ವಿಷ್ಣು ಸೂಕ್ತಂ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ॐ-विँष्णो॒र्नुकं॑-वीँ॒र्या॑णि॒ प्रवो॑चं॒ यः पार्थि॑वानि विम॒मे राजाग्ं॑सि॒ यो अस्क॑भाय॒दुत्त॑रग्ं स॒धस्थं॑-विँचक्रमा॒णस्त्रे॒धोरु॑गा॒यः ॥ 1 (तै. सं. 1.2.13.3) विष्णो॑र॒राट॑मसि॒ विष्णोः᳚ पृ॒ष्ठम॑सि॒ विष्णोः॒ श्नप्त्रे᳚स्थो॒ विष्णो॒स्स्यूर॑सि॒ विष्णो᳚र्ध्रु॒वम॑सि वैष्ण॒वम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा ॥ 2 (तै. सं. 1.2.13.3)
तद॑स्य प्रि॒यम॒भिपाथो॑ अश्याम् । नरो॒ यत्र॑ देव॒यवो॒ मदं॑ति । उ॒रु॒क्र॒मस्य॒ स हि बंधु॑रि॒त्था । विष्णो᳚ प॒दे प॑र॒मे मध्व॒ उथ्सः॑ ॥ 3 (तै. ब्रा. 2.4.6.2) प्र तद्विष्णु॑-स्स्तवते वी॒र्या॑य । मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः । यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑णेषु । अधि॑क्ष॒यंति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ॥ 4 (तै. ब्रा. 2.4.3.4)
प॒रो मात्र॑या त॒नुवा॑ वृधान । न ते॑ महि॒त्वमन्व॑श्नुवंति । उ॒भे ते॑ विद्म॒ रज॑सी पृथि॒व्या विष्णो॑ देव॒त्वम् । प॒र॒मस्य॑ विथ्से ॥ 5 (तै. ब्रा. 2.8.3.2)
विच॑क्रमे पृथि॒वीमे॒ष ए॒ताम् । क्षेत्रा॑य॒ विष्णु॒र्मनु॑षे दश॒स्यन्न् । ध्रु॒वासो॑ अस्य की॒रयो॒ जना॑सः । ऊ॒रु॒क्षि॒तिग्ं सु॒जनि॑माचकार ॥ 6 (तै. ब्रा. 2.4.3.5) त्रिर्दे॒वः पृ॑थि॒वीमे॒ष ए॒ताम् । विच॑क्रमे श॒तर्च॑सं महि॒त्वा । प्र विष्णु॑रस्तु त॒वस॒स्तवी॑यान् । त्वे॒षग्ग् ह्य॑स्य॒ स्थवि॑रस्य॒ नाम॑ ॥ 7 (तै. ब्रा. 2.4.3.5)
अतो॑ दे॒वा अ॑वंतु नो॒ यतो॒ विष्णु॑र्विचक्र॒मे । पृ॒थि॒व्या-स्स॒प्तधाम॑भिः । इ॒दं-विँष्णु॒र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ॥ त्रीणि॑ प॒दा विच॑क्रमे॒ विष्णु॑र्गो॒पा अदा᳚भ्यः । ततो॒ धर्मा॑णि धा॒रयन्॑ । विष्णोः॒ कर्मा॑णि पश्यत॒ यतो᳚ व्र॒तानि॑ पस्प॒शे । इंद्र॑स्य॒ युज्य॒स्सखा᳚ ॥
तद्विष्णोः᳚ पर॒मं प॒दग्ं सदा॑ पश्यंति सू॒रयः॑ । दि॒वीव॒ चक्षु॒रात॑तम् । तद्विप्रा॑सो विप॒न्यवो॑ जागृ॒वाग्ं स॒स्समिं॑धते । विष्णो॒र्यत्प॑र॒मं प॒दम् । पर्या᳚प्त्या॒ अनं॑तरायाय॒ सर्व॑स्तोमोऽति रा॒त्र उ॑त्त॒म मह॑र्भवति सर्व॒स्याप्त्यै॒ सर्व॑स्य॒ जित्त्यै॒ सर्व॑मे॒व तेना᳚प्नोति॒ सर्वं॑ जयति ॥
ॐ शांतिः॒ शांतिः॒ शांतिः॑ ॥
ವಿಷ್ಣು ಸೂಕ್ತಂ ಬಗ್ಗೆ
ವಿಷ್ಣುಸೂಕ್ತ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ವೈದಿಕ ಸೂಕ್ತ; "ವಿಷ್ಣೋರ್ನುಕಂ ವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರವೋಚಂ" ಎಂದು ಆರಂಭ: ಭೂಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಳೆದ, ಮೇಲಿನ ನೆಲೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ, ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟ ಉರುಕ್ರಮ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ನೆಲೆಸಿರುವ ಅವನ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ದೇವಭಕ್ತರು ಆನಂದಿಸುವ, ಮಧುವಿನ ಬಾವಿಯಿರುವ ಅವನ ಪ್ರಿಯ ಪರಮಧಾಮವನ್ನು ಸೇರಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ಋಗ್ವೇದ ೧.೧೫೪
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವಿಷ್ಣು ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ, ಏಕಾದಶಿಯಂದು, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದು ದೀರ್ಘತಮಸ್ ಋಷಿಯ ಋಗ್ವೇದ (೧.೧೫೪) ಸೂಕ್ತ; ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಭೂಮಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ದ್ಯುಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ನಂತರದ ವಾಮನ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಕಥೆಯ ವೈದಿಕ ಮೂಲ.
- ಇದರ "ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಂ", ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಧಾಮ ಎಂಬ ಪದ ನಂತರದ ವೈಷ್ಣವದ ಕೇಂದ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯಾಯಿತು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ವಿಷ್ಣುಸೂಕ್ತ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಾಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ.
ಇದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದದ್ದು?
ದೀರ್ಘತಮಸ್ ಋಷಿ ಕಂಡ ಋಗ್ವೇದ (೧.೧೫೪).
ನಂತರದ ಕಥೆಗಳೊಡನೆ ಇದರ ಸಂಬಂಧವೇನು?
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ವಾಮನಾವತಾರ ಕಥೆಯ ಮೂಲ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.