ಯಮುನಾ ಆಷ್ಟಕಂ
Ganga · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಮುರಾರಿಕಾಯಕಾಲಿಮಾಲಲಾಮವಾರಿಧಾರಿಣೀ ತೃಣೀಕೃತತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಾ ತ್ರಿಲೋಕಶೋಕಹಾರಿಣೀ । ಮನೋಽನುಕೂಲಕೂಲಕುಂಜಪುಂಜಧೂತದುರ್ಮದಾ ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 1 ॥
ಮಲಾಪಹಾರಿವಾರಿಪೂರಭೂರಿಮಂಡಿತಾಮೃತಾ ಭೃಶಂ ಪ್ರಪಾತಕಪ್ರವಂಚನಾತಿಪಂಡಿತಾನಿಶಮ್ । ಸುನಂದನಂದನಾಂಗಸಂಗರಾಗರಂಜಿತಾ ಹಿತಾ ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 2 ॥
ಲಸತ್ತರಂಗಸಂಗಧೂತಭೂತಜಾತಪಾತಕಾ ನವೀನಮಾಧುರೀಧುರೀಣಭಕ್ತಿಜಾತಚಾತಕಾ । ತಟಾಂತವಾಸದಾಸಹಂಸಸಂಸೃತಾ ಹಿ ಕಾಮದಾ ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 3 ॥
ವಿಹಾರರಾಸಖೇದಭೇದಧೀರತೀರಮಾರುತಾ ಗತಾ ಗಿರಾಮಗೋಚರೇ ಯದೀಯನೀರಚಾರುತಾ । ಪ್ರವಾಹಸಾಹಚರ್ಯಪೂತಮೇದಿನೀನದೀನದಾ ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 4 ॥
ತರಂಗಸಂಗಸೈಕತಾಂಚಿತಾಂತರಾ ಸದಾಸಿತಾ ಶರನ್ನಿಶಾಕರಾಂಶುಮಂಜುಮಂಜರೀಸಭಾಜಿತಾ । ಭವಾರ್ಚನಾಯ ಚಾರುಣಾಂಬುನಾಧುನಾ ವಿಶಾರದಾ ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 5 ॥
ಜಲಾಂತಕೇಲಿಕಾರಿಚಾರುರಾಧಿಕಾಂಗರಾಗಿಣೀ ಸ್ವಭರ್ತುರನ್ಯದುರ್ಲಭಾಂಗಸಂಗತಾಂಶಭಾಗಿನೀ । ಸ್ವದತ್ತಸುಪ್ತಸಪ್ತಸಿಂಧುಭೇದನಾತಿಕೋವಿದಾ ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 6 ॥
ಜಲಚ್ಯುತಾಚ್ಯುತಾಂಗರಾಗಲಂಪಟಾಲಿಶಾಲಿನೀ ವಿಲೋಲರಾಧಿಕಾಕಚಾಂತಚಂಪಕಾಲಿಮಾಲಿನೀ । ಸದಾವಗಾಹನಾವತೀರ್ಣಭರ್ತೃಭೃತ್ಯನಾರದಾ ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 7 ॥
ಸದೈವ ನಂದನಂದಕೇಲಿಶಾಲಿಕುಂಜಮಂಜುಲಾ ತಟೋತ್ಥಫುಲ್ಲಮಲ್ಲಿಕಾಕದಂಬರೇಣುಸೂಜ್ಜ್ವಲಾ । ಜಲಾವಗಾಹಿನಾಂ ನೃಣಾಂ ಭವಾಬ್ಧಿಸಿಂಧುಪಾರದಾ ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಲಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ ॥ 8 ॥
ಯಮುನಾ ಆಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ
ಈ ಯಮುನಾಷ್ಟಕ ಕಳಿಂದನ ಮಗಳಾದ ಯಮುನಾ ನದಿದೇವತೆಗೆ ಸ್ತುತಿ; ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ "ಧುನೋತು ಮೇ ಮನೋಮಲಂ ಕಳಿಂದನಂದಿನೀ ಸದಾ", ಕಳಿಂದನಂದಿನಿ ಸದಾ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಲವನ್ನು ತೊಳೆಯಲಿ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ದೇಹದ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಪ್ಪಾದ ಅವಳ ನೀರು, ಕೃಷ್ಣ ಆಡಿದ ಕುಂಜಗಳಿರುವ ತೀರ, ಸ್ನಾನಮಾಡುವವರನ್ನು ಭವಸಾಗರ ದಾಟಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಯಮುನಾ ಛಠ್ ಮತ್ತು ಯಮದ್ವಿತೀಯೆಯಂದು (ಭಾಯಿದೂಜ್), ಕೃಷ್ಣಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುವಾಗ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಇದು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರದ್ದೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಯಮುನೆ ಯಮನ ತಂಗಿ; ಯಮದ್ವಿತೀಯೆಯಂದು ಅಣ್ಣತಂಗಿಯರು ಅವಳ ಗೌರವಾರ್ಥ ಯಮುನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಆಡಿದ್ದರಿಂದ ಅದರ ನೀರನ್ನು ಕಪ್ಪು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪಲ್ಲವಿ ಏನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ?
ಕಳಿಂದನಂದಿನಿ ಯಮುನೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಲವನ್ನು ತೊಳೆಯಲಿ ಎಂದು.
ಯಮುನೆ ಏಕೆ ಕಪ್ಪು?
ಕೃಷ್ಣ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಆಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಶ್ಯಾಮಲ ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕವಿಗಳು.
ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು