സുബ്രഹ്മണ്യ ഭുജംഗ സ്തോത്രമ്
Subrahmanya Swamy · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
സദാ ബാലരൂപാഽപി വിഘ്നാദ്രിഹംത്രീ മഹാദംതിവക്ത്രാഽപി പംചാസ്യമാന്യാ । വിധീംദ്രാദിമൃഗ്യാ ഗണേശാഭിധാ മേ വിധത്താം ശ്രിയം കാഽപി കള്യാണമൂര്തിഃ ॥ 1 ॥
ന ജാനാമി ശബ്ദം ന ജാനാമി ചാര്ഥം ന ജാനാമി പദ്യം ന ജാനാമി ഗദ്യമ് । ചിദേകാ ഷഡാസ്യാ ഹൃദി ദ്യോതതേ മേ മുഖാന്നിഃസരംതേ ഗിരശ്ചാപി ചിത്രമ് ॥ 2 ॥
മയൂരാധിരൂഢം മഹാവാക്യഗൂഢം മനോഹാരിദേഹം മഹച്ചിത്തഗേഹമ് । മഹീദേവദേവം മഹാവേദഭാവം മഹാദേവബാലം ഭജേ ലോകപാലമ് ॥ 3 ॥
യദാ സംനിധാനം ഗതാ മാനവാ മേ ഭവാംഭോധിപാരം ഗതാസ്തേ തദൈവ । ഇതി വ്യംജയന്സിംധുതീരേ യ ആസ്തേ തമീഡേ പവിത്രം പരാശക്തിപുത്രമ് ॥ 4 ॥
യഥാബ്ധേസ്തരംഗാ ലയം യാംതി തുംഗാ- സ്തഥൈവാപദഃ സംനിധൌ സേവതാം മേ । ഇതീവോര്മിപംക്തീര്നൃണാം ദര്ശയംതം സദാ ഭാവയേ ഹൃത്സരോജേ ഗുഹം തമ് ॥ 5 ॥
ഗിരൌ മന്നിവാസേ നരാ യേഽധിരൂഢാ- സ്തദാ പർവതേ രാജതേ തേഽധിരൂഢാഃ । ഇതീവ ബ്രുവന്ഗംധശൈലാധിരൂഢഃ സ ദേവോ മുദേ മേ സദാ ഷണ്മുഖോഽസ്തു ॥ 6 ॥
മഹാംഭോധിതീരേ മഹാപാപചോരേ മുനീംദ്രാനുകൂലേ സുഗംധാഖ്യശൈലേ । ഗുഹായാം വസംതം സ്വഭാസാ ലസംതം ജനാര്തിം ഹരംതം ശ്രയാമോ ഗുഹം തമ് ॥ 7 ॥
ലസത്സ്വര്ണഗേഹേ നൃണാം കാമദോഹേ സുമസ്തോമസംഛന്നമാണിക്യമംചേ । സമുദ്യത്സഹസ്രാര്കതുല്യപ്രകാശം സദാ ഭാവയേ കാര്തികേയം സുരേശമ് ॥ 8 ॥
രണഥംസകേ മംജുലേഽത്യംതശോണേ മനോഹാരിലാവണ്യപീയൂഷപൂര്ണേ । മനഃഷട്പദോ മേ ഭവക്ലേശതപ്തഃ സദാ മോദതാം സ്കംദ തേ പാദപദ്മേ ॥ 9 ॥
സുവര്ണാഭദിവ്യാംബരൈര്ഭാസമാനാം ക്വണത്കിംകിണീമേഖലാശോഭമാനാമ് । ലസദ്ധേമപട്ടേന വിദ്യോതമാനം കടിം ഭാവയേ സ്കംദ തേ ദീപ്യമാനാമ് ॥ 10 ॥
പുലിംദേശകന്യാഘനാഭോഗതുംഗ- സ്തനാലിംഗനാസക്തകാശ്മീരരാഗമ് । നമസ്യാമ്യഹം താരകാരേ തവോരഃ സ്വഭക്താവനേ സർവദാ സാനുരാഗമ് ॥ 11 ॥
വിധൌ ക്ലൃപ്തദംഡാന്സ്വലീലാധൃതാംഡാ- ന്നിരസ്തേഭശുംഡാംദ്വിഷത്കാലദംഡാന് । ഹതേംദ്രാരിഷംഡാന്ജഗത്രാണശൌംഡാ- ന്സദാ തേ പ്രചംഡാന്ശ്രയേ ബാഹുദംഡാന് ॥ 12 ॥
സദാ ശാരദാഃ ഷണ്മൃഗാംകാ യദി സ്യുഃ സമുദ്യംത ഏവ സ്ഥിതാശ്ചേത്സമംതാത് । സദാ പൂര്ണബിംബാഃ കളംകൈശ്ച ഹീനാ- സ്തദാ ത്വന്മുഖാനാം ബ്രുവേ സ്കംദ സാമ്യമ് ॥ 13 ॥
സ്ഫുരന്മംദഹാസൈഃ സഹംസാനി ചംച- ത്കടാക്ഷാവലീഭൃംഗസംഘോജ്ജ്വലാനി । സുധാസ്യംദിബിംബാധരാണീശസൂനോ തവാലോകയേ ഷണ്മുഖാംഭോരുഹാണി ॥ 14 ॥
വിശാലേഷു കര്ണാംതദീര്ഘേഷ്വജസ്രം ദയാസ്യംദിഷു ദ്വാദശസ്വീക്ഷണേഷു । മയീഷത്കടാക്ഷഃ സകൃത്പാതിതശ്ചേ- ദ്ഭവേത്തേ ദയാശീല കാ നാമ ഹാനിഃ ॥ 15 ॥
സുതാംഗോദ്ഭവോ മേഽസി ജീവേതി ഷഡ്ധാ ജപന്മംത്രമീശോ മുദാ ജിഘ്രതേ യാന് । ജഗദ്ഭാരഭൃദ്ഭ്യോ ജഗന്നാഥ തേഭ്യഃ കിരീടോജ്ജ്വലേഭ്യോ നമോ മസ്തകേഭ്യഃ ॥ 16 ॥
സ്ഫുരദ്രത്നകേയൂരഹാരാഭിരാമ- ശ്ചലത്കുംഡലശ്രീലസദ്ഗംഡഭാഗഃ । കടൌ പീതവാസാഃ കരേ ചാരുശക്തിഃ പുരസ്താന്മമാസ്താം പുരാരേസ്തനൂജഃ ॥ 17 ॥
ഇഹായാഹി വത്സേതി ഹസ്താന്പ്രസാര്യാ- ഹ്വയത്യാദരാച്ഛംകരേ മാതുരംകാത് । സമുത്പത്യ താതം ശ്രയംതം കുമാരം ഹരാശ്ലിഷ്ടഗാത്രം ഭജേ ബാലമൂര്തിമ് ॥ 18 ॥
കുമാരേശസൂനോ ഗുഹ സ്കംദ സേനാ- പതേ ശക്തിപാണേ മയൂരാധിരൂഢ । പുലിംദാത്മജാകാംത ഭക്താര്തിഹാരിന് പ്രഭോ താരകാരേ സദാ രക്ഷ മാം ത്വമ് ॥ 19 ॥
പ്രശാംതേംദ്രിയേ നഷ്ടസംജ്ഞേ വിചേഷ്ടേ കഫോദ്ഗാരിവക്ത്രേ ഭയോത്കംപിഗാത്രേ । പ്രയാണോന്മുഖേ മയ്യനാഥേ തദാനീം ദ്രുതം മേ ദയാലോ ഭവാഗ്രേ ഗുഹ ത്വമ് ॥ 20 ॥
കൃതാംതസ്യ ദൂതേഷു ചംഡേഷു കോപാ- ദ്ദഹച്ഛിംദ്ധി ഭിംദ്ധീതി മാം തര്ജയത്സു । മയൂരം സമാരുഹ്യ മാ ഭൈരിതി ത്വം പുരഃ ശക്തിപാണിര്മമായാഹി ശീഘ്രമ് ॥ 21 ॥
പ്രണമ്യാസകൃത്പാദയോസ്തേ പതിത്വാ പ്രസാദ്യ പ്രഭോ പ്രാര്ഥയേഽനേകവാരമ് । ന വക്തും ക്ഷമോഽഹം തദാനീം കൃപാബ്ധേ ന കാര്യാംതകാലേ മനാഗപ്യുപേക്ഷാ ॥ 22 ॥
സഹസ്രാംഡഭോക്താ ത്വയാ ശൂരനാമാ ഹതസ്താരകഃ സിംഹവക്ത്രശ്ച ദൈത്യഃ । മമാംതര്ഹൃദിസ്ഥം മനഃക്ലേശമേകം ന ഹംസി പ്രഭോ കിം കരോമി ക്വ യാമി ॥ 23 ॥
അഹം സർവദാ ദുഃഖഭാരാവസന്നോ ഭവാംദീനബംധുസ്ത്വദന്യം ന യാചേ । ഭവദ്ഭക്തിരോധം സദാ ക്ലൃപ്തബാധം മമാധിം ദ്രുതം നാശയോമാസുത ത്വമ് ॥ 24 ॥
അപസ്മാരകുഷ്ടക്ഷയാര്ശഃ പ്രമേഹ- ജ്വരോന്മാദഗുല്മാദിരോഗാ മഹാംതഃ । പിശാചാശ്ച സർവേ ഭവത്പത്രഭൂതിം വിലോക്യ ക്ഷണാത്താരകാരേ ദ്രവംതേ ॥ 25 ॥
ദൃശി സ്കംദമൂര്തിഃ ശ്രുതൌ സ്കംദകീര്തി- ര്മുഖേ മേ പവിത്രം സദാ തച്ചരിത്രമ് । കരേ തസ്യ കൃത്യം വപുസ്തസ്യ ഭൃത്യം ഗുഹേ സംതു ലീനാ മമാശേഷഭാവാഃ ॥ 26 ॥
മുനീനാമുതാഹോ നൃണാം ഭക്തിഭാജാ- മഭീഷ്ടപ്രദാഃ സംതി സർവത്ര ദേവാഃ । നൃണാമംത്യജാനാമപി സ്വാര്ഥദാനേ ഗുഹാദ്ദേവമന്യം ന ജാനേ ന ജാനേ ॥ 27 ॥
കലത്രം സുതാ ബംധുവര്ഗഃ പശുർവാ നരോ വാഥ നാരീ ഗൃഹേ യേ മദീയാഃ । യജംതോ നമംതഃ സ്തുവംതോ ഭവംതം സ്മരംതശ്ച തേ സംതു സർവേ കുമാര ॥ 28 ॥
മൃഗാഃ പക്ഷിണോ ദംശകാ യേ ച ദുഷ്ടാ- സ്തഥാ വ്യാധയോ ബാധകാ യേ മദംഗേ । ഭവച്ഛക്തിതീക്ഷ്ണാഗ്രഭിന്നാഃ സുദൂരേ വിനശ്യംതു തേ ചൂര്ണിതക്രൌംചശൈല ॥ 29 ॥
ജനിത്രീ പിതാ ച സ്വപുത്രാപരാധം സഹേതേ ന കിം ദേവസേനാധിനാഥ । അഹം ചാതിബാലോ ഭവാന് ലോകതാതഃ ക്ഷമസ്വാപരാധം സമസ്തം മഹേശ ॥ 30 ॥
നമഃ കേകിനേ ശക്തയേ ചാപി തുഭ്യം നമശ്ഛാഗ തുഭ്യം നമഃ കുക്കുടായ । നമഃ സിംധവേ സിംധുദേശായ തുഭ്യം പുനഃ സ്കംദമൂര്തേ നമസ്തേ നമോഽസ്തു ॥ 31 ॥
ജയാനംദഭൂമം ജയാപാരധാമം ജയാമോഘകീര്തേ ജയാനംദമൂര്തേ । ജയാനംദസിംധോ ജയാശേഷബംധോ ജയ ത്വം സദാ മുക്തിദാനേശസൂനോ ॥ 32 ॥
ഭുജംഗാഖ്യവൃത്തേന ക്ലൃപ്തം സ്തവം യഃ പഠേദ്ഭക്തിയുക്തോ ഗുഹം സംപ്രണമ്യ । സ പുത്രാന്കലത്രം ധനം ദീര്ഘമായു- ര്ലഭേത്സ്കംദസായുജ്യമംതേ നരഃ സഃ ॥ 33 ॥
സുബ്രഹ്മണ്യ ഭുജംഗ സ്തോത്രമ് - ഒരു പരിചയം
The Subrahmanya Bhujanga Stotram is a hymn of thirty-three verses to Lord Subrahmanya in the flowing bhujanga prayata metre, traditionally attributed to Adi Shankaracharya, who is said to have composed it at the shrine of Tiruchendur. It opens by bowing to Ganesha, ever a child yet the breaker of mountains of obstacles, elephant-faced yet honoured by the five-faced Shiva. Then the poet says with deep humility: "I do not know words, I do not know their meaning, I know neither verse nor prose; yet the one six-faced light of awareness shines in my heart," and pours out his praise of the Lord of Tiruchendur by the sea.
രചയിതാവ്: Traditionally attributed to Adi Shankaracharya
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: On Tuesdays, Shashti and Skanda Shashti, and in Subrahmanya worship.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Tradition says Shankara composed this hymn at Tiruchendur, where the Lord stands on the seashore.
- Verse 2, "Na janami shabdam na janami chartham", is a famous expression of a poet's humility before the divine.
ഈ ഉത്സവങ്ങളിൽ ചൊല്ലുന്നു
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
Where was it composed, according to tradition?
At Tiruchendur, by the sea.
Who is it attributed to?
Traditionally to Adi Shankaracharya.
How many verses does it have?
Thirty-three.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ