MuhurtaNow

ತೋಟಕಾಷ್ಟಕಂ

Shiva · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ವಿದಿತಾಖಿಲ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸುಧಾ ಜಲಧೇ ಮಹಿತೋಪನಿಷತ್-ಕಥಿತಾರ್ಥ ನಿಧೇ । ಹೃದಯೇ ಕಲಯೇ ವಿಮಲಂ ಚರಣಂ ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್ ॥ 1 ॥

ಕರುಣಾ ವರುಣಾಲಯ ಪಾಲಯ ಮಾಂ ಭವಸಾಗರ ದುಃಖ ವಿದೂನ ಹೃದಮ್ । ರಚಯಾಖಿಲ ದರ್ಶನ ತತ್ತ್ವವಿದಂ ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್ ॥ 2 ॥

ಭವತಾ ಜನತಾ ಸುಹಿತಾ ಭವಿತಾ ನಿಜಬೋಧ ವಿಚಾರಣ ಚಾರುಮತೇ । ಕಲಯೇಶ್ವರ ಜೀವ ವಿವೇಕ ವಿದಂ ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್ ॥ 3 ॥

ಭವ ಎವ ಭವಾನಿತಿ ಮೆ ನಿತರಾಂ ಸಮಜಾಯತ ಚೇತಸಿ ಕೌತುಕಿತಾ । ಮಮ ವಾರಯ ಮೋಹ ಮಹಾಜಲಧಿಂ ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್ ॥ 4 ॥

ಸುಕೃತೇಽಧಿಕೃತೇ ಬಹುಧಾ ಭವತೋ ಭವಿತಾ ಸಮದರ್ಶನ ಲಾಲಸತಾ । ಅತಿ ದೀನಮಿಮಂ ಪರಿಪಾಲಯ ಮಾಂ ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್ ॥ 5 ॥

ಜಗತೀಮವಿತುಂ ಕಲಿತಾಕೃತಯೋ ವಿಚರಂತಿ ಮಹಾಮಾಹ ಸಚ್ಛಲತಃ । ಅಹಿಮಾಂಶುರಿವಾತ್ರ ವಿಭಾಸಿ ಗುರೋ ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್ ॥ 6 ॥

ಗುರುಪುಂಗವ ಪುಂಗವಕೇತನ ತೇ ಸಮತಾಮಯತಾಂ ನ ಹಿ ಕೋಽಪಿ ಸುಧೀಃ । ಶರಣಾಗತ ವತ್ಸಲ ತತ್ತ್ವನಿಧೇ ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್ ॥ 7 ॥

ವಿದಿತಾ ನ ಮಯಾ ವಿಶದೈಕ ಕಲಾ ನ ಚ ಕಿಂಚನ ಕಾಂಚನಮಸ್ತಿ ಗುರೋ । ದೃತಮೇವ ವಿಧೇಹಿ ಕೃಪಾಂ ಸಹಜಾಂ ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್ ॥ 8 ॥

ತೋಟಕಾಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ

ತೋಟಕಾಷ್ಟಕ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ ತೋಟಕಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಗುರುವಿನ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು; ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ "ಭವ ಶಂಕರ ದೇಶಿಕ ಮೇ ಶರಣಮ್", ಗುರು ಶಂಕರರೇ ನನಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಸಕಲ ಶಾಸ್ತ್ರಸುಧಾಸಾಗರ, ಉಪನಿಷದರ್ಥನಿಧಿ, ಕರುಣಾಲಯನಾಗಿ ಶಂಕರರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ದುಃಖಸಾಗರದಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ ತೋಟಕಾಚಾರ್ಯರು

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಶಂಕರ ಜಯಂತಿಯಂದು, ಗುರುಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು, ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಗುರುಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಇತರರು ಮಂದ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಶಿಷ್ಯ ಗಿರಿ ಗುರುವಿನ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತೋಟಕ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಹಾಡಿ ತೋಟಕಾಚಾರ್ಯ ಎನಿಸಿಕೊಂಡನು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕಥೆ.
  • ಶಂಕರರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಬದರಿಯ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಮೊದಲ ಪೀಠಾಧಿಪತಿ ತೋಟಕಾಚಾರ್ಯರು.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ತೋಟಕಾಷ್ಟಕವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯ ತೋಟಕಾಚಾರ್ಯರು.

ಇದಕ್ಕೆ "ತೋಟಕ" ಎಂದು ಏಕೆ ಹೆಸರು?

ಇದು ತೋಟಕ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ; ಅದೇ ಕರ್ತೃವಿಗೆ ಹೆಸರಾಯಿತು.

ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?

ಶಂಕರ ಜಯಂತಿ, ಗುರುಪೂರ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಗುರುಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.