3.1 - പ്രജാപതിരകാമയത - കൃഷ്ണ യജുർവേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ
Kanda 3 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-ntriteeyakaande prathamah prashnah - nyoonakarmaabhidhaanam
o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥
pra̠jaapa̍tirakaamayata pra̠jaa-ssri̍je̠yeti̠ sa tapo̍-'tapyata̠ sa sa̠rpaana̍srijata̠ so̍-'kaamayata pra̠jaa-ssri̍je̠yeti̠ sadvi̠teeya̍matapyata̠ sa vayaag̍sya srijata̠ so̍-'kaamayata pra̠jaa-ssri̍je̠yeti̠ sa tri̠teeya̍matapyata̠ sa e̠ta-ndee̎kshitavaa̠da-ma̍pashya̠-ttama̍vada̠-ttato̠ vai sa pra̠jaa a̍srijata̠ ya-ttapa̍sta̠ptvaa dee̎kshitavaa̠dam vada̍ti pra̠jaa e̠va tadyaja̍maana- [tadyaja̍maanah, sri̠ja̠te̠ yadvai] 1
-ssrijate̠ yadvai dee̎kshi̠to̍-'me̠ddhya-mpashya̠tyapaa̎smaaddee̠kshaakraa̍mati̠ neela̍masya̠ haro̠ vye̎tyaba̍ddha̠-mmano̍ da̠ridra̠-nchakshu̠-ssooryo̠ jyoti̍shaa̠g̠shreshtho̠ deekshe̠ maa maa̍haasee̠rityaa̍ha̠ naasmaa̎ddee̠kshaa-'pa̍kraamati̠ naasya̠ neela̠-nna haro̠ vye̍ti̠ yadvai dee̎kshi̠tama̍bhi̠varsha̍tidi̠vyaa aapo-'shaa̎mtaa̠ ojo̠ bala̍-ndee̠kshaa- [bala̍-ndee̠kshaam, tapo̎-'sya̠-] 2
-ntapo̎-'sya̠-nirghna̍ntyunda̠tee-rbala̍-ndha̠ttaujo̍ dhatta̠ bala̍-ndhatta̠ maa me̍ dee̠kshaa-mmaa tapo̠nirva̍dhi̠shtetyaa̍hai̠ tade̠va sarva̍maa̠tma-ndha̍tte̠ naasyaujo̠ bala̠-nna dee̠kshaa-nna tapo̠nirghna̍ntya̠gnirvai dee̎kshi̠tasya̍ de̠vataa̠ so̎-'smaade̠tarhi̍ti̠ra i̍va̠ yarhi̠ yaati̠ tamee̎shva̠ragm rakshaagm̍si̠ hanto̎- [hanto̎h, bha̠draada̠bhi-] 3
-rbha̠draada̠bhi-shreya̠h prehi̠briha̠spati̍h pura e̠taa te̍ a̠stvityaa̍ha̠brahma̠ vai de̠vaanaa̠-mbriha̠spati̠stame̠vaanvaa ra̍bhate̠ sa e̍na̠gm̠ sa-mpaa̍raya̠tye dama̍ganma deva̠yaja̍na-mprithi̠vyaa ityaa̍ha deva̠yaja̍na̠gg̠ hye̍sha pri̍thi̠vyaa aa̠gachchha̍ti̠ yo yaja̍te̠ vishve̍ de̠vaa yadaju̍shanta̠ poorva̠ ityaa̍ha̠ vishve̠ hye̍tadde̠vaa jo̠shaya̍nte̠ yadbraa̎hma̠naa ri̍khsaa̠maabhyaa̠m yaju̍shaa sa̠ntara̍nta̠ ityaa̍harkhsaa̠maabhyaa̠g̠ hye̍sha yaju̍shaa sa̠ntara̍ti̠ yo yaja̍te raa̠yasposhe̍na̠ sami̠shaa-ma̍de̠metyaa̍-haa̠-'shisha̍me̠vai taamaa shaa̎ste ॥ 4 ॥ (yaja̍maano - dee̠kshaagm - hanto̎ - rbraahma̠naa -shchatu̍rvigmshatishcha) (a. 1)
e̠sha te̍ gaaya̠tro bhaa̠ga iti̍ me̠ somaa̍ya brootaade̠sha te̠ traishtu̍bho̠ jaaga̍to bhaa̠ga iti̍ me̠ somaa̍ya brootaachchhando̠maanaa̠gm̠ saamraa̎jya-nga̠chchheti̍ me̠ somaa̍ya brootaa̠-dyo vai soma̠gm̠ raajaa̍na̠gm̠ saamraa̎jyam lo̠ka-nga̍mayi̠tvaa kree̠naati̠ gachchha̍ti̠ svaanaa̠gm̠ saamraa̎jya̠-nchhandaagm̍si̠ khalu̠ vai soma̍sya̠ raajna̠-ssaamraa̎jyo lo̠kah pu̠rastaa̠-thsoma̍sya kra̠yaade̠vama̠bhi ma̍ntrayeta̠ saamraa̎jyame̠vai- [saamraa̎jyame̠va, e̠na̠m lo̠ka-nga̍mayi̠tvaa] 5
na̍m lo̠ka-nga̍mayi̠tvaa kree̍naati̠ gachchha̍ti̠ svaanaa̠gm̠ saamraa̎jya̠m yo vai taa̍noona̠ptrasya̍ prati̠shthaam veda̠ pratye̠va ti̍shthati brahmavaa̠dino̍ vadanti̠ na praa̠shnanti̠ na ju̍hva̠tyatha̠ kva̍ taanoona̠ptra-mprati̍ tishtha̠teeti̍ pra̠jaapa̍tau̠ mana̠seeti̍ brooyaa̠-ttrirava̍ jighre-tpra̠jaapa̍tau tvaa̠ mana̍si juho̠meetye̠shaa vai taa̍noona̠ptrasya̍ prati̠shthaa ya e̠vam veda̠ pratye̠va ti̍shthati̠ yo [pratye̠va ti̍shthati̠ yah, vaa a̍ddhva̠ryoh] 6
vaa a̍ddhva̠ryoh pra̍ti̠shthaam veda̠ pratye̠va ti̍shthati̠ yato̠ manye̠taana̍bhikramya hoshyaa̠meeti̠ ta-ttishtha̠nnaa shraa̍vayede̠shaa vaa a̍ddhva̠ryoh pra̍ti̠shthaa ya e̠vam veda̠ pratye̠va ti̍shthati̠ yada̍bhi̠kramya̍ juhu̠yaa-tpra̍ti̠shthaayaa̍ iyaa̠-ttasmaa̎-thsamaa̠natra̠ tishtha̍taa hota̠vya̍-mprati̍shthityai̠ yo vaa a̍ddhva̠ryo-ssvam veda̠ svavaa̍ne̠va bha̍vati̠ srugvaa a̍sya̠ svam vaa̍ya̠vya̍masya̠ [vaa̍ya̠vya̍masya, sva-ncha̍ma̠so̎-'sya̠] 7
sva-ncha̍ma̠so̎-'sya̠ svam yadvaa̍ya̠vya̍m vaa chama̠sam vaa-'na̍nvaarabhyaa-''shraa̠vaye̠-thsvaadi̍yaa̠-ttasmaa̍ danvaa̠rabhyaa̠ ''shraavya̠gg̠ svaade̠va naiti̠ yo vai soma̠ma- pra̍tishthaapya sto̠tra-mu̍paaka̠rotya pra̍tishthita̠-ssomo̠ bhava̠tyapra̍tishthita̠-sstomo- 'pra̍tishthitaa-nyu̠kthaanyapra̍tishthito̠ yaja̍maa̠no 'pra̍tishthito 'dhva̠ryurvaa̍ ya̠vya̍m vai soma̍sya prati̠shthaa cha̍ma̠so̎-'sya prati̠shthaa soma̠-sstoma̍sya̠ stoma̍ u̠kthaanaa̠-ngraha̍m vaa grihee̠tvaa cha̍ma̠sam vo̠nneeya̍ sto̠tramu̠paa ku̍ryaa̠-tpratye̠va somagg̍ sthaa̠paya̍ti̠ prati̠stoma̠-mpratyu̠kthaani̠ prati̠ yaja̍maana̠stishtha̍ti̠ pratya̍ddhva̠ryuh ॥ 8 ॥ (e̠va - ti̍shthati̠ yo - vaa̍ya̠vya̍masya̠ - graha̠m vai - kaa̠nna - vigm̍sha̠tishcha̍) (a. 2)
ya̠jnam vaa e̠ta-thsa-mbha̍ranti̠ ya-thso̍ma̠kraya̍nyai pa̠dam ya̍jnamu̠khagm ha̍vi̠rdhaane̠ yarhi̍ havi̠rdhaane̠ praachee̎ prava̠rtaye̍yu̠starhi̠ tenaaksha̠mupaa̎-njyaa-dyajnamu̠kha e̠va ya̠jnamanu̠ santa̍noti̠ praancha̍ma̠gni-mpra ha̍ra̠ntyu-tpatnee̠maa na̍ya̠ntyanvanaagm̍si̠ pra va̍rtaya̠ntyatha̠ vaa a̍syai̠sha dhishni̍yo heeyate̠ so-'nu̍ dhyaayati̠ sa ee̎shva̠ro ru̠dro bhoo̠tvaa [ ] 9
pra̠jaa-mpa̠shoon. yaja̍maanasya̠ shama̍yito̠ryarhi̍ pa̠shumaa pree̍ta̠muda̍ncha̠-nnaya̍nti̠ tarhi̠ tasya̍ pashu̠shrapa̍nagm hare̠-ttenai̠vaina̍-mbhaa̠gina̍-nkaroti̠ yaja̍maano̠ vaa aa̍hava̠neeyo̠ yaja̍maana̠m vaa e̠tadvi ka̍rshante̠ yadaa̍hava̠neeyaa̎-tpashu̠shrapa̍na̠gm̠ hara̍nti̠ sa vai̠va syaanni̍rma̠nthya̍m vaa kuryaa̠-dyaja̍maanasya saatma̠tvaaya̠ yadi̍ pa̠shora̍va̠daana̠-nnashye̠daajya̍sya pratyaa̠khyaaya̠mava̍ dye̠-thsaiva tata̠h praaya̍shchitti̠rye pa̠shum vi̍mathnee̠ran. yastaan kaa̠maye̠taa ''rti̠maarchchhe̍yu̠riti̍ ku̠vida̠ngeti̠ namo̍ vriktivatya̠rchaa-''gnee̎ddhre juhuyaa̠nnamo̍ vriktime̠vaishaa̎m vrinkte taa̠jagaarti̠maarchchha̍nti ॥ 10 ॥ (bhoo̠tvaa - tata̠h - shadvigm̍shatishcha) (a. 3)
pra̠jaapa̍te̠rjaaya̍maanaah pra̠jaa jaa̠taashcha̠ yaa i̠maah । tasmai̠ prati̠ pra ve̍dayachiki̠tvaagm anu̍ manyataam ॥ i̠ma-mpa̠shu-mpa̍shupate te a̠dya ba̠ddhnaamya̍gne sukri̠tasya̠ maddhye̎ । anu̍ manyasva su̠yajaa̍ yajaama̠ jushta̍-nde̠vaanaa̍mi̠dama̍stu ha̠vyam ॥ pra̠jaa̠nanta̠h prati̍grihnanti̠ poorve̎ praa̠namange̎bhya̠h paryaa̠chara̍ntam । su̠vargam yaa̍hi pa̠thibhi̍ rdeva̠yaanai̠-rosha̍dheeshu̠ prati̍tishthaa̠ sharee̍raih ॥ yeshaa̠meeshe̍ [yeshaa̠meeshe̍, pa̠shu̠pati̍h] 11
pashu̠pati̍h pashoo̠naa-nchatu̍shpadaamu̠ta cha̍ dvi̠padaa̎m । nishkree̍to̠-'yam ya̠jniya̍-mbhaa̠game̍tu raa̠yasposhaa̠ yaja̍maanasya santu ॥ ye ba̠ddhyamaa̍na̠manu̍ ba̠ddhyamaa̍naa a̠bhyaiksha̍nta̠ mana̍saa̠ chakshu̍shaa cha । a̠gnistaagm agre̠ pramu̍moktu de̠vah pra̠jaapa̍tih pra̠jayaa̍ samvidaa̠nah ॥ ya aa̍ra̠nyaah pa̠shavo̍ vi̠shvaroo̍paa̠ viroo̍paa̠-ssanto̍ bahu̠dhaika̍roopaah । vaa̠yustaagm agre̠ pramu̍moktu de̠vah pra̠jaapa̍tih pra̠jayaa̍ samvidaa̠nah ॥ pra̠mu̠nchamaa̍naa̠ [pra̠mu̠nchamaa̍naah, bhuva̍nasya̠ reto̍] 12
bhuva̍nasya̠ reto̍ gaa̠tu-ndha̍tta̠ yaja̍maanaaya devaah । u̠paakri̍tagm shashamaa̠nam yadasthaa̎jjee̠va-nde̠vaanaa̠mapye̍tu̠ paatha̍h ॥ naanaa̎ praa̠no yaja̍maanasya pa̠shunaa̍ ya̠jno de̠vebhi̍-ssa̠ha de̍va̠yaana̍h । jee̠va-nde̠vaanaa̠mapye̍tu̠ paatha̍-ssa̠tyaa-ssa̍ntu̠ yaja̍maanasya̠ kaamaa̎h ॥ ya-tpa̠shurmaa̠yumakri̠toro̍ vaa pa̠dbhiraa̍ha̠te । a̠gnirmaa̠ tasmaa̠dena̍so̠vishvaa̎-nmuncha̠tvagmha̍sah ॥ shami̍taara u̠peta̍na ya̠jna- [ya̠jnam, de̠vebhi̍rinvi̠tam ।] 13
-nde̠vebhi̍rinvi̠tam । paashaa̎-tpa̠shu-mpramu̍nchata ba̠ndhaadya̠jnapa̍ti̠-mpari̍ ॥ adi̍ti̠h paasha̠-mpramu̍moktve̠ta-nnama̍h pa̠shubhya̍h pashu̠pata̍ye karomi ॥ a̠raa̠tee̠yanta̠-madha̍ra-nkrinomi̠ ya-ndvi̠shmastasmi̠-nprati̍ munchaami̠ paasha̎m ॥ tvaamu̠ te da̍dhire havya̠vaahagm̍ shritanka̠rtaara̍mu̠ta ya̠jniya̍-ncha । agne̠ sada̍ksha̠-ssata̍nu̠r̠hi bhoo̠tvaa-'tha̍ ha̠vyaa jaa̍tavedo jushasva ॥ jaata̍vedo va̠payaa̍ gachchha de̠vaantvagm hi hotaa̎ pratha̠mo ba̠bhootha̍ । ghri̠tena̠ tva-nta̠nuvo̍ vardhayasva̠ svaahaa̍kritagm ha̠vira̍dantu de̠vaah ॥ svaahaa̍ de̠vebhyo̍ de̠vebhya̠-ssvaahaa̎ ॥ 14 ॥ (eeshe̎ - pramu̠nchamaa̍naa - ya̠jnam - tvagm - shoda̍sha cha) (a. 4)
praa̠jaa̠pa̠tyaa vai pa̠shava̠steshaagm̍ ru̠dro-'dhi̍pati̠rya-de̠taabhyaa̍-mupaa ka̠roti̠ taabhyaa̍me̠vaina̍-mprati̠prochyaa-''la̍bhata aa̠tmano-'naa̎vraskaaya̠ dvaabhyaa̍mu̠paaka̍roti dvi̠paadyaja̍maana̠h prati̍shthityaa upaa̠kritya̠ pancha̍ juhoti̠ paanktaa̎h pa̠shava̍h pa̠shoone̠vaa va̍rundhemri̠tyave̠ vaa e̠sha nee̍yate̠ ya-tpa̠shustam yada̍nvaa̠rabhe̍ta pra̠maayu̍ko̠ yaja̍maana-ssyaa̠nnaanaa̎ praa̠no yaja̍maanasya pa̠shunetyaa̍ha̠ vyaavri̍ttyai̠ [vyaavri̍ttyai, ya-tpa̠shurmaa̠yu-] 15
ya-tpa̠shurmaa̠yu-makri̠teti̍ juhoti̠ shaantyai̠ shami̍taara u̠peta̠netyaa̍ha yathaaya̠jure̠vaitadva̠paayaa̠m vaa aa̎hri̠yamaa̍naayaa-ma̠gnermedho-'pa̍ kraamati̠ tvaamu̠ te da̍dhire havya̠vaaha̠miti̍ va̠paama̠bhi ju̍hotya̠gnere̠va medha̠mava̍ ru̠ndhe-'tho̍ shrita̠tvaaya̍ pu̠rastaa̎-thsvaahaa kritayo̠ vaa a̠nye de̠vaa u̠pari̍shtaa-thsvaahaakritayo̠-'nye svaahaa̍ de̠vebhyo̍ de̠vebhya̠-ssvaahetya̠bhito̍ va̠paa-nju̍hoti̠ taane̠vobhayaa̎-npreenaati ॥ 16 ॥ (vyaavri̍ttyaa - a̠bhito̍ va̠paam - pancha̍ cha) (a. 5)
yo vaa aya̍thaadevatam ya̠jnamu̍pa̠chara̠tyaa de̠vataa̎bhyo vrishchyate̠ paapee̍yaa-nbhavati̠ yo ya̍thaadeva̠tanna de̠vataa̎bhya̠ aa vri̍shchyate̠ vasee̍yaa-nbhavatyaagne̠yyarchaa ''gnee̎ddhrama̠bhi mri̍she-dvaishna̠vyaa ha̍vi̠rdhaana̍maagne̠yyaa srucho̍ vaaya̠vya̍yaa vaaya̠vyaa̎nyaindri̠yaa sado̍ yathaadeva̠tame̠va ya̠jnamupa̍ charati̠ na de̠vataa̎bhya̠ aa vri̍shchyate̠ vasee̍yaa-nbhavati yu̠najmi̍ te prithi̠vee-njyoti̍shaa sa̠ha yu̠najmi̍ vaa̠yuma̠ntari̍kshena [vaa̠yuma̠ntari̍kshena, te sa̠ha] 17
te sa̠ha yu̠najmi̠ vaachagm̍ sa̠ha soorye̍na te yu̠najmi̍ ti̠sro vi̠pricha̠-ssoorya̍sya te । a̠gnirde̠vataa̍ gaaya̠tree chhanda̍ upaa̠gm̠shoh paatra̍masi̠ somo̍ de̠vataa̎ tri̠shtu-pchhando̎-'ntaryaa̠masya̠ paatra̍ma̠seendro̍ de̠vataa̠ jaga̍tee̠ chhanda̍ indravaayu̠voh paatra̍masi̠ briha̠spati̍-rde̠vataa̍-'nu̠shtu-pchhando̍ mi̠traavaru̍nayo̠h paatra̍masya̠shvinau̍ de̠vataa̍ pa̠nktishchhando̠-'shvino̠h paatra̍masi̠ sooryo̍ de̠vataa̍ briha̠tee [ ] 18
chhanda̍-shshu̠krasya̠ paatra̍masi cha̠ndramaa̍ de̠vataa̍ sa̠to bri̍hatee̠ chhando̍ ma̠nthina̠h paatra̍masi̠ vishve̍de̠vaa de̠vato̠shnihaa̠ chhanda̍ aagraya̠nasya̠ paatra̍ma̠seendro̍ de̠vataa̍ ka̠kuchchhanda̍ u̠kthaanaa̠-mpaatra̍masi prithi̠vee de̠vataa̍ vi̠raat chhando̎ dhru̠vasya̠ paatra̍masi ॥ 19 ॥ (a̠ntari̍kshena - briha̠tee - traya̍strigmshachcha) (a. 6)
i̠shtargo̠ vaa a̍ddhva̠ryuryaja̍maanasye̠shtarga̠h khalu̠ vai poorvo̠-'rshtuh, kshee̍yata aasa̠nyaa̎nmaa̠ mantraa̎-tpaahi̠ kasyaa̎shchida̠bhisha̍styaa̠ iti̍ pu̠raa praa̍taranuvaa̠kaajju̍huyaadaa̠tmana̍ e̠va tada̍ddhva̠ryuh pu̠rastaa̠chchharma̍ nahya̠te-'naa̎rtyai samve̠shaaya̍ tvopave̠shaaya̍ tvaa gaayatri̠yaa stri̠shtubho̠ jaga̍tyaa a̠bhibhoo̎tyai̠ svaahaa̠ praanaa̍paanau mri̠tyormaa̍ paata̠-mpraanaa̍paanau̠ maa maa̍ haasishta-nde̠vataa̍su̠ vaa e̠te praa̍naapaa̠nayo̠- [e̠te praa̍naapaa̠nayo̎h, vyaaya̍chchhante̠] 20
-rvyaaya̍chchhante̠ yeshaa̠gm̠ soma̍-ssamri̠chchhate̍ samve̠shaaya̍ tvopave̠shaaya̠ tvetyaa̍ha̠ chhandaagm̍si̠ vai sa̍mve̠sha u̍pave̠shashchhando̍bhire̠vaasya̠ chhandaagm̍si vrinkte̠ preti̍va̠ntyaajyaa̍ni bhavantya̠bhiji̍tyai ma̠rutva̍teeh prati̠pado̠ viji̍tyaa u̠bhe bri̍hadrathanta̠re bha̍vata i̠yam vaava ra̍thanta̠rama̠sau bri̠hadaa̠bhyaame̠vaina̍ma̠ntare̎tya̠dya vaava ra̍thanta̠ragg shvo bri̠hada̍dyaa̠shvaa de̠vaina̍ma̠ntare̍ti bhoo̠tam- [bhoo̠tam, vaava ra̍thanta̠ra-] 21
-mvaava ra̍thanta̠ra-mbha̍vi̠shya-dbri̠ha-dbhoo̠taachchai̠vaina̍-mbhavishya̠tashchaa̠ntare̍ti̠, pari̍mita̠m vaava ra̍thanta̠ramapa̍rimita-mbri̠ha-tpari̍mitaachchai̠vaina̠-mapa̍rimitaachchaa̠-'ntare̍ti vishvaamitrajamada̠gnee vasi̍shthenaaspardhetaa̠gm̠sa e̠tajja̠mada̍gni rviha̠vya̍ma pashya̠-ttena̠ vai sa vasi̍shthasyendri̠yam vee̠rya̍mavrinkta̠ yadvi̍ha̠vyagm̍ sha̠syata̍ indri̠yame̠va tadvee̠rya̍m yaja̍maano̠ bhraatri̍vyasya vrinkte̠ yasya̠ bhooyaagm̍so yajnakra̠tava̠ ityaa̍hu̠-ssa de̠vataa̍ vrinkta̠ iti̠ yadya̍gnishto̠ma-ssoma̍h pa̠rastaa̠-thsyaa-du̠kthya̍-nkurveeta̠ yadyu̠kthya̍-ssyaada̍tiraa̠tra-nku̍rveeta yajnakra̠tubhi̍re̠vaasya̍ de̠vataa̍ vrinkte̠ vasee̍yaa-nbhavati ॥ 22 ॥ (praa̠naa̠paa̠nayo̎ - rbhoo̠tam - mvri̍nkte̠ - 'shtaavigm̍shatishcha) (a. 7)
ni̠graa̠bhyaa̎-sstha deva̠shruta̠ aayu̍rme tarpayata praa̠na-mme̍ tarpayataapaa̠na-mme̍ tarpayata vyaa̠na-mme̍ tarpayata̠ chakshu̍rme tarpayata̠ shrotra̍-mme tarpayata̠ mano̍me tarpayata̠ vacha̍-mme tarpayataa̠-''tmaana̍-mme tarpaya̠taangaa̍ni me tarpayata pra̠jaa-mme̍ tarpayata pa̠shoo-nme̍ tarpayata gri̠haa-nme̍ tarpayata ga̠naa-nme̍ tarpayata sa̠rvaga̍na-mmaa tarpayata ta̠rpaya̍ta maa [ ] 23
ga̠naa me̠ maa vi tri̍sha̠nnosha̍dhayo̠ vai soma̍sya̠ visho̠ visha̠h khalu̠ vai raajna̠h pradaa̍toreeshva̠raa ai̠ndra-ssomo-'vee̍vridham vo̠ mana̍saa sujaataa̠ rita̍prajaataa̠ bhaga̠ idva̍-ssyaama । indre̍na de̠veervee̠rudha̍-ssamvidaa̠naa anu̍ manyantaa̠gm̠ sava̍naaya̠ soma̠mityaa̠hausha̍dheebhya e̠vaina̠gg̠ svaayai̍ vi̠sha-ssvaayai̍ de̠vataa̍yai ni̠ryaachyaa̠bhi shu̍noti̠ yo vai soma̍syaabhishoo̠yamaa̍nasya [soma̍syaabhishoo̠yamaa̍nasya, pra̠tha̠mo-'gm̍shu-] 24
pratha̠mo-'gm̍shu-sskanda̍ti̠ sa ee̎shva̠ra i̍ndri̠yam vee̠rya̍-mpra̠jaa-mpa̠shoon. yaja̍maanasya̠ nirha̍nto̠stama̠bhi ma̍ntraye̠taa-'' maa̎-'skaanthsa̠ha pra̠jayaa̍ sa̠ha raa̠yasposhe̍nendri̠ya-mme̍ vee̠rya̍-mmaa niva̍rdhee̠rityaa̠shisha̍me̠vaitaamaa shaa̎sta indri̠yasya̍ vee̠ya̍rsya pra̠jaayai̍ pashoo̠naamani̍rghaataaya dra̠phsashcha̍skanda prithi̠veemanu̠ dyaami̠mancha̠ yoni̠manu̠ yashcha̠ poorva̍h । tri̠teeya̠m yoni̠manu̍ sa̠nchara̍nta-ndra̠phsa-nju̍ho̠myanu̍ sa̠pta hotraa̎h ॥ 25 ॥ (ta̠rpaya̍ta maa - 'bhishoo̠yamaa̍nasya̠ - yashcha̠ - dasha̍ cha) (a. 8)
yo vai de̠vaa-nde̍vayasha̠senaa̠rpaya̍ti manu̠shyaa̎-nmanushyayasha̠sena̍ devayasha̠sye̍va de̠veshu̠ bhava̍ti manushyayasha̠see ma̍nu̠shye̍shu̠ yaa-npraa̠cheena̍-maagraya̠naa-dgrahaa̎-ngrihnee̠yaa-ttaanu̍paa̠gm̠shu gri̍hneeyaa̠dyaanoo̠rdhvaagstaanu̍pabdi̠mato̍ de̠vaane̠va tadde̍vayasha̠senaa̎rpayati manu̠shyaa̎-nmanushyayasha̠sena̍ devayasha̠sye̍va de̠veshu̍ bhavati manushyayasha̠see ma̍nu̠shye̎shva̠gnih praa̍tassava̠ne paa̎tva̠smaan. vai̎shvaana̠ro ma̍hi̠naa vi̠shvasha̍mbhooh । sa na̍h paava̠ko dravi̍na-ndadhaa̠- [dravi̍na-ndadhaatu, aayu̍shmanta-] 26
-tvaayu̍shmanta-ssa̠habha̍kshaa-ssyaama ॥ vishve̍ de̠vaa ma̠ruta̠ indro̍ a̠smaana̠smi-ndvi̠teeye̠ sava̍ne̠ na ja̍hyuh । aayu̍shmantah pri̠yame̍shaa̠m vada̍nto va̠ya-nde̠vaanaagm̍ suma̠tau syaa̍ma ॥ i̠da-ntri̠teeya̠gm̠ sava̍na-nkavee̠naamri̠tena̠ ye cha̍ma̠samaira̍yanta । te sau̍dhanva̠naa-ssuva̍raanashaa̠naa-ssvi̍shti-nno a̠bhi vasee̍yo nayantu ॥ aa̠yata̍navatee̠rvaa a̠nyaa aahu̍tayo hoo̠yante̍-'naayata̠naa a̠nyaa yaa aa̍ghaa̠rava̍tee̠staa aa̠yata̍navatee̠ryaa- [aa̠yata̍navatee̠ryaah, sau̠myaastaa] 27
-ssau̠myaastaa a̍naayata̠naa ai̎mdravaaya̠va-maa̠daayaa̍-''ghaa̠ramaa ghaa̍rayedaddhva̠ro ya̠jno̍-'yama̍stu devaa̠ osha̍dheebhyah pa̠shave̍ no̠ janaa̍ya̠ vishva̍smai bhoo̠taayaa̎-'ddhva̠ro̍-'si̠ sa pi̍nvasva ghri̠tava̍ddeva so̠meti̍ sau̠myaa e̠va tadaahu̍teeraa̠yata̍navateeh karotyaa̠yata̍navaa-nbhavati̠ ya e̠vam vedaatho̠ dyaavaa̍prithi̠vee e̠va ghri̠tena̠ vyu̍natti̠ te vyu̍tte upajeeva̠neeye̍ bhavata upajeeva̠neeyo̍ bhavati̠ [bhavati, ya e̠vam vedai̠sha] 28
ya e̠vam vedai̠sha te̍ rudrabhaa̠go ya-nni̠rayaa̍chathaa̠sta-nju̍shasva vi̠dergau̍pa̠tyagm raa̠yasposhagm̍ su̠veeryagm̍ samvathsa̠reenaag̍ sva̠stim ॥ manu̍h pu̠trebhyo̍ daa̠yam vya̍bhaja̠-thsa naabhaa̠nedi̍shtha-mbrahma̠charya̠m vasa̍nta̠-nnira̍bhaja̠-thsa aa-'ga̍chchha̠-thso̎-'bravee-tka̠thaa maa̠ nira̍bhaa̠giti̠ na tvaa̠ nira̍bhaaksha̠mitya̍-bravee̠dangi̍rasa i̠me sa̠tramaa̍sate̠ te [sa̠tramaa̍sate̠ te, su̠va̠rgam lo̠ka-nna] 29
su̍va̠rgam lo̠ka-nna prajaa̍nanti̠ tebhya̍ i̠da-mbraahma̍na-mbroohi̠ te su̍va̠rgam lo̠kam yanto̠ ya e̍shaa-mpa̠shava̠staagste̍ daasya̠nteeti̠ tade̎bhyo-'bravee̠-tte su̍va̠rgam lo̠kam yanto̠ ya e̍shaa-mpa̠shava̠ aasa̠-ntaana̍smaa adadu̠sta-mpa̠shubhi̠shchara̍ntam yajnavaa̠stau ru̠dra aa-'ga̍chchha̠-thso̎-'bravee̠nmama̠ vaa i̠me pa̠shava̠ ityadu̠rvai - [ ] 30
mahya̍mi̠maanitya̍bravee̠nna vai tasya̠ ta ee̍shata̠ itya̍bravee̠-dya-dya̍jnavaa̠stau heeya̍te̠ mama̠ vai taditi̠ tasmaa̎-dyajnavaa̠stu naabhya̠vetya̠gm̠ so̎-'bravee-dya̠jne maa ''bha̠jaatha̍ te pa̠shoo-nnaabhi magg̍sya̠ iti̠ tasmaa̍ e̠ta-mma̠nthina̍-ssagg sraa̠vama̍juho̠-ttato̠ vai tasya̍ ru̠drah pa̠shoo-nnaabhya̍manyata̠ yatrai̠ta me̠vam vi̠dvaa-nma̠nthina̍-ssagg sraa̠va-nju̠hoti̠ na tatra̍ ru̠drah pa̠shoona̠bhi ma̍nyate ॥ 31 ॥ (da̠dhaa̠tvaa̠ - yata̍navatee̠ryaa - u̍pajeeva̠neeyo̍ bhavati̠ - te-' - du̠rvai - yatrai̠ta - mekaa̍dasha cha) (a. 9)
jushto̍ vaa̠cho bhoo̍yaasa̠-njushto̍ vaa̠chaspata̍ye̠ devi̍ vaak । yadvaa̠cho madhu̍ma̠-ttasmi̍-nmaa dhaa̠-ssvaahaa̠ sara̍svatyai ॥ ri̠chaa stoma̠gm̠ sama̍rdhaya gaaya̠trena̍ rathanta̠ram । bri̠ha-dgaa̍ya̠trava̍rtani ॥yaste̎ dra̠phsa-sskanda̍ti̠ yaste̍ a̠gm̠shurbaa̠huchyu̍to dhi̠shana̍yoru̠pasthaa̎t । a̠ddhva̠ryorvaa̠ pari̠ yaste̍ pa̠vitraa̠-thsvaahaa̍krita̠mindraa̍ya̠ ta-nju̍homi ॥ yo dra̠phso a̠gm̠shuh pa̍ti̠tah pri̍thi̠vyaa-mpa̍rivaa̠paa- [pri̍thi̠vyaa-mpa̍rivaa̠paat, pu̠ro̠daashaa̎-tkara̠mbhaat ।] 32
-tpu̍ro̠daashaa̎-tkara̠mbhaat । dhaa̠naa̠so̠maanma̠nthina̍ indra shu̠kraa-thsvaahaa̍krita̠mindraa̍ya̠ ta-nju̍homi ॥ yaste̎ dra̠phso madhu̍maagm indri̠yaavaa̠n-thsvaahaa̍krita̠h puna̍ra̠pyeti̍ de̠vaan । di̠vah pri̍thi̠vyaah parya̠ntari̍kshaa̠-thsvaahaa̍ krita̠mindraa̍ya̠ ta-nju̍homi ॥ a̠ddhva̠ryurvaa ri̠tvijaa̎-mpratha̠mo yu̍jyate̠ tena̠ stomo̍ yokta̠vya̍ ityaa̍hu̠rvaaga̍gre̠gaa agra̍ etvriju̠gaa de̠vebhyo̠ yasho̠ mayi̠ dadha̍tee praa̠naa-npa̠shushu̍ pra̠jaa-mmayi̍ [ ] 33
cha̠ yaja̍maane̠ chetyaa̍ha̠ vaacha̍me̠va tadya̍jnamu̠khe yu̍nakti̠ vaastu̠ vaa e̠tadya̠jnasya̍ kriyate̠ yadgrahaa̎-ngrihee̠tvaa ba̍hishpavamaa̠nagm sarpa̍nti̠paraa̎mcho̠ hi yanti̠ paraa̍cheebhi-sstu̠vate̍ vaishna̠vyarchaa puna̠retyopa̍ tishthate ya̠jno vai vishnu̍ rya̠jname̠vaaka̠rvishno̠ tvanno̠ anta̍ma̠-shsharma̍ yachchha sahantya । pra te̠ dhaaraa̍ madhu̠shchuta̠ uthsa̍-nduhrate̠ akshi̍ta̠mityaa̍ha̠ yade̠vaasya̠ shayaa̍nasyopa̠shushya̍ti̠ tade̠vaasyai̠tenaa ''pyaa̍yayati ॥ 34 ॥ (pa̠ri̠vaa̠paat - pra̠jaa-mmayi̍ - duhrate̠ - chatu̍rdasha cha) (a. 10)
a̠gninaa̍ ra̠yima̍shnava̠-tposha̍me̠va di̠vedi̍ve । ya̠shasa̍m vee̠rava̍ttamam ॥ gomaagm̍ a̠gne-'vi̍maagm a̠shvee ya̠jno nri̠vathsa̍khaa̠ sada̠mida̍pramri̠shyah । idaa̍vaagm e̠sho a̍sura pra̠jaavaa̎-ndee̠rgho ra̠yih pri̍thubu̠dhna-ssa̠bhaavaan̍ ॥ aapyaa̍yasva̠, sante̎ ॥ i̠ha tvashtaa̍ramagri̠yam vi̠shvaroo̍pa̠mupa̍ hvaye । a̠smaaka̍mastu̠ keva̍lah ॥ tanna̍stu̠reepa̠madha̍ poshayi̠tnu deva̍ tvashta̠rvi ra̍raa̠na-ssya̍sva । yato̍ vee̠rah [yato̍ vee̠rah, ka̠rma̠nya̍-ssu̠daksho̍] 35
ka̍rma̠nya̍-ssu̠daksho̍ yu̠ktagraa̍vaa̠ jaaya̍te de̠vakaa̍mah ॥shi̠vastva̍shtari̠haa-'' ga̍hi vi̠bhuh posha̍ u̠tatmanaa̎ । ya̠jneya̍jne na̠ uda̍va ॥ pi̠shanga̍roopa-ssu̠bharo̍ vayo̠dhaa-shshru̠shtee vee̠ro jaa̍yate de̠vakaa̍mah । pra̠jaa-ntvashtaa̠ vishya̍tu̠ naabhi̍ma̠sme athaa̍ de̠vaanaa̠mapye̍tu̠ paatha̍h ॥ prano̍de̠ vyaa, no̍ di̠vah ॥ pee̠pi̠vaagm sa̠gm̠ sara̍svata̠-sstana̠m yo vi̠shvada̍rshatah । dhu̠ksheemahi̍ pra̠jaamisha̎m ॥ 36 ॥
ye te̍ sarasva oo̠rmayo̠ madhu̍manto ghrita̠shchuta̍h । teshaa̎-nte su̠mnamee̍mahe ॥ yasya̍ vra̠ta-mpa̠shavo̠ yanti̠ sarve̠ yasya̍ vra̠tamu̍pa̠tishtha̍nta̠ aapa̍h । yasya̍ vra̠te pu̍shti̠pati̠rnivi̍shta̠stagm sara̍svanta̠mava̍se huvema ॥ di̠vyagm su̍pa̠rnam va̍ya̠sa-mbri̠hanta̍ma̠paa-ngarbha̍m vrisha̠bhamosha̍dheenaam । a̠bhee̠pa̠to vri̠shtyaa ta̠rpaya̍nta̠-ntagm sara̍svanta̠mava̍se huvema ॥ sinee̍vaali̠ prithu̍shtuke̠ yaa de̠vaanaa̠masi̠ svasaa̎ । ju̠shasva̍ ha̠vya- [ha̠vyam, aahu̍ta-mpra̠jaa-nde̍vi] 37
-maahu̍ta-mpra̠jaa-nde̍vi dididdhi nah ॥ yaa su̍paa̠ni-ssva̍ngu̠ri-ssu̠shoomaa̍ bahu̠soova̍ree । tasyai̍ vi̠shpatni̍yai ha̠vi-ssi̍neevaa̠lyai ju̍hotana ॥ indra̍m vo vi̠shvata̠sparee, ndra̠-nnara̍h ॥ asi̍tavarnaa̠ hara̍ya-ssupa̠rnaa miho̠ vasaa̍naa̠ diva̠mu-tpa̍tanti ॥ ta aa-'va̍vritra̠n-thsada̍naani kri̠tvaa-''di-tpri̍thi̠vee ghri̠tairvyu̍dyate ॥ hira̍nyakesho̠ raja̍so visaa̠re-'hi̠rdhuni̠rvaata̍ iva̠ dhrajee̍maan । shuchi̍bhraajaa u̠shaso̠ [u̠shasa̍h, nave̍daa̠ yasha̍svatee-] 38
nave̍daa̠ yasha̍svatee-rapa̠syuvo̠ na sa̠tyaah ॥ aa te̍ supa̠rnaa a̍minanta̠ evai̎h kri̠shno no̍naava vrisha̠bho yadee̠dam । shi̠vaabhi̠rna smaya̍maanaabhi̠raa-'gaa̠-tpata̍nti̠ miha̍-ssta̠naya̍ntya̠bhraa ॥ vaa̠shreva̍ vi̠dyunmi̍maati va̠thsa-nna maa̠taa si̍shakti । yade̍shaam vri̠shtirasa̍rji ॥ parva̍tashchi̠nmahi̍ vri̠ddho bi̍bhaaya di̠vashchi̠-thsaanu̍ rejata sva̠ne va̍h । ya-tkreeda̍tha maruta [marutah, ri̠shti̠manta̠] 39
rishti̠manta̠ aapa̍ iva sa̠ddhriya̍ncho dhavaddhve ॥ a̠bhi kra̍nda sta̠naya̠ garbha̠maa dhaa̍ uda̠nvataa̠ pari̍ deeyaa̠ rathe̍na । driti̠gm̠ su ka̍rsha̠ vishi̍ta̠-nnya̍nchagm sa̠maa bha̍vantoo̠dvataa̍ nipaa̠daah ॥ tva-ntyaa chi̠dachyu̠taa-'gne̍ pa̠shurna yava̍se । dhaamaa̍ ha̠ ya-tte̍ ajara̠ vanaa̍ vri̠shchanti̠ shikva̍sah ॥ agne̠ bhooree̍ni̠ tava̍ jaatavedo̠ deva̍ svadhaavo̠-'mrita̍sya̠ dhaama̍ । yaashcha̍ [ ] 40
maa̠yaa maa̠yinaa̎m vishvaminva̠ tve poo̠rvee-ssa̍nda̠dhuh pri̍shtabandho ॥ di̠vo no̍ vri̠shti-mma̍ruto rareeddhva̠-mprapi̍nvata̠ vrishno̠ ashva̍sya̠ dhaaraa̎h । a̠rvaane̠tena̍ stanayi̠tnunehya̠po ni̍shi̠nchannasu̍rah pi̠taa na̍h ॥ pinva̍ntya̠po ma̠ruta̍-ssu̠daana̍va̠h payo̍ ghri̠tava̍dvi̠dathe̎shvaa̠ bhuva̍h । atya̠-nna mi̠he vi na̍yanti vaa̠jina̠muthsa̍-nduhanti sta̠naya̍nta̠makshi̍tam ॥ u̠da̠pruto̍ maruta̠staagm i̍yarta̠ vrishti̠m- [vrishti̎m, ye vishve̍] 41
-mye vishve̍ ma̠ruto̍ ju̠nanti̍ । kroshaa̍ti̠ gardaa̍ ka̠nye̍va tu̠nnaa peru̍-ntunjaa̠naa patye̍va jaa̠yaa ॥ ghri̠tena̠ dyaavaa̍prithi̠vee madhu̍naa̠ samu̍kshata̠ paya̍svateeh krina̠taa-''pa̠ osha̍dheeh । oorja̍-ncha̠ tatra̍ suma̠ti-ncha̍ pinvatha̠ yatraa̍ naro maruta-ssi̠nchathaa̠ madhu̍ ॥ udu̠tyam, chi̠tram ॥ au̠rva̠-bhri̠gu̠vachchhuchi̍mapnavaana̠vadaa hu̍ve । a̠gnigm sa̍mu̠dravaa̍sasam ॥ aa sa̠vagm sa̍vi̠turya̍thaa̠ bhaga̍sye va bhu̠jigm hu̍ve । a̠gnigm sa̍mu̠dravaa̍sasam ॥ hu̠ve vaata̍svana-nka̠vi-mpa̠rjanya̍krandya̠gm̠ saha̍h । a̠gnigm sa̍mu̠dravaa̍sasam ॥ 42 ॥ (vee̠ra - ishagm̍ - ha̠vya - mu̠shaso̍ - maruta - shcha̠ - vrishti̠m - bhaga̍sya̠ - dvaada̍sha cha) (a. 11)
(pra̠jaapa̍tirakaamayatai̠ - sha te̍ gaaya̠tro - ya̠jnam vai - pra̠jaapa̍te̠rjaaya̍maanaah - praajaapa̠tyaa - yo vaa aya̍thaadevata - mi̠shtargo̍ - nigraa̠bhyaa̎-sstha̠ - yo vai de̠vaa - njushto̠ - 'gninaa̍ ra̠yi - mekaa̍dasha )
(pra̠jaapa̍tirakaamayata - pra̠jaapa̍te̠rjaaya̍maanaa̠ - vyaaya̍chchhante̠ - mahya̍mi̠maa - nmaa̠yaa maa̠yinaa̠n - dvicha̍tvaarigmshat)
(pra̠jaapa̍tirakaamayataa̠, a̠gnigm sa̍mu̠dravaa̍sasam )
॥ hari̍h om ॥
॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-ntriteeyakaande prathamah prashna-ssamaaptah ॥
3.1 - പ്രജാപതിരകാമയത - കൃഷ്ണ യജുർവേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ - ഒരു പരിചയം
This is the first prashna of the third kanda of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, on the "nyuna karma", rites that make up for what is lacking or done wrongly in the soma sacrifice. It opens with a creation story: "Prajapati desired, 'May I create offspring'; he performed austerity, and created serpents." It goes on to give the mantras and offerings used to repair mistakes and complete the rite, so that nothing in the sacrifice is left broken.
ഉറവിടം: Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 3.1
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: In Vedic chanting and in traditional study of the Taittiriya Samhita.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Many Vedic rites include such "expiation" (prayashchitta) offerings to make up for errors.
- Stories of Prajapati's desire to create open many sections of the Taittiriya Samhita.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
What is "nyuna karma"?
Rites that make up for what is lacking in a sacrifice.
Which Veda is it from?
The Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 3.1.
What is a prashna?
A chapter of a Vedic text.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ