ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸೂಕ್ತಂ
Nitya Parayana · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
(ತೈ. ಸಂ. 1.4.6) ಯ ಇ॒ಮಾ ವಿಶ್ವಾ॒ ಭುವ॑ನಾನಿ॒ ಜುಹ್ವ॒ದೃಷಿ॒ರ್ಹೋತಾ॑ ನಿಷ॒ಸಾದಾ॑ ಪಿ॒ತಾ ನಃ॑ । ಸ ಆ॒ಶಿಷಾ॒ ದ್ರವಿ॑ಣಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಃ ಪರಮ॒ಚ್ಛದೋ॒ ವರ॒ ಆ ವಿ॑ವೇಶ ॥ 1
ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾ॒ ಮನ॑ಸಾ॒ ಯದ್ವಿಹಾ॑ಯಾ ಧಾ॒ತಾ ವಿ॑ಧಾ॒ತಾ ಪ॑ರ॒ಮೋತ ಸಂ॒ದೃಕ್ । ತೇಷಾ॑ಮಿ॒ಷ್ಟಾನಿ॒ ಸಮಿ॒ಷಾ ಮ॑ದಂತಿ॒ ಯತ್ರ॑ ಸಪ್ತ॒ರ್ಷೀನ್ಪ॒ರ ಏಕ॑ಮಾ॒ಹುಃ ॥ 2
ಯೋ ನಃ॑ ಪಿ॒ತಾ ಜ॑ನಿ॒ತಾ ಯೋ ವಿ॑ಧಾ॒ತಾ ಯೋ ನಃ॑ ಸ॒ತೋ ಅ॒ಭ್ಯಾ ಸಜ್ಜ॒ಜಾನ॑ । ಯೋ ದೇ॒ವಾನಾಂ॑ ನಾಮ॒ಧಾ ಏಕ॑ ಏ॒ವ ತಗ್ಂ ಸಂ॑ಪ್ರ॒ಶ್ನಂಭುವ॑ನಾ ಯಂತ್ಯ॒ನ್ಯಾ ॥ 3
ತ ಆಯ॑ಜಂತ॒ ದ್ರವಿ॑ಣ॒ಗ್ಂ ಸಮ॑ಸ್ಮಾ॒ ಋಷ॑ಯಃ॒ ಪೂರ್ವೇ॑ ಜರಿ॒ತಾರೋ॒ ನ ಭೂ॒ನಾ । ಅ॒ಸೂರ್ತಾ॒ ಸೂರ್ತಾ॒ ರಜ॑ಸೋ ವಿ॒ಮಾನೇ॒ ಯೇ ಭೂ॒ತಾನಿ॑ ಸ॒ಮಕೃ॑ಣ್ವನ್ನಿ॒ಮಾನಿ॑ ॥ 4
ನ ತಂ-ವಿಁ॑ದಾಥ॒ ಯ ಇ॒ದಂ ಜ॒ಜಾನಾ॒ನ್ಯದ್ಯು॒ಷ್ಮಾಕ॒ಮಂತ॑ರಂಭವಾತಿ । ನೀ॒ಹಾ॒ರೇಣ॒ ಪ್ರಾವೃ॑ತಾ ಜಲ್ಪ್ಯಾ॑ ಚಾಸು॒ತೃಪ॑ ಉಕ್ಥ॒ಶಾಸ॑ಶ್ಚರಂತಿ ॥ 5
ಪ॒ರೋ ದಿ॒ವಾ ಪ॒ರ ಏ॒ನಾ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಪ॒ರೋ ದೇ॒ವೇಭಿ॒ರಸು॑ರೈ॒ರ್ಗುಹಾ॒ ಯತ್ । ಕಗ್ಂ ಸ್ವಿ॒ದ್ಗರ್ಭಂ॑ ಪ್ರಥ॒ಮಂ ದ॑ಧ್ರ॒ ಆಪೋ॒ ಯತ್ರ॑ ದೇ॒ವಾಃ ಸ॒ಮಗ॑ಚ್ಛಂತ॒ ವಿಶ್ವೇ ॥ 6
ತಮಿದ್ಗರ್ಭಂ॑ಪ್ರಥ॒ಮಂ ದ॑ಧ್ರ॒ ಆಪೋ॒ ಯತ್ರ॑ ದೇ॒ವಾಃ ಸ॒ಮಗ॑ಚ್ಛಂತ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ । ಅ॒ಜಸ್ಯ॒ ನಾಭಾ॒ವಧ್ಯೇಕ॒ಮರ್ಪಿ॑ತಂ॒-ಯಁಸ್ಮಿ॑ನ್ನಿ॒ದಂ-ವಿಁಶ್ವಂ॒ಭುವನ॒ಮಧಿ॑ ಶ್ರಿ॒ತಮ್ ॥ 7
ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾ॒ ಹ್ಯಜ॑ನಿಷ್ಟ ದೇ॒ವ ಆದಿದ್ಗಂ॑ಧ॒ರ್ವೋ ಅ॑ಭವದ್ದ್ವಿ॒ತೀಯಃ॑ । ತೃ॒ತೀಯಃ॑ ಪಿ॒ತಾ ಜ॑ನಿ॒ತೌಷ॑ಧೀನಾಮ॒ಪಾಂ ಗರ್ಭಂ॒-ವ್ಯಁ॑ದಧಾತ್ಪುರು॒ತ್ರಾ ॥ 8
ಚಕ್ಷು॑ಷಃ ಪಿ॒ತಾ ಮನ॑ಸಾ॒ ಹಿ ಧೀರೋ॑ ಘೃ॒ತಮೇ॑ನೇ ಅಜನ॒ನ್ನನ್ನ॑ಮಾನೇ । ಯ॒ದೇದಂತಾ॒ ಅದ॑ದೃಗ್ಂಹಂತ॒ ಪೂರ್ವ॒ ಆದಿದ್ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಅ॑ಪ್ರಥೇತಾಮ್ ॥ 9
ವಿ॒ಶ್ವತ॑ಶ್ಚಕ್ಷುರು॒ತ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ಮುಖೋ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ಹಸ್ತ ಉ॒ತ ವಿ॒ಶ್ವತ॑ಸ್ಪಾತ್ । ಸಂಬಾ॒ಹುಭ್ಯಾಂ॒ ನಮ॑ತಿ॒ ಸಂಪತ॑ತ್ರೈ॒ರ್ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಜ॒ನಯಂ॑ದೇ॒ವ ಏಕಃ॑ ॥ 10
ಕಿಗ್ಂ ಸ್ವಿ॑ದಾಸೀದಧಿ॒ಷ್ಠಾನ॑ಮಾ॒ರಂಭ॑ಣಂ ಕತ॒ಮತ್ಸ್ವಿ॒ತ್ಕಿಮಾ॑ಸೀತ್ । ಯದೀ॒ ಭೂಮಿಂ॑ ಜ॒ನಯ॑ನ್ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾ॒ ವಿ ದ್ಯಾಮೌರ್ಣೋ॑ನ್ಮಹಿ॒ನಾ ವಿ॒ಶ್ವಚ॑ಕ್ಷಾಃ ॥ 11
ಕಿಗ್ಂ ಸ್ವಿ॒ದ್ವನಂ॒ ಕ ಉ॒ ಸ ವೃ॒ಕ್ಷ ಆ॑ಸೀ॒ದ್ಯತೋ॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ನಿ॑ಷ್ಟತ॒ಕ್ಷುಃ । ಮನೀ॑ಷಿಣೋ॒ ಮನ॑ಸಾ ಪೃ॒ಚ್ಛತೇದು॒ ತದ್ಯದ॒ಧ್ಯತಿ॑ಷ್ಠ॒ದ್ಭುವ॑ನಾನಿ ಧಾ॒ರಯನ್॑ ॥ 12
ಯಾ ತೇ॒ ಧಾಮಾ॑ನಿ ಪರ॒ಮಾಣಿ॒ ಯಾವ॒ಮಾ ಯಾ ಮ॑ಧ್ಯ॒ಮಾ ವಿ॑ಶ್ವಕರ್ಮನ್ನು॒ತೇಮಾ । ಶಿಕ್ಷಾ॒ ಸಖಿ॑ಭ್ಯೋ ಹ॒ವಿಷಿ॑ ಸ್ವಧಾವಃ ಸ್ವ॒ಯಂ-ಯಁ॑ಜಸ್ವ ತ॒ನುವಂ॑ ಜುಷಾ॒ಣಃ ॥ 13
ವಾ॒ಚಸ್ಪತಿಂ॑-ವಿಁ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಾಣಮೂ॒ತಯೇ॑ ಮನೋ॒ಯುಜಂ॒-ವಾಁಜೇ॑ ಅ॒ದ್ಯಾ ಹು॑ವೇಮ । ಸ ನೋ॒ ನೇದಿ॑ಷ್ಠಾ॒ ಹವ॑ನಾನಿ ಜೋಷತೇ ವಿ॒ಶ್ವಶಂ॑ಭೂ॒ರವ॑ಸೇ ಸಾ॒ಧುಕ॑ರ್ಮಾ ॥ 14
ವಿಶ್ವ॑ಕರ್ಮನ್ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಾವೃಧಾ॒ನಃ ಸ್ವ॒ಯಂ-ಯಁ॑ಜಸ್ವ ತ॒ನುವಂ॑ ಜುಷಾ॒ಣಃ । ಮುಹ್ಯಂ॑ತ್ವ॒ನ್ಯೇ ಅ॒ಭಿತಃ॑ ಸ॒ಪತ್ನಾ॑ ಇ॒ಹಾಸ್ಮಾಕ॑ಮ್ಮ॒ಘವಾ॑ ಸೂ॒ರಿರ॑ಸ್ತು ॥ 15
ವಿಶ್ವ॑ಕರ್ಮನ್ಹ॒ವಿಷಾ ವರ್ಧ॑ನೇನ ತ್ರಾ॒ತಾರ॒ಮಿಂದ್ರ॑ಮಕೃಣೋರವ॒ಧ್ಯಮ್ । ತಸ್ಮೈ॒ ವಿಶಃ॒ ಸಮ॑ನಮಂತ ಪೂ॒ರ್ವೀರ॒ಯಮು॒ಗ್ರೋ ವಿ॑ಹ॒ವ್ಯೋ॑ ಯಥಾಸ॑ತ್ ॥ 16
ಸ॒ಮು॒ದ್ರಾಯ॑ ವ॒ಯುನಾ॑ಯ॒ ಸಿಂಧೂ॑ನಾಂ॒ಪತ॑ಯೇ॒ ನಮಃ॑ । ನ॒ದೀನಾ॒ಗ್ಂ ಸರ್ವಾ॑ಸಾಂಪಿ॒ತ್ರೇ ಜು॑ಹು॒ತಾ ವಿ॒ಶ್ವಕ॑ರ್ಮಣೇ॒ ವಿಶ್ವಾಹಾಮ॑ರ್ತ್ಯಗ್ಂ ಹ॒ವಿಃ ।
ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸೂಕ್ತಂ ಬಗ್ಗೆ
ವಿಶ್ವಕರ್ಮಸೂಕ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಶಿಲ್ಪಿ, "ಸರ್ವಕರ್ತ" ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ವೈದಿಕ ಸೂಕ್ತ. "ಯ ಇಮಾ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾನಿ ಜುಹ್ವತ್" ಎಂದು ಆರಂಭ: ಈ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ನಂತರ ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಋಷಿ, ಹೋತೃ, ನಮ್ಮ ತಂದೆ. ಭೂಮಿ ಆಕಾಶಗಳನ್ನು ಅವನು ಯಾವ ಆಧಾರ, ಯಾವ ವಸ್ತು, ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಣ್ಣು ಮುಖ ಭುಜ ಪಾದಗಳುಳ್ಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಪೋಷಕನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪೂಜೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜಯಂತಿಯಂದು, ಕಟ್ಟಡ ಕೆಲಸದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ (೧೦.೮೧, ೧೦.೮೨) ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಗೌರವಿಸಿ ಅವನ ದಿನ ತಮ್ಮ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಣ್ಣು ಭುಜಗಳುಳ್ಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಚಿತ್ರ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯಾರು?
ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಶಿಲ್ಪಿ, "ಸರ್ವಕರ್ತ".
ಸೂಕ್ತ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಋಗ್ವೇದ ೧೦.೮೧ ರಿಂದ ೧೦.೮೨, ಮತ್ತು ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆ.
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಾರು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು