MuhurtaNow

6.1 - ப்ராசீனவக்³ம் ஶங்கரோதி - க்ருஷ்ண யஜுர்வேத³ தைத்திரீய ஸம்ஹிதா பாட:²

Kanda 6 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · பாரம்பரிய பக்தி நூல்

krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaam shashthakaande prathamah prashnah - somamantrabraahmananiroopanam

o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥

praa̠cheena̍vagmsha-nkaroti devamanu̠shyaa disho̠ vya̍bhajanta̠ praachee̎-nde̠vaa da̍kshi̠naa pi̠tara̍h pra̠teechee̎-mmanu̠shyaa̍ udi̍chigm ru̠draa ya-tpraa̠cheena̍vagmsha-nka̠roti̍ devalo̠kame̠va ta-dyaja̍maana u̠paava̍rtate̠ pari̍ shrayatya̠ntarhi̍to̠hi de̍valo̠ko ma̍nushyalo̠kaa-nnaasmaallo̠kaa-thsve̍tavyami̠vetyaa̍hu̠h ko hi ta-dveda̠ ya-dya̠mushmi̍mllo̠ke-'sti̍ vaa̠ na veti̍ di̠kshva̍tee kaa̠shaan ka̍ro- [di̠kshva̍tee kaa̠shaan ka̍roti, u̠bhayo̎] 1

-tyu̠bhayo̎-rlo̠kayo̍-ra̠bhiji̍tyai keshashma̠shru va̍pate na̠khaani̠ ni kri̍ntate mri̠taa vaa e̠shaa tvaga̍me̠ddhyaa ya-tke̍shashma̠shru mri̠taame̠va tvacha̍ma-me̠ddhyaama̍pa̠hatya̍ ya̠jniyo̍ bhoo̠tvaa medha̠mupai̠tyangi̍rasa-ssuva̠rgam lo̠kam yanto̠-'phsu dee̎kshaata̠pasee̠ praave̍shayanna̠phsu snaa̍ti saa̠kshaade̠va dee̎kshaata̠pasee̠ ava̍ rundhe tee̠rthe snaa̍ti tee̠rthe hi te taa-mpraave̍shaya-ntee̠rthe snaa̍ti [ ] 2

tee̠rthame̠va sa̍maa̠naanaa̎-mbhavatya̠po̎-'shnaatyantara̠ta e̠va meddhyo̍ bhavati̠ vaasa̍saa deekshayati sau̠myam vai kshauma̍-nde̠vata̍yaa̠ soma̍me̠sha de̠vataa̠mupai̍ti̠ yo deeksha̍te̠ soma̍sya ta̠noora̍si ta̠nuva̍-mme paa̠heetyaa̍ha̠ svaame̠va de̠vataa̠mupai̠tyatho̍ aa̠shisha̍me̠vaitaamaa shaa̎ste̠ 'gnestoo̍shaa̠dhaana̍m vaa̠yorvaa̍ta̠paana̍-mpitri̠naa-nnee̠vi-rosha̍dheenaa-mpraghaa̠ta [-rosha̍dheenaa-mpraghaa̠tah, aa̠di̠tyaanaa̎-mpraacheenataa̠no] 3

aa̍di̠tyaanaa̎-mpraacheenataa̠no vishve̍shaa-nde̠vaanaa̠motu̠ rnaksha̍traanaa-mateekaa̠shaastadvaa e̠ta-thsa̍rva deva̠tya̍m ya-dvaaso̠ ya-dvaasa̍saa dee̠kshaya̍ti̠ sarvaa̍bhire̠vaina̍-nde̠vataa̍bhi-rdeekshayati ba̠hihpraa̍no̠ vai ma̍nu̠shya̍sta-syaasha̍na-mpraa̠no̎-'shnaati̠ sapraa̍na e̠va dee̎kshata̠ aashi̍to bhavati̠ yaavaa̍ne̠vaasya̍ praa̠nastena̍ sa̠ha medha̠mupai̍ti ghri̠ta-nde̠vaanaa̠-mmastu̍ pitri̠naa-nnishpa̍kva-mmanu̠shyaa̍naa̠-ntadvaa [-mmanu̠shyaa̍naa̠-ntadvai, e̠ta-thsa̍rvadeva̠tya̍m] 4

e̠ta-thsa̍rvadeva̠tya̍m yannava̍neeta̠m yannava̍neetenaabhya̠nkte sarvaa̍ e̠va de̠vataa̎h preenaati̠ prachyu̍to̠ vaa e̠sho̎-'smaallo̠kaadaga̍to devalo̠kam yo dee̎kshi̠to̎ 'nta̠reva̠ nava̍neeta̠-ntasmaa̠-nnava̍neetenaa̠bhya̍nkte 'nulo̠mam yaju̍shaa̠ vyaavri̍ttyaa̠ indro̍ vri̠trama̍ha̠-ntasya̍ ka̠neeni̍kaa̠ paraa̍-'pata̠-ttadaanja̍nama-bhava̠dyadaa̠nkte chakshu̍re̠va bhraatri̍vyasya vrinkte̠ dakshi̍na̠-mpoorva̠maa-'nkte̍ [dakshi̍na̠-mpoorva̠maa-'nkte̎, sa̠vyagm hi] 5

sa̠vyagm hi poorva̍-mmanu̠shyaa̍ aa̠njate̠ na ni dhaa̍vate̠ neeva̠ hi ma̍nu̠shyaa̍ dhaava̍nte̠ pancha̠ kritva̠ aa-'nkte̠ pancha̎kshara pa̠nktih paankto̍ ya̠jno ya̠jname̠vaava̍ rundhe̠ pari̍mita̠maankte 'pa̍rimita̠gm̠ hi ma̍nu̠shyaa̍ aa̠njate̠ satoo̍la̠yaa-''nkte- 'pa̍toolayaa̠ hi ma̍nu̠shyaa̍ aa̠njate̠ vyaavri̍ttyai̠ yadapa̍toolayaanjee̠ta vajra̍ iva syaa̠-thsatoo̍la̠yaa-''nkte̍ mitra̠tvaaye- [mitra̠tvaaya̍, indro̍] 6

-ndro̍ vri̠trama̍ha̠nthso̎-'(1̠)po̎-'(1̠)bhya̍-mriyata̠ taasaa̠m yanmeddhya̍m ya̠jniya̠gm̠ sade̍va̠maasee̠-ttada̠poda̍kraama̠-tte da̠rbhaa a̍bhava̠n̠. yadda̍rbhapunjee̠laih pa̠vaya̍ti̠ yaa e̠va meddhyaa̍ ya̠jniyaa̠-ssade̍vaa̠ aapa̠staabhi̍re̠vaina̍-mpavayati̠ dvaabhyaa̎-mpavayatya-horaa̠traabhyaa̍me̠vaina̍-mpavayati tri̠bhih pa̍vayati̠ traya̍ i̠me lo̠kaa e̠bhire̠vaina̍m lo̠kaih pa̍vayati pa̠nchabhi̍h [pa̠nchabhi̍h, pa̠va̠ya̠ti̠ panchaa̎ksharaa] 7

pavayati̠ pancha̎kshara pa̠nktih paankto̍ ya̠jno ya̠jnaayai̠vaina̍-mpavayati sha̠dbhih pa̍vayati̠ shadvaa ri̠tava̍ ri̠tubhi̍re̠vaina̍-mpavayati sa̠ptabhi̍h pavayati sa̠pta chhandaagm̍si̠ chhando̍bhire̠vaina̍-mpavayati na̠vabhi̍h pavayati̠ nava̠ vai puru̍she praa̠naa-ssapraa̍name̠vaina̍-mpavaya̠tyeka̍vigmshatyaa pavayati̠ dasha̠ hastyaa̍ a̠ngula̍yo̠ dasha̠ padyaa̍ aa̠tmaika̍vi̠gm̠sho yaavaa̍ne̠va puru̍sha̠sta-mapa̍rivarga- [puru̍sha̠sta-mapa̍rivargam, pa̠va̠ya̠ti̠ chi̠tpati̍stvaa] 8

-mpavayati chi̠tpati̍stvaa punaa̠tvityaa̍ha̠ mano̠ vai chi̠tpati̠rmana̍sai̠vaina̍-mpavayati vaa̠kpati̍stvaa punaa̠tvityaa̍ha vaa̠chaivaina̍-mpavayati de̠vastvaa̍ savi̠taa pu̍naa̠tvityaa̍ha savi̠tripra̍soota e̠vaina̍-mpavayati̠ tasya̍ te pavitrapate pa̠vitre̍na̠ yasmai̠ ka-mpu̠ne tachchha̍keya̠mityaa̍-haa̠-''shisha̍me̠vaitaamaa shaa̎ste ॥ 9 ॥ (a̠tee̠kaa̠shaan ka̍ro̠tya - ve̍shaya-nti̠rtha snaa̍ti - praghaa̠to - ma̍nu̠shyaa̍naa̠-ntadvaa - aa-'nkte̍ - mitra̠tvaaya̍ - pa̠nchabhi̠ - rapa̍rivarga - ma̠shtaacha̍tvaarigmshachcha) (a. 1)

yaava̍nto̠ vai de̠vaa ya̠jnaayaapu̍nata̠ ta e̠vaabha̍va̠n̠. ya e̠vam vi̠dvaan. ya̠jnaaya̍ punee̠te bhava̍tye̠va ba̠hih pa̍vayi̠tvaa-'ntah pra paa̍dayati manushyalo̠ka e̠vaina̍-mpavayi̠tvaa poo̠ta-nde̍valo̠ka-mpra na̍ya̠tyadee̎kshita̠ eka̠yaa-''hu̠tyetyaa̍hu-ssru̠vena̠ chata̍sro juhoti deekshita̠tvaaya̍ sru̠chaa pa̍ncha̠mee-mpanchaa̎ksharaa pa̠nktih paankto̍ ya̠jno ya̠jname̠vaava̍ rundha̠ aakoo̎tyai pra̠yuje̠-'gnaye̠ [pra̠yuje̠-'gnaye̎, svaahetyaa̠haa] 10

svaahetyaa̠haa-''koo̎tyaa̠ hi puru̍sho ya̠jnama̠bhi pra̍yu̠nkte yaje̠yeti̍ me̠dhaayai̠ mana̍se̠-'gnaye̠ svaahetyaa̍ha me̠dhayaa̠ hi mana̍saa̠ puru̍sho ya̠jnama̍bhi̠gachchha̍ti̠ sara̍svatyai poo̠shne̎-'gnaye̠ svaahetyaa̍ha̠ vaagvai sara̍svatee prithi̠vee poo̠shaa vaa̠chaiva pri̍thi̠vyaa ya̠jna-mprayu̍nkta̠ aapo̍ devee-rbrihatee-rvishvashambhuva̠ ityaa̍ha̠ yaa vai varshyaa̠staa [yaa vai varshyaa̠staah, aapo̍ de̠vee-rbri̍ha̠tee-] 11

aapo̍ de̠vee-rbri̍ha̠tee-rvi̠shvasha̍bhumvo̠ yade̠ta-dyaju̠rna broo̠yaa-ddi̠vyaa aapo-'shaa̎mtaa i̠mam lo̠kamaa ga̍chchheyu̠raapo̍ devee-rbrihatee-rvishvashambhuva̠ ityaa̍haa̠smaa e̠vainaa̍ lo̠kaaya̍ shamayati̠ tasmaa̎chchhaa̠ntaa i̠mam lo̠kamaa ga̍chchhanti̠ dyaavaa̍prithi̠vee ityaa̍ha̠ dyaavaa̍prithi̠vyorhi ya̠jna u̠rva̍ntari̍ksha̠-mityaa̍haa̠ntari̍kshe̠ hi ya̠jno briha̠spati̍rno ha̠vishaa̍ vridhaa̠- [ha̠vishaa̍ vridhaatu, ityaa̍ha̠ brahma̠ vai] 12

-tvityaa̍ha̠ brahma̠ vai de̠vaanaa̠-mbriha̠spati̠-rbrahma̍nai̠vaasmai̍ ya̠jnamava̍ rundhe̠ yad- broo̠yaa-dvi̍dhe̠riti̍ yajnasthaa̠numri̍chchhe-dvridhaa̠tvityaa̍ha yajnasthaa̠nume̠va pari̍ vrinakti pra̠jaapa̍ti-rya̠jnama̍srijata̠ so̎-'smaa-thsri̠shtah paraa̍nai̠-thsa pra yaju̠ravlee̍naa̠-tpra saama̠ tamriguda̍yachchha̠-dyadrigu̠daya̍chchha̠-ttadau̎-dgraha̠nasyau̎-dgrahana̠tva mri̠chaa [mri̠chaa, ju̠ho̠ti̠ ya̠jnasyodya̍tyaa] 13

ju̍hoti ya̠jnasyodya̍tyaa anu̠shtup-chhanda̍saa̠-muda̍yachchha̠dityaa̍-hu̠stasmaa̍danu̠shtubhaa̍ juhoti ya̠jnasyodya̍tyai̠ dvaada̍sha vaathsaba̠ndhaanyuda̍yachchha̠-nnityaa̍hu̠-stasmaa̎d- dvaada̠shabhi̍-rvaathsabandha̠vido̍ deekshayanti̠ saa vaa e̠sharga̍nu̠shtug-vaaga̍nu̠shtug-yade̠taya̠rchaa dee̠kshaya̍ti vaa̠chaivaina̠gm̠ sarva̍yaa deekshayati̠ vishve̍ de̠vasya̍ ne̠turityaa̍ha saavi̠trye̍tena̠ marto̍ vrineeta sa̠khya- [sa̠khyam, ityaa̍ha] 14

-mityaa̍ha pitrideva̠tyai̍tena̠ vishve̍ raa̠ya i̍shuddhya̠seetyaa̍ha vaishvade̠vye̍tena̍ dyu̠mnam vri̍neeta pu̠shyasa̠ ityaa̍ha pau̠shnye̍tena̠ saa vaa e̠sharkhsa̍rvadeva̠tyaa̍ yade̠taya̠rchaa dee̠kshaya̍ti̠ sarvaa̍bhire̠vaina̍-nde̠vataa̍bhirdeekshayati sa̠ptaaksha̍ra-mpratha̠ma-mpa̠dama̠shtaaksha̍raani̠ treeni̠ yaani̠ treeni̠ taanya̠shtaavupa̍ yanti̠ yaani̍ cha̠tvaari̠ taanya̠shtau yada̠shtaaksha̍raa̠ tena̍ [tena̍, gaa̠ya̠tree yadekaa̍dashaaksharaa̠] 15

gaaya̠tree yadekaa̍dashaaksharaa̠ tena̍ tri̠shtugya-ddvaada̍shaaksharaa̠ tena̠ jaga̍tee̠ saa vaa e̠sharkhsarvaa̍ni̠ chhandaagm̍si̠ yade̠taya̠rchaa dee̠kshaya̍ti̠ sarve̍bhire̠vaina̠-nchhando̍bhirdeekshayati sa̠ptaaksha̍ra-mpratha̠ma-mpa̠dagm sa̠ptapa̍daa̠ shakva̍ree pa̠shava̠-shshakva̍ree pa̠shoone̠vaava̍ rundha̠ eka̍smaada̠ksharaa̠danaa̎pta-mpratha̠ma-mpa̠da-ntasmaa̠-dya-dvaa̠cho-'naa̎pta̠-ntanma̍nu̠shyaa̍ upa̍ jeevanti poo̠rnayaa̍ juhoti poo̠rna i̍va̠ hi pra̠jaapa̍tih pra̠jaapa̍te̠raaptyai̠ nyoo̍nayaa juhoti̠ nyoo̍naa̠ddhi pra̠jaapa̍tih pra̠jaa asri̍jata pra̠jaanaa̠gm̠ srishtyai̎ ॥ 16 ॥ (a̠gnaye̠ - taa - vri̍dhaatvri̠ - cha - sa̠khyam - tena̍ - juhoti̠ - pancha̍dasha cha) (a. 2)

ri̠-khsaa̠me vai de̠vebhyo̍ ya̠jnaayaa-'ti̍shthamaane̠ krishno̍ roo̠pa-nkri̠tvaa- 'pa̠kramyaa̍tishthataa̠-nte̍-'manyanta̠ yam vaa i̠me u̍paava̠rthsyata̠-ssa i̠da-mbha̍vishya̠teeti̠ te upaa̍mantrayanta̠ te a̍horaa̠trayo̎-rmahi̠maana̍-mapani̠dhaaya̍ de̠vaanu̠paava̍rtetaame̠sha vaa ri̠cho varno̠ yachchhu̠kla-nkri̍shnaaji̠nasyai̠sha saamno̠ ya-tkri̠shnamri̍khsaa̠mayo̠-shshilpe̎ stha̠ ityaa̍harkhsaa̠me e̠vaa-'va̍ rundha e̠sha [e̠vaa-'va̍ rundha e̠shah, vaa ahno̠] 17

vaa ahno̠ varno̠ yachchhu̠kla-nkri̍shnaaji̠nasyai̠sha raatri̍yaa̠ ya-tkri̠shnam yade̠vaina̍yo̠statra̠ nya̍kta̠-ntade̠vaava̍ rundhe krishnaaji̠nena̍ deekshayati̠ brahma̍no̠ vaa e̠ta-droo̠pam ya-tkri̍shnaaji̠na-mbrahma̍nai̠vaina̍-ndeekshayatee̠maa-ndhiya̠gm̠ shiksha̍maanasya de̠vetyaa̍ha yathaaya̠jure̠vaita-dgarbho̠ vaa e̠sha ya-ddee̎kshi̠ta ulba̠m vaasa̠h prornu̍te̠ tasmaa̠- [tasmaa̎t, garbhaa̠h praavri̍taa] 18

-dgarbhaa̠h praavri̍taa jaayante̠ na pu̠raa soma̍sya kra̠yaadapo̎rnveeta̠ ya-tpu̠raa soma̍sya kra̠yaada̍pornvee̠ta garbhaa̎h pra̠jaanaa̎-mparaa̠paatu̍kaa-ssyuh kree̠te some-'po̎rnute̠ jaaya̍ta e̠va tadatho̠ yathaa̠ vasee̍yaagm sa-mpratyapornu̠te taa̠drige̠va tadangi̍rasa-ssuva̠rgam lo̠kam yanta̠ oorja̠m vya̍bhajanta̠ tato̠ yada̠tyashi̍shyata̠ te sha̠raa a̍bhava̠nnoorgvai sha̠raa yachchha̍ra̠mayee̠ [yachchha̍ra̠mayee̎, mekha̍laa̠] 19

mekha̍laa̠ bhava̠tyoorja̍me̠vaava̍ rundhe maddhya̠ta-ssanna̍hyati maddhya̠ta e̠vaasmaa̠ oorja̍-ndadhaati̠ tasmaa̎nmaddhya̠ta oo̠rjaa bhu̍njata oo̠rdhvam vai puru̍shasya̠ naabhyai̠ meddhya̍-mavaa̠cheena̍-mame̠ddhyam yanma̍ddhya̠ta-ssa̠namhya̍ti̠ meddhya̍-nchai̠vaasyaa̍me̠ddhya-ncha̠ vyaava̍rtaya̠teendro̍ vri̠traaya̠ vajra̠-mpraaha̍ra̠-thsa tre̠dhaa vya̍bhava̠-thsphyastritee̍ya̠gm̠ ratha̠stritee̍ya̠m yoopa̠stritee̍ya̠m- [-yoopa̠stritee̍ya̠m, ye̎-'nta-shsha̠raa] 20

-mye̎-'nta-shsha̠raa ashee̎ryanta̠ te sha̠raa a̍bhava̠-ntachchha̠raanaagm̍ shara̠tvam vajro̠ vai sha̠raah, kshu-tkhalu̠ vai ma̍nu̠shya̍sya̠ bhraatri̍vyo̠ yachchha̍ra̠mayee̠ mekha̍laa̠ bhava̍ti̠ vajre̍nai̠va saa̠kshaa-tkshudha̠-mbhraatri̍vya-mmaddhya̠to-'pa̍ hate tri̠vri-dbha̍vati tri̠vridvai praa̠nastri̠vrita̍me̠va praa̠na-mma̍ddhya̠to yaja̍maane dadhaati pri̠thvee bha̍vati̠ rajjoo̍naa̠m vyaavri̍tyai̠ mekha̍layaa̠ yaja̍maana-ndeekshayati̠ yoktre̍na̠ patnee̎-mmithuna̠tvaaya̍ [ ] 21

ya̠jno dakshi̍naama̠bhya̍ddhyaaya̠-ttaagm sama̍bhava̠-ttadindro̍-'chaaya̠-thso̍-'manyata̠ yo vaa i̠to ja̍ni̠shyate̠ sa i̠da-mbha̍vishya̠teeti̠ taa-mpraavi̍sha̠-ttasyaa̠ indra̍ e̠vaajaa̍yata̠ so̍-'manyata̠ yo vai madi̠to 'pa̍ro jani̠shyate̠ sa i̠da-mbha̍vishya̠teeti̠ tasyaa̍ anu̠mrishya̠ yoni̠maa-'chchhi̍na̠-thsaa soo̠tava̍shaa-'bhava̠-tta-thsoo̠tava̍shaayai̠ janma̠ [janma̍, taagm haste̠ nya̍veshtayata̠] 22

taagm haste̠ nya̍veshtayata̠ taa-mmri̠geshu̠ nya̍dadhaa̠-thsaa kri̍shnavishaa̠naa- 'bha̍va̠dindra̍sya̠ yoni̍rasi̠ maa maa̍ higmsee̠riti̍ krishnavishaa̠naa-mpra ya̍chchhati̠ sayo̍nime̠va ya̠jna-nka̍roti̠ sayo̍ni̠-ndakshi̍naa̠gm̠ sayo̍ni̠mindragm̍ sayoni̠tvaaya̍ kri̠shyai tvaa̍ susa̠syaayaa̠ ityaa̍ha̠ tasmaa̍dakrishtapa̠chyaa osha̍dhayah pachyante supippa̠laabhya̠-stvausha̍dheebhya̠ ityaa̍ha̠ tasmaa̠dosha̍dhaya̠h phala̍-ngrihnanti̠ yaddhaste̍na [yaddhaste̍na, ka̠ndoo̠yeta̍] 23

kandoo̠yeta̍ paamana̠-mbhaavu̍kaah pra̠jaa-ssyu̠rya-thsmaye̍ta nagna̠-mbhaavu̍kaah krishnavishaa̠nayaa̍ kandooyate-'pi̠grihya̍ smayate pra̠jaanaa̎-ngopee̠thaaya̠ na pu̠raa dakshi̍naabhyo̠ neto̎h krishnavishaa̠naamava̍ chrite̠dya-tpu̠raa dakshi̍naabhyo̠ neto̎h krishnavishaa̠naa-ma̍vachri̠te-dyoni̍h pra̠jaanaa̎-mparaa̠paatu̍kaa syaannee̠taasu̠ dakshi̍naasu̠ chaatvaa̍le krishnavishaa̠naa-mpraasya̍ti̠ yoni̠rvai ya̠jnasya̠ chaatvaa̍la̠m yoni̍h krishnavishaa̠naa yonaa̍ve̠va yoni̍-ndadhaati ya̠jnasya̍ sayoni̠tvaaya̍ ॥ 24 ॥ (ru̠ndha̠ e̠sha - tasmaa̎ - chchhara̠mayee̠ - yoopa̠stritee̍yam - mithuna̠tvaaya̠ - janma̠ - haste̍naa̠ - 'shtaacha̍tvaarigmshachcha) (a. 3)

vaagvai de̠vebhyo 'paa̎kraama-dya̠jnaayaati̍shthamaanaa̠ saa vana̠spatee̠-npraavi̍sha̠-thsaishaa vaagvana̠spati̍shu vadati̠ yaa du̍ndu̠bhau yaa toona̍ve̠ yaa veenaa̍yaa̠m ya-ddee̎kshitada̠nda-mpra̠yachchha̍ti̠ vaacha̍me̠vaava̍ rundha̠ audu̍bamro bhava̠tyoorgvaa u̍du̠bamra̠ oorja̍me̠vaava̍ rundhe̠ mukhe̍na̠ sammi̍to bhavati mukha̠ta e̠vaasmaa̠ oorja̍-ndadhaati̠ tasmaa̎-nmukha̠ta oo̠rjaa bhu̍njate [ ] 25

kree̠te some̍ maitraavaru̠naaya̍ da̠nda-mpra ya̍chchhati maitraavaru̠no hi pu̠rastaa̍-dri̠tvigbhyo̠ vaacha̍m vi̠bhaja̍ti̠ taamri̠tvijo̠ yaja̍maane̠ prati̍ shthaapayanti̠ svaahaa̍ ya̠jna-mmana̠setyaa̍ha̠ mana̍saa̠ hi puru̍sho ya̠jnama̍bhi̠gachchha̍ti̠ svaahaa̠ dyaavaa̍prithi̠veebhyaa̠ -mityaa̍ha̠ dyaavaa̍prithi̠vyorhi ya̠jna-ssvaaho̠rora̠-ntari̍kshaa̠ -dityaa̍haa̠ntari̍kshe̠ hi ya̠jna-ssvaahaa̍ ya̠jnam vaataa̠daa ra̍bha̠ ityaa̍haa̠-'yam- [ityaa̍haa̠-'yam, vaava yah pava̍te̠] 26

-mvaava yah pava̍te̠ sa ya̠jnastame̠va saa̠kshaadaa ra̍bhate mu̠shtee ka̍roti̠ vaacha̍m yachchhati ya̠jnasya̠ dhrityaa̠ adee̎kshishtaa̠ya-mbraa̎hma̠na iti̠ triru̍paa̠g̠shvaa̍ha de̠vebhya̍ e̠vaina̠-mpraa-''ha̠ triru̠chchairu̠bhaye̎bhya e̠vaina̍-ndevamanu̠shyebhya̠h praa-''ha̠ na pu̠raa naksha̍trebhyo̠ vaacha̠m vi sri̍je̠-dyatpu̠raa naksha̍trebhyo̠ vaacha̍m visri̠je-dya̠jnam vichchhi̍ndyaa̠- [-mvichchhi̍ndyaat, udi̍teshu̠] 27

-dudi̍teshu̠ naksha̍treshu vra̠ta-nkri̍nu̠teti̠ vaacha̠m vi sri̍jati ya̠jnavra̍to̠ vai dee̎kshi̠to ya̠jname̠vaabhi vaacha̠m vi sri̍jati̠ yadi̍ visri̠je-dvai̎shna̠veemricha̠manu̍ brooyaa-dya̠jno vai vishnu̍rya̠jnenai̠va ya̠jnagm sa-nta̍noti̠ daivee̠-ndhiya̍-mmanaamaha̠ ityaa̍ha ya̠jname̠va tanmra̍dayati supaa̠raa no̍ asa̠dvasha̠ ityaa̍ha̠ vyu̍shtime̠vaava̍ rundhe [rundhe, bra̠hma̠vaa̠dino̍ vadanti] 28

brahmavaa̠dino̍ vadanti hota̠vya̍-ndeekshi̠tasya̍ gri̠haa(3) i na ho̍ta̠vyaa(3)miti̍ ha̠virvai dee̎kshi̠to yajju̍hu̠yaa-dyaja̍maanasyaava̠daaya̍ juhuyaa̠-dyanna ju̍hu̠yaa-dya̍jnapa̠rura̠ntari̍yaa̠dye de̠vaa mano̍jaataa mano̠yuja̠ ityaa̍ha praa̠naa vai de̠vaa mano̍jaataa mano̠yuja̠steshve̠va pa̠roksha̍-njuhoti̠ tanneva̍ hu̠ta-nnevaahu̍tagg sva̠panta̠m vai dee̎kshi̠tagm rakshaagm̍si jighaagmsantya̠gnih - [jighaagmsantya̠gnih, khalu̠ vai] 29

khalu̠ vai ra̍ksho̠haa-'gne̠ tvagm su jaa̍grihi va̠yagm su ma̍ndisheema̠heetyaa̍haa̠gni-me̠vaadhi̠paa-nkri̠tvaa sva̍piti̠ raksha̍saa̠mapa̍hatyaa avra̠tyami̍va̠ vaa e̠sha ka̍roti̠ yo dee̎kshi̠ta-ssvapi̍ti̠ tvama̍gne vrata̠paa a̠seetyaa̍haa̠gnirvai de̠vaanaa̎m vra̠tapa̍ti̠-ssa e̠vaina̍m vra̠tamaa la̍bhamyati de̠va aa martye̠shvetyaa̍ha de̠vo [de̠vah, hye̍sha sa-nmartye̍shu̠] 30

hye̍sha sa-nmartye̍shu̠ tvam ya̠jneshveedya̠ ityaa̍hai̠tagm hi ya̠jneshveeda̠te-'pa̠ vai dee̎kshi̠taa-thsu̍shu̠pusha̍ indri̠ya-nde̠vataa̎h kraamanti̠ vishve̍ de̠vaa a̠bhi maamaa-'va̍vritra̠-nnityaa̍-hendri̠yenai̠vaina̍-nde̠vataa̍bhi̠-ssa-nna̍yati̠ yade̠ta-dyaju̠rna broo̠yaa-dyaava̍ta e̠va pa̠shoona̠bhi deekshe̍ta̠ taava̍nto-'sya pa̠shava̍-ssyoo̠ raasveya̍- [pa̠shava̍-ssyoo̠ raasveya̍t, so̠maa-'' bhooyo̍] 31

-thso̠maa-'' bhooyo̍ bha̠retyaa̠haa-pa̍rimitaane̠va pa̠shoonava̍ rundhe cha̠ndrama̍si̠ mama̠ bhogaa̍ya bha̠vetyaa̍ha yathaadeva̠tame̠vainaa̠h prati̍ grihnaati vaa̠yave̎ tvaa̠ varu̍naaya̠ tveti̠ yade̠vame̠taa naanu̍di̠shedaya̍thaadevata̠-ndakshi̍naa gamaye̠daa de̠vataa̎bhyo vrishchyeta̠ yade̠vame̠taa a̍nudi̠shati̍ yathaadeva̠tame̠va dakshi̍naa gamayati̠ na de̠vataa̎bhya̠ aa [na de̠vataa̎bhya̠ aa, vri̠shchya̠te̠ devee̍raapo] 32

vri̍shchyate̠ devee̍raapo apaa-nnapaa̠dityaa̍ha̠ yadvo̠ meddhya̍m ya̠jniya̠gm̠ sade̍va̠-ntadvo̠ maa-'va̍ kramisha̠miti̠ vaavaitadaa̠haachchhi̍nna̠-ntantu̍-mprithi̠vyaa anu̍ gesha̠mityaa̍ha̠ setu̍me̠va kri̠tvaa-'tye̍ti ॥ 33 ॥ (bhu̠nja̠te̠ - 'yam - chhi̍ndyaa-d- rundhe̠ - 'gni - raa̍ha de̠va - iya̍-d- de̠vataa̎bhya̠ aa - traya̍strigmshachcha) (a. 4)

de̠vaa vai de̍va̠yaja̍na-maddhyava̠saaya̠ disho̠ na praajaa̍na̠-nte̎(1̠)-'nyo̎-'nyamupaa̍dhaava̠-ntvayaa̠ pra jaa̍naama̠ tvayeti̠ te-'di̍tyaa̠gm̠ sama̍ddhrayanta tvayaa̠ pra jaa̍naa̠meti̠ saa-'bra̍vee̠-dvara̍m vrinai̠ matpraa̍yanaa e̠va vo̍ ya̠jnaa madu̍dayanaa asa̠nniti̠ tasmaa̍daadi̠tyah praa̍ya̠neeyo̍ ya̠jnaanaa̍maadi̠tya u̍daya̠neeya̠h pancha̍ de̠vataa̍ yajati̠ pancha̠ disho̍ di̠shaa-mprajnaa̎tyaa̠ [di̠shaa-mprajnaa̎tyai, atho̠ panchaa̎ksharaa] 34

atho̠ panchaa̎ksharaa pa̠nktih paankto̍ ya̠jno ya̠jname̠vaava̍ rundhe̠ pathyaag̍ sva̠stima̍yaja̠-npraachee̍me̠va tayaa̠ disha̠-mpraajaa̍nanna̠gninaa̍ dakshi̠naa some̍na pra̠teecheegm̍ savi̠trodee̍chee̠-madi̍tyo̠rdhvaa-mpathyaag̍ sva̠stim mya̍jati̠ praachee̍me̠va tayaa̠ disha̠-mpra jaa̍naati̠ pathyaag̍ sva̠stimi̠shtvaa-'gneeshomau̍ yajati̠ chakshu̍shee̠ vaa e̠te ya̠jnasya̠ yada̠gneeshomau̠ taabhyaa̍me̠vaanu̍ pashya- [pashyati, a̠gneeshomaa̍-vi̠shtvaa] 35

-tya̠gneeshomaa̍-vi̠shtvaa sa̍vi̠taara̍m yajati savi̠tripra̍soota e̠vaanu̍ pashyati savi̠taara̍mi̠shtvaa-'di̍tim yajatee̠yam vaa adi̍tira̠syaame̠va pra̍ti̠shthaayaanu̍ pashya̠tyadi̍timi̠shtvaa maa̍ru̠teemricha̠manvaa̍ha ma̠ruto̠ vai de̠vaanaa̠m visho̍ devavi̠sha-nkhalu̠ vai kalpa̍maana-mmanushyavi̠shamanu̍ kalpate̠ ya-nmaa̍ru̠teemricha̍ma̠nvaaha̍ vi̠shaa-nkLiptyai̎ brahmavaa̠dino̍ vadanti prayaa̠java̍dananooyaa̠ja-mpraa̍ya̠neeya̍-nkaa̠rya̍-manooyaa̠java̍- [-manooyaa̠java̍t, a̠pra̠yaa̠ja-mu̍daya̠neeya̠] 36

-daprayaa̠ja-mu̍daya̠neeya̠-mitee̠me vai pra̍yaa̠jaa a̠mee a̍nooyaa̠jaa-ssaiva saa ya̠jnasya̠ santa̍ti̠sta-ttathaa̠ na kaa̠rya̍maa̠tmaa vai pra̍yaa̠jaah pra̠jaa-'noo̍yaa̠jaa ya-tpra̍yaa̠jaa-na̍ntari̠yaadaa̠tmaana̍ma̠-ntari̍yaa̠-dyada̍nooyaa̠jaa-na̍ntari̠yaa-tpra̠jaama̠ntari̍yaa̠dyata̠h khalu̠ vai ya̠jnasya̠ vita̍tasya̠ na kri̠yate̠ tadanu̍ ya̠jnah paraa̍ bhavati ya̠jna-mpa̍raa̠bhava̍nta̠m yaja̍maa̠no-'nu̠ [-myaja̍maa̠no-'nu̍, paraa̍ bhavati] 37

paraa̍ bhavati prayaa̠java̍de̠vaa-noo̍yaa̠java̍-tpraaya̠neeya̍-nkaa̠rya̍-mprayaa̠java̍danooyaa̠java̍-dudaya̠neeya̠-nnaa-''tmaana̍manta̠reti̠ na pra̠jaa-nna ya̠jnah pa̍raa̠bhava̍ti̠ na yaja̍maanah praaya̠neeya̍sya nishkaa̠sa u̍daya̠neeya̍ma̠bhi nirva̍pati̠ saiva saa ya̠jnasya̠ santa̍ti̠ryaah praa̍ya̠neeya̍sya yaa̠jyaa̍ ya-ttaa u̍daya̠neeya̍sya yaa̠jyaa̎h ku̠ryaa-tparaa̍na̠mum lo̠kamaa ro̍he-tpra̠maayu̍ka-ssyaa̠dyaah praa̍ya̠neeya̍sya puro-'nuvaa̠kyaa̎staa u̍daya̠neeya̍sya yaa̠jyaa̎h karotya̠sminne̠va lo̠ke prati̍ tishthati ॥ 38 ॥ (prajnaa̎tyai - pashyatya - nooyaa̠java̠ - dyaja̍maa̠no-'nu̍ - puronuvaa̠kyaa̎staa - a̠shtau cha̍) (a. 5)

ka̠drooshcha̠ vai su̍pa̠rnee chaa̎-''tmaroo̠payo̍raspardhetaa̠gm̠ saa ka̠droo-ssu̍pa̠rneema̍jaya̠-thsaa-'bra̍vee-ttri̠teeya̍syaami̠to di̠vi soma̠stamaa ha̍ra̠ tenaa̠-''tmaana̠-nnishkree̍nee̠shvetee̠yam vai ka̠droora̠sau su̍pa̠rnee chhandaagm̍si sauparne̠yaa-ssaabra̍veeda̠smai vai pi̠tarau̍ pu̠traa-nbi̍bhrita-stri̠teeya̍syaami̠to di̠vi soma̠stamaa ha̍ra̠ tenaa̠-''tmaana̠-nnishkree̍nee̠shve- [nishkree̍nee̠shva, iti̍ maa] 39

-ti̍ maa ka̠droora̍vocha̠diti̠ jaga̠tyuda̍pata̠-chchatu̍rdashaaksharaa sa̠tee saa 'praa̎pya̠ nya̍vartata̠ tasyai̠ dve a̠kshare̍ ameeyetaa̠gm̠ saa pa̠shubhi̍shcha dee̠kshayaa̠ chaa-'ga̍chchha̠-ttasmaa̠jjaga̍tee̠ chhanda̍saa-mpasha̠vya̍tamaa̠ tasmaa̎-tpashu̠manta̍-ndee̠kshopa̍ namati tri̠shtuguda̍pata̠-ttrayo̍dashaaksharaa sa̠tee saa 'praa̎pya̠ nya̍vartata̠ tasyai̠ dve a̠kshare̍ ameeyetaa̠gm̠ saa dakshi̍naabhishcha̠ [dakshi̍naabhishcha, tapa̍saa̠] 40

tapa̍saa̠ chaa-'ga̍chchha̠-ttasmaa̎-ttri̠shtubho̍ lo̠ke maaddhya̍ndine̠ sava̍ne̠ dakshi̍naa neeyanta e̠ta-tkhalu̠ vaava tapa̠ ityaa̍hu̠rya-ssva-ndadaa̠teeti̍ gaaya̠tryuda̍pata̠chchatu̍raksharaa sa̠tya̍jayaa̠ jyoti̍shaa̠ tama̍syaa a̠jaa-'bhya̍rundha̠ tada̠jaayaa̍ aja̠tvagm saa soma̠-nchaa-''ha̍rachcha̠tvaari̍ chaa̠ksharaa̍ni̠ saa-'shtaaksha̍raa̠ sama̍padyata brahmavaa̠dino̍ vadanti̠ [brahmavaa̠dino̍ vadanti, kasmaa̎-thsa̠tyaa-] 41

kasmaa̎-thsa̠tyaa-dgaa̍ya̠tree kani̍shthaa̠ chhanda̍saagm sa̠tee ya̍jnamu̠kha-mparee̍yaa̠yeti̠ yade̠vaada-ssoma̠maa-'ha̍ra̠-ttasmaa̎-dyajnamu̠kha-mparyai̠-ttasmaa̎-tteja̠svinee̍tamaa pa̠dbhyaa-ndve sava̍ne sa̠magri̍hnaa̠-nmukhe̠naika̠m yanmukhe̍na sa̠magri̍hnaa̠-ttada̍dhaya̠-ttasmaa̠-ddve sava̍ne shu̠krava̍tee praatassava̠na-ncha̠ maaddhya̍ndina-ncha̠ tasmaa̎-ttriteeya sava̠na ri̍jee̠shama̠bhi shu̍nvanti dhee̠tami̍va̠ hi manya̍nta [hi manya̍nte, aa̠shira̠mava̍ nayati] 42

aa̠shira̠mava̍ nayati sashukra̠tvaayaatho̠ sa-mbha̍ratye̠vaina̠-ttagm soma̍-maahri̠yamaa̍na-ngandha̠rvo vi̠shvaava̍sa̠h parya̍mushnaa̠-thsa ti̠sro raatree̠h pari̍mushito-'vasa̠-ttasmaa̎-tti̠sro raatree̎h kree̠ta-ssomo̍ vasati̠ te de̠vaa a̍bruva̠n-thstreekaa̍maa̠ vai ga̍ndha̠rvaa sstri̠yaa nishkree̍naa̠meti̠ te vaacha̠gg̠ striya̠meka̍haayanee-nkri̠tvaa tayaa̠ nira̍kreena̠n-thsaa ro̠hi-droo̠pa-nkri̠tvaa ga̍ndha̠rvebhyo̍- [ga̍ndha̠rvebhya̍h, a̠pa̠kramyaa̍tishtha̠-tta-dro̠hito̠] 43

-'pa̠kramyaa̍tishtha̠-tta-dro̠hito̠ janma̠ te de̠vaa a̍bruva̠nnapa̍ yu̠shmadakra̍mee̠-nnaasmaanu̠-paava̍rtate̠ vi hva̍yaamahaa̠ iti̠ brahma̍ gandha̠rvaa ava̍da̠nnagaa̍ya-nde̠vaa-ssaa de̠vaa-ngaaya̍ta u̠paava̍rtata̠ tasmaa̠-dgaaya̍nta̠gg̠ striya̍h kaamayante̠ kaamu̍kaa ena̠gg̠ striyo̍ bhavanti̠ ya e̠vam vedaatho̠ ya e̠vam vi̠dvaanapi̠ janye̍shu̠ bhava̍ti̠ tebhya̍ e̠va da̍datyu̠ta ya-dba̠huta̍yaa̠ [ya-dba̠huta̍yaah, bhava̠ntyeka̍haayanyaa] 44

bhava̠ntyeka̍haayanyaa kreenaati vaa̠chaivaina̠gm̠ sarva̍yaa kreenaati̠ tasmaa̠deka̍haayanaa manu̠shyaa̍ vaacha̍m vada̠ntyakoo̍ta̠yaa 'ka̍rna̠yaa-' kaa̍na̠yaashlo̍na̠yaa 'sa̍ptashaphayaa kreenaati̠ sarva̍yai̠vaina̍-nkreenaati̠ yachchhve̠tayaa̎ kreenee̠yaa-ddu̠shcharmaa̠ yaja̍maana-ssyaa̠dya-tkri̠shnayaa̍-'nu̠stara̍nee syaa-tpra̠maayu̍ko̠ yaja̍maana-ssyaa̠dya-ddvi̍roo̠payaa̠ vaartra̍ghnee syaa̠-thsa vaa̠-'nya-nji̍nee̠yaa-ttam vaa̠-'nyo ji̍neeyaadaru̠nayaa̍ pingaa̠kshyaa kree̍naatye̠tadvai soma̍sya roo̠pagg svayai̠vaina̍-nde̠vata̍yaa kreenaati ॥ 45 ॥ (nishkree̍neeshva̠ - dakshi̍naabhishcha - vadanti̠ - manya̍nte-gandha̠rvebhyo̍-ba̠huta̍yaah-pingaa̠kshyaa-dasha̍ cha ) (a. 6)

taddhira̍nyamabhava̠-ttasmaa̍da̠dbhyo hira̍nya-mpunanti brahmavaa̠dino̍ vadanti̠ kasmaa̎-thsa̠tyaada̍na̠sthike̍na pra̠jaah pra̠veeya̍nte 'stha̠nvatee̎rjaayanta̠ iti̠ yaddhira̍nya-nghri̠te̍-'va̠dhaaya̍ ju̠hoti̠ tasmaa̍dana̠sthike̍na pra̠jaah pra vee̍yante 'stha̠nvatee̎rjaayanta e̠tadvaa a̠gneh pri̠ya-ndhaama̠ ya-dghri̠ta-ntejo̠ hira̍nyami̠yante̍ shukra ta̠noori̠dam varcha̠ ityaa̍ha̠ sate̍jasame̠vaina̠gm̠ sata̍nu- [sata̍num, ka̠ro̠tyatho̠] 46

-nkaro̠tyatho̠ sa-mbha̍ratye̠vaina̠m yadaba̍ddhama-vada̠ddhyaa-dgarbhaa̎h pra̠jaanaa̎-mparaa̠paatu̍kaa-ssyurba̠ddhamava̍ dadhaati̠ garbhaa̍naa̠-ndhrityai̍ nishta̠rkya̍-mbaddhnaati pra̠jaanaa̎-mpra̠jana̍naaya̠ vaagvaa e̠shaa ya-thso̍ma̠kraya̍nee̠ joora̠seetyaa̍ha̠ yaddhi mana̍saa̠ java̍te̠ ta-dvaa̠chaa vada̍ti dhri̠taa mana̠setyaa̍ha̠ mana̍saa̠ hi vaagdhri̠taa jushtaa̠ vishna̍va̠ ityaa̍ha [ ] 47

ya̠jno vai vishnu̍ rya̠jnaayai̠vainaa̠-njushtaa̎-nkaroti̠ tasyaa̎ste sa̠tyasa̍vasah prasa̠va ityaa̍ha savi̠tri-pra̍sootaame̠va vaacha̠mava̍ rundhe̠ kaande̍kaande̠ vai kri̠yamaa̍ne ya̠jnagm rakshaagm̍si jighaagmsantye̠sha khalu̠ vaa ara̍kshohata̠h panthaa̠ yo̎-'gneshcha̠ soorya̍sya cha̠ soorya̍sya̠ chakshu̠raa-'ru̍hama̠gnera̠kshnah ka̠neeni̍kaa̠mityaa̍ha̠ ya e̠vaara̍kshohata̠h panthaa̠stagm sa̠maaro̍hati̠ [sa̠maaro̍hati, vaagvaa e̠shaa] 48

vaagvaa e̠shaa ya-thso̍ma̠kraya̍nee̠ chida̍si ma̠naa-'seetyaa̍ha̠ shaastye̠vainaa̍me̠ta-ttasmaa̎chchhi̠shtaah pra̠jaa jaa̍yante̠ chida̠seetyaa̍ha̠ yaddhi mana̍saa che̠taya̍te̠ ta-dvaa̠chaa vada̍ti ma̠naa-'seetyaa̍ha̠ yaddhi mana̍saa-'bhi̠gachchha̍ti̠ ta-tka̠roti̠ dheera̠seetyaa̍ha̠ yaddhi mana̍saa̠ dhyaaya̍ti̠ ta-dvaa̠chaa [ ] 49

vada̍ti̠ dakshi̍naa̠-'seetyaa̍ha̠ dakshi̍naa̠ hye̍shaa ya̠jniyaa̠-'seetyaa̍ha ya̠jniyaa̍me̠vainaa̎-nkaroti ksha̠triyaa̠seetyaa̍ha ksha̠triyaa̠ hye̍shaa 'di̍tirasyubha̠yata̍shshee̠rshneetyaa̍ha̠ yade̠vaa-''di̠tyah praa̍ya̠neeyo̍ ya̠jnaanaa̍maadi̠tya u̍daya̠neeya̠-stasmaa̍de̠vamaa̍ha̠ yadaba̍ddhaa̠ syaadaya̍taa syaa̠dya-tpa̍diba̠ddhaa-'nu̠stara̍nee syaa-tpra̠maayu̍ko̠ yaja̍maana-ssyaa̠- [yaja̍maana-ssyaat, ya-tka̍rnagrihee̠taa] 50

-dya-tka̍rnagrihee̠taa vaartra̍ghnee syaa̠-thsa vaa̠-'nya-nji̍nee̠yaa-ttam vaa̠-'nyo ji̍neeyaanmi̠trastvaa̍ pa̠di ba̍ddhnaa̠tvityaa̍ha mi̠tro vai shi̠vo de̠vaanaa̠-ntenai̠vainaa̎-mpa̠di ba̍ddhnaati poo̠shaa-'ddhva̍nah paa̠tvityaa̍he̠yam vai poo̠shemaame̠vaasyaa̍ adhi̠paama̍ka̠-ssama̍shtyaa̠ indraa̠yaa-ddhya̍kshaa̠yetyaa̠hendra̍me̠vaasyaa̠ addhya̍ksha-nkaro̠- [addhya̍ksha-nkaroti, anu̍ tvaa maa̠taa] 51

-tyanu̍ tvaa maa̠taa ma̍nyataa̠manu̍ pi̠tetyaa̠haa-nu̍matayai̠vaina̍yaa kreenaati̠ saa de̍vi de̠vamachchhe̠heetyaa̍ha de̠vee hye̍shaa de̠va-ssoma̠ indraa̍ya̠ soma̠mityaa̠hendraa̍ya̠ hi soma̍ aahri̠yate̠ yade̠ta-dyaju̠rna broo̠yaa-tparaa̎chye̠va so̍ma̠kraya̍neeyaa-dru̠drastvaa-'' va̍rtaya̠tvityaa̍ha ru̠dro vai kroo̠ro [ru̠dro vai kroo̠rah, de̠vaanaa̠-ntame̠vaasyai̍] 52

de̠vaanaa̠-ntame̠vaasyai̍ pa̠rastaa̎-ddadhaa̠tyaavri̍ttyai kroo̠rami̍va̠ vaa e̠ta-tka̍roti̠ ya-dru̠drasya̍ kee̠rtaya̍ti mi̠trasya̍ pa̠thetyaa̍ha̠ shaantyai̍ vaa̠chaa vaa e̠sha vi kree̍neete̠ ya-sso̍ma̠kraya̍nyaa sva̠sti soma̍sakhaa̠ puna̠rehi̍ sa̠ha ra̠yyetyaa̍ha vaa̠chaiva vi̠kreeya̠ puna̍raa̠tman vaacha̍-ndha̠tte-'nu̍padaasukaa-'sya̠ vaagbha̍vati̠ ya e̠vam veda̍ ॥ 53 ॥ (sata̍nu̠m - mvishna̍va̠ ityaa̍ha - sa̠maaro̍hati̠ - dhyaaya̍ti̠ ta-dvaa̠chaa - yaja̍maana-ssyaat - karoti - kroo̠ro - veda̍) (a. 7)

shat pa̠daanyanu̠ ni kraa̍mati shada̠ham vaannaati̍ vadatyu̠ta sa̍mvathsa̠rasyaaya̍ne̠ yaava̍tye̠va vaaktaamava̍ rundhe sapta̠me pa̠de ju̍hoti sa̠ptapa̍daa̠ shakva̍ree pa̠shava̠-shshakva̍ree pa̠shoone̠vaava̍ rundhe sa̠pta graa̠myaah pa̠shava̍-ssa̠ptaa-''ra̠nyaa-ssa̠pta chhandaag̍-syu̠bhaya̠syaa-va̍ruddhyai̠ vasvya̍si ru̠draa-'seetyaa̍ha roo̠pame̠vaasyaa̍ e̠ta-nma̍hi̠maana̠m- [e̠ta-nma̍hi̠maana̎m, vyaacha̍shte̠ briha̠spati̍stvaa] 54

-mvyaacha̍shte̠ briha̠spati̍stvaa su̠mne ra̍nva̠tvityaa̍ha̠ brahma̠ vai de̠vaanaa̠-mbriha̠spati̠-rbrahma̍nai̠vaasmai̍ pa̠shoonava̍ rundhe ru̠dro vasu̍bhi̠raa chi̍ke̠tvityaa̠haa-''vri̍ttyai prithi̠vyaastvaa̍ moo̠rdhannaa ji̍gharmi deva̠yaja̍na̠ ityaa̍ha prithi̠vyaa hye̍sha moo̠rdhaa ya-dde̍va̠yaja̍na̠midaa̍yaah pa̠da ityaa̠hedaa̍yai̠ hye̍ta-tpa̠dam ya-thso̍ma̠kraya̍nyai ghri̠tava̍ti̠ svaahe- [svaahaa̎, ityaa̍ha̠] 55

-tyaa̍ha̠ yade̠vaasyai̍ pa̠daa-dghri̠tamapee̎dyata̠ tasmaa̍de̠vamaa̍ha̠ yada̍ddhva̠ryura̍na̠gnaavaahu̍ti-njuhu̠yaada̠ndho̎-'ddhva̠ryu-ssyaa̠-drakshaagm̍si ya̠jnagm ha̍nyu̠r̠hira̍nyamu̠paasya̍ juhotyagni̠vatye̠va ju̍hoti̠ naandho̎-'ddhva̠ryu rbhava̍ti̠ na ya̠jnagm rakshaagm̍si ghnanti̠ kaande̍kaande̠ vai kri̠yamaa̍ne ya̠jnagm rakshaagm̍si jighaagmsanti̠ pari̍likhita̠gm̠ raksha̠h pari̍likhitaa̠ araa̍taya̠ ityaa̍ha̠ raksha̍saa̠-mapa̍hatyaa [raksha̍saa̠-mapa̍hatyai, i̠dama̠hagm] 56

i̠dama̠hagm raksha̍so gree̠vaa api̍ krintaami̠ yo̎-'smaa-ndveshti̠ ya-ncha̍ va̠ya-ndvi̠shma ityaa̍ha̠ dvau vaava puru̍shau̠ ya-nchai̠va dveshti̠ yashchai̍na̠-ndveshti̠ tayo̍-re̠vaa-'na̍ntaraaya-ngree̠vaah kri̍ntati pa̠shavo̠ vai so̍ma̠kraya̍nyai pa̠dam yaa̍vattmoo̠tagm sam va̍pati pa̠shoone̠vaava̍ rundhe̠-'sme raaya̠ iti̠ sam mva̍patyaa̠tmaana̍-me̠vaaddhva̠ryuh -[-me̠vaaddhva̠ryuh, pa̠shubhyo̠] 57

pa̠shubhyo̠ naantare̍ti̠ tve raaya̠ iti̠ yaja̍maanaaya̠ pra ya̍chchhati̠ yaja̍maana e̠va ra̠yi-nda̍dhaati̠ tote̠ raaya̠ iti̠ patni̍yaa a̠rdho vaa e̠sha aa̠tmano̠ ya-tpatnee̠ yathaa̍ gri̠heshu̍ nidha̠tte taa̠drige̠va ta-ttvashtee̍matee te sape̠yetyaa̍ha̠ tvashtaa̠ vai pa̍shoo̠naa-mmi̍thu̠naanaagm̍ roopa̠kri-droo̠pame̠va pa̠shushu̍ dadhaatya̠smai vai lo̠kaaya̠ gaarha̍patya̠ aa dhee̍yate̠ 'mushmaa̍ aahava̠neeyo̠ ya-dgaarha̍patya upa̠vape̍da̠smin mlo̠ke pa̍sha̠maan-thsyaa̠-dyadaa̍hava̠neeye̠ 'mushmi̍n mlo̠ke pa̍shu̠maan-thsyaa̍du̠bhayo̠rupa̍ vapatyu̠bhayo̍re̠vaina̍m lo̠kayo̎h pashu̠manta̍-nkaroti ॥ 58 ॥ (ma̠hi̠maana̠gg̠ - svaahaa - 'pa̍hatyaa - adhva̠ryu - dhee̍yate̠ - chatu̍rvigmshatishcha) (a. 8)

bra̠hma̠vaa̠dino̍ vadanti vi̠chitya̠-ssomaa(3) na vi̠chityaa(3) iti̠ somo̠ vaa osha̍dheenaa̠gm̠ raajaa̠ tasmi̠n̠. yadaapa̍nna-ngrasi̠tame̠vaasya̠ ta-dya-dvi̍chinu̠yaa-dyathaa̠ ''syaa̎dgrasi̠ta-nni̍shkhi̠dati̍ taa̠drige̠va tadyanna vi̍chinu̠yaa-dyathaa̠ 'kshannaapa̍nnam vi̠dhaava̍ti taa̠drige̠va ta-tkshodhu̍ko 'ddhva̠ryu-ssyaa-tkshodhu̍ko̠ yaja̍maana̠-ssoma̍vikrayi̠n-thsomagm̍ shodha̠yetye̠va broo̍yaa̠-dyadeeta̍ra̠m- [broo̍yaa̠-dyadeeta̍ram, yadeeta̍ra-] 59

-myadeeta̍ra-mu̠bhaye̍nai̠va so̍mavikra̠yina̍-marpayati̠ tasmaa̎-thsomavikra̠yee kshodhu̍ko 'ru̠no ha̍ smaa̠-''haupa̍veshi-ssoma̠kraya̍na e̠vaaha-ntri̍teeya sava̠namava̍ rundha̠ iti̍ pashoo̠naa-ncharma̍-nmimeete pa̠shoone̠vaava̍ rundhe pa̠shavo̠ hi tri̠teeya̠gm̠ sava̍na̠m ya-nkaa̠maye̍taapa̠shu-ssyaa̠-dityri̍ksha̠ta-stasya̍ mimeeta̠rksham vaa a̍pasha̠vya-ma̍pa̠shure̠va bha̍vati̠ ya-nkaa̠maye̍ta pashu̠maan-thsyaa̠ - [ ] 60

-diti̍ loma̠tastasya̍ mimeetai̠tadvai pa̍shoo̠naagm roo̠pagm roo̠penai̠vaa-'smai̍ pa̠shoonava̍ rundhe pashu̠maane̠va bha̍vatya̠paamante̎ kreenaati̠ sara̍same̠vaina̍-nkreenaatya̠-maatyo̠-'seetyaa̍haa̠-'maivaina̍-nkurute shu̠kraste̠ graha̠ ityaa̍ha shu̠kro hya̍sya̠ graho 'na̠saa-'chchha̍ yaati mahi̠maana̍-me̠vaasyaachchha̍ yaa̠tyana̠saa- [yaa̠tyana̠saa, achchha̍] 61

-'chchha̍ yaati̠ tasmaa̍-danovaa̠hyagm̍ sa̠me jeeva̍na̠m yatra̠ khalu̠ vaa e̠tagm shee̠rshnaa hara̍nti̠ tasmaa̎chchheershahaa̠rya̍-ngi̠rau jeeva̍nama̠bhi tya-nde̠vagm sa̍vi̠taara̠mityati̍-chchhandasa̠rchaa mi̍mee̠te 'ti̍chchhandaa̠ vai sarvaa̍ni̠ chhandaagm̍si̠ sarve̍bhire̠vaina̠-nchhando̍bhirmimeete̠ varshma̠ vaa e̠shaa chhanda̍saa̠m yadati̍chchhandaa̠ yadati̍chchhandasa̠rchaa mimee̍te̠ varshmai̠vainagm̍ samaa̠naanaa̎-nkaro̠tyeka̍yaikayo̠-thsarga̍- [-nkaro̠tyeka̍yaikayo̠-thsarga̎m, mi̠mee̠te] 62

-mmimee̠te 'yaa̍tayaamniyaayaatayaamniyai̠vaina̍-mmimeete̠ tasmaa̠nnaanaa̍veeryaa a̠ngula̍ya̠-ssarvaa̎svangu̠shthamupa̠ ni gri̍hnaati̠ tasmaa̎-thsa̠maava̍dveeryo̠-'nyaabhi̍-ra̠nguli̍bhi̠stasmaa̠-thsarvaa̠ anu̠ sa-ncha̍rati̠ ya-thsa̠ha sarvaa̍bhi̠rmimee̍ta̠ saggshli̍shtaa a̠ngula̍yo jaayera̠-nneka̍yaikayo̠-thsarga̍-mmimeete̠ tasmaa̠-dvibha̍ktaa jaayante̠ pancha̠ kritvo̠ yaju̍shaa mimeete̠ panchaa̎ksharaa pa̠nktih paankto̍ ya̠jno ya̠jname̠vaava̍ rundhe̠ pancha̠ kritva̍-stoo̠shnee- [kritva̍-stoo̠shneem, dasha̠ sa-mpa̍dyante̠] 63

-ndasha̠ sa-mpa̍dyante̠ dashaa̎ksharaa vi̠raadanna̍m vi̠raa-dvi̠raajai̠vaannaadya̠mava̍ rundhe̠ ya-dyaju̍shaa̠ mimee̍te bhoo̠tame̠vaava̍ rundhe̠ ya-ttoo̠shnee-mbha̍vi̠shya-dya-dvai taavaa̍ne̠va soma̠-ssyaa-dyaava̍nta̠-mmimee̍te̠ yaja̍maanasyai̠va syaa̠nnaapi̍ sada̠syaa̍naa-mpra̠jaabhya̠stvetyupa̠ samoo̍hati sada̠syaa̍ne̠vaanvaa bha̍jati̠ vaasa̠sopa̍ nahyati sarvadeva̠tya̍m vai [ ] 64

vaasa̠-ssarvaa̍bhire̠vaina̍-nde̠vataa̍bhi̠-ssama̍rdhayati pa̠shavo̠ vai soma̍h praa̠naaya̠ tvetyupa̍ nahyati praa̠name̠va pa̠shushu̍ dadhaati vyaa̠naaya̠ tvetyanu̍ shrinthati vyaa̠name̠va pa̠shushu̍ dadhaati̠ tasmaa̎-thsva̠panta̍-mpraa̠naa na ja̍hati ॥ 65 ॥ (ita̍ram - pashu̠maan-thsyaa̎--dyaa̠tyana̍so̠ - thsarga̍m - too̠shneegm - sa̍rvadeva̠tya̍m vai - traya̍strigmshachcha) (a. 9)

ya-tka̠layaa̍ te sha̠phena̍ te kreenaa̠neeti̠ pane̠taago̍argha̠gm̠ soma̍-nku̠ryaadago̍argha̠m yaja̍maana̠-mago̍arghamaddhva̠ryu-ngostu ma̍hi̠maana̠-nnaava̍ tire̠-dgavaa̍ te kreenaa̠neetye̠va broo̍yaa-dgoa̠rghame̠va soma̍-nka̠roti̍ goa̠rgham yaja̍maana-ngoa̠rghama̍ddhva̠ryu-nna gorma̍hi̠maana̠mava̍ tiratya̠jayaa̎ kreenaati̠ sata̍pasame̠vaina̍-nkreenaati̠ hira̍nyena kreenaati̠ sashu̍krame̠vai- [sashu̍krame̠va, e̠na̠-nkree̠naa̠ti̠ dhe̠nvaa kree̍naati̠] 66

-na̍-nkreenaati dhe̠nvaa kree̍naati̠ saashi̍rame̠vaina̍-nkreenaatyrisha̠bhena̍ kreenaati̠ sendra̍me̠vaina̍-nkreenaatyana̠duhaa̎ kreenaati̠ vahni̠rvaa a̍na̠dvaan. vahni̍nai̠va vahni̍ ya̠jnasya̍ kreenaati mithu̠naabhyaa̎-nkreenaati mithu̠nasyaava̍-ruddhyai̠ vaasa̍saa kreenaati sarvadeva̠tya̍m vai vaa̠sa-ssarvaa̎bhya e̠vaina̍-nde̠vataa̎bhyah kreenaati̠ dasha̠ sa-mpa̍dyante̠ dashaa̎ksharaa vi̠raadanna̍m vi̠raa-dvi̠raajai̠vaannaadya̠mava̍ rundhe̠ [rundhe, tapa̍sa-sta̠noora̍si] 67

tapa̍sa-sta̠noora̍si pra̠jaapa̍te̠-rvarna̠ ityaa̍ha pa̠shubhya̍ e̠va tada̍ddhva̠-ryurni hnu̍ta aa̠tmano-'naa̎vraskaaya̠ gachchha̍ti̠ shriya̠-mpra pa̠shoonaa̎pnoti̠ ya e̠vam veda̍ shu̠kra-nte̍ shu̠krena̍ kreenaa̠meetyaa̍ha yathaa ya̠jure̠vaita-dde̠vaa vai yena̠ hira̍nyena̠ soma̠makree̍na̠-ntada̍bhee̠shahaa̠ puna̠raa-'da̍data̠ ko hi teja̍saa vikre̠shyata̠ iti̠ yena̠ hira̍nyena̠ [hira̍nyena, soma̍-] 68

soma̍-nkreenee̠yaa-ttada̍bhee̠shahaa̠ puna̠raa da̍deeta̠ teja̍ e̠vaa-''tma-ndha̍tte̠-'sme jyoti̍-ssomavikra̠yini̠ tama̠ ityaa̍ha̠ jyoti̍re̠va yaja̍maane dadhaati̠ tama̍saa somavikra̠yina̍marpayati̠ yadanu̍pagrathya ha̠nyaa-dda̍nda̠shookaa̠staagm samaagm̍ sa̠rpaa-ssyu̍ri̠dama̠hagm sa̠rpaanaa̎-ndanda̠shookaa̍naa-ngree̠vaa upa̍ grathnaa̠meetyaa̠haa-da̍ndashookaa̠staagm samaagm̍ sa̠rpaa bha̍vanti̠ tama̍saa somavikra̠yina̍m viddhyati̠ svaana̠ [svaana̍, bhraajetyaa̍hai̠te] 69

bhraajetyaa̍hai̠te vaa a̠mushmi̍n mlo̠ke soma̍maraksha̠-ntebhyo-'dhi̠ soma̠maa-'ha̍ra̠n̠. yade̠tebhya̍-ssoma̠kraya̍naa̠-nnaanu̍di̠shedakree̍to-'sya̠ soma̍-ssyaa̠nnaasyai̠te̍ 'mushmi̍n mlo̠ke somagm̍ raksheyu̠ryade̠tebhya̍-ssoma̠kraya̍naananudi̠shati̍ kree̠to̎-'sya̠ somo̍ bhavatye̠te̎-'syaa̠mushmi̍n mlo̠ke somagm̍ rakshanti ॥ 70 ॥ (sashu̍krame̠va - ru̍ndha̠ - iti̠ yena̠ hira̍nyena̠ - svaana̠ - chatu̍shchatvaarigmshachcha) (a. 10)

vaa̠ru̠no vai kree̠ta-ssoma̠ upa̍naddho mi̠tro na̠ ehi̠ sumi̍tradhaa̠ ityaa̍ha̠ shaantyaa̠ indra̍syo̠rumaa vi̍sha̠ dakshi̍na̠mityaa̍ha de̠vaa vai yagm soma̠makree̍na-ntamindra̍syo̠rau dakshi̍na̠ aa 'saa̍dayanne̠sha khalu̠ vaa e̠tarheendro̠ yo yaja̍te̠ tasmaa̍de̠vamaa̠hodaayu̍shaa svaa̠yushetyaa̍ha de̠vataa̍ e̠vaa-nvaa̠rabhyo- [e̠vaa-nvaa̠rabhyot, ti̠shtha̠tyu̠-rva̍ntari̍ksha̠-] 71

-tti̍shthatyu̠-rva̍ntari̍ksha̠-manvi̠heetyaa̍haa-ntarikshadeva̠tyo̎(1̠) hye̍tarhi̠ somo-'di̍tyaa̠-ssado̠-'syadi̍tyaa̠-ssada̠ aa see̠detyaa̍ha yathaaya̠jure̠vaita-dvi vaa e̍name̠tada̍rdhayati̠ ya-dvaa̍ru̠nagm santa̍-mmai̠tra-nka̠roti̍ vaaru̠nyarchaa-'' saa̍dayati̠ svayai̠vaina̍-nde̠vata̍yaa̠ sama̍rdhayati̠ vaasa̍saa pa̠ryaana̍hyati sarvadeva̠tya̍m vai vaasa̠-ssarvaa̍bhire̠vai- [vaasa̠-ssarvaa̍bhire̠va, e̠na̠-nde̠vataa̍bhi̠-] 72

-na̍-nde̠vataa̍bhi̠-ssama̍rdhaya̠tyatho̠ raksha̍saa̠mapa̍hatyai̠ vane̍shu̠ vya̍ntari̍ksha-ntataa̠netyaa̍ha̠ vane̍shu̠ hi vya̍ntari̍ksha-nta̠taana̠ vaaja̠marva̠thsvityaa̍ha̠ vaaja̠gg̠ hyarva̍thsu̠ payo̍ aghni̠yaasvityaa̍ha̠ payo̠ hya̍ghni̠yaasu̍ hri̠thsu kratu̠mityaa̍ha hri̠thsu hi kratu̠m varu̍no vi̠kshva̍gnimityaa̍ha̠ varu̍no̠ hi vi̠kshva̍gni-ndi̠vi soorya̠- [soorya̎m, ityaa̍ha di̠vi hi] 73

-mityaa̍ha di̠vi hi soorya̠gm̠ soma̠madraa̠vityaa̍ha̠ graavaa̍no̠ vaa adra̍ya̠steshu̠ vaa e̠sha soma̍-ndadhaati̠ yo yaja̍te̠ tasmaa̍de̠vamaa̠hodu̠ tya-njaa̠tave̍dasa̠miti̍ sau̠ryarchaa kri̍shnaaji̠na-mpra̠tyaana̍hyati̠ raksha̍saa̠mapa̍hatyaa̠ usraa̠veta̍-ndhoorshaahaa̠vityaa̍ha yathaaya̠jure̠vaita-tpra chya̍vasva bhuvaspata̠ ityaa̍ha bhoo̠taanaa̠g̠ hye̍ [bhoo̠taanaa̠g̠m hi, e̠sha pati̠-rvishvaa̎nya̠bhi] 74

-sha pati̠-rvishvaa̎nya̠bhi dhaamaa̠neetyaa̍ha̠ vishvaa̍ni̠ hye̎(1̠) sho̍-'bhi dhaamaa̍ni pra̠chyava̍te̠ maa tvaa̍ paripa̠ree vi̍da̠dityaa̍ha̠ yade̠vaada-ssoma̍maahri̠yamaa̍na-ngandha̠rvo vi̠shvaava̍suh pa̠ryamu̍shnaa̠-ttasmaa̍-de̠vamaa̠haapa̍rimoshaaya̠ yaja̍maanasya sva̠styaya̍nya̠seetyaa̍ha̠ yaja̍maanasyai̠vaisha ya̠jnasyaa̎nvaara̠bhom 'na̍vachchhittyai̠ varu̍no̠ vaa e̠sha yaja̍maanama̠bhyaiti̠ ya- [yat, kree̠ta-ssoma̠ upa̍naddho̠ namo̍] 75

-tkree̠ta-ssoma̠ upa̍naddho̠ namo̍ mi̠trasya̠ varu̍nasya̠ chaksha̍sa̠ ityaa̍ha̠ shaantyaa̠ aa soma̠m vaha̍ntya̠gninaa̠ prati̍ tishthate̠ tau sa̠bhamva̍ntau̠ yaja̍maanama̠bhi sa-mbha̍vatah pu̠raa khalu̠ vaavaisha medhaa̍yaa̠-''tmaana̍maa̠rabhya̍ charati̠ yo dee̎kshi̠to yada̍gneesho̠meeya̍-mpa̠shumaa̠labha̍ta aatmani̠shkraya̍na e̠vaasya̠ sa tasmaa̠-ttasya̠ naa-''shya̍-mpurushani̠shkraya̍na iva̠ hyatho̠ khalvaa̍hu ra̠gneeshomaa̎bhyaa̠m vaa indro̍ vri̠trama̍ha̠nniti̠ yada̍gneesho̠meeya̍-mpa̠shumaa̠labha̍ta̠ vaartra̍ghna e̠vaasya̠ sa tasmaa̎-dvaa̠shya̍m vaaru̠nyarchaa pari̍ charati̠ svayai̠vaina̍-nde̠vata̍yaa̠ pari̍ charati ॥ 76 ॥ (a̠nvaa̠rabhyoth - sarvaa̍bhire̠va - soorya̍m - bhoo̠taanaa̠g̠ hye̍ - ti̠ ya - daa̍huh - sa̠ptavigm̍shatishcha) (a. 11)

(praa̠cheena̍vagmsha̠m -myaava̍nta - rikhsaa̠me - vaagvai de̠vebhyo̍ - de̠vaa vai de̍va̠yaja̍nam - ka̠drooshcha̠ - taddhira̍nya̠gm̠ - shat pa̠daani̍ - brahmavaa̠dino̍ vi̠chityo̠ - ya-tka̠layaa̍ te - vaaru̠no vai kree̠ta-ssoma̠ - ekaa̍dasha)

(praa̠cheena̍vagmsha̠gg̠ - svaahetyaa̍ha̠ - ye̎-'nta-shsha̠raa - hye̍sha sam - tapa̍saa cha̠ - yatka̍rnagrihee̠ - teti̍ loma̠to - vaa̍ru̠nah - shat-thsa̍ptatih )

(praa̠cheena̍vagm sha̠, mpari̍ charati)

॥ hari̍h om ॥

॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaam shashthakaande prathamah prashna-ssamaaptah ॥

6.1 - ப்ராசீனவக்³ம் ஶங்கரோதி - க்ருஷ்ண யஜுர்வேத³ தைத்திரீய ஸம்ஹிதா பாட:² பற்றி

This is prashna 1 of kanda 6 of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, in plain continuous recitation (samhita patha). Its heading calls it "soma mantra brahmana", an explanation of the soma mantras. It opens "Prachinavamsham karoti", "he builds the hall with its beams to the east": the gods, ancestors, men and Rudras once divided the directions, the gods taking the east, so by facing the hall east the sacrificer turns toward the world of the gods. It goes on to explain the consecration (diksha).

மூலம்: Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 6.1

எப்போது பாராயணம் செய்வது: In daily Vedic recitation, in Veda patashalas and in Yajur Veda study.

உங்களுக்குத் தெரியுமா?

  • In the story the gods take the east, the ancestors the south, men the west and the Rudras the north.
  • Samhita patha is the continuous form of the text, the base from which the pada, krama, jata and ghana recitations are built.

அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்

Why is the hall built facing east?

The east belongs to the gods, so the sacrificer turns toward their world.

What is samhita patha?

The plain, continuous recitation of the Vedic text.

Which part of the Taittiriya Samhita is this?

Kanda 6, prashna 1.

வழிபாட்டிற்கும் கற்றலுக்குமாக வழங்கப்படுகிறது, கணிப்பாக அல்ல. வணிக நோக்கமற்றது.