MuhurtaNow

2.5 - విశ్వరూపో వై త్వాష్ట్రః - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

Kanda 2 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం

krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-ndviteeyakaande panchamah prashnah - ishtividhaanam

o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥

vi̠shvaroo̍po̠ vai tvaa̠shtrah pu̠rohi̍to de̠vaanaa̍maasee-thsva̠sreeyo-'su̍raanaa̠-ntasya̠ treeni̍ shee̠r̠shaanyaa̍san-thsoma̠paanagm̍ suraa̠paana̍-ma̠nnaada̍na̠gm̠ sa pra̠tyaksha̍-nde̠vebhyo̍ bhaa̠gama̍vada-tpa̠roksha̠masu̍rebhya̠-ssarva̍smai̠ vai pra̠tyaksha̍-mbhaa̠gam va̍danti̠ yasmaa̍ e̠va pa̠roksha̠m vada̍nti̠ tasya̍ bhaa̠ga u̍di̠tastasmaa̠dindro̍ 'bibhedee̠drim vai raa̠shtram vi pa̠ryaava̍rtaya̠teeti̠ tasya̠ vajra̍maa̠daaya̍ shee̠r̠shaanya̍chchhina̠dya-thso̍ma̠paana̠- [-thso̍ma̠paana̎m, aasee̠thsa] 1

-maasee̠thsa ka̠pinja̍lo 'bhava̠-dya-thsu̍raa̠paana̠gm̠ sa ka̍la̠vinko̠ yada̠nnaada̍na̠gm̠ sa ti̍tti̠ristasyaa̎mja̠linaa̎ brahmaha̠tyaamupaa̍grihnaa̠-ttaagm sa̍mvathsa̠rama̍bibha̠sta-mbhoo̠taanya̠bhya̍krosha̠-nbrahma̍ha̠nniti̠ sa pri̍thi̠veemupaa̍seedada̠syai bra̍hmaha̠tyaayai̠ tritee̍ya̠-mprati̍ grihaa̠neti̠ saa-'bra̍vee̠dvara̍m vrinai khaa̠taa-tpa̍raabhavi̠shyantee̍ manye̠ tato̠ maa paraa̍ bhoova̠miti̍pu̠raa te̍ [bhoova̠miti̍pu̠raa te̎, samvathsa̠raadapi̍] 2

samvathsa̠raadapi̍ rohaa̠ditya̍bravee̠-ttasmaa̎-tpu̠raa sa̍mvathsa̠raa-tpri̍thi̠vyai khaa̠tamapi̍ rohati̠ vaare̍vrita̠gg̠ hya̍syai̠ tritee̍ya-mbrahmaha̠tyaayai̠ pratya̍grihnaa̠-tta-thsvakri̍ta̠miri̍namabhava̠-ttasmaa̠daahi̍taagni-shshra̠ddhaade̍va̠-ssvakri̍ta̠ iri̍ne̠ naava̍ sye-dbrahmaha̠tyaayai̠ hye̍sha varna̠-ssa vana̠spatee̠nupaa̍seedada̠syai bra̍hmaha̠tyaayai̠ tritee̍ya̠-mprati̍ grihnee̠teti̠ te̎-'bruva̠n vara̍m vrinaamahai vri̠knaa- [vri̠knaat, pa̠raa̠bha̠vi̠shyanto̍] 3

-tpa̍raabhavi̠shyanto̍ manyaamahe̠ tato̠ maa paraa̍ bhoo̠metyaa̠vrashcha̍naadvo̠ bhooyaagm̍sa̠ utti̍shthaa̠nitya̍bravee̠-ttasmaa̍daa̠vrashcha̍naa-dvri̠kshaanaa̠-mbhooyaagm̍sa̠ utti̍shthanti̠ vaare̍vrita̠gg̠ hye̍shaa̠-ntritee̍ya-mbrahmaha̠tyaayai̠ pratya̍grihna̠nthsa ni̍ryaa̠so̍ 'bhava̠-ttasmaa̎nniryaa̠sasya̠ naa-''shya̍-mbrahmaha̠tyaayai̠ hye̍sha varno-'tho̠ khalu̠ ya e̠va lohi̍to̠ yo vaa̠-''vrashcha̍naanni̠ryesha̍ti̠ tasya̠ naa-''shya̍- [naa-''shya̎m, kaama̍ma̠nyasya̠] 4

-nkaama̍ma̠nyasya̠ sastree̍shagmsaa̠da-mupaa̍seedada̠syai bra̍hmaha̠tyaayai̠ tritee̍ya̠-mprati̍ grihnee̠teti̠ taa a̍bruva̠n vara̍m vrinaamahaa̠ ritvi̍yaa-tpra̠jaam vi̍ndaamahai̠ kaama̠maa vija̍nito̠-ssa-mbha̍vaa̠meti̠ tasmaa̠dritvi̍yaa̠-thstriya̍h pra̠jaam mvi̍ndante̠ kaama̠maa vija̍nito̠-ssambha̍vanti̠ vaare̍vrita̠gg̠ hyaa̍saa̠-ntritee̍ya-mbrahmaha̠tyaayai̠ pratya̍grihna̠n-thsaa mala̍vadvaasaa abhava̠-ttasmaa̠-nmala̍va-dvaasasaa̠ na samva̍deta̠- [samva̍deta, na sa̠haa-''see̍ta̠] 5

-na sa̠haa-''see̍ta̠ naasyaa̠ anna̍madyaa-dbrahmaha̠tyaayai̠ hye̍shaa varna̍-mprati̠muchyaa ''ste-'tho̠ khalvaa̍hura̠bhyanja̍na̠m vaava stri̠yaa anna̍ma̠bhyanja̍name̠va na pra̍ti̠grihya̠-nkaama̍ma̠nyaditi̠ yaa-mmala̍va-dvaasasagm sa̠bhamva̍nti̠ yastato̠ jaaya̍te̠ so̍-'bhisha̠sto yaamara̍nye̠ tasyai̎ ste̠no yaa-mparaa̍chee̠-ntasyai̎ hreetamu̠khya̍paga̠lbho yaa snaati̠ tasyaa̍ a̠phsu maaru̍ko̠ yaa- [maaru̍ko̠ yaa, a̠bhya̠nkte] 6

-'bhya̠nkte tasyai̍ du̠shcharmaa̠ yaa pra̍li̠khate̠ tasyai̍ khala̠tira̍pamaa̠ree yaa-''nkte tasyai̍ kaa̠no yaa da̠to dhaava̍te̠ tasyai̎ shyaa̠vada̠n̠. yaa na̠khaani̍ nikri̠ntate̠ tasyai̍ kuna̠khee yaa kri̠natti̠ tasyai̎ klee̠bo yaa rajjugm̍ sri̠jati̠ tasyaa̍ u̠-dbandhu̍ko̠ yaa pa̠rnena̠ piba̍ti̠ tasyaa̍ u̠nmaadu̍ko̠ yaa kha̠rvena̠ piba̍ti̠ tasyai̍ kha̠rvasti̠sro raatree̎rvra̠ta-ncha̍redanja̠linaa̍ vaa̠ pibe̠dakha̍rvena vaa̠ paatre̍na pra̠jaayai̍ gopee̠thaaya̍ ॥ 7 ॥ (ya-thso̍ma̠paana̍m - te - vri̠knaat- tasya̠ naa-''shya̍m - mvadeta̠ -maaru̍ko̠ yaa -'kha̍rvena vaa̠ - treeni̍ cha) (a. 1)

tvashtaa̍ ha̠tapu̍tro̠ veendra̠gm̠ soma̠maa-'ha̍ra̠-ttasmi̠nnindra̍ upaha̠vamai̎chchhata̠ ta-nnopaa̎hvayata pu̠tra-mme̍-'vadhee̠riti̠ sa ya̍jnavesha̠sa-nkri̠tvaa praa̠sahaa̠ soma̍mapiba̠-ttasya̠ yada̠tyashi̍shyata̠ ta-ttvashtaa̍-''hava̠neeya̠mupa̠ praava̍rtaya̠-thsvaahendra̍shatru-rvardha̠sveti̠ yadava̍rtaya̠-tta-dvri̠trasya̍ vritra̠tvam yadabra̍vee̠-thsvaahendra̍shatru-rvardha̠sveti̠ tasmaa̍da̠sye- [tasmaa̍dasya, indra̠-shshatru̍rabhava̠thsa] 8

-ndra̠-shshatru̍rabhava̠thsa sa̠bhamva̍nna̠gneeshomaa̍va̠bhi sama̍bhava̠-thsa i̍shumaa̠trami̍shumaatra̠m vishva̍nnavardhata̠ sa i̠maam lo̠kaana̍vrino̠dyadi̠maam lo̠kaanavri̍no̠-tta-dvri̠trasya̍ vritra̠tva-ntasmaa̠dindro̍-'bibhe̠-thsa pra̠jaapa̍ti̠mupaa̍dhaava̠-chchhatru̍rme-' ja̠neeti̠ tasmai̠ vajragm̍ si̠ktvaa praaya̍chchhade̠tena̍ ja̠heeti̠ tenaa̠bhyaa̍yata̠ taava̍brootaama̠gneeshomau̠ maa [ ] 9

prahaa̍raa̠vama̠nta-ssva̠ iti̠ mama̠ vai yu̠vaggstha̠ itya̍bravee̠-nmaama̠bhyeta̠miti̠ tau bhaa̍ga̠dheya̍maichchhetaa̠-ntaabhyaa̍-me̠tama̍gneesho̠meeya̠-mekaa̍dashakapaala-mpoo̠rnamaa̍se̠ praaya̍chchha̠-ttaava̍brootaama̠bhi sanda̍shtau̠ vai svo̠ na sha̍knuva̠ aitu̠miti̠ sa indra̍ aa̠tmana̍-shsheetaroo̠raava̍janaya̠-ttachchhee̍taroo̠rayo̠rjanma̠ ya e̠vagm shee̍taroo̠rayo̠rjanma̠ veda̠ [veda̍, nainagm̍] 10

nainagm̍ sheetaroo̠rau ha̍ta̠staabhyaa̍menama̠bhya̍naya̠-ttasmaa̎-jjanja̠bhyamaa̍naada̠gneeshomau̠ nira̍kraamataa-mpraanaapaa̠nau vaa e̍na̠-ntada̍jahitaa-mpraa̠no vai daksho̍-'paa̠nah kratu̠stasmaa̎-jjanja̠bhyamaa̍no brooyaa̠nmayi̍ dakshakra̠too iti̍ praanaapaa̠naave̠vaa-''tma-ndha̍tte̠ sarva̠maayu̍reti̠ sa de̠vataa̍ vri̠traanni̠r̠hooya̠ vaartra̍ghnagm ha̠vih poo̠rnamaa̍se̠ nira̍vapa̠-dghnanti̠ vaa e̍na-mpoo̠rnamaa̍sa̠ aa- [aa, a̠maa̠vaa̠syaa̍yaam-] 11

-'maa̍vaa̠syaa̍yaa-mpyaayayanti̠ tasmaa̠-dvaartra̍ghnee poo̠rnamaa̠se 'noo̎chyete̠ vridha̍nvatee amaavaa̠syaa̍yaa̠-nta-thsa̠gg̠sthaapya̠ vaartra̍ghnagm ha̠virvajra̍maa̠daaya̠ puna̍ra̠bhyaa̍yata̠ te a̍brootaa̠-ndyaavaa̍prithi̠vee maa pra haa̍raa̠vayo̠rvai shri̠ta iti̠ te a̍brootaa̠m vara̍m vrinaavahai̠ naksha̍travihitaa̠-'hamasaa̠neetya̠saava̍bravee- chchi̠travi̍hitaa̠- 'hamitee̠ya-ntasmaa̠nnaksha̍travihitaa̠-'sau chi̠travi̍hite̠-'yam ya e̠va-ndyaavaa̍prithi̠vyo- [-dyaavaa̍prithi̠vyoh, vara̠m vedaina̠m varo̍] 12

-rvara̠m vedaina̠m varo̍ gachchhati̠ sa aa̠bhyaame̠va prasoo̍ta̠ indro̍ vri̠trama̍ha̠-nte de̠vaa vri̠tragm ha̠tvaa-'gneeshomaa̍vabruvan. ha̠vya-nno̍ vahata̠miti̠ taava̍brootaa̠mapa̍tejasau̠ vai tyau vri̠tre vai tyayo̠steja̠ iti̠ te̎-'bruva̠n ka i̠damachchhai̠teeti̠ gauritya̍bruva̠-ngaurvaava sarva̍sya mi̠tramiti̠ saa-'bra̍vee̠- [saa-'bra̍veet, vara̍m vrinai̠ mayye̠va] 13

-dvara̍m vrinai̠ mayye̠va sa̠to-'bhaye̍na bhunajaaddhvaa̠ iti̠ ta-dgauraa-'ha̍ra̠-ttasmaa̠-dgavi̍ sa̠tobhaye̍na bhunjata e̠tadvaa a̠gnestejo̠ ya-dghri̠tame̠ta-thsoma̍sya̠ ya-tpayo̠ ya e̠vama̠gneeshoma̍yo̠ stejo̠ veda̍ teja̠svye̍va bha̍vati brahmavaa̠dino̍ vadanti kindeva̠tya̍-mpaurnamaa̠samiti̍ praajaapa̠tyamiti̍ brooyaa̠-ttenendra̍-njye̠shtha-mpu̠tra-nni̠ravaa̍saayaya̠diti̠ tasmaa̎- -jjye̠shtha-mpu̠tra-ndhane̍na ni̠rava̍saayayanti ॥ 14 ॥ (a̠sya̠ - maa - vedaa - '' - dyaavaa̍prithi̠vyo - ra̍bravee̠ - diti̠ tasmaa̎ - chcha̠tvaari̍ cha) (a. 2)

indra̍m vri̠tra-nja̍ghni̠vaagmsa̠-mmridho̠-'bhi praave̍panta̠ sa e̠tam vai̍mri̠dha-mpoo̠enamaa̍se-'nunirvaa̠pya̍mapashya̠-tta-nnira̍vapa̠-ttena̠ vai sa mridho-'paa̍hata̠ yadvai̍mri̠dhah poo̠rnamaa̍se-'nunirvaa̠pyo̍ bhava̍ti̠ mridha̍ e̠va tena̠ yaja̍maa̠no 'pa̍ hata̠ indro̍ vri̠tragm ha̠tvaa de̠vataa̍bhishchendri̠yena̍ cha̠ vyaa̎rdhyata̠ sa e̠tamaa̎gne̠ya-ma̠shtaaka̍paala-mamaavaa̠syaa̍yaamapashyadai̠ndra-ndadhi̠ [-dadhi̍, ta-nnira̍vapa̠-ttena̠] 15

ta-nnira̍vapa̠-ttena̠ vai sa de̠vataa̎shchendri̠ya-nchaavaa̍rundha̠yadaa̎gne̠yo̎ 'shtaaka̍paalo 'maavaa̠syaa̍yaa̠-mbhava̍tyai̠ndra-ndadhi̍ de̠vataa̎shchai̠va tene̎mdri̠ya-ncha̠ yaja̍maa̠no-'va̍ rundha̠ indra̍sya vri̠tra-nja̠ghnusha̍ indri̠yam vee̠rya̍-mprithi̠veemanu̠ vyaa̎rchchha̠-ttadosha̍dhayo vee̠rudho̍-'bhava̠nthsa pra̠jaapa̍ti̠mupaa̍dhaava-dvri̠tra-mme̍ ja̠ghnusha̍ indri̠yam vee̠rya̍- [vee̠rya̎m, pri̠thi̠veemanu̠] 16

-mprithi̠veemanu̠ vyaa̍ra̠-ttadosha̍dhayo vee̠rudho̍-'bhoova̠nniti̠ sa pra̠jaapa̍tih pa̠shoona̍braveede̠tada̍smai̠ sa-nna̍ya̠teti̠ ta-tpa̠shava̠ osha̍dhee̠bhyo 'dhyaa̠tman-thsama̍naya̠-nta-tpratya̍duha̠n̠. ya-thsa̠mana̍ya̠-nta-thsaa̎-nnaa̠yyasya̍ saannaayya̠tvam ya-tpra̠tyadu̍ha̠-nta-tpra̍ti̠dhusha̍h pratidhu̠ktvagm sama̍naishu̠h pratya̍dhuksha̠-nna tu mayi̍ shrayata̠ itya̍braveede̠tada̍smai [ ] 17

shri̠ta-nku̍ru̠tetya̍bravee̠-ttada̍smai shri̠ta-ma̍kurvannindri̠yam vaavaasmi̍n vee̠rya̍-ntada̍shraya̠-ntachchhri̠tasya̍ shrita̠tvagm sama̍naishu̠h pratya̍dhukshanchhri̠tama̍kra̠-nna tu maa̍ dhino̠teetya̍braveede̠tada̍smai̠ dadhi̍ kuru̠tetya̍bravee̠-ttada̍smai̠ daddhya̍kurva̠-ntade̍namadhino̠-ttadda̠ddhno da̍dhi̠tva-mbra̍hmavaa̠dino̍ vadanti da̠ddhnah poorva̍syaava̠deya̠- [poorva̍syaava̠deya̎m, dadhi̠ hi] 18

-ndadhi̠ hi poorva̍-nkri̠yata̠ ityanaa̍dritya̠ tachchhri̠tasyai̠va poorva̠syaava̍ dyedindri̠yame̠vaasmi̍n vee̠ryagg̍ shri̠tvaa da̠ddhno pari̍shtaaddhinoti yathaapoo̠rvamupai̍ti̠ ya-tpoo̠teekai̎rvaa parnava̠lkairvaa̍ ''ta̠nchyaa-thsau̠mya-ntadya-tkva̍lai raaksha̠sa-ntadya-tta̍ndu̠lairvai̎shvade̠va-ntadyadaa̠tancha̍nena maanu̠sha-nta-dya-dda̠ddhnaa ta-thsendra̍-nda̠ddhnaa ''ta̍nakti [ta̍nakti, se̠ndra̠tvaayaa̎-] 19

sendra̠tvaayaa̎-'gnihotrochchhesha̠nama̠bhyaa-ta̍nakti ya̠jnasya̠ santa̍tyaa̠ indro̍ vri̠tragm ha̠tvaa paraa̎-mparaa̠vata̍-magachchha̠-dapaa̍raadha̠miti̠ manya̍maana̠sta-nde̠vataa̠h praisha̍maichchha̠n-thso̎-'bravee-tpra̠jaapa̍ti̠ryah pra̍tha̠mo̍-'nuvi̠ndati̠ tasya̍ pratha̠ma-mbhaa̍ga̠dheya̠miti̠ ta-mpi̠taro-'nva̍vinda̠-ntasmaa̎-tpi̠tribhya̍h poorve̠dyuh kri̍yate̠ so̍-'maavaa̠syaa̎-mpratyaa-'ga̍chchha̠-tta-nde̠vaa a̠bhi sama̍gachchhantaa̠maa vai no̠- [vai na̍h, a̠dya vasu̍] 20

-'dya vasu̍ vasa̠teeteendro̠ hi de̠vaanaa̠m vasu̠ tada̍maavaa̠syaa̍yaa amaavaasya̠tva-mbra̍hmavaa̠dino̍ vadanti kindeva̠tyagm̍ saannaa̠yyamiti̍ vaishvade̠vamiti̍ brooyaa̠-dvishve̠ hi tadde̠vaa bhaa̍ga̠dheya̍ma̠bhi sa̠maga̍chchha̠ntetyatho̠ khalvai̠ndramitye̠va broo̍yaa̠dindra̠m vaava te ta-dbhi̍sha̠jyanto̠-'bhi sama̍gachchha̠nteti̍ ॥ 21 ॥ (dadhi̍ - me ja̠ghnusha̍ indri̠yam vee̠rya̍ - mitya̍braveede̠tada̍smaa - ava̠deya̍m - tanakti - no̠ - dvicha̍tvaarigmshachcha) (a. 3)

bra̠hma̠vaa̠dino̍ vadanti̠ sa tvai da̍̍rshapoornamaa̠sau ya̍jeta̠ ya e̍nau̠ sendrau̠ yaje̠teti̍ vaimri̠dhah poo̠rnamaa̍se 'nunirvaa̠pyo̍ bhavati̠ tena̍ poo̠rnamaa̍sa̠-ssendra̍ ai̠ndra-ndaddhya̍maavaa̠syaa̍yaa̠-ntenaa̍maavaa̠syaa̍ sendraa̠ ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̍te̠ sendraa̍ve̠vainau̍ yajate̠ shva-shshvo̎-'smaa eejaa̠naaya̠ vasee̍yo bhavati de̠vaa vai ya-dya̠jne 'ku̍rvata̠tadasu̍raa akurvata̠ te de̠vaa e̠taa- [de̠vaa e̠taam, ishti̍-mapashyan-] 22

-mishti̍-mapashya-nnaagnaavaishna̠va-mekaa̍dashakapaala̠gm̠ sara̍svatyai cha̠rugm sara̍svate cha̠ru-ntaa-mpau̎rnamaa̠sagm sa̠gg̠sthaapyaanu̠ nira̍vapa̠-ntato̍ de̠vaa abha̍va̠-nparaa-'su̍raa̠ yo bhraatri̍vyavaa̠nthsyaa-thsa pau̎rnamaa̠sagm sa̠gg̠sthaapyai̠taamishti̠manu̠ nirva̍pe-tpaurnamaa̠senai̠va vajra̠-mbhraatri̍vyaaya pra̠hrityaa̎-''gnaavaishna̠vena̍ de̠vataa̎shcha ya̠jna-ncha̠ bhraatri̍vyasya vrinkte mithu̠naa-npa̠shoon-thsaa̍rasva̠taabhyaa̠m yaava̍de̠vaasyaasti̠ ta- [yaava̍de̠vaasyaasti̠ tat, sarva̍m vrinkte] 23

-thsarva̍m vrinkte paurnamaa̠seeme̠va ya̍jeta̠ bhraatri̍vyavaa̠nnaamaa̍vaa̠syaagm̍ ha̠tvaa bhraatri̍vya̠-nnaa-''pyaa̍yayati saakamprasthaa̠yeeye̍na yajeta pa̠shukaa̍mo̠yasmai̠ vaa alpe̍naa̠-''hara̍nti̠ naa-''tmanaa̠ tripya̍ti̠ naanyasmai̍ dadaati̠ yasmai̍ maha̠taa tripya̍tyaa̠tmanaa̠ dadaa̎tya̠nyasmai̍ maha̠taa poo̠rnagm ho̍ta̠vya̍-ntri̠pta e̠vaina̠mindra̍h pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍starpayati daarupaa̠trena̍ juhoti̠ na hi mri̠nmaya̠maahu̍timaana̠sha audu̍mbara- [audu̍mbaram, bha̠va̠tyoorgvaa] 24

-mbhava̠tyoorgvaa u̍du̠mbara̠ oor-kpa̠shava̍ oo̠rjaivaasmaa̠ oorja̍-mpa̠shoonava̍ rundhe̠ naaga̍tashreermahe̠ndram ya̍jeta̠ trayo̠ vai ga̠tashri̍ya-shshushru̠vaa-ngraa̍ma̠nee raa̍ja̠nya̍steshaa̎-mmahe̠ndro de̠vataa̠ yo vai svaa-nde̠vataa̍mati̠ yaja̍te̠ prasvaayai̍ de̠vataa̍yaichyavate̠ na paraa̠-mpraapno̍ti̠ paapee̍yaa-nbhavati samvathsa̠ra-mindra̍m yajeta samvathsa̠ragm hi vra̠ta-nnaa-'ti̠ svai- [vra̠ta-nnaa-'ti̠ svaa, e̠vaina̍-nde̠vate̠jyamaa̍naa̠] 25

-vaina̍-nde̠vate̠jyamaa̍naa̠ bhootyaa̍ indhe̠ vasee̍yaa-nbhavati samvathsa̠rasya̍ pa̠rastaa̍da̠gnaye̎ vra̠tapa̍taye puro̠daasha̍ma̠shtaaka̍paala̠-nnirva̍pe-thsamvathsa̠rame̠vaina̍m vri̠tra-nja̍ghni̠vaagm sa̍ma̠gni-rvra̠tapa̍ti-rvra̠tamaa la̍mbhayati̠ tato-'dhi̠ kaama̍m yajeta ॥ 26 ॥ (e̠taam - ta - daudu̍mbara̠gg̠ - svaa - tri̠gm̠shachcha̍ ) (a. 4)

naaso̍mayaajee̠ sa-nna̍ye̠danaa̍gata̠m vaa e̠tasya̠ payo̠ yo-'so̍mayaajee̠ yadaso̍mayaajee sa̠-nnaye̎-tparimo̠sha e̠va so-'nri̍ta-nkaro̠tyatho̠ parai̠va si̍chyate somayaa̠jye̍va sa-nna̍ye̠-tpayo̠ vai soma̠h paya̍-ssaannaa̠yya-mpaya̍sai̠va paya̍ aa̠tma-ndha̍tte̠ vi vaa e̠ta-mpra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍rardhayati va̠rdhaya̍tyasya̠ bhraatri̍vya̠m yasya̍ ha̠virniru̍pta-mpu̠rastaa̎chcha̠ndramaa̍ [pu̠rastaa̎chcha̠ndramaa̎h, a̠bhyu̍deti̍] 27

a̠bhyu̍deti̍ tre̠dhaa ta̍ndu̠laan. vi bha̍je̠dye ma̍ddhya̠maa-ssyustaana̠gnaye̍ daa̠tre pu̍ro̠daasha̍ma̠shtaaka̍paala-nkuryaa̠dye sthavi̍shthaa̠staanindraa̍ya pradaa̠tre da̠dhaggshcha̠rum ye-'ni̍shthaa̠staan. vishna̍ve shipivi̠shtaaya̍ shri̠te cha̠ruma̠gnire̠vaasmai̎ pra̠jaa-mpra̍ja̠naya̍ti vri̠ddhaamindra̠h praya̍chchhati ya̠jno vai vishnu̍h pa̠shava̠-shshipi̍rya̠jna e̠va pa̠shushu̠ prati̍tishthati̠ na dve [na dve, ya̠je̠ta̠ ya-tpoorva̍yaa] 28

ya̍jeta̠ ya-tpoorva̍yaa sampra̠ti yaje̠totta̍rayaa chha̠mbatku̍ryaa̠dyadutta̍rayaa sampra̠ti yaje̍ta̠ poorva̍yaa chha̠mbatku̍ryaa̠nneshti̠rbhava̍ti̠ na ya̠jnastadanu̍ hreetamu̠khya̍paga̠lbho jaa̍yata̠ ekaa̍me̠va ya̍jeta praga̠lbho̎-'sya jaaya̠te 'naa̍dritya̠ ta-ddve e̠va ya̍jeta yajna mu̠khame̠va poorva̍yaa̠-''labha̍te̠ yaja̍ta̠ utta̍rayaa de̠vataa̍ e̠va poorva̍yaa 'varu̠ndha i̍ndri̠ya-mutta̍rayaa devalo̠kame̠va [ ] 29

poorva̍yaa-'bhi̠jaya̍ti manushyalo̠kamutta̍rayaa̠ bhooya̍so yajnakra̠toonupai̎tye̠shaa vai su̠manaa̠ naameshti̠ryama̠dyejaa̠na-mpa̠shchaachcha̠ndramaa̍ a̠bhyu̍detya̠sminne̠vaasmai̍ lo̠ke-'rdhu̍ka-mbhavati daakshaayana ya̠jnena̍ suva̠rgakaa̍mo yajeta poo̠rnamaa̍se̠ sa-nna̍ye-nmaitraavaru̠nyaa ''miksha̍yaa 'maavaa̠syaa̍yaam yajeta poo̠rnamaa̍se̠ vai de̠vaanaagm̍ su̠tasteshaa̍me̠tama̍rdhamaa̠sa-mprasu̍ta̠steshaa̎-mmaitraavaru̠nee va̠shaa-'maa̍vaa̠syaa̍yaa-manooba̠ndhyaa̍ ya- [-manooba̠ndhyaa̍ yat, poo̠rve̠dyu ryaja̍te̠] 30

-tpoo̎rve̠dyu ryaja̍te̠ vedi̍me̠va ta-tka̍roti̠ ya-dva̠thsaa-na̍paaka̠roti̍ sadohavirdhaa̠ne e̠va sa-mmi̍noti̠ yadyaja̍te de̠vaire̠va su̠tyaagm sa-mpaa̍dayati̠ sa e̠tama̍rdhamaa̠sagm sa̍dha̠maada̍-nde̠vai-ssoma̍-mpibati̠ ya-nmai̎traavaru̠nyaa ''miksha̍yaa 'maavaa̠syaa̍yaa̠m yaja̍te̠ yaivaasau de̠vaanaa̎m va̠shaa-'noo̍ba̠ndhyaa̍ so e̠vaishaitasya̍ saa̠kshaadvaa e̠sha de̠vaana̠bhyaaro̍hati̠ ya e̍shaam ya̠jna- [ya̠jnam, a̠bhyaa̠roha̍ti̠] 31

-ma̍bhyaa̠roha̍ti̠ yathaa̠ khalu̠vai shreyaa̍na̠bhyaaroo̍dhah kaa̠maya̍te̠ tathaa̍ karoti̠ yadya̍va̠viddhya̍ti̠ paapee̍yaa-nbhavati̠ yadi̠ naava̠viddhya̍ti sa̠drim vyaa̠vritkaa̍ma e̠tena̍ ya̠jnena̍ yajeta kshu̠rapa̍vi̠rhye̍sha ya̠jnastaa̠ja-kpunyo̍ vaa̠ bhava̍ti̠ pra vaa̍ meeyate̠ tasyai̠tadvra̠ta-nnaanri̍tam vade̠nna maa̠gm̠ sama̍shneeyaa̠nna striya̠mupe̍yaa̠nnaasya̠ palpoo̍lanena̠ vaasa̍h palpoolayeyu -re̠taddhi de̠vaa-ssarva̠-nna ku̠rvanti̍ ॥ 32 ॥ (cha̠ndramaa̠ -dve -de̍valo̠kame̠va - ya-dya̠jnam- pa̍lpoolayeyu̠h -shat cha̍) (a. 5)

e̠sha vai de̍vara̠tho ya-dda̍rshapoornamaa̠sau yo da̍rshapoornamaa̠saavi̠shtvaa some̍na̠ yaja̍te̠ ratha̍spashta e̠vaava̠saane̠ vare̍ de̠vaanaa̠mava̍ syatye̠taani̠ vaa angaa̠paroogm̍shi samvathsa̠rasya̠ ya-dda̍rshapoornamaa̠sau ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̠te-'ngaa̠paroog̍shye̠va sa̍mvathsa̠rasya̠ prati̍ dadhaatye̠ te vai sa̍mvathsa̠rasya̠ chakshu̍shee̠ ya-dda̍rshapoornamaa̠sau ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̍te̠ taabhyaa̍me̠va su̍va̠rgam lo̠kamanu̍ pashya- [pashyati, e̠shaa vai] 33

-tye̠shaa vai de̠vaanaa̠m vikraa̎mti̠ rya-dda̍rshapoornamaa̠sau ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̍te de̠vaanaa̍me̠va vikraa̎mti̠manu̠ vikra̍mata e̠sha vai de̍va̠yaana̠h panthaa̠ ya-dda̍rshapoornamaa̠sau ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̍te̠ ya e̠va de̍va̠yaana̠h panthaa̠stagm sa̠maaro̍hatye̠tau vai de̠vaanaa̠gm̠ haree̠ ya-dda̍rshapoornamaa̠sau ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̍te̠ yaave̠va de̠vaanaa̠gm̠ haree̠ taabhyaa̍- [haree̠ taabhyaa̎m, e̠vaibhyo̍ ha̠vyam-] 34

-me̠vaibhyo̍ ha̠vyam va̍hatye̠tadvai de̠vaanaa̍maa̠sya̍m ya-dda̍rshapoornamaa̠sau ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̍te saa̠kshaade̠va de̠vaanaa̍maa̠sye̍ juhotye̠sha vai ha̍virdhaa̠nee yo da̍rshapoornamaasayaa̠jee saa̠yampraa̍taragniho̠tra-nju̍hoti̠ yaja̍te darshapoornamaa̠saa-vaha̍rahar-havirdhaa̠ninaagm̍ su̠to ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̍te havirdhaa̠nya̍smeeti̠ sarva̍me̠vaasya̍ barhi̠shya̍-nda̠tta-mbha̍vati de̠vaavaa aha̍- [ahah, ya̠jniya̠-nnaavi̍nda̠-nte] 35

-rya̠jniya̠-nnaavi̍nda̠-nte da̍rshapoornamaa̠saava̍puna̠-ntau vaa e̠tau poo̠tau meddhyau̠ ya-dda̍rshapoornamaa̠sau ya e̠vam vi̠dvaa-nda̍rshapoornamaa̠sau yaja̍te poo̠taave̠vainau̠ meddhyau̍ yajate̠ naamaa̍vaa̠syaa̍yaa-ncha paurnamaa̠syaa-ncha̠ striya̠-mupe̍yaa̠dya- du̍pe̠yaanniri̍ndriya-ssyaa̠-thsoma̍sya̠ vai raajno̎-'rdhamaa̠sasya̠ raatra̍ya̠h patna̍ya aasa̠-ntaasaa̍mamaavaa̠syaa̎-ncha paurnamaa̠see-ncha̠ nopai̠- [nopai̎t, te e̍nama̠bhi] 36

-tte e̍nama̠bhi sama̍nahyetaa̠-ntam yakshma̍ aarchchha̠-draajaa̍na̠m yakshma̍ aara̠diti̠ ta-draa̍jaya̠kshmasya̠ janma̠ ya-tpaapee̍yaa̠nabha̍va̠-tta-tpaa̍paya̠kshmasya̠ yajjaa̠yaabhyaa̠mavi̍nda̠-ttajjaa̠yenya̍sya̠ ya e̠vame̠teshaa̠m yakshmaa̍naa̠-njanma̠ veda̠ naina̍me̠te yakshmaa̍vindanti̠ sa e̠te e̠va na̍ma̠syannupaa̍dhaava̠-tte a̍brootaa̠m vara̍m vrinaavahaa aa̠va-nde̠vaanaa̎-mbhaaga̠dhe a̍saavaa̠- [a̍saava, aa̠vadadhi̍ de̠vaa] 37

-'vadadhi̍ de̠vaa i̍jyaantaa̠ iti̠ tasmaa̎-thsa̠drishee̍naa̠gm̠ raatree̍naa-mamaavaa̠syaa̍yaa-ncha paurnamaa̠syaa-ncha̍ de̠vaa i̍jyanta e̠te hi de̠vaanaa̎-mbhaaga̠dhe bhaa̍ga̠dhaa a̍smai manu̠shyaa̍ bhavanti̠ ya e̠vam veda̍ bhoo̠taani̠ kshudha̍maghnan-thsa̠dyo ma̍nu̠shyaa̍ ardhamaa̠se de̠vaa maa̠si pi̠tara̍-ssamvathsa̠re vana̠spata̍ya̠-stasmaa̠-daha̍raha-rmanu̠shyaa̍ asha̍namichchhante 'rdhamaa̠se de̠vaa i̍jyante maa̠si pi̠tribhya̍h kriyate samvathsa̠re vana̠spata̍ya̠h phala̍-ngrihnanti̠ ya e̠vam veda̠ hanti̠ kshudha̠-mbhraatri̍vyam ॥ 38 ॥ (pa̠shya̠ti̠ - taabhyaa̠ -maha̍ - rai - dasaava̠ -phalagm̍ -sa̠pta cha̍) (a. 6)

de̠vaa vai narchi na yaju̍shyashrayanta̠ te saama̍nne̠vaa-'shra̍yanta̠ hi-nka̍roti̠ saamai̠vaa-'ka̠r̠hi-nka̍roti̠ yatrai̠va de̠vaa ashra̍yanta̠ tata̍ e̠vainaa̠-nprayu̍nkte̠ hi-nka̍roti vaa̠cha e̠vaisha yogo̠ hi-nka̍roti pra̠jaa e̠va ta-dyaja̍maana-ssrijate̠ trih pra̍tha̠maamanvaa̍ha̠ triru̍tta̠maam ya̠jnasyai̠va tadba̠r̠sa- [tadba̠r̠sam, na̠hya̠tyapra̍sragmsaaya̠-] 39

-nna̍hya̠tyapra̍sragmsaaya̠ santa̍ta̠manvaa̍ha praa̠naanaa̍ma̠nnaadya̍sya̠ santa̍tyaa̠ atho̠ raksha̍saa̠mapa̍hatyai̠ raatha̍tamree-mpratha̠maamanvaa̍ha̠ raatha̍tamro̠ vaa a̠yam lo̠ka i̠mame̠va lo̠kama̠bhi ja̍yati̠ trirvi gri̍hnaati̠ traya̍ i̠me lo̠kaa i̠maane̠va lo̠kaana̠bhi ja̍yati̠ baarha̍teemutta̠maa-manvaa̍ha̠ baarha̍to̠ vaa a̠sau lo̠ko̍-'mume̠va lo̠kama̠bhi ja̍yati̠ pra vo̠ [pra va̍h, vaajaa̠] 40

vaajaa̠ ityani̍ruktaa-mpraajaapa̠tyaamanvaa̍ha ya̠jno vai pra̠jaapa̍tirya̠jname̠va pra̠jaapa̍ti̠maa ra̍bhate̠ pravo̠ vaajaa̠ ityanvaa̠haanna̠m vai vaajo-'nna̍me̠vaava̍ rundhe̠ pravo̠ vaajaa̠ ityanvaa̍ha̠ tasmaa̎-tpraa̠cheena̠gm̠ reto̍ dheeya̠te-'gna̠ aa yaa̍hi vee̠taya̠ ityaa̍ha̠ tasmaa̎-tpra̠teechee̎h pra̠jaa jaa̍yante̠ pravo̠ vaajaa̠ [vaajaa̎h, ityanvaa̍ha̠] 41

ityanvaa̍ha̠ maasaa̠ vai vaajaa̍ ardhamaa̠saa a̠bhidya̍vo de̠vaa ha̠vishma̍nto̠ gaurghri̠taachee̍ ya̠jno de̠vaanji̍gaati̠ yaja̍maana-ssumna̠yu-ri̠da-ma̍see̠da-ma̠seetye̠va ya̠jnasya̍ pri̠ya-ndhaamaava̍ rundhe̠ ya-nkaa̠maye̍ta̠ sarva̠-maayu̍-riyaa̠-diti̠ pra vo̠ vaajaa̠ iti̠ tasyaa̠noochyaagna̠ aa yaa̍hi vee̠taya̠ iti̠ santa̍ta̠-mutta̍ra-mardha̠rchamaa la̍bheta [ ] 42

praa̠nenai̠vaa-'syaa̍-'paa̠na-ndaa̍dhaara̠ sarva̠maayu̍reti̠ yo vaa a̍ra̠tnigm saa̍midhe̠neenaa̠m vedaa̍ra̠tnaave̠va bhraatri̍vya-nkurute-'rdha̠rchau sa-nda̍dhaatye̠sha vaa a̍ra̠tni-ssaa̍midhe̠neenaa̠m ya e̠vam vedaa̍ra̠tnaave̠va bhraatri̍vya-nkuruta̠ risher̍-rishe̠rvaa e̠taa nirmi̍taa̠ ya-thsaa̍midhe̠nya̍staa yadasa̍m yuktaa̠-ssyuh pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̠ ryaja̍maanasya̠ vi ti̍shtherannardha̠rchau sa-nda̍dhaati̠ sam myu̍naktye̠vainaa̠staa a̍smai̠ samyu̍ktaa̠ ava̍ruddhaa̠-ssarvaa̍-maa̠shisha̍-nduhre ॥ 43 ॥ (ba̠rsam - mvo̍ - jaayante̠ pravo̠ vaajaa̍ - labheta - dadhaati̠ sam - dasha̍ cha) (a. 7)

aya̍jno̠ vaa e̠sha yo̍-'saa̠maa-'gna̠ aa yaa̍hi vee̠taya̠ ityaa̍ha rathanta̠rasyai̠sha varna̠sta-ntvaa̍ sa̠midbhi̍rangira̠ ityaa̍ha vaamade̠vyasyai̠sha varno̍ bri̠hada̍gne su̠veerya̠mityaa̍ha briha̠ta e̠sha varno̠ yade̠ta-ntri̠chama̠nvaaha̍ ya̠jname̠va ta-thsaama̍nvanta-nkarotya̠gnira̠mushmi̍n mlo̠ka aasee̍daadi̠tyo̎-'smi-ntaavi̠mau lo̠kaavashaa̎mtaa- [lo̠kaavashaa̎mtau, aa̠staa̠-nte de̠vaa] 44

-vaastaa̠-nte de̠vaa a̍bruva̠nnete̠mau vi paryoo̍haa̠metyagna̠ aa yaa̍hi vee̠taya̠ itya̠smin mlo̠ke̎-'gnima̍dadhu rbri̠hada̍gne su̠veerya̠mitya̠mushmi̍n mlo̠ka aa̍di̠tya-ntato̠ vaa i̠mau lo̠kaava̍shaamyataa̠m yade̠vama̠nvaahaa̠nayo̎ rlo̠kayo̠-shshaantyai̠ shaamya̍to-'smaa i̠mau lo̠kau ya e̠vam veda̠ pancha̍dasha saamidhe̠neeranvaa̍ha̠ pancha̍dasha̠ [pancha̍dasha, vaa a̍rdhamaa̠sasya̠] 45

vaa a̍rdhamaa̠sasya̠ raatra̍yo-'rdhamaasa̠sha-ssa̍mvathsa̠ra aa̎pyate̠ taasaa̠-ntreeni̍ cha sha̠taani̍ sha̠shtishchaa̠ksharaa̍ni̠ taava̍tee-ssamvathsa̠rasya̠ raatra̍yo-'kshara̠sha e̠va sa̍mvathsa̠ramaa̎pnoti nri̠medha̍shcha̠ paru̍chchhepashcha brahma̠vaadya̍mavadetaama̠smi-ndaaraa̍vaa̠rdre̎-'gni-nja̍nayaava yata̠ro nau̠ brahmee̍yaa̠niti̍ nri̠medho̠-'bhya̍vada̠-thsa dhoo̠mama̍janaya̠-tparu̍chchhepo̠ 'bhya̍vada̠-thso̎-'gnima̍janaya̠drisha̠ itya̍bravee̠- [itya̍braveet, yathsa̠maava̍dvi̠dva] 46

-dyathsa̠maava̍dvi̠dva ka̠thaa tvama̠gnimajee̍jano̠ naahamiti̍ saamidhe̠neenaa̍me̠vaaham varna̍m ve̠detya̍bravee̠dya-dghri̠tava̍-tpa̠dama̍noo̠chyate̠ sa aa̍saa̠m varna̠sta-ntvaa̍ sa̠midbhi̍rangira̠ ityaa̍ha saamidhe̠neeshve̠va tajjyoti̍ rjanayati̠ striya̠stena̠ yadricha̠-sstriya̠stena̠ ya-dgaa̍ya̠triya̠-sstriya̠stena̠ ya-thsaa̍midhe̠nyo̍ vrisha̍nvatee̠-manvaa̍ha̠ [vrisha̍nvatee̠-manvaa̍ha, tena̠ puggsva̍tee̠stena̠] 47

tena̠ puggsva̍tee̠stena̠ sendraa̠stena̍ mithu̠naa a̠gnirde̠vaanaa̎-ndoo̠ta aasee̍du̠shanaa̍ kaa̠vyo-'su̍raanaa̠-ntau pra̠jaapa̍ti-mpra̠shnamai̍taa̠gm̠ sa pra̠jaapa̍tira̠gni-ndoo̠tam vri̍neemaha̠ itya̠bhi pa̠ryaava̍rtata̠ tato̍ de̠vaa abha̍va̠-nparaa-'su̍raa̠ yasyai̠vam vi̠dusho̠-'gni-ndoo̠tam vri̍neemaha̠ itya̠nvaaha̠ bhava̍tyaa̠tmanaa̠ paraa̎-'sya̠ bhraatri̍vyo bhavatyaddhva̠rava̍tee̠manvaa̍ha̠ bhraatri̍vyame̠vaitayaa̎ [bhraatri̍vyame̠vaitayaa̎, dhva̠ra̠ti̠ sho̠chishke̍sha̠stamee̍maha̠] 48

dhvarati sho̠chishke̍sha̠stamee̍maha̠ ityaa̍ha pa̠vitra̍me̠vaita-dyaja̍maaname̠vaitayaa̍ pavayati̠ sami̍ddho agna aahu̠tetyaa̍ha pari̠dhime̠vaita-mpari̍ dadhaa̠tyaska̍ndaaya̠ yadata̍ oo̠rdhvama̍bhyaada̠ddhyaadyathaa̍ bahih pari̠dhi skanda̍ti taa̠drige̠va ta-ttrayo̠ vaa a̠gnayo̍ havya̠vaaha̍no de̠vaanaa̎-nkavya̠vaaha̍nah pitri̠naagm sa̠hara̍kshaa̠ asu̍raanaa̠-nta e̠tarhyaa shagm̍sante̠ maam va̍rishyate̠ maa- [maam, iti̍] 49

-miti̍ vrinee̠ddhvagm ha̍vya̠vaaha̍na̠mityaa̍ha̠ ya e̠va de̠vaanaa̠-ntam vri̍neeta aarshe̠yam vri̍neete̠ bandho̍re̠va naityatho̠ santa̍tyai pa̠rastaa̍da̠rvaacho̍ vrineete̠ tasmaa̎-tpa̠rastaa̍da̠rvaancho̍ manu̠shyaa̎-npi̠taro-'nu̠ pra pi̍pate ॥ 50 ॥ (ashaa̎mtaa - vaaha̠ pancha̍dashaa - bravee̠ - danvaa̍hai̠ - tayaa̍ - varishyate̠ maa - mekaa̠nnatri̠gm̠shachcha̍) (a. 8)

agne̍ ma̠haagm a̠seetyaa̍ha ma̠haan. hye̍sha yada̠gni rbraa̎hma̠netyaa̍ha braahma̠no hye̍sha bhaa̍ra̠tetyaa̍hai̠sha hi de̠vebhyo̍ ha̠vya-mbhara̍ti de̠veddha̠ ityaa̍ha de̠vaa hye̍tamaindha̍ta̠ manvi̍ddha̠ ityaa̍ha̠ manu̠rhye̍tamutta̍ro de̠vebhya̠ aindharshi̍shtuta̠ ityaa̠harsha̍yo̠ hye̍tamastu̍va̠n vipraa̍numadita̠ ityaa̍ha̠ [ityaa̍ha, vipraa̠ hye̍te] 51

vipraa̠ hye̍te yachchhu̍shru̠vaagmsa̍h kavisha̠sta ityaa̍ha ka̠vayo̠ hye̍te yachchhu̍shru̠vaagmso̠ brahma̍sagmshita̠ ityaa̍ha̠ brahma̍sagmshito̠ hye̍sha ghri̠taaha̍vana̠ ityaa̍ha ghritaahu̠tirhya̍sya pri̠yata̍maa pra̠neerya̠jnaanaa̠mityaa̍ha pra̠neerhye̍sha ya̠jnaanaagm̍ ra̠theera̍ddhva̠raanaa̠mityaa̍hai̠sha hi de̍vara̠tho̍-'toorto̠ hotetyaa̍ha̠ na hye̍ta-nkashcha̠na [ ] 52

tara̍ti̠ toorni̍r-havya̠vaadityaa̍ha̠ sarva̠gg̠hye̍sha tara̠tyaaspaatra̍-nju̠hoorde̠vaanaa̠mityaa̍ha ju̠hoorhye̍sha de̠vaanaa̎-nchama̠so de̍va̠paana̠ ityaa̍ha chama̠so hye̍sha de̍va̠paano̠-'raagm i̍vaagne ne̠mirde̠vaagstva-mpa̍ri̠bhoora̠seetyaa̍ha de̠vaan hye̍sha pa̍ri̠bhoorya-dbroo̠yaadaa va̍ha de̠vaa-nde̍vaya̠te yaja̍maanaa̠yeti̠ bhraatri̍vyamasmai [bhraatri̍vyamasmai, ja̠na̠ye̠daa va̍ha] 53

janaye̠daa va̍ha de̠vaan. yaja̍maanaa̠yetyaa̍ha̠ yaja̍maaname̠vaitena̍ vardhayatya̠gnima̍gna̠ aa va̍ha̠ soma̠maa va̠hetyaa̍ha de̠vataa̍ e̠va ta-dya̍thaapoo̠rvamupa̍ hvayata̠ aa chaa̎gne de̠vaan. vaha̍ su̠yajaa̍ cha yaja jaataveda̠ ityaa̍haa̠gnime̠va ta-thsagg shya̍ti̠ so̎-'sya̠ sagmshi̍to de̠vebhyo̍ ha̠vyam va̍hatya̠gnir-hote- [-hotaa̎, ityaa̍haa̠-'gnirvai] 54

-tyaa̍haa̠-'gnirvai de̠vaanaa̠gm̠ hotaa̠ ya e̠va de̠vaanaa̠gm̠ hotaa̠ tam vri̍neete̠smo va̠yamityaa̍haa̠-''tmaana̍me̠va sa̠ttva-nga̍mayati saa̠dhu te̍ yajamaana de̠vatetyaa̍haa̠-''shisha̍me̠vaitaamaa shaa̎ste̠ yadbroo̠yaa-dyo̎-'gnigm hotaa̍ra̠mavri̍thaa̠ itya̠gnino̍bha̠yato̠ yaja̍maana̠-mpari̍ grihneeyaa-tpra̠maayu̍ka-ssyaa-dyajamaanadeva̠tyaa̍ vai ju̠hoorbhraa̍trivya deva̠tyo̍pa̠bhri- [deva̠tyo̍pa̠bhrit, yaddve i̍va] 55

-dyaddve i̍va broo̠yaa-dbhraatri̍vyamasmai janaye-dghri̠tava̍teemaddhvaryo̠ srucha̠maa-'sya̠svetyaa̍ha̠ yaja̍maana me̠vaitena̍ vardhayati devaa̠yuva̠mityaa̍ha de̠vaan. hye̍shaa-'va̍ti vi̠shvavaa̍raa̠mityaa̍ha̠ vishva̠gg̠ hye̍shaa-'va̠teedaa̍mahai de̠vaagm ee̠denyaa̎nnama̠syaama̍ nama̠syaan̍ yajaa̍ma ya̠jniyaa̠nityaa̍hamanu̠shyaa̍ vaa ee̠denyaa̎h pi̠taro̍ nama̠syaa̍ de̠vaa ya̠jniyaa̍ de̠vataa̍ e̠va ta-dya̍thaabhaa̠gam ya̍jati ॥ 56 ॥ (vipraa̍numadita̠ ityaa̍ha - cha̠naa - 'smai̠ - hoto̍ - pa̠bhri-d- de̠vataa̍ e̠va - treeni̍ cha) (a. 9)

treegstri̠chaananu̍ brooyaa-draaja̠nya̍sya̠ trayo̠ vaa a̠nye raa̍ja̠nyaa̎-tpuru̍shaa braahma̠no vaishya̍-shshoo̠drastaane̠vaasmaa̠ anu̍kaan karoti̠ pancha̍da̠shaanu̍ brooyaa-draaja̠nya̍sya panchada̠sho vai raa̍ja̠nya̍-ssva e̠vaina̠gg̠ stome̠ prati̍shthaapayati tri̠shtubhaa̠ pari̍ daddhyaadindri̠yam vai tri̠shtugi̍ndri̠yakaa̍ma̠h khalu̠ vai raa̍ja̠nyo̍ yajate tri̠shtubhai̠vaasmaa̍ indri̠ya-mpari̍ grihnaati̠ yadi̍ kaa̠maye̍ta [kaa̠maye̍ta, bra̠hma̠va̠rcha̠sama̠stviti̍] 57

brahmavarcha̠sama̠stviti̍ gaayatri̠yaa pari̍ daddhyaa-dbrahmavarcha̠sam vai gaa̍ya̠tree bra̍hmavarcha̠same̠va bha̍vati sa̠ptada̠shaanu̍ brooyaa̠-dvaishya̍sya saptada̠sho vai vaishya̠-ssva e̠vaina̠gg̠ stome̠ prati̍ shthaapayati̠jaga̍tyaa̠ pari̍ daddhyaa̠jjaaga̍taa̠ vai pa̠shava̍h pa̠shukaa̍ma̠h khalu̠ vai vaishyo̍ yajate̠ jaga̍tyai̠vaasmai̍ pa̠shoo-npari̍ grihnaa̠tye ka̍vigm shati̠manu̍ brooyaa-tprati̠shthaakaa̍masyai kavi̠gm̠sha-sstomaa̍naa-mprati̠shthaa prati̍shthityai̠ [prati̍shthityai, chatu̍rvigmshati̠manu̍] 58

chatu̍rvigmshati̠manu̍ brooyaa-dbrahmavarcha̠sa-kaa̍masya̠ chatu̍rvigmshatyaksharaa gaaya̠tree gaa̍ya̠tree bra̍hmavarcha̠sa-ngaa̍yatri̠yaivaasmai̎ brahmavarcha̠samava̍ rundhe tri̠gm̠shata̠manu̍ brooyaa̠danna̍kaamasya tri̠gm̠shada̍ksharaa vi̠raadanna̍m vi̠raa-dvi̠raajai̠vaasmaa̍ a̠nnaadya̠mava̍ rundhe̠ dvaatrigm̍shata̠manu̍ brooyaa-tprati̠shthaakaa̍masya̠ dvaatrigm̍shadaksharaa 'nu̠shtuga̍nu̠shtu-pchhanda̍saa-mprati̠shthaa prati̍shthityai̠ shattrigm̍shata̠manu̍ brooyaa-tpa̠shukaa̍masya̠ shattrigm̍shadaksharaa briha̠tee baarha̍taah pa̠shavo̍ briha̠tyaivaasmai̍ pa̠shoo- [pa̠shoon, ava̍ rundhe̠] 59

-nava̍ rundhe̠ chatu̍shchatvaarigmshata̠manu̍ brooyaadindri̠yakaa̍masya̠ chatu̍shchatvaarigmshadaksharaa tri̠shtugi̍ndri̠ya-ntri̠shtu-ptri̠shtubhai̠vaasmaa̍ indri̠yamava̍ rundhe̠ 'shtaacha̍tvaarigm shata̠manu̍ brooyaa-tpa̠shukaa̍masyaa̠shtaacha̍tvaarigmshadaksharaa̠ jaga̍tee̠ jaaga̍taah pa̠shavo̠jaga̍tyai̠vaasmai̍ pa̠shoonava̍ rundhe̠ sarvaa̍ni̠ chhandaa̠g̠ syanu̍ brooyaa-dbahuyaa̠jina̠-ssarvaa̍ni̠ vaa e̠tasya̠ chhandaa̠g̠sya va̍ruddhaani̠ yo ba̍huyaa̠jyapa̍rimita̠manu̍ brooyaa̠dapa̍rimita̠syaa va̍rudhyai ॥ 60 ॥ (kaa̠maye̍ta̠ - prati̍shthityai - pa̠shoonth - sa̠ptacha̍tvaarigmshachcha) (a. 10)

nivee̍ta-mmanu̠shyaa̍naa-mpraacheenaavee̠ta-mpi̍tri̠naamupa̍veeta-nde̠vaanaa̠mupa̍ vyayate devala̠kshmame̠va ta-tku̍rute̠ tishtha̠nnanvaa̍ha̠ tishtha̠nn̠. hyaashru̍tatara̠m vada̍ti̠ tishtha̠nnanvaa̍ha suva̠rgasya̍ lo̠kasyaa̠bhiji̍tyaa̠ aasee̍no yajatya̠sminne̠va lo̠ke prati̍tishthati̠ ya-tkrau̠nchama̠nvaahaa̍-''su̠ra-nta-dyanma̠ndra-mmaa̍nu̠sha-ntadyada̍nta̠raa ta-thsade̍vamanta̠raa-'noochyagm̍ sadeva̠tvaaya̍ vi̠dvaagmso̠ vai [ ] 61

pu̠raa hotaa̍ro-'bhoova̠-ntasmaa̠-dvidhri̍taa̠ addhvaa̠no-'bhoo̍va̠-nna panthaa̍na̠-ssama̍rukshannantarve̠dya̍nyah paado̠ bhava̍ti bahirve̠dya̍nyo-'thaanvaa̠haaddhva̍naa̠m vidhri̍tyai pa̠thaamasagm̍ rohaa̠yaatho̍ bhoo̠tanchai̠va bha̍vi̠shyachchaava̍ ru̠ndhe-'tho̠ pari̍mita-nchai̠vaapa̍rimita̠-nchaava̍ ru̠ndhe-'tho̎ graa̠myaagshchai̠va pa̠shoonaa̍ra̠nyaagshchaava̍ ru̠ndhe-'tho̍ [ru̠ndhe-'tho̎, de̠va̠lo̠ka-nchai̠va] 62

devalo̠ka-nchai̠va ma̍nushya lo̠ka-nchaa̠bhi ja̍yati de̠vaa vai saa̍midhe̠neera̠noochya̍ ya̠jna-nnaanva̍pashya̠nthsa pra̠jaapa̍tistoo̠shnee-maa̍ghaa̠ramaa 'ghaa̍raya̠-ttato̠ vai de̠vaa ya̠jnamanva̍pashya̠n̠. ya-ttoo̠shneemaa̍ghaa̠ra-maa̍ghaa̠raya̍ti ya̠jnasyaanu̍khyaatyaa̠ atho̍ saamidhe̠neere̠vaabhya̍-na̠ktyaloo̎ksho bhavati̠ ya e̠vam vedaatho̍ ta̠rpaya̍tye̠vainaa̠-stripya̍ti pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̠- [pa̠shubhi̍h, ya e̠vam veda̠] 63

-rya e̠vam veda̠ yadeka̍yaa ''ghaa̠raye̠dekaa̎-mpreeneeyaa̠dya-ddvaabhyaa̠-ndve pree̍neeyaa̠dya-dti̠sribhi̠rati̠ tadre̍chaye̠tmana̠saa ''ghaa̍rayati̠ mana̍saa̠ hyanaa̎ptamaa̠pyate̍ ti̠ryancha̠maa ghaa̍raya̠tyachha̍mbatkaara̠m vaakcha̠ mana̍shchaa ''rteeyetaama̠ha-nde̠vebhyo̍ ha̠vyam va̍haa̠meeti̠ vaaga̍braveeda̠ha-nde̠vebhya̠ iti̠ mana̠stau pra̠jaapa̍ti-mpra̠shnamai̍taa̠gm̠ so̎-'bravee- [so̎-'braveet, pra̠jaapa̍tirdoo̠teere̠va] 64

-tpra̠jaapa̍tirdoo̠teere̠va tva-mmana̍so-'si̠ yaddhi mana̍saa̠ dhyaaya̍ti̠ tadvaa̠chaa vada̠teeti̠ ta-tkhalu̠ tubhya̠-nna vaa̠chaa ju̍hava̠nnitya̍bravee̠-ttasmaa̠nmana̍saa pra̠jaapa̍taye juhvati̠mana̍ iva̠ hi pra̠jaapa̍tih pra̠jaapa̍te̠raaptyai̍ pari̠dheenthsa-mmaa̎rshti pu̠naatye̠vainaa̠ntrirma̍ddhya̠ma-ntrayo̠ vai praa̠naah praa̠naane̠vaabhi ja̍yati̠ trirda̍kshinaa̠rdhyam̍ traya̍ [-traya̍h, i̠me lo̠kaa] 65

i̠me lo̠kaa i̠maane̠va lo̠kaana̠bhi ja̍yati̠ triru̍ttaraa̠rdhya̍-ntrayo̠ vai de̍va̠yaanaa̠h panthaa̍na̠staane̠vaabhi ja̍yati̠ trirupa̍ vaajayati̠ trayo̠ vai de̍valo̠kaa de̍valo̠kaane̠vaabhi ja̍yati̠ dvaada̍sha̠ sa-mpa̍dyante̠ dvaada̍sha̠ maasaa̎-ssamvathsa̠ra-ssa̍mvathsa̠rame̠va pree̍naa̠tyatho̍ samvathsa̠rame̠vaasmaa̠ upa̍ dadhaati suva̠rgasya̍ lo̠kasya̠ sama̍shtyaa aaghaa̠ramaa ghaa̍rayati ti̠ra i̍va̠ [ti̠ra i̍va, vai su̍va̠rgo] 66

vai su̍va̠rgo lo̠ka-ssu̍va̠rgame̠vaasmai̍ lo̠ka-mpraro̍chayatyri̠jumaa ghaa̍rayatyri̠juri̍va̠ hi praa̠na-ssanta̍ta̠maa ghaa̍rayati praa̠naanaa̍ma̠nnaadya̍sya̠ santa̍tyaa̠ atho̠ raksha̍saa̠mapa̍hatyai̠ ya-nkaa̠maye̍ta pra̠maayu̍ka-ssyaa̠diti̍ ji̠hma-ntasyaa ''ghaa̍raye-tpraa̠name̠vaasmaa̎jji̠hma-nna̍yati taa̠ja-kpramee̍yate̠shiro̠ vaa e̠ta-dya̠jnasya̠ yadaa̍ghaa̠ra aa̠tmaa dhru̠vaa- [aa̠tmaa dhru̠vaa, aa̠ghaa̠ramaa̠ghaarya̍] 67

-''ghaa̠ramaa̠ghaarya̍ dhru̠vaagm sama̍naktyaa̠tmanne̠va ya̠jnasya̠ shira̠h prati̍ dadhaatya̠gni-rde̠vaanaa̎-ndoo̠ta aasee̠-ddaivyo-'su̍raanaa̠-ntau pra̠jaapa̍ti-mpra̠shna-mai̍taa̠gm̠ sa pra̠jaapa̍ti rbraahma̠na-ma̍bravee-de̠tadvi broo̠heetyaa shraa̍va̠yetee̠da-nde̍vaa-shshrinu̠teti̠ vaava tada̍bravee-da̠gni rde̠vo hoteti̠ ya e̠va de̠vaanaa̠-ntama̍vrineeta̠ tato̍ de̠vaa [de̠vaah, abha̍va̠-nparaa-'su̍raa̠] 68

abha̍va̠-nparaa-'su̍raa̠ yasyai̠vam vi̠dusha̍h prava̠ra-mpra̍vri̠nate̠ bhava̍tyaa̠tmanaa̠ paraa̎-'sya̠ bhraatri̍vyo bhavati̠ yadbraa̎hma̠nashchaa braa̎hmanashcha pra̠shna-me̠yaataa̎-mbraahma̠naayaadhi̍ brooyaa̠-dya-dbraa̎hma̠naayaa̠-'ddhyaahaa̠ ''tmane-'ddhyaa̍ha̠ yadbraa̎hma̠na-mpa̠raahaa̠-''tmaana̠-mparaa̍-''ha̠ tasmaa̎-dbraahma̠no na pa̠rochya̍h ॥ 69 ॥ (vaa - aa̍ra̠nyaagshchaava̍ ru̠ndhe-'tho̍ - pa̠shubhi̠h - so̎-'bravee-d- dakshinaa̠rdhyam̍ traya̍ -iva - dhru̠vaa - de̠vaa - shcha̍tvaari̠gm̠shachcha̍ ) (a. 11)

aayu̍shta aayu̠rdaa a̍gna̠ aa pyaa̍yasva̠ sa-nte 'va̍ te̠ heda̠ udu̍tta̠ma-mprano̍ de̠vyaa no̍ di̠vo 'gnaa̍ vishnoo̠ agnaa̍vishnoo i̠ma-mme̍ varuna̠-tattvaa̍ yaa̠ myu du̠tya-nchi̠tram ॥ a̠paa-nnapaa̠daa hyasthaa̍-du̠pastha̍-nji̠hmaanaa̍-moo̠rdhvo vi̠dyuta̠m vasaa̍nah । tasya̠ jyeshtha̍-mmahi̠maana̠m vaha̍ntee̠r̠ hira̍nyavarnaa̠h pari̍ yanti ya̠hveeh ॥ sa- [sam, a̠nyaa yantyupa̍] 70

-ma̠nyaa yantyupa̍ yantya̠nyaa-ssa̍maa̠namoo̠rva-nna̠dya̍h prinanti । tamoo̠ shuchi̠gm̠ shucha̍yo deedi̠vaagm sa̍ma̠paa-nnapaa̍ta̠-mpari̍tasthu̠raapa̍h । tamasme̍raa yuva̠tayo̠ yuvaa̍na-mmarmri̠jyamaa̍naa̠h pari̍ ya̠ntyaapa̍h ॥ sa shu̠krena̠ shikva̍naa re̠vada̠gnirdee̠daayaa̍ni̠ddhmo ghri̠tani̍rniga̠phsu ॥ indraa̠varu̍nayora̠hagmsa̠mraajo̠rava̠ aa vri̍ne । taa no̍ mridaata ee̠drishe̎ ॥ indraa̍varunaa yu̠vama̍ddhva̠raaya̍ no [yu̠vama̍ddhva̠raaya̍ nah, vi̠she janaa̍ya̠] 71

vi̠she janaa̍ya̠ mahi̠ sharma̍ yachchhatam । dee̠rghapra̍yajyu̠mati̠ yo va̍nu̠shyati̍ va̠ya-nja̍yema̠ prita̍naasu doo̠dhya̍h ॥ aa no̍mitraavarunaa̠, prabaa̠havaa̎ ॥ tva-nno̍ agne̠ varu̍nasya vi̠dvaa-nde̠vasya̠ hedo-'va̍ yaasi seeshthaah । yaji̍shtho̠ vahni̍ tama̠-shshoshu̍chaano̠ vishvaa̠ dveshaagm̍si̠ pramu̍mugdhya̠smat ॥ sa tvanno̍ agne-'va̠mo bha̍vo̠tee nedi̍shtho a̠syaa u̠shaso̠ vyu̍shtau । ava̍ yakshva no̠ varu̍na̠gm̠ [no̠ varu̍nam, raraa̍no vee̠hi] 72

raraa̍no vee̠hi mri̍dee̠kagm su̠havo̍ na edhi ॥ prapraa̠yama̠gnirbha̍ra̠tasya̍ shrinve̠ vi ya-thsooryo̠ na rocha̍te bri̠hadbhaah । a̠bhi yah poo̠ru-mprita̍naasu ta̠sthau dee̠daaya̠ daivyo̠ ati̍thi-shshi̠vo na̍h ॥ pra te̍ yakshi̠ pra ta̍ iyarmi̠ manma̠ bhuvo̠ yathaa̠ vandyo̍ no̠ have̍shu । dhanva̍nniva pra̠paa a̍si̠ tvama̍gna iya̠kshave̍ poo̠rave̎ pratna raajann ॥ 73 ॥

vi paaja̍saa̠ vi jyoti̍shaa ॥ sa tvama̍gne̠ pratee̍kena̠ pratyo̍sha yaatudhaa̠nya̍h । u̠ru̠kshaye̍shu̠ deedya̍t ॥ tagm su̠pratee̍kagm su̠drisha̠gg̠ svancha̠-mavi̍dvaagmso vi̠dushta̍ragm sapema । sa ya̍ksha̠-dvishvaa̍ va̠yunaa̍ni vi̠dvaa-npra ha̠vya-ma̠gni-ra̠mrite̍shu vochat ॥ a̠gm̠ho̠muche̍ vi̠vesha̠ yanmaa̠ vina̍ i̠ndre-ndra̍ ksha̠trami̍ndri̠yaani̍ shatakra̠to 'nu̍ te daayi ॥ 74 ॥ (ya̠hvee-ssa - ma̍dhva̠raaya̍ no̠ - varu̍nagm - raaja̠gg̠ -tu̍shchatvaarigmshachcha) (a. 12)

(vi̠shvaroo̍pa̠ - stvashte - ndra̍m vri̠tram - bra̍hmavaa̠dina̠-ssa tvai - naa-'so̍mayaajye̠ - sha vai de̍vara̠tho - de̠vaa vai narchi naa - ya̠jno - 'gne̍ ma̠haan - treen - nivee̍ta̠ - maayu̍shte̠ - dvaada̍sha)

(vi̠shvaroo̍po̠ - nainagm̍ sheetaroo̠raa - va̠dya vasu̍ - poorve̠dyu - rvaajaa̠ itya - gne̍ ma̠haan - nivee̍ta - ma̠nyaa yanti̠ - chatu̍-ssaptatih )

(vi̠shvaroopo̠, 'nu̍ te daayi)

॥ hari̍h om ॥

॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-ndviteeyakaande panchamah prashna-ssamaaptah ॥

2.5 - విశ్వరూపో వై త్వాష్ట్రః - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః గురించి

This is the fifth prashna (lesson) of the second kanda of the Taittiriya Samhita of the Krishna Yajur Veda, in plain recitation (samhita patha). It begins "Vishvarupo vai Tvashtrah": Vishvarupa was the son of Tvashtr. It tells the Vedic story of Indra and Vishvarupa and of the rites (ishti) that arose from it, and sets out the procedures of these offerings.

మూలం: Krishna Yajur Veda, Taittiriya Samhita 2.5

ఎప్పుడు పఠించాలి: In daily Vedic recitation (svadhyaya) and in Veda patashalas.

మీకు తెలుసా?

  • The Taittiriya Samhita is arranged in seven kandas, each divided into prashnas and anuvakas.
  • Samhita patha is the continuous recitation of the text, the first of the traditional ways of chanting before pada, krama, jata and ghana.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

What is the Taittiriya Samhita?

The main collection of mantras of the Krishna Yajur Veda, in seven kandas.

Which part is this?

Kanda 2, prashna 5, which begins with the story of Vishvarupa.

What is samhita patha?

The continuous recitation of the Vedic text, before the more complex patterns.

ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.