MuhurtaNow

ವಿದುರ ನೀತಿ - ಉದ್ಯೋಗ ಪರ್ವಂ, ಅಧ್ಯಾಯಃ 35

Vidura Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

॥ iti shreemahaabhaarate udyogaparvani prajaagaraparvani vidurahitavaakye panchatrimsho'dhyaayah ॥

dhritaraashtra uvaacha

broohi bhooyo mahaabuddhe dharmaarthasahitam vachah । sharinvato naasti me triptirvichitraaneeha bhaashase ॥ 1॥

vidura uvaacha

sarvateertheshu vaa snaanam sarvabhooteshu chaarjavam । ubhe ete same syaataamaarjavam vaa vishishyate ॥ 2॥

aarjavam pratipadyasva putreshu satatam vibho । iha keertim paraam praapya pretya svargamavaapsyasi ॥ 3॥

yaavatkeertirmanushyasya punyaa lokeshu geeyate । taavatsa purushavyaaghra svargaloke maheeyate ॥ 4॥

atraapyudaaharanteemamitihaasam puraatanam । virochanasya samvaadam keshinyarthe sudhanvanaa ॥ 5॥

keshinyuvaacha

kim braahmanaah svichchreyaamso ditijaah svidvirochana । atha kena sma paryankam sudhanvaa naadhirohati ॥ 6॥

virochana uvaacha

praajaapatyaa hi vai shreshthaa vayam keshini sattamaah । asmaakam khalvime lokaah ke devaah ke dvijaatayah ॥ 7॥

keshinyuvaacha

ihaivaassva prateekshaava upasthaane virochana । sudhanvaa praataraagantaa pashyeyam vaam samaagatau ॥ 8॥

virochana uvaacha

tathaa bhadre karishyaami yathaa tvam bheeru bhaashase । sudhanvaanam cha maam chaiva praatardrashtaasi sangatau ॥ 9॥

vidura uvaacha

anvaalabhe hiranmayam praahraade'ham tavaasanam । ekatvamupasampanno na tvaaseyam tvayaa saha ॥ 10॥

virochana uvaacha

anvaaharantu phalakam koorcham vaapyatha vaa briseem । sudhanvanna tvamarho'si mayaa saha samaasanam ॥ 11॥

sudhanvovaacha । pitaapi te samaaseenamupaaseetaiva maamadhah । baalah sukhaidhito gehe na tvam kim chana budhyase ॥ 12॥

virochana uvaacha

hiranyam cha gavaashvam cha yadvittamasureshu nah । sudhanvanvipane tena prashnam prichchaava ye viduh ॥ 13॥

sudhanvovaacha । hiranyam cha gavaashvam cha tavaivaastu virochana । praanayostu panam kritvaa prashnam prichchaava ye viduh ॥ 14॥

virochana uvaacha

aavaam kutra gamishyaavah praanayorvipane krite । na hi deveshvaham sthaataa na manushyeshu karhi chit ॥ 15

sudhanvovaacha । pitaram te gamishyaavah praanayorvipane krite । putrasyaapi sa hetorhi prahraado naanritam vadet ॥ 16॥

prahlaada uvaacha

imau tau sampradrishyete yaabhyaam na charitam saha । aasheevishaaviva kruddhaavekamaargamihaagatau ॥ 17॥

kim vai sahaiva charato na puraa charatah saha । virochanaitatprichchaami kim te sakhyam sudhanvanaa ॥ 18॥

virochana uvaacha

na me sudhanvanaa sakhyam praanayorvipanaavahe । prahraada tattvaamripchchaami maa prashnamanritam vadeeh ॥ 19॥

prahlaada uvaacha

udakam madhuparkam chaapyaanayantu sudhanvane । brahmannabhyarchaneeyo'si shvetaa gauh peevaree kritaa ॥ 20॥

sudhanvovaacha । udakam madhuparkam cha patha evaarpitam mama । prahraada tvam tu nau prashnam tathyam prabroohi prichchatoh ॥ 21॥

prahlaada uvaacha

purto vaanyo bhavaanbrahmansaakshye chaiva bhavetsthitah । tayorvivadatoh prashnam kathamasmadvibho vadet ॥ 22॥

atha yo naiva prabrooyaatsatyam vaa yadi vaanritam । etatsudhanvanprichchaami durvivaktaa sma kim vaset ॥ 23॥

sudhanvovaacha । yaam raatrimadhivinnaa stree yaam chaivaaksha paraajitah । yaam cha bhaaraabhitaptaango durvivaktaa sma taam vaset ॥ 24॥

nagare pratiruddhah sanbahirdvaare bubhukshitah । amitraanbhooyasah pashyandurvivaktaa sma taam vaset ॥ 25॥

pancha pashvanrite hanti dasha hanti gavaanrite । shatamashvaanrite hanti sahasram purushaanrite ॥ 26॥

hanti jaataanajaataamshcha hiranyaartho'nritam vadan । sarvam bhoomyanrite hanti maa sma bhoomyanritam vadeeh ॥ 27॥

prahlaada uvaacha

mattah shreyaanangiraa vai sudhanvaa tvadvirochana । maataasya shreyasee maatustasmaattvam tena vai jitah ॥ 28॥

virochana sudhanvaayam praanaanaameeshvarastava । sudhanvanpunarichchaami tvayaa dattam virochanam ॥ 29॥

sudhanvovaacha । yaddharmamavrineethaastvam na kaamaadanritam vadeeh । punardadaami te tasmaatputram prahraada durlabham ॥ 30॥

esha prahraada putraste mayaa datto virochanah । paadaprakshaalanam kuryaatkumaaryaah sannidhau mama ॥ 31॥

vidura uvaacha

tasmaadraajendra bhoomyarthe naanritam vaktumarhasi । maa gamah sa sutaamaatyo'tyayam putraananubhraman ॥ 32॥

na devaa yashtimaadaaya rakshanti pashupaalavat । yam tu rakshitumichchhanti buddhyaa samvibhajanti tam ॥ 33॥

yathaa yathaa hi purushah kalyaane kurute manah । tathaa tathaasya sarvaarthaah sidhyante naatra samshayah ॥ 34॥

na chhandaamsi vrijinaattaarayanti aayaavinam maayayaa vartamaanam । needam shakuntaa iva jaatapakshaash chhandaamsyenam prajahatyantakaale ॥ 35॥

mattaapaanam kalaham poogavairam bhaaryaapatyorantaram jnaatibhedam । raajadvishtam streepumaamsorvivaadam varjyaanyaahuryashcha panthaah pradushthah ॥ 36॥

saamudrikam vanijam chorapoorvam shalaaka dhoortam cha chikitsakam cha । arim cha mitram cha kusheelavam cha naitaansaakhyeshvadhikurveeta sapta ॥ 37॥

maanaagnihotramuta maanamaunam maanenaadheetamuta maanayajnah । etaani chatvaaryabhayankaraani bhayam prayachchantyayathaa kritaani ॥ 38॥

agaara daahee garadah kundaashee somavikrayee । parva kaarashcha soochee cha mitra dhrukpaaradaarikah ॥ 39॥

bhroonahaa guru talpee cha yashcha syaatpaanapo dvijah । atiteekshnashcha kaakashcha naastiko veda nindakah ॥ 40॥

sruva pragrahano vraatyah keenaashashchaarthavaanapi । rakshetyuktashcha yo himsyaatsarve brahmanhanaih samaah ॥ 41॥

trinoklayaa jnaayate jaataroopam yuge bhadro vyavahaarena saadhuh । shooro bhayeshvarthakrichchreshu dheerah krichchraasvaapatsu suhridashchaarayash cha ॥ 42॥

jaraa roopam harati hi dhairyamaashaa mrityuh praanaandharmacharyaamasooyaa । krodhah shriyam sheelamanaarya sevaa hriyam kaamah sarvamevaabhimaanah ॥ 43॥

shreermangalaatprabhavati praagalbhyaatsampravardhate । daakshyaattu kurute moolam samyamaatpratitishthati ॥ 44॥

ashtau gunaah purusham deepayanti prajnaa cha kaulyam cha damah shrutam cha । paraakramashchaabahu bhaashitaa cha daanam yathaashakti kritajnataa cha ॥ 45॥

etaangunaamstaata mahaanubhaavaan eko gunah samshrayate prasahya । raajaa yadaa satkurute manushyam sarvaangunaanesha guno'tibhaati ॥ 46॥

ashtau nripemaani manushyaloke svargasya lokasya nidarshanaani । chatvaaryeshaamanvavetaani sadbhish chatvaaryeshaamanvavayanti santah ॥ 47॥

yajno daanamadhyayanam tapash cha chatvaaryetaanyanvavetaani sadbhih । damah satyamaarjavamaanrishamsyam chatvaaryetaanyanvavayanti santah ॥ 48॥

na saa sabhaa yatra na santi vriddhaa na te vriddhaa ye na vadanti dharmam । naasau harmo yatana satyamasti na tatsatyam yachchalenaanuviddham ॥ 49॥

satyam roopam shrutam vidyaa kaulyam sheelam balam dhanam । shauryam cha chirabhaashyam cha dashah samsargayonayah ॥ 50॥

paapam kurvanpaapakeertih paapamevaashnute phalam । punyam kurvanpunyakeertih punyamevaashnute phalam ॥ 51॥

paapam prajnaam naashayati kriyamaanam punah punah । nashtaprajnah paapameva nityamaarabhate narah ॥ 52॥

punyam prajnaam vardhayati kriyamaanam punah punah । vriddhaprajnah punyameva nityamaarabhate narah ॥ 53॥

asooyako danda shooko nishthuro vairakrinnarah । sa krichchhram mahadaapnoto nachiraatpaapamaacharan ॥ 54॥

anasooyah kritaprajnah shobhanaanyaacharansadaa । akrichchraatsukhamaapnoti sarvatra cha viraajate ॥ 55॥

prajnaamevaagamayati yah praajnebhyah sa panditah । praajno hyavaapya dharmaarthau shaknoti sukhamedhitum ॥ 56॥

divasenaiva tatkuryaadyena raatau sukham vaset । ashta maasena tatkuryaadyena varshaah sukham vaset ॥ 57॥

poorve vayasi tatkuryaadyena vriddhasukham vaset । yaavajjeevena tatkuryaadyena pretya sukham vaset ॥ 58॥

jeernamannam prashamsanti bhaaryam cha gatayauvanaam । shooram vigatasangraamam gatapaaram tapasvinam ॥ 59॥

dhanenaadharmalabdhena yachchidramapidheeyate । asamvritam tadbhavati tato'nyadavadeeryate ॥ 60॥

gururaatmavataam shaastaa shaasaa raajaa duraatmanaam । atha prachchannapaapaanaam shaastaa vaivasvato yamah ॥ 61॥

risheenaam cha nadeenaam cha kulaanaam cha mahaamanaam । prabhavo naadhigantavyah streenaam dushcharitasya cha ॥ 62॥

dvijaatipoojaabhirato daataa jnaatishu chaarjavee । kshatriyah svargabhaagraajamshchiram paalayate maheem ॥ 63॥

suvarnapushpaam prithiveem chinvanti purushaastrayah । shoorashcha kritavidyashcha yashcha jaanaati sevitum ॥ 64॥

buddhishreshthaani karmaani baahumadhyaani bhaarata । taani janghaa jaghanyaani bhaarapratyavaraani cha ॥ 65॥

duryodhane cha shakunau moodhe duhshaasane tathaa । karne chaishvaryamaadhaaya katham tvam bhootimichchasi ॥ 66॥

sarvairgunairupetaashcha paandavaa bharatarshabha । pitrivattvayi vartante teshu vartasva putravat ॥ 67॥

॥ iti shreemahaabhaarate udyogaparvani prajaagaraparvani vidurahitavaakye panchatrimsho'dhyaayah ॥ 35॥

ವಿದುರ ನೀತಿ - ಉದ್ಯೋಗ ಪರ್ವಂ, ಅಧ್ಯಾಯಃ 35 ಬಗ್ಗೆ

ಇದು ಮಹಾಭಾರತದ ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವದ ೩೫ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ, ವಿದುರನೀತಿಯ ಭಾಗ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಮಹಾಬುದ್ಧಿ, ಮತ್ತೆ ಹೇಳು; ನಿನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲ." ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೊಡನೆ ಆರ್ಜವ ಸಮಾನ, ಅಥವಾ ಆರ್ಜವವೇ ಮಿಗಿಲು ಎಂದು ವಿದುರ ಹೇಳಿ, ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ನೇರವಾಗಿರು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮಗ ವಿರೋಚನ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸುಧನ್ವರ ನಡುವೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಗನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸತ್ಯ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಕಥೆ ಹೇಳಿ, ನಷ್ಟವಾದರೂ ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮೂಲ: ಮಹಾಭಾರತ, ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವ, ಪ್ರಜಾಗರಪರ್ವ, ೩೫ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಮಹಾಭಾರತ ಪಠಣ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನೀತಿ ಸದಾಚಾರ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ತನ್ನ ಮಗನ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಸತ್ಯ ತೀರ್ಪು ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
  • ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವದ ೩೩ ರಿಂದ ೪೦ನೇ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ವಿದುರನೀತಿ ಚಿಂತಾಕುಲ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ವಿದುರನ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಸಲಹೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ವಿದುರ ಯಾವುದನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ?

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೊಡನೆ ಆರ್ಜವ.

ವಿದುರ ಯಾರ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ?

ವಿರೋಚನ ಸುಧನ್ವರ ನಡುವೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಸತ್ಯ ತೀರ್ಪು.

ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಎಲ್ಲಿಂದ?

ಮಹಾಭಾರತ, ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವ, ೩೫ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.