti̍ । tasmaa̍ e̠tatpro̍vaacha । anna̍-mpraa̠na-nchakshu̠shshrotra̠-mmano̠ vaacha̠miti̍ । tagm ho̍vacha । yato̠ vaa i̠maani̠ bhootaa̍ni̠ jaaya̍nte । yena̠ jaataa̍ni̠ jeeva̍nti । yatpraya̍ntya̠bhisamvi̍shanti । tadviji̍jnaasasva । tadbrahmeti̍ । sa tapo̍-'tapyata । sa tapa̍sta̠ptvaa ॥ 1 ॥ iti prathamo-'nuvaakah ॥
anna̠-mbrahmeti̠ vya̍jaanaat । a̠nnaaddhye̍va khalvi̠maani̠ bhutaa̍ni̠ jaaya̍nte । anne̍na̠ jaataa̍ni̠ jeeva̍nti । anna̠-mpraya̍ntya̠bhisamvi̍sha̠nteeti̍ । tadvi̠jnaaya̍ । puna̍re̠va varu̍na̠-mpita̍ra̠mupa̍sasaara । adhee̍hi bhagavo̠ brahmeti̍ । tagm ho̍vacha । tapa̍saa̠ brahma̠ viji̍jnaasasva । tapo̠ brahmeti̍ । sa tapo̍-'tapyata । sa tapa̍sta̠ptvaa ॥ 1 ॥ iti dviteeyo-'nuvaakah ॥
praa̠no bra̠hmeti̠ vya̍jaanaat । praa̠naaddhye̍va khalvi̠maani̠ bhootaa̍ni̠ jaaya̍nte । praa̠nena̠ jaataa̍ni̠ jeeva̍nti । praa̠na-mpraya̍ntya̠bhisamvi̍sha̠nteeti̍ । tadvi̠jnaaya̍ । puna̍re̠va varu̍na̠-mpita̍ra̠mupa̍sasaara । adhee̍hi bhagavo̠ brahmeti̍ । tagm ho̍vacha । tapa̍saa̠ brahma̠ viji̍jnaasasva । tapo̠ brahmeti̍ । sa tapo̍-'tapyata । sa tapa̍sta̠ptvaa ॥ 1 ॥ iti triteeyo-'nuvaakah ॥
mano̠ brahmeti̠ vya̍jaanaat । mana̍so̠ hye̍va khalvi̠maani̠ bhootaa̍ni̠ jaaya̍nte । mana̍saa̠ jaataa̍ni̠ jeeva̍nti । mana̠h praya̍ntya̠bhisamvi̍sha̠nteeti̍ । tadvi̠jnaaya̍ । puna̍re̠va varu̍na̠-mpita̍ra̠mupa̍sasaara । adhee̍hi bhagavo̠ brahmeti̍ । tagm ho̍vacha । tapa̍saa̠ brahma̠ viji̍jnaasasva । tapo̠ brahmeti̍ । sa tapo̍-'tapyata । sa tapa̍sta̠ptvaa ॥ 1 ॥ iti chaturtho-'nuvakah ॥
vi̠jnaana̠-mbrahmeti̠ vya̍jaanaat । vi̠jnaanaa̠ddhye̍va khalvi̠maani̠ bhootaa̍ni̠ jaaya̍nte । vi̠jnaane̍na̠ jaataa̍ni̠ jeeva̍nti । vi̠jnaana̠-mpraya̍ntya̠bhisamvi̍sha̠nteeti̍ । tadvi̠jnaaya̍ । puna̍re̠va varu̍na̠-mpita̍ra̠mupa̍sasaara । adhee̍hi bhagavo̠ brahmeti̍ । tagm ho̍vacha । tapa̍saa̠ brahma̠ viji̍jnaasasva । tapo̠ brahmeti̍ । sa tapo̍-'tapyata । sa tapa̍sta̠ptvaa ॥ 1 ॥ iti panchamo-'nuvakah ॥
aa̠na̠ndo bra̠hmeti̠ vya̍jaanaat । aa̠nandaa̠ddhye̍va khalvi̠maani̠ bhootaa̍ni̠ jaaya̍nte । aa̠na̠ndena̠ jaataa̍ni̠ jeeva̍nti । aa̠na̠nda-mpraya̍ntya̠bhisamvi̍sha̠nteeti̍ । saishaa bhaa̎rga̠vee vaa̍ru̠nee vi̠dyaa । pa̠ra̠me vyo̍ma̠nprati̍shthitaa । sa ya e̠vam veda̠ prati̍tishthati । anna̍vaanannaa̠do bha̍vati । ma̠haanbha̍vati pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍rbrahmavarcha̠sena̍ । ma̠haankee̠rtyaa ॥ 1 ॥ iti shashtho-'nuvaakah ॥
anna̠-nna ni̍ndyaat । tadvra̠tam । praa̠no vaa annam̎ । sharee̍ramannaa̠dam । praa̠ne sharee̍ra̠-mprati̍shthitam । sharee̍re praa̠nah prati̍shthitah । tade̠tadanna̠manne̠ prati̍shthitam । sa ya e̠tadanna̠manne̠ prati̍shthita̠m veda̠ prati̍tishthati । anna̍vaanannaa̠do bha̍vati । ma̠haanbha̍vati pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍rbrahmavarcha̠sena̍ । ma̠haankee̠rtyaa ॥ 1 ॥ iti saptamo-'nuvaakah ॥
anna̠-nna pari̍chaksheeta । tadvra̠tam । aapo̠ vaa annam̎ । jyoti̍rannaa̠dam । a̠psu jyoti̠h prati̍shthitam । jyoti̠shyaapa̠h prati̍shthitaah । tade̠tadanna̠manne̠ prati̍shthitam । sa ya e̠tadanna̠manne̠ prati̍shthita̠m veda̠ prati̍tishthati । anna̍vaanannaa̠do bha̍vati । mahaa̠nbha̍vati pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍rbrahmavarcha̠sena̍ । ma̠haankee̠rtyaa ॥ 1 ॥ ityashtamo-'nuvaakah ॥
anna̍-mba̠hu ku̍rveeta । tadvra̠tam । pri̠thi̠vee vaa annam̎ । aa̠kaa̠sho̎-'nnaa̠dah । pri̠thi̠vyaamaa̍kaa̠shah prati̍shthitah । aa̠kaa̠she pri̍thi̠vee prati̍shthitaa । tade̠tadanna̠manne̠ prati̍shthitam । sa ya e̠tadanna̠manne̠ prati̍shthita̠m veda̠ prati̍tishthati । anna̍vaanannaa̠do bha̍vati । ma̠haanbha̍vati pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍rbrahmavarcha̠sena̍ । ma̠haankee̠rtyaa ॥ 1 ॥ iti navamo-'nuvaakah ॥
na kanchana vasatau pratyaa̍chakshee̠ta । tadvra̠tam । tasmaadyayaa kayaa cha vidhayaa bahva̍nna-mpraa̠pnuyaat । araadhyasmaa annami̍tyaacha̠kshate । etadvai mukhato̎-'nnagm raa̠ddham । mukhato-'smaa a̍nnagm raa̠dhyate । etadvai madhyato̎-'nnagm raa̠ddham । madhyato-'smaa a̍nnagm raa̠dhyate । etadvaa antato̎-'nnagm raa̠ddham । antato-'smaa a̍nnagm raa̠dhyate ॥ 1 ॥ ya e̍vam ve̠da । kshema i̍ti vaa̠chi । yogakshema iti praa̍naapaa̠nayoh । karme̍ti ha̠stayoh । gatiri̍ti paa̠dayoh । vimuktiri̍ti paa̠yau । iti maanushee̎ssamaa̠jnaah । atha dai̠veeh । triptiri̍ti vri̠shtau । balami̍ti vi̠dyuti ॥ 2 ॥ yasha i̍ti pa̠shushu । jyotiriti na̍kshatre̠shu । prajaatiramritamaananda i̍tyupa̠sthe । sarvami̍tyaakaa̠she । tatpratishthetyu̍paasee̠ta । pratishthaa̍vaanbha̠vati । tanmaha ityu̍paasee̠ta । ma̍haanbha̠vati । tanmana ityu̍paasee̠ta । maana̍vaanbha̠vati ॥ 3 ॥ tannama ityu̍paasee̠ta । namyante̎-'smai kaa̠maah । tadbrahmetyu̍paasee̠ta । brahma̍vaanbha̠vati । tadbrahmanah parimara ityu̍paasee̠ta । paryena-mmriyante dvishanta̍ssapa̠tnaah । pari ye̎-'priyaa̎ bhraatri̠vyaah । sa yashchaa̍ya-mpu̠rushe । yashchaasaa̍vaadi̠tye । sa eka̍h ॥ 4 ॥ sa ya̍ eva̠m vit । asmaamllo̍kaatpre̠tya । etamannamaya-maatmaanamupa̍sankra̠mya । eta-mpraanamaya-maatmaanamupa̍sankra̠mya । eta-mmanomaya-maatmaanamupa̍sankra̠mya । etam vijnaanamaya-maatmaanamupa̍sankra̠mya । etamaanandamaya-maatmaanamupa̍sankra̠mya । imaamllokaankaamaannee -kaamaroopya̍nu-sa̠ncharann । etathsaama gaa̍yannaa̠ste । haa(3) vu̠ haa(3) vu̠ haa(3) vu̍ ॥ 5 ॥ a̠hamanna-ma̠hamanna-ma̠hamannam । a̠hamannaa̠do(3)-'̠hamannaa̠do(3)-'̠hamannaa̠dah । a̠hagg shloka̠krida̠hagg shloka̠krida̠hagg shloka̠krit । a̠hamasmi prathamajaa ritaa(3) sya̠ । poorva-ndevebhyo amritasya naa(3) bhaa̠yi̠ । yo maa dadaati sa ideva maa(3) vaa̠h । a̠hamanna̠-manna̍-ma̠danta̠maa(3) dmi̠ । aha̠m vishva̠-mbhuva̍na̠-mabhya̍bha̠vaam । suva̠rna jyotee̎h । ya e̠vam veda̍ । ityu̍pa̠nisha̍t ॥ 6 ॥ iti dashamo-'nuvaakah ॥
om sa̠ha naa̍vavatu । sa̠ha nau̍ bhunaktu । sa̠ha vee̠rya̍-nkaravaavahai । te̠ja̠svinaa̠vadhee̍tamastu̠ maa vi̍dvishaa̠vahai̎ । om shaanti̠-shshaanti̠-shshaanti̍h ॥
॥ hari̍h om ॥ ॥ shree krishnaarpanamastu ॥
ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷದ್ - ಭೃಗುವಲ್ಲೀ ಬಗ್ಗೆ
ಭೃಗುವಲ್ಲಿ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕ (೯)ದ ಭಾಗವಾದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ವರುಣನ ಮಗ ಭೃಗು ತಂದೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ "ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸು" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ವರುಣ ಸುಳಿವು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ: ಯಾವುದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಜನಿಸುತ್ತವೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ಬದುಕುತ್ತವೆ, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ (ಆಳ ಚಿಂತನೆ) ಹುಡುಕು. ಭೃಗು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಮರಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಅನ್ನ, ಪ್ರಾಣ, ಮನಸ್ಸು, ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಂಡು, ಕೊನೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಆನಂದ ಎಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. "ಅನ್ನವನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಡ; ಅನ್ನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸು" ಎಂಬ ಅನ್ನವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಆನಂದಗೀತೆಯೊಡನೆ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕ ೯ (ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್, ೩ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಬ್ರಹ್ಮಲಕ್ಷಣ "ಯತೋ ವಾ ಇಮಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ" ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ಎರಡನೇ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಆಧಾರ.
- ಅನ್ನದಿಂದ ಆನಂದದವರೆಗಿನ ಹಂತ ಹಂತದ ಅರಿವು ಆನಂದವಲ್ಲಿಯ ಪಂಚಕೋಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಭೃಗುವಿಗೆ ಬೋಧಿಸುವವರು ಯಾರು?
ಅವನ ತಂದೆ ವರುಣ.
ಭೃಗು ಕೊನೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಏನೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ?
ಆನಂದ.
ಇದು ಅನ್ನದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ವ್ರತ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ?
"ಅನ್ನವನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಡ; ಅನ್ನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸು."
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.