ധന്യാഷ്ടകമ്
Ashtakams · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
(প্রহর্ষণীবৃত্তম্ -) তজ্জ্ঞানং প্রশমকরং যদিংদ্রিয়াণাং তজ্জ্ঞেয়ং যদুপনিষত্সু নিশ্চিতার্থম্ । তে ধন্য়া ভুবি পরমার্থনিশ্চিতেহাঃ শেষাস্তু ভ্রমনিলয়ে পরিভ্রমংতঃ ॥ 1॥
(বসংততিলকাবৃত্তম্ -) আদৌ বিজিত্য় বিষয়ান্মদমোহরাগ- দ্বেষাদিশত্রুগণমাহৃতয়োগরাজ্য়াঃ । জ্ঞাত্বা মতং সমনুভূযপরাত্মবিদ্য়া- কাংতাসুখং বনগৃহে বিচরংতি ধন্য়াঃ ॥ 2॥
ত্যক্ত্বা গৃহে রতিমধোগতিহেতুভূতাম্ আত্মেচ্ছয়োপনিষদর্থরসং পিবংতঃ । বীতস্পৃহা বিষযভোগপদে বিরক্তা ধন্য়াশ্চরংতি বিজনেষু বিরক্তসংগাঃ ॥ 3॥
ত্যক্ত্বা মমাহমিতি বংধকরে পদে দ্বে মানাবমানসদৃশাঃ সমদর্শিনশ্চ । কর্তারমন্যমবগম্য় তদর্পিতানি কুর্বংতি কর্মপরিপাকফলানি ধন্য়াঃ ॥ 4॥
ত্যক্ত্বীষণাত্রযমবেক্ষিতমোক্ষমর্গা ভৈক্ষামৃতেন পরিকল্পিতদেহয়াত্রাঃ । জ্য়োতিঃ পরাত্পরতরং পরমাত্মসংজ্ঞং ধন্য়া দ্বিজারহসি হৃদ্যবলোকয়ংতি ॥ 5॥
নাসন্ন সন্ন সদসন্ন মহসন্নচাণু ন স্ত্রী পুমান্ন চ নপুংসকমেকবীজম্ । যৈর্ব্রহ্ম তত্সমমুপাসিতমেকচিত্তৈঃ ধন্য়া বিরেজুরিত্তরেভবপাশবদ্ধাঃ ॥ 6॥
অজ্ঞানপংকপরিমগ্নমপেতসারং দুঃখালয়ং মরণজন্মজরাবসক্তম্ । সংসারবংধনমনিত্যমবেক্ষ্য় ধন্য়া জ্ঞানাসিনা তদবশীর্য় বিনিশ্চয়ংতি ॥ 7॥
শাংতৈরনন্যমতিভির্মধুরস্বভাবৈঃ একত্বনিশ্চিতমনোভিরপেতমোহৈঃ । সাকং বনেষু বিজিতাত্মপদস্বরুপং তদ্বস্তু সম্যগনিশং বিমৃশংতি ধন্য়াঃ ॥ 8॥
(মালিনীবৃত্তম্ -) অহিমিব জনয়োগং সর্বদা বর্জয়েদ্য়ঃ কুণপমিব সুনারীং ত্যক্তুকামো বিরাগী । বিষমিব বিষয়ান্য়ো মন্যমানো দুরংতান্ জযতি পরমহংসো মুক্তিভাবং সমেতি ॥ 9॥
(শার্দূলবিক্রীডিতবৃত্তম্ -) সংপূর্ণং জগদেব নংদনবনং সর্বেঽপি কল্পদ্রুমা গাংগং বরি সমস্তবারিনিবহঃ পুণ্য়াঃ সমস্তাঃ ক্রিয়াঃ । বাচঃ প্রাকৃতসংস্কৃতাঃ শ্রুতিশিরোবারাণসী মেদিনী সর্বাবস্থিতিরস্য় বস্তুবিষয়া দৃষ্টে পরব্রহ্মণি ॥ 10॥
॥ ইতি শ্রীমদ্ শংকরাচার্যবিরচিতং ধন্য়াষ্টকং সমাপ্তম্ ॥
ധന്യാഷ്ടകമ് - ഒരു പരിചയം
The Dhanyashtakam, "eight verses on the blessed", is Adi Shankaracharya's hymn in praise of those who have turned to the Self. It begins: that is knowledge which calms the senses, that is to be known which the Upanishads have settled; blessed on earth are those whose striving is fixed on the highest truth. The verses go on to praise those who first conquer the enemies of pride, delusion, attachment and hatred, gain the kingdom of yoga, and live free in the knowledge of Brahman.
രചയിതാവ്: Adi Shankaracharya, as its colophon states
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: For study and reflection, especially in Vedanta classes.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Its colophon names Shankaracharya as its author.
- It is written in several metres, such as praharshini and vasantatilaka, named in the text before the verses.
- Each verse describes the "dhanyah", the truly blessed or fortunate.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
What does "Dhanyashtakam" mean?
"Eight verses on the blessed".
Who are the blessed, according to it?
Those who have conquered their passions and turned to knowledge of the Self.
Who wrote it?
Adi Shankaracharya, as its colophon states.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.