ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യ ഹൃദയ സ്തോത്രമ്
Subrahmanya Swamy · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಹೃದಯಸ್ತೋತ್ರಮಹಾಮಂತ್ರಸ್ಯ, ಅಗಸ್ತ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿಃ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ಛಂದಃ, ಶ್ರೀಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋ ದೇವತಾ, ಸೌಂ ಬೀಜಂ, ಸ್ವಾಹಾ ಶಕ್ತಿಃ, ಶ್ರೀಂ ಕೀಲಕಂ, ಶ್ರೀಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಪ್ರಸಾದಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥೇ ಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ ॥
ಕರನ್ಯಾಸಃ – ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಯ ಅಂಗುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ಷಣ್ಮುಖಾಯ ತರ್ಜನೀಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ಶಕ್ತಿಧರಾಯ ಮಧ್ಯಮಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ಷಟ್ಕೋಣಸಂಸ್ಥಿತಾಯ ಅನಾಮಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ಸರ್ವತೋಮುಖಾಯ ಕನಿಷ್ಠಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ತಾರಕಾಂತಕಾಯ ಕರತಲಕರಪೃಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ ॥ ಹೃದಯಾದಿ ನ್ಯಾಸಃ – ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಯ ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ । ಷಣ್ಮುಖಾಯ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ । ಶಕ್ತಿಧರಾಯ ಶಿಖಾಯೈ ವಷಟ್ । ಷಟ್ಕೋಣಸಂಸ್ಥಿತಾಯ ಕವಚಾಯ ಹುಮ್ । ಸರ್ವತೋಮುಖಾಯ ನೇತ್ರತ್ರಯಾಯ ವೌಷಟ್ । ತಾರಕಾಂತಕಾಯ ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್ । ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸುವರೋಮಿತಿ ದಿಗ್ಬಂಧಃ ॥
ಧ್ಯಾನಮ್ । ಷಡ್ವಕ್ತ್ರಂ ಶಿಖಿವಾಹನಂ ತ್ರಿನಯನಂ ಚಿತ್ರಾಂಬರಾಲಂಕೃತಂ ವಜ್ರಂ ಶಕ್ತಿಮಸಿಂ ತ್ರಿಶೂಲಮಭಯಂ ಖೇಟಂ ಧನುಶ್ಚಕ್ರಕಮ್ । ಪಾಶಂ ಕುಕ್ಕುಟಮಂಕುಶಂ ಚ ವರದಂ ದೋರ್ಭಿರ್ದಧಾನಂ ಸದಾ ಧ್ಯಾಯಾಮೀಪ್ಸಿತ ಸಿದ್ಧಿದಂ ಶಿವಸುತಂ ಶ್ರೀದ್ವಾದಶಾಕ್ಷಂ ಗುಹಮ್ ॥
ಲಮಿತ್ಯಾದಿ ಪಂಚಪೂಜಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ।
ಪೀಠಿಕಾ । ಸತ್ಯಲೋಕೇ ಸದಾನಂದೇ ಮುನಿಭಿಃ ಪರಿವೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಪಪ್ರಚ್ಛುರ್ಮುನಯಃ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಜಗತಾಂ ಗುರುಮ್ ॥ 1 ॥
ಭಗವನ್ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ ಸರ್ವಜ್ಞ ಕಮಲಾಸನ । ಸದಾನಂದ ಜ್ಞಾನಮೂರ್ತೇ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ ರತ ॥ 2 ॥
ಬಹುಧಾ ಪ್ರೋಕ್ತಮೇತಸ್ಯ ಗುಹಸ್ಯ ಚರಿತಂ ಮಹತ್ । ಹೃದಯಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಃ ತಸ್ಯೈವ ಕ್ರೌಂಚಭೇದಿನಃ ॥ 3 ॥
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಶೃಣ್ವಂತು ಮುನಯಃ ಸರ್ವೇ ಗುಹ್ಯಾದ್ಗುಹ್ಯತರಂ ಮಹತ್ । ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ಯ ಹೃದಯಂ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೋದಯಮ್ ॥ 4 ॥
ಸರ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೈಕ ಸಾಧನಮ್ । ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮದಂ ಗುಹ್ಯಂ ಧನಧಾನ್ಯಪ್ರವರ್ಧನಮ್ ॥ 5 ॥
ರಹಸ್ಯಮೇತದ್ದೇವಾನಾಂ ಅದೇಯಂ ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್ । ಸರ್ವಮಿತ್ರಕರಂ ಗೋಪ್ಯಂ ತೇಜೋಬಲಸಮನ್ವಿತಮ್ ॥ 6 ॥
ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹಿತಾರ್ಥಂ ವಃ ಪರಿತುಷ್ಟೇನ ಚೇತಸಾ । ಹೃತ್ಪದ್ಮಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಧ್ಯಾಯೇತ್ಸರ್ವಮನೋಹರಮ್ ॥ 7 ॥
ಅಥ ಹೃದಯಮ್ । ಸುವರ್ಣಮಂಡಪಂ ದಿವ್ಯಂ ರತ್ನತೋರಣರಾಜಿತಮ್ । ರತ್ನಸ್ತಂಭಸಹಸ್ರೈಶ್ಚ ಶೋಭಿತಂ ಪರಮಾದ್ಭುತಮ್ ॥ 8 ॥
ಪರಮಾನಂದನಿಲಯಂ ಭಾಸ್ವತ್ಸೂರ್ಯಸಮಪ್ರಭಮ್ । ದೇವದಾನವಗಂಧರ್ವಗರುಡೈರ್ಯಕ್ಷಕಿನ್ನರೈಃ । ॥ 9 ॥
ಸೇವಾರ್ಥಮಾಗತೈಃ ಸಿದ್ಧೈಃ ಸಾಧ್ಯೈರಧ್ಯುಷಿತಂ ಸದಾ । ಮಹಾಯೋಗೀಂದ್ರಸಂಸೇವ್ಯಂ ಮಂದಾರತರುಮಂಡಿತಮ್ ॥ 10 ॥
ಮಣಿವಿದ್ರುಮವೇದೀಭಿರ್ಮಹತೀಭಿರುದಂಚಿತಮ್ । ತನ್ಮಧ್ಯೇಽನಂತರತ್ನ ಶ್ರೀಚ್ಛಟಾಮಂಡಲಶೋಭಿತಮ್ ॥ 11 ॥
ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನಂ ದಿವ್ಯಂ ರವಿಕೋಟಿಸಮಪ್ರಭಮ್ । ಸರ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಮಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವತಃ ಸುಪರಿಷ್ಕೃತಮ್ ॥ 12 ॥
ತನ್ಮಧ್ಯೇಽಷ್ಟದಲಂ ಪದ್ಮಂ ಉದ್ಯದರ್ಕಪ್ರಭೋದಯಮ್ । ನಿಗಮಾಗಮರೋಲಂಬಲಂಬಿತಂ ಚಿನ್ಮಯೋದಯಮ್ ॥ 13 ॥
ದಿವ್ಯಂ ತೇಜೋಮಯಂ ದಿವ್ಯಂ ದೇವತಾಭಿರ್ನಮಸ್ಕೃತಮ್ । ದೇದೀಪ್ಯಮಾನಂ ರುಚಿಭಿರ್ವಿಶಾಲಂ ಸುಮನೋಹರಮ್ ॥ 14 ॥
ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಸರ್ವಲೋಕೇಶಂ ಧ್ಯಾಯೇತ್ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಮ್ । ಅನಂತಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶಂ ಆಶ್ರಿತಾಭೀಷ್ಟದಾಯಕಮ್ ॥ 15 ॥
ಅಚಿಂತ್ಯಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನತೇಜೋಬಲಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಸರ್ವಾಯುಧಧರಂ ದಿವ್ಯಂ ಸರ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಮಯಂ ಗುಹಮ್ ॥ 16 ॥
ಮಹಾರ್ಹ ರತ್ನಖಚಿತ ಷಟ್ಕಿರೀಟವಿರಾಜಿತಮ್ । ಶಶಾಂಕಾರ್ಧಕಲಾರಮ್ಯ ಸಮುದ್ಯನ್ಮೌಳಿಭೂಷಣಮ್ ॥ 17 ॥
ಮದನೋಜ್ಜ್ವಲಕೋದಂಡಮಂಗಳಭ್ರೂವಿರಾಜಿತಮ್ । ವಿಸ್ತೀರ್ಣಾರುಣಪದ್ಮಶ್ರೀ ವಿಲಸದ್ದ್ವಾದಶೇಕ್ಷಣಮ್ ॥ 18 ॥
ಚಾರುಶ್ರೀವರ್ಣಸಂಪೂರ್ಣಮುಖಶೋಭಾವಿಭಾಸುರಮ್ । ಮಣಿಪ್ರಭಾಸಮಗ್ರಶ್ರೀಸ್ಫುರನ್ಮಕರಕುಂಡಲಮ್ ॥ 19 ॥
ಲಸದ್ದರ್ಪಣದರ್ಪಾಢ್ಯ ಗಂಡಸ್ಥಲವಿರಾಜಿತಮ್ । ದಿವ್ಯಕಾಂಚನಪುಷ್ಪಶ್ರೀನಾಸಾಪುಟವಿರಾಜಿತಮ್ ॥ 20 ॥
ಮಂದಹಾಸಪ್ರಭಾಜಾಲಮಧುರಾಧರ ಶೋಭಿತಮ್ । ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಲಕ್ಷ್ಮೀಭೃತ್ಕಂಬುಕಂಧರ ಸುಂದರಮ್ ॥ 21 ॥
ಮಹಾನರ್ಘಮಹಾರತ್ನದಿವ್ಯಹಾರವಿರಾಜಿತಮ್ । ಸಮಗ್ರನಾಗಕೇಯೂರಸನ್ನದ್ಧಭುಜಮಂಡಲಮ್ ॥ 22 ॥
ರತ್ನಕಂಕಣಸಂಭಾಸ್ವತ್ಕರಾಗ್ರ ಶ್ರೀಮಹೋಜ್ಜ್ವಲಮ್ । ಮಹಾಮಣಿಕವಾಟಾಭವಕ್ಷಃಸ್ಥಲವಿರಾಜಿತಮ್ ॥ 23 ॥
ಅತಿಗಾಂಭೀರ್ಯಸಂಭಾವ್ಯನಾಭೀನವಸರೋರುಹಮ್ । ರತ್ನಶ್ರೀಕಲಿತಾಬದ್ಧಲಸನ್ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಕಮ್ ॥ 24 ॥
ಸ್ಫುರತ್ಕನಕಸಂವೀತಪೀತಾಂಬರಸಮಾವೃತಮ್ । ಶೃಂಗಾರರಸಸಂಪೂರ್ಣ ರತ್ನಸ್ತಂಭೋಪಮೋರುಕಮ್ ॥ 25 ॥
ಸ್ವರ್ಣಕಾಹಲರೋಚಿಷ್ಣು ಜಂಘಾಯುಗಳಮಂಡಲಮ್ । ರತ್ನಮಂಜೀರಸನ್ನದ್ಧ ರಮಣೀಯ ಪದಾಂಬುಜಮ್ ॥ 26 ॥
ಭಕ್ತಾಭೀಷ್ಟಪ್ರದಂ ದೇವಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣ್ವಾದಿಸಂಸ್ತುತಮ್ । ಕಟಾಕ್ಷೈಃ ಕರುಣಾದಕ್ಷೈಸ್ತೋಷಯಂತಂ ಜಗತ್ಪತಿಮ್ ॥ 27 ॥
ಚಿದಾನಂದಜ್ಞಾನಮೂರ್ತಿಂ ಸರ್ವಲೋಕಪ್ರಿಯಂಕರಮ್ । ಶಂಕರಸ್ಯಾತ್ಮಜಂ ದೇವಂ ಧ್ಯಾಯೇಚ್ಛರವಣೋದ್ಭವಮ್ ॥ 28 ॥
ಅನಂತಾದಿತ್ಯಚಂದ್ರಾಗ್ನಿ ತೇಜಃ ಸಂಪೂರ್ಣವಿಗ್ರಹಮ್ । ಸರ್ವಲೋಕೈಕವರದಂ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾರ್ಥತತ್ತ್ವಕಮ್ ॥ 29 ॥
ಸರ್ವೇಶ್ವರಂ ಸರ್ವವಿಭುಂ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ ರತಮ್ । ಏವಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ತು ಹೃದಯಂ ಷಣ್ಮುಖಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 30 ॥
ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನವಾಪ್ನೋತಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ವಿಂದತಿ । ಶುಚೌ ದೇಶೇ ಸಮಾಸೀನಃ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಚರಿತಾಹ್ನಿಕಃ ॥ 31 ॥
ಪ್ರಾಙ್ಮುಖೋ ಯತಚಿತ್ತಶ್ಚ ಜಪೇದ್ಧೃದಯಮುತ್ತಮಮ್ । ಸಕೃದೇವ ಮನುಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಸಂಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯಖಿಲಂ ಶುಭಮ್ ॥ 32 ॥
ಇದಂ ಸರ್ವಾಘಹರಣಂ ಮೃತ್ಯುದಾರಿದ್ರ್ಯನಾಶನಮ್ । ಸರ್ವಸಂಪತ್ಕರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವರೋಗನಿವಾರಣಮ್ ॥ 33 ॥
ಸರ್ವಕಾಮಕರಂ ದಿವ್ಯಂ ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಪ್ರದಾಯಕಮ್ । ಪ್ರಜಾಕರಂ ರಾಜ್ಯಕರಂ ಭಾಗ್ಯದಂ ಬಹುಪುಣ್ಯದಮ್ ॥ 34 ॥
ಗುಹ್ಯಾದ್ಗುಹ್ಯತರಂ ಭೂಯೋ ದೇವಾನಾಮಪಿ ದುರ್ಲಭಮ್ । ಇದಂ ತು ನಾತಪಸ್ಕಾಯ ನಾಭಕ್ತಾಯ ಕದಾಚನ ॥ 35 ॥
ನ ಚಾಶುಶ್ರೂಷವೇ ದೇಯಂ ನ ಮದಾಂಧಾಯ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ । ಸಚ್ಛಿಷ್ಯಾಯ ಕುಲೀನಾಯ ಸ್ಕಂದಭಕ್ತಿರತಾಯ ಚ ॥ 36 ॥
ಸತಾಮಭಿಮತಾಯೇದಂ ದಾತವ್ಯಂ ಧರ್ಮವರ್ಧನಮ್ । ಯ ಇದಂ ಪರಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ನಿತ್ಯಂ ಜಪತಿ ಮಾನವಃ । ತಸ್ಯ ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಸ್ಕಂದಃ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭವತಿ ಧ್ರುವಮ್ ॥ 37 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದಪುರಾಣೇ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಹೃದಯಸ್ತೋತ್ರಮ್ ॥
ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യ ഹൃദയ സ്തോത്രമ് - ഒരു പരിചയം
The Sri Subrahmanya Hridaya Stotram, "the heart hymn of Subrahmanya", is a hymn from the Skanda Purana, as its colophon states. Its viniyoga names the sage Agastya as the seer, anushtup as the metre, Sri Subrahmanya as the deity, "saum" as the seed and "svaha" as the power. Its nyasa places the names Subrahmanya, Shanmukha, Shaktidhara and others on the fingers and body, and the hymn then meditates on the six-faced Lord and praises him as the heart of all.
ഉറവിടം: Skanda Purana, as its colophon states
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: On Tuesdays, Shashti and Skanda Shashti, and in Subrahmanya worship.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Agastya, the seer of this hymn, is traditionally said to have learned Tamil from Lord Murugan himself.
- "Saum" is a seed syllable linked with Subrahmanya and with the Goddess.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
Where is this hymn from?
The Skanda Purana, as its colophon states.
Who is its seer?
The sage Agastya.
When is it recited?
On Tuesdays, Shashti and Skanda Shashti.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ