ചാണക്യ നീതി - ഷഷ്ഠോഽധ്യായഃ
Chanakya Neethi · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
श्रुत्वा धर्मं विजानाति श्रुत्वा त्यजति दुर्मतिम् । श्रुत्वा ज्ञानमवाप्नोति श्रुत्वा मोक्षमवाप्नुयात् ॥ 01 ॥
पक्षिणः काकश्चंडालः पशूनां चैव कुक्कुरः । मुनीनां पापश्चंडालः सर्वचांडालनिंदकः ॥ 02 ॥
भस्मना शुद्ध्यते कास्यं ताम्रमम्लेन शुद्ध्यति । रजसा शुद्ध्यते नारी नदी वेगेन शुद्ध्यति ॥ 03 ॥
भ्रमन्संपूज्यते राजा भ्रमन्संपूज्यते द्विजः । भ्रमन्संपूज्यते योगी स्त्री भ्रमंती विनश्यति ॥ 04 ॥
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बांधवाः । यस्यार्थाः स पुमाँल्लोके यस्यार्थाः स च पंडितः ॥ 05 ॥
तादृशी जायते बुद्धिर्व्यवसायोऽपि तादृशः । सहायास्तादृशा एव यादृशी भवितव्यता ॥ 06 ॥
कालः पचति भूतानि कालः संहरते प्रजाः । कालः सुप्तेषु जागर्ति कालो हि दुरतिक्रमः ॥ 07 ॥
न पश्यति च जन्मांधः कामांधो नैव पश्यति । मदोन्मत्ता न पश्यंति अर्थी दोषं न पश्यति ॥ 08 ॥
स्वयं कर्म करोत्यात्मा स्वयं तत्फलमश्नुते । स्वयं भ्रमति संसारे स्वयं तस्माद्विमुच्यते ॥ 09 ॥
राजा राष्ट्रकृतं पापं राज्ञः पापं पुरोहितः । भर्ता च स्त्रीकृतं पापं शिष्यपापं गुरुस्तथा ॥ 10 ॥
ऋणकर्ता पिता शत्रुर्माता च व्यभिचारिणी । भार्या रूपवती शत्रुः पुत्रः शत्रुरपंडितः ॥ 11 ॥
लुब्धमर्थेन गृह्णीयात् स्तब्धमंजलिकर्मणा । मूर्खं छंदोऽनुवृत्त्या च यथार्थत्वेन पंडितम् ॥ 12 ॥
वरं न राज्यं न कुराजराज्यं वरं न मित्रं न कुमित्रमित्रम् । वरं न शिष्यो न कुशिष्यशिष्यो वरं न दार न कुदरदारः ॥ 13 ॥
कुराजराज्येन कुतः प्रजासुखं कुमित्रमित्रेण कुतोऽभिनिर्वृतिः । कुदारदारैश्च कुतो गृहे रतिः कुशिष्यशिष्यमध्यापयतः कुतो यशः ॥ 14 ॥
सिंहादेकं बकादेकं शिक्षेच्चत्वारि कुक्कुटात् । वायसात्पंच शिक्षेच्च षट्शुनस्त्रीणि गर्दभात् ॥ 15 ॥
प्रभूतं कार्यमल्पं वा यन्नरः कर्तुमिच्छति । सर्वारंभेण तत्कार्यं सिंहादेकं प्रचक्षते ॥ 16 ॥
इंद्रियाणि च संयम्य रागद्वेषविवर्जितः । समदुःखसुखः शांतः तत्त्वज्ञः साधुरुच्यते ॥ 17 ॥
प्रत्युत्थानं च युद्धं च संविभागं च बंधुषु । स्वयमाक्रम्य भुक्तं च शिक्षेच्चत्वारि कुक्कुटात् ॥ 18 ॥
गूढमैथुनचारित्वं काले काले च संग्रहम् । अप्रमत्तमविश्वासं पंच शिक्षेच्च वायसात् ॥ 19 ॥
बह्वाशी स्वल्पसंतुष्टः सनिद्रो लघुचेतनः । स्वामिभक्तश्च शूरश्च षडेते श्वानतो गुणाः ॥ 20 ॥
सुश्रांतोऽपि वहेद्भारं शीतोष्णं न च पश्यति । संतुष्टश्चरते नित्यं त्रीणि शिक्षेच्च गर्दभात् ॥ 21 ॥
य एतान्विंशतिगुणानाचरिष्यति मानवः । कार्यावस्थासु सर्वासु अजेयः स भविष्यति ॥ 22 ॥
ചാണക്യ നീതി - ഷഷ്ഠോഽധ്യായഃ - ഒരു പരിചയം
This is the sixth chapter of the Chanakya Niti, maxims traditionally attributed to Chanakya (Kautilya). It opens with praise of listening to the wise: by hearing one comes to know dharma, by hearing one gives up evil thoughts, by hearing one gains knowledge, and by hearing one attains liberation. Its verses go on to speak of the company one keeps, of fate and effort, of the qualities to learn from animals and birds, such as the lion's single-minded effort and the crow's alertness, and of the value of time well used.
രചയിതാവ്: Traditionally attributed to Chanakya (Kautilya)
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In reading and study of practical wisdom (niti), and in talks on conduct.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Its first verse, "Shrutva dharmam vijanati", praises shravana, listening, the first step of learning in Indian tradition.
- Some verses of the Chanakya Niti reflect the attitudes of their age and are read today with that in mind.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
What does hearing bring, according to verse 1?
Knowledge of dharma, freedom from evil thoughts, wisdom and liberation.
What does the chapter say we can learn from animals?
Qualities such as the lion's focus and the crow's alertness.
Who is it attributed to?
Traditionally to Chanakya.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ