MuhurtaNow

4.3 - అపా న్త్వేమ న్థ్సాదయామి - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

Kanda 4 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం

krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-nchaturthakaande triteeyah prashnah - chitivarnanam

o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥

a̠paa-ntvema̎m-thsaadayaamya̠paa-ntvodma̎m-thsaadayaamya̠paa-ntvaa̠ bhasma̎m-thsaadayaamya̠paa-ntvaa̠ jyoti̍shi saadayaamya̠paa-ntvaa-'ya̍ne saadayaamyarna̠ve sada̍ne seeda samu̠dre sada̍ne seeda sali̠le sada̍ne seedaa̠paa-nkshaye̍ seedaa̠paagm sadhi̍shi seedaa̠paa-ntvaa̠ sada̍ne saadayaamya̠paa-ntvaa̍ sa̠dhasthe̍ saadayaamya̠paa-ntvaa̠ puree̍she saadayaamya̠paa-ntvaa̠ yonau̍ saadayaamya̠paa-ntvaa̠ paatha̍si saadayaami gaaya̠tree chhanda̍-stri̠shtu-pchhando̠ jaga̍tee̠ chhando̍-'nu̠shtu-pchhanda̍h pa̠nktishchhanda̍h ॥ 1 ॥ (yonau̠ - pancha̍dasha cha) (a. 1)

a̠ya-mpu̠ro bhuva̠stasya̍ praa̠no bhau̍vaaya̠no va̍sa̠ntah praa̍naaya̠no gaa̍ya̠tree vaa̍sa̠ntee gaa̍yatri̠yai gaa̍ya̠tra-ngaa̍ya̠traadu̍paa̠gm̠ shuru̍paa̠gm̠ shostri̠vri-ttri̠vrito̍ rathanta̠ragm ra̍thanta̠raa-dvasi̍shtha̠ rishi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ tvayaa̎ praa̠na-ngri̍hnaami pra̠jaabhyo̠-'ya-nda̍kshi̠naa vi̠shvaka̍rmaa̠ tasya̠ mano̍ vaishvakarma̠na-ngree̠shmo maa̍na̠sastri̠shtuggrai̠shmee tri̠shtubha̍ ai̠damai̠daa-da̍ntaryaa̠mo̎ 'ntaryaa̠maa-tpa̍nchada̠shah pa̍nchada̠shaa-dbri̠ha-dbri̍ha̠to bha̠radvaa̍ja̠ rishi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ tvayaa̠ mano̍ [tvayaa̠ mana̍h, gri̠hnaa̠mi̠ pra̠jaabhyo̠-'ya-] 2

grihnaami pra̠jaabhyo̠-'ya-mpa̠shchaa-dvi̠shvavya̍chaa̠stasya̠ chakshu̍rvaishvavyacha̠sam va̠r̠shaani̍ chaakshu̠shaani̠ jaga̍tee vaa̠r̠shee jaga̍tyaa̠ riksha̍ma̠mriksha̍maachchhu̠kra-shshu̠kraa-thsa̍ptada̠sha-ssa̍ptada̠shaa-dvai̍roo̠pam vai̍roo̠paa-dvi̠shvaami̍tra̠ rishi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ tvayaa̠ chakshu̍rgrihnaami pra̠jaabhya̍ i̠damu̍tta̠raa-thsuva̠stasya̠ shrotragm̍ sau̠vagm sha̠rachchhrau̠trya̍nu̠shtup-chhaa̍ra̠dya̍nu̠shtubha̍-ssvaa̠ragg svaa̠raanma̠nthee ma̠nthina̍ ekavi̠gm̠sha e̍kavi̠gm̠shaa-dvai̍raa̠jam vai̍raa̠jaajja̠mada̍gni̠r̠ rishi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ [griheetayaa, tvayaa̠] 3

tvayaa̠ shrotra̍-ngrihnaami pra̠jaabhya̍ i̠yamu̠pari̍ ma̠tistasyai̠ vaammaa̠tee he̍ma̠nto vaa̎chyaaya̠nah pa̠nktirhai̍ma̠ntee pa̠ktyai-nni̠dhana̍vanni̠dhana̍vata aagraya̠na aa̎graya̠naa-ttri̍navatrayastri̠gm̠shau tri̍navatrayastri̠gm̠shaabhyaagm̍ shaakvararaiva̠te shaa̎kvararaiva̠taabhyaa̎m vi̠shvaka̠rmarshi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ tvayaa̠ vaacha̍-ngrihnaami pra̠jaabhya̍h ॥ 4 ॥ (tvayaa̠ mano̍-ja̠mada̍gni̠r̠rishi̍h pra̠jaapa̍tigriheetayaa-tri̠gm̠shachcha̍) (a. 2)

praachee̍ di̠shaam va̍sa̠nta ri̍too̠naama̠gnirde̠vataa̠ brahma̠ dravi̍na-ntri̠vri-thstoma̠-ssa u̍ panchada̠shava̍rtani̠-stryavi̠rvaya̍h kri̠tamayaa̍naa-mpurovaa̠to vaata̠-ssaana̍ga̠ rishi̍rdakshi̠naa di̠shaa-ngree̠shma ri̍too̠naamindro̍ de̠vataa̎ ksha̠tra-ndravi̍na-mpanchada̠sha-sstoma̠-ssa u̍ saptada̠sha va̍rtani-rdi̍tya̠vaad-vaya̠stretaa-'yaa̍naa-ndakshinaadvaa̠to vaata̍-ssanaa̠tana̠ rishi̍h pra̠teechee̍ di̠shaam va̠r̠shaa ri̍too̠naam vishve̍ de̠vaa de̠vataa̠ vi- [de̠vataa̠ vit, dravi̍nagm] 5

-ddravi̍nagm saptada̠sha stoma̠-ssa u̍ vekavi̠gm̠ shava̍rtani-striva̠thso vayo̎ dvaapa̠ro-'yaa̍naa-mpashchaadvaa̠to vaato̍-'ha̠bhoona̠ rishi̠rudee̍chee di̠shaagm sha̠rad-ri̍too̠naa-mmi̠traavaru̍nau de̠vataa̍ pu̠shta-ndravi̍namekavi̠gm̠sha-sstoma̠-ssa u̍ trina̠vava̍rtani-sturya̠vaa-dvaya̍ aaska̠ndo 'yaa̍naamuttaraa-dvaa̠to vaata̍h pra̠tna rishi̍roo̠rdhvaa di̠shaagm he̍mantashishi̠raavri̍too̠naa-mbriha̠spati̍rde̠vataa̠ varcho̠ dravi̍na-ntrina̠va stoma̠-ssa u̍ trayastri̠gm̠shava̍rtanih pashtha̠vaadvayo̍ 'bhi̠bhoorayaa̍naam vishvagvaa̠to vaata̍-ssupa̠rna rishi̍h pi̠tara̍h pitaama̠haah pare-'va̍re̠ te na̍h paantu̠ te no̍-'vantva̠smi-nbrahma̍nna̠smin ksha̠tre̎-'syaa-maa̠shishya̠syaa-mpu̍ro̠dhaayaa̍ma̠smin karma̍nna̠syaa-nde̠vahoo̎tyaam ॥ 6 ॥ (vit - pa̍shtha̠vaa-dvayo̠ - 'shtaavigm̍shatishcha) (a. 3)

dhru̠vakshi̍ti -rdhru̠vayo̍ni-rdhru̠vaa-'si̍ dhru̠vaam yoni̠maa see̍da saa̠ddhyaa । ukhya̍sya ke̠tu-mpra̍tha̠ma-mpu̠rastaa̍da̠shvinaa̎-'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ sve dakshe̠ daksha̍pite̠ha see̍da deva̠traa pri̍thi̠vee bri̍ha̠tee raraa̍naa । svaa̠sa̠sthaa ta̠nuvaa̠ sam vi̍shasva pi̠tevai̍dhi soo̠nava̠ aa su̠shevaa̠-'shvinaa̎ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ ku̠laa̠yinee̠ vasu̍matee vayo̠dhaa ra̠yi-nno̍ vardha bahu̠lagm su̠veera̎m । 7

apaama̍ti-ndurma̠ti-mbaadha̍maanaa raa̠yasposhe̍ ya̠jnapa̍timaa̠bhaja̍ntee̠ suva̍rdhehi̠ yaja̍maanaaya̠ posha̍ma̠shvinaa̎-'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ a̠gneh puree̍shamasi deva̠yaanee̠ taa-ntvaa̠ vishve̍ a̠bhi gri̍nantu de̠vaah । stoma̍prishthaa ghri̠tava̍tee̠ha see̍da pra̠jaava̍da̠sme dravi̠naa ''ya̍jasvaa̠shvinaa̎ 'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ di̠vo moo̠rdhaa-'si̍ prithi̠vyaa naabhi̍rvi̠shtambha̍nee di̠shaamadhi̍patnee̠ bhuva̍naanaam । 8

oo̠rmirdra̠phso a̠paama̍si vi̠shvaka̍rmaa ta̠ rishi̍ra̠shvinaa̎-'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ sa̠joor-ri̠tubhi̍-ssa̠joorvi̠dhaabhi̍-ssa̠joorvasu̍bhi-ssa̠joo ru̠drai-ssa̠jooraa̍di̠tyai-ssa̠joorvishvai̎rde̠vai-ssa̠joorde̠vai-ssa̠joorde̠vairva̍yo-naa̠dhaira̠gnaye̎ tvaa vaishvaana̠raayaa̠shvinaa̎-'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ praa̠na-mme̍ paahyapaa̠na-mme̍ paahi vyaa̠na-mme̍ paahi̠ chakshu̍rma u̠rvyaa vi bhaa̍hi̠ shrotra̍-mme shlokayaa̠pa-spi̠nvausha̍dheerjinva dvi̠paa-tpaa̍hi̠ chatu̍shpadava di̠vo vrishti̠mera̍ya ॥ 9 ॥ (su̠veera̠m - bhuva̍naanaa - mu̠rvyaa - sa̠ptada̍sha cha) (a. 4)

tryavi̠rvaya̍stri̠shtu-pchhando̍ ditya̠vaa-dvayo̍ vi̠raat chhanda̠h panchaa̍vi̠rvayo̍ gaaya̠tree chhanda̍striva̠thso vaya̍ u̠shnihaa̠ chhanda̍ sturya̠vaa-dvayo̍-'nu̠shtu-pchhanda̍h pashtha̠vaa-dvayo̍ briha̠tee chhanda̍ u̠kshaa vaya̍-ssa̠tobri̍hatee̠ chhanda̍ risha̠bho vaya̍h ka̠kuchchhando̍ dhe̠nurvayo̠ jaga̍tee̠ chhando̍-'na̠dvaan. vaya̍h pa̠nkti shchhando̍ ba̠sto vayo̍ viva̠la-nchhando̍ vri̠shnirvayo̍ vishaa̠la-nchhanda̠h puru̍sho̠ vaya̍ sta̠ndra-nchhando̎ vyaa̠ghro vayo-'naa̍dhrishta̠-nchhanda̍-ssi̠gm̠ho vaya̍ shchha̠di shchhando̍ vishta̠bhom vayo-'dhi̍pati̠ shchhanda̍h, ksha̠tram vayo̠ maya̍nda̠-nchhando̍ vi̠shvaka̍rmaa̠ vaya̍h parame̠shthee chhando̍ moo̠rdhaa vaya̍h pra̠jaapa̍ti̠ shchhanda̍h ॥ 10 ॥ (puru̍sho̠ vaya̠h - sha-dvigm̍shatishcha) (a. 5)

indraa̎gnee̠ avya̍thamaanaa̠mishta̍kaa-ndrigmhatam yu̠vam । pri̠shthena̠ dyaavaa̍prithi̠vee a̠ntari̍ksha-ncha̠ vi baa̍dhataam ॥ vi̠shvaka̍rmaa tvaa saadayatva̠ntari̍kshasya pri̠shthe vyacha̍svatee̠-mpratha̍svatee̠-mbhaasva̍teegm soori̠matee̠maa yaa dyaa-mbhaasyaa pri̍thi̠veemorva̍ntari̍ksha-ma̠ntari̍ksham yachchhaa̠ntari̍ksha-ndrigmhaa̠ntari̍ksha̠-mmaa higm̍see̠ rvishva̍smai praa̠naayaa̍paa̠naaya̍ vyaa̠naayo̍daa̠naaya̍ prati̠shthaayai̍ cha̠ritraa̍ya vaa̠yustvaa̠-'bhi paa̍tu ma̠hyaa sva̠styaa chha̠rdishaa̠ [chha̠rdishaa̎, shanta̍mena̠ tayaa̍] 11

shanta̍mena̠ tayaa̍ de̠va̍tayaa-'ngira̠sva-ddhru̠vaa see̍da ॥ raajnya̍si̠ praachee̠ dig-vi̠raada̍si dakshi̠naa di-khsa̠mraada̍si pra̠teechee̠ dikh-sva̠raada̠syudee̍chee̠ digadhi̍patnyasi briha̠tee digaayu̍rme paahi praa̠na-mme̍ paahyapaa̠na-mme̍ paahi vyaa̠na-mme̍ paahi̠ chakshu̍rme paahi̠ shrotra̍-mme paahi̠ mano̍ me jinva̠ vacha̍-mme pinvaa̠ ''tmaana̍-mme paahi̠ jyoti̍rme yachchha ॥ 12 ॥ (chha̠rdishaa̍ - pinva̠ - shatcha̍) (a. 6)

maa chhanda̍h pra̠maa chhanda̍h prati̠maa chhando̎-'sree̠vi shchhanda̍h pa̠nkti shchhanda̍ u̠shnihaa̠ chhando̍ briha̠tee chhando̍-'nu̠shtu-pchhando̍ vi̠raat chhando̍ gaaya̠tree chhanda̍-stri̠shtu-pchhando̠ jaga̍tee̠ chhanda̍h prithi̠vee chhando̠ 'ntari̍ksha̠-nchhando̠ dyau shchhanda̠-ssamaa̠ shchhando̠ naksha̍traani̠ chhando̠ mana̠ shchhando̠ vaak chhanda̍h kri̠shi shchhando̠ hira̍nya̠-nchhando̠ gau shchhando̠ 'jaa chhando 'shva̠ shchhanda̍h ॥ a̠gnirde̠vataa̠ [a̠gnirde̠vataa̎, vaato̍ de̠vataa̠] 13

vaato̍ de̠vataa̠ sooryo̍ de̠vataa̍ cha̠ndramaa̍ de̠vataa̠ vasa̍vo de̠vataa̍ ru̠draa de̠vataa̍ ''di̠tyaa de̠vataa̠ vishve̍ de̠vaa de̠vataa̍ ma̠ruto̍ de̠vataa̠ briha̠spati̍ rde̠vatendro̍ de̠vataa̠ varu̍no de̠vataa̍ moo̠rdhaa-'si̠ raa-ddhru̠vaa-'si̍ dha̠runaa̍ ya̠ntrya̍si̠ yami̍tree̠she tvo̠rje tvaa̍ kri̠shyai tvaa̠ kshemaa̍ya tvaa̠ yantree̠ raa-ddhru̠vaa-'si̠ dhara̍nee dha̠rtrya̍si̠ dhari̠tryaayu̍she tvaa̠ varcha̍se̠ tvauja̍se tvaa̠ balaa̍ya tvaa ॥ 14 ॥ (de̠vataa - ''yu̍she tvaa̠ - shat cha̍ ) (a. 7)

aa̠shustri̠vri-dbhaa̠ntah pa̍nchada̠sho vyo̍ma saptada̠shah pratoo̎rtirashtaada̠sha stapo̍ navada̠sho̍ 'bhiva̠rta-ssa̍vi̠gm̠sho dha̠runa̍ ekavi̠gm̠sho varcho̎ dvaavi̠gm̠sha-ssa̠mbhara̍nastrayovi̠gm̠sho yoni̍shchaturvi̠gm̠sho garbhaa̎h panchavi̠gm̠sha oja̍strina̠vah kratu̍rekatri̠gm̠shah pra̍ti̠shthaa tra̍yastri̠gm̠sho bra̠ddhnasya̍ vi̠shtapa̍-nchatustri̠gm̠sho naaka̍-shshattri̠gm̠sho vi̍va̠rto̎-'shtaachatvaari̠gm̠sho dha̠rtrashcha̍tushto̠mah ॥ 15 ॥ (aa̠shuh - sa̠ptatrigm̍shat) (a. 8)

a̠gnerbhaa̠go̍-'si dee̠kshaayaa̠ aadhi̍patya̠-mbrahma̍ spri̠ta-ntri̠vri-thstoma̠ indra̍sya bhaa̠go̍-'si̠ vishno̠raadhi̍patya-nksha̠tragg spri̠ta-mpa̍nchada̠sha-sstomo̍ nri̠chaksha̍saa-mbhaa̠go̍-'si dhaa̠turaadhi̍patya-nja̠nitragg̍ spri̠tagm sa̍ptada̠sha-sstomo̍ mi̠trasya̍ bhaa̠go̍-'si̠ varu̍na̠syaa-''dhi̍patya-ndi̠vo vri̠shtirvaataa̎-sspri̠taa e̍kavi̠gm̠sha-sstomo-'di̍tyai bhaa̠go̍-'si poo̠shna aadhi̍patya̠moja̍-sspri̠ta-ntri̍na̠va-sstomo̠ vasoo̍naa-mbhaa̠go̍-'si [ ] 16

ru̠draanaa̠maadhi̍patya̠-nchatu̍shpaa-thspri̠ta-ncha̍turvi̠gm̠sha-sstoma̍ aadi̠tyaanaa̎-mbhaa̠go̍-'si ma̠rutaa̠maadhi̍patya̠-ngarbhaa̎-sspri̠taah pa̍nchavi̠gm̠sha-sstomo̍ de̠vasya̍ savi̠turbhaa̠go̍-'si̠ briha̠spate̠raadhi̍patyagm sa̠meechee̠rdisha̍-sspri̠taashcha̍tushto̠ma-sstomo̠ yaavaa̍naa-mbhaa̠go̎-'syayaa̍vaanaa̠maadhi̍patya-mpra̠jaa-sspri̠taa-shcha̍tu-shchatvaari̠gm̠sha-sstoma̍ ribhoo̠naa-mbhaa̠go̍-'si̠ vishve̍shaa-nde̠vaanaa̠maadhi̍patya-mbhoo̠ta-nnishaa̎mtagg spri̠ta-ntra̍yastri̠gm̠sha-sstoma̍h ॥ 17 ॥ (vasoo̍naa-mbhaa̠go̍-'si̠ - shatcha̍tvaarigmshachcha) (a. 9)

eka̍yaa-'stuvata pra̠jaa a̍dheeyanta pra̠jaapa̍ti̠radhi̍patiraasee-tti̠sribhi̍rastuvata̠ brahmaa̍srijyata̠ brahma̍na̠spati̠-radhi̍patiraasee-tpa̠nchabhi̍rastuvata bhoo̠taanya̍srijyanta bhoo̠taanaa̠-mpati̠radhi̍patiraasee-thsa̠ptabhi̍rastuvata sapta̠r̠shayo̍-'srijyanta dhaa̠taa-dhi̍patiraasee-nna̠vabhi̍rastuvata pi̠taro̍-'srijya̠ntaa-'di̍ti̠radhi̍patnyaasee-dekaada̠shabhi̍-rastuvata̠rtavo̍-' srijyantaa- ''rta̠vo-'dhi̍pati-raasee-ttrayoda̠shabhi̍-rastuvata̠ maasaa̍ asrijyanta samvathsa̠ro-'dhi̍pati- [-'dhi̍patih, aa̠see̠-tpa̠ncha̠da̠shabhi̍rastuvata] 18

-raasee-tpanchada̠shabhi̍rastuvata ksha̠trama̍srijya̠tendro 'dhi̍patiraasee-thsaptada̠shabhi̍rastuvata pa̠shavo̍-'srijyanta̠ briha̠spati̠radhi̍pati-raaseennavada̠shabhi̍-rastuvata shoodraa̠ryaava̍srijyetaamahoraa̠tre adhi̍patnee aastaa̠meka̍vigm shatyaa-'stuva̠taika̍shaphaah pa̠shavo̍-'srijyanta̠ varu̠no 'dhi̍patiraasee̠-ttrayo̍vigmshatyaa-'stuvata kshu̠draah pa̠shavo̍-'srijyanta poo̠shaa 'dhi̍patiraasee̠-tpancha̍vigmshatyaa 'stuvataa-''ra̠nyaah pa̠shavo̍-'srijyanta vaa̠yuradhi̍patiraasee-thsa̠ptavigm̍shatyaa-'stuvata̠ dyaavaa̍prithi̠vee vyai̍- [dyaavaa̍prithi̠vee vi, ee̠taa̠m vasa̍vo ru̠draa] 19

-taa̠m vasa̍vo ru̠draa aa̍di̠tyaa anu̠ vyaa̍ya̠-nteshaa̠maadhi̍patyamaasee̠-nnava̍vigm shatyaa-'stuvata̠ vana̠spata̍yo-'srijyanta̠ somo 'dhi̍patiraasee̠-deka̍trigmshataa 'stuvata pra̠jaa a̍srijyanta̠ yaavaa̍naa̠-nchaayaa̍vaanaa̠-nchaa-''dhi̍patyamaasee̠-ttraya̍strigmshataa 'stuvata bhoo̠taanya̍shaamya-npra̠jaapa̍tih parame̠shthyadhi̍patiraaseet ॥ 20 ॥ (sa̠mva̠thsa̠ro-'dhi̍pati̠- rvi - pancha̍trigmshachcha) (a. 10)

i̠yame̠va saa yaa pra̍tha̠maa vyauchchha̍da̠ntara̠syaa-ncha̍rati̠ pravi̍shtaa । va̠dhoorja̍jaana nava̠gajjani̍tree̠ traya̍ enaa-mmahi̠maana̍-ssachante ॥ chhanda̍svatee u̠shasaa̠ pepi̍shaane samaa̠nam yoni̠manu̍ sa̠nchara̍ntee । soorya̍patnee̠ vi cha̍ratah prajaana̠tee ke̠tu-nkri̍nvaa̠ne a̠jara̠ bhoori̍retasaa ॥ ri̠tasya̠ panthaa̠manu̍ ti̠sra aa-'gu̠strayo̍ gha̠rmaaso̠ anu̠ jyoti̠shaa-''gu̍h । pra̠jaamekaa̠ raksha̠tyoorja̠mekaa̎ [ ] 21

vra̠tamekaa̍ rakshati devayoo̠naam ॥ cha̠tu̠shto̠mo a̍bhava̠dyaa tu̠reeyaa̍ ya̠jnasya̍ pa̠kshaavri̍shayo̠ bhava̍ntee । gaa̠ya̠tree-ntri̠shtubha̠-njaga̍teemanu̠shtubha̍-mbri̠hada̠rkam yu̍njaa̠naa-ssuva̠raa-'bha̍ranni̠dam ॥ pa̠nchabhi̍rdhaa̠taa vi da̍dhaavi̠dam ya-ttaasaa̠g̠ svasree̍rajanaya̠-tpancha̍pancha । taasaa̍mu yanti praya̠vena̠ pancha̠ naanaa̍ roo̠paani̠ krata̍vo̠ vasaa̍naah ॥ tri̠gm̠sha-thsvasaa̍ra̠ upa̍yanti nishkri̠tagm sa̍maa̠na-nke̠tu-mpra̍timu̠nchamaa̍naah । 22

ri̠toogsta̍nvate ka̠vaya̍h prajaana̠teermaddhye̍chhandasa̠h pari̍ yanti̠ bhaasva̍teeh ॥ jyoti̍shmatee̠ prati̍ munchate̠ nabho̠ raatree̍ de̠vee soorya̍sya vra̠taani̍ । vi pa̍shyanti pa̠shavo̠ jaaya̍maanaa̠ naanaa̍roopaa maa̠tura̠syaa u̠pasthe̎ ॥ e̠kaa̠shta̠kaa tapa̍saa̠ tapya̍maanaa ja̠jaana̠ garbha̍-mmahi̠maana̠mindra̎m । tena̠ dasyoo̠n vya̍sahanta de̠vaa ha̠ntaa-'su̍raanaa-mabhava̠chchhachee̍bhih ॥ anaa̍nujaamanu̠jaa-mmaama̍karta sa̠tyam vada̠ntyanvi̍chchha e̠tat । bhoo̠yaasa̍- [bhoo̠yaasa̎m, a̠sya̠ su̠ma̠tau yathaa̍] 23

masya suma̠tau yathaa̍ yoo̠yama̠nyaa vo̍ a̠nyaamati̠ maa pra yu̍kta ॥ abhoo̠nmama̍ suma̠tau vi̠shvave̍daa̠ aashta̍ prati̠shthaamavi̍da̠ddhi gaa̠dham । bhoo̠yaasa̍masya suma̠tau yathaa̍ yoo̠yama̠nyaa vo̍ a̠nyaamati̠ maa prayu̍kta ॥ pancha̠ vyu̍shtee̠ranu̠ pancha̠ dohaa̠ gaa-mpancha̍naamneemri̠tavo-'nu̠ pancha̍ । pancha̠ disha̍h panchada̠shena̍ kLi̠ptaa-ssa̍maa̠namoo̎rdhneera̠bhi lo̠kameka̎m ॥ 24 ॥

ri̠tasya̠ garbha̍h pratha̠maa vyoo̠shushya̠paamekaa̍ mahi̠maana̍-mbibharti । soorya̠syaikaa̠ chara̍ti nishkri̠teshu̍ gha̠rmasyaikaa̍ savi̠taikaa̠-nni ya̍chchhati ॥ yaa pra̍tha̠maa vyauchchha̠-thsaa dhe̠nura̍bhavadya̠me । saa na̠h paya̍svatee dhu̠kshvotta̍raamuttaraa̠gm̠ samaa̎m ॥ shu̠krarsha̍bhaa̠ nabha̍saa̠ jyoti̠shaa ''gaa̎-dvi̠shvaroo̍paa shaba̠leera̠gnike̍tuh । sa̠maa̠namarthagg̍ svapa̠syamaa̍naa̠ bibhra̍tee ja̠raama̍jara usha̠ aa-'gaa̎h ॥ ri̠too̠naa-mpatnee̎ pratha̠meyamaa-'gaa̠dahnaa̎-nne̠tree ja̍ni̠tree pra̠jaanaa̎m । ekaa̍ sa̠tee ba̍hu̠dhosho̠ vyu̍chchha̠syajee̎rnaa̠ tva-nja̍rayasi̠ sarva̍ma̠nyat ॥ 25 ॥ (oorja̠mekaa̎ - pratimu̠nchamaa̍naa - bhoo̠yaasa̠ - meka̠m - patnye kaa̠nna vigm̍sha̠tishcha̍) (a. 11)

agne̍ jaa̠taa-npranu̍daa na-ssa̠patnaa̠-npratyajaa̍taanjaatavedo nudasva । a̠sme dee̍dihi su̠manaa̠ ahe̍da̠-ntava̍ syaa̠gm̠ sharma̍-ntri̠varoo̍tha u̠dbhit ॥ saha̍saa jaa̠taa-npranu̍daana-ssa̠patnaa̠-npratyajaa̍taanjaatavedo nudasva । adhi̍ no broohi sumana̠syamaa̍no va̠yagg syaa̍ma̠ pranu̍daa na-ssa̠patnaan̍ ॥ cha̠tu̠shcha̠tvaa̠ri̠gm̠sha-sstomo̠ varcho̠ dravi̍nagm shoda̠sha-sstoma̠ ojo̠ dravi̍na-mprithi̠vyaah puree̍shama̠- [puree̍shamasi, aphso̠ naama̍ ।] 26

-syaphso̠ naama̍ । eva̠ shchhando̠ vari̍va̠ shchhanda̍-shsha̠bhoom shchhanda̍h pari̠bhoo shchhanda̍ aa̠chchhachchhando̠ mana̠ shchhando̠ vyacha̠ shchhanda̠-ssindhu̠ shchhanda̍-ssamu̠dra-nchhanda̍-ssali̠la-nchhanda̍-ssa̠myachchhando̍ vi̠yachchhando̍ bri̠hachchhando̍ rathanta̠ra-nchhando̍ nikaa̠ya shchando̍ viva̠dha shchhando̠ gira̠ shchhando̠ bhraja̠ shchhanda̍-ssa̠shtu-pchhando̍ 'nu̠shtu-pchhanda̍h ka̠kuchchhanda̍ strika̠kuchchhanda̍h kaa̠vya-nchhando̎ -'nku̠pa-nchhanda̍h [-'nku̠pa-nchhanda̍h, pa̠dapa̍nkti̠ shchhando̠] 27

pa̠dapa̍nkti̠ shchhando̠ 'kshara̍pankti̠ shchando̍ vishtaa̠rapa̍nkti̠ shchhanda̍h, kshu̠ro bhrijvaa̠nchhanda̍h pra̠chchhachchhanda̍h pa̠ksha shchhanda̠ eva̠ shchhando̠ vari̍va̠ shchhando̠ vaya̠ shchando̍ vaya̠skrichchhando̍ vishaa̠la-nchhando̠ vishpa̍rdhaa̠ shchhanda̍ shchha̠di shchando̍ dooroha̠na-nchhanda̍sta̠ndra-nchhando̎ 'nkaa̠nka-nchhanda̍h ॥ 28 ॥ (a̠sya̠ - nku̠panchhanda̠ - straya̍strigmshachcha) (a. 12)

a̠gnirvri̠traani̍ janghana-ddravina̠syurvi̍pa̠nyayaa̎ । sami̍ddha-shshu̠kra aahu̍tah ॥ tvagm so̍maasi̠ satpa̍ti̠stvagm raajo̠ta vri̍tra̠haa । tva-mbha̠dro a̍si̠ kratu̍h ॥ bha̠draa te̍ agne svaneeka sa̠dringgho̠rasya̍ sa̠to vishu̍nasya̠ chaaru̍h । na ya-tte̍ sho̠chistama̍saa̠ vara̍nta̠ na dhva̠smaana̍sta̠nuvi̠ repa̠ aa dhu̍h ॥ bha̠dra-nte̍ agne sahasi̠nnanee̍kamupaa̠ka aa ro̍chate̠ soorya̍sya । 29

rusha̍-ddri̠she da̍drishe nakta̠yaa chi̠daroo̎kshita-ndri̠sha aa roo̠pe anna̎m ॥ sainaa-'nee̍kena suvi̠datro̍ a̠sme yashtaa̍ de̠vaagm aaya̍jishtha-ssva̠sti । ada̍bdho go̠paa u̠ta na̍h para̠spaa agne̎ dyu̠madu̠ta re̠va-ddi̍deehi ॥ sva̠sti no̍ di̠vo a̍gne prithi̠vyaa vi̠shvaayu̍rdhehi ya̠jathaa̍ya deva । ya-thsee̠mahi̍ divijaata̠ prasha̍sta̠-ntada̠smaasu̠ dravi̍na-ndhehi chi̠tram ॥ yathaa̍ hota̠rmanu̍sho [hota̠rmanu̍shah, de̠vataa̍taa] 30

de̠vataa̍taa ya̠jnebhi̍-ssoono sahaso̠ yajaa̍si । e̠vaa no̍ a̠dya sa̍ma̠naa sa̍maa̠naanu̠-shanna̍gna usha̠to ya̍kshi de̠vaan ॥ a̠gnimee̍de pu̠rohi̍tam ya̠jnasya̍ de̠vamri̠tvija̎m । hotaa̍ragm ratna̠dhaata̍mam ॥ vrishaa̍ soma dyu̠maagm a̍si̠ vrishaa̍ deva̠ vrisha̍vratah । vrishaa̠ dharmaa̍ni dadhishe ॥ saanta̍panaa i̠dagm ha̠virmaru̍ta̠stajju̍jushtana । yu̠shmaako̠tee ri̍shaadasah ॥ yo no̠ marto̍ vasavo durhrinaa̠yusti̠ra-ssa̠tyaani̍ maruto̠ [marutah, jighaagm̍saat ।] 31

jighaagm̍saat । dru̠hah paasha̠-mprati̠ sa mu̍cheeshta̠ tapi̍shthena̠ tapa̍saa hantanaa̠ tam ॥ sa̠mva̠thsa̠reenaa̍ ma̠ruta̍-ssva̠rkaa u̍ru̠kshayaa̠-ssaga̍naa̠ maanu̍sheshu । te̎-'sma-tpaashaa̠-npra mu̍ncha̠ntvagmha̍sa-ssaantapa̠naa ma̍di̠raa maa̍dayi̠shnava̍h ॥ pi̠pree̠hi de̠vaagm u̍sha̠to ya̍vishtha vi̠dvaagm ri̠toogmr-ri̍tupate yaje̠ha । ye daivyaa̍ ri̠tvija̠stebhi̍ragne̠ tvagm hotree̍naama̠syaaya̍jishthah ॥ agne̠ yada̠dya vi̠sho a̍ddhvarasya hota̠h paava̍ka [paava̍ka, sho̠che̠ veshtvagm hi] 32

shoche̠ veshtvagm hi yajvaa̎ । ri̠taa ya̍jaasi mahi̠naa vi yadbhoorha̠vyaa va̍ha yavishtha̠ yaa te̍ a̠dya ॥ a̠gninaa̍ ra̠yi-ma̍shnava̠-tposha̍me̠va di̠vedi̍ve । ya̠shasa̍m vee̠rava̍ttamam ॥ ga̠ya̠sphaano̍ ameeva̠haa va̍su̠vi-tpu̍shti̠vardha̍nah । su̠mi̠tra-sso̍ma no bhava ॥ griha̍medhaasa̠ aa ga̍ta̠ maru̍to̠ maa-'pa̍ bhootana । pra̠mu̠nchanto̍ no̠ agmha̍sah ॥ poo̠rveebhi̠r̠hi da̍daashi̠ma sha̠radbhi̍rmaruto va̠yam । maho̍bhi- [maho̍bhih, cha̠r̠sha̠nee̠naam ।] 33

-shcharshanee̠naam ॥ prabu̠ddhniyaa̍ eerate vo̠ mahaagm̍si̠ pranaamaa̍ni prayajyavastiraddhvam । sa̠ha̠sriya̠-ndamya̍-mbhaa̠game̠ta-ngri̍hame̠dheeya̍-mmaruto jushaddhvam ॥ upa̠ yameti̍ yuva̠ti-ssu̠daksha̍-ndo̠shaa vastor̍. ha̠vishma̍tee ghri̠taachee̎ । upa̠ svaina̍ma̠rama̍tirva-soo̠yuh ॥ i̠mo a̍gne vee̠tata̍maani ha̠vyaa 'ja̍sro vakshi de̠vataa̍ti̠machchha̍ । prati̍ na eegm sura̠bheeni̍ viyantu ॥ kree̠dam va̠-shshardho̠ maaru̍tamana̠rvaanagm̍ rathe̠shubha̎m । 34

kanvaa̍ a̠bhi pra gaa̍yata ॥ atyaa̍so̠ na ye ma̠ruta̠-ssvancho̍ yaksha̠drisho̠ na shu̠bhaya̍nta̠ maryaa̎h । te ha̍rmye̠shthaa-shshisha̍vo̠ na shu̠bhraa va̠thsaaso̠ na pra̍kree̠dina̍h payo̠dhaah ॥ praishaa̠majme̍shu vithu̠reva̍ rejate̠ bhoomi̠ryaame̍shu̠ yaddha̍ yu̠njate̍ shu̠bhe । te kree̠dayo̠ dhuna̍yo̠ bhraaja̍drishtaya-ssva̠ya-mma̍hi̠tva-mpa̍nayanta̠ dhoota̍yah ॥ u̠pa̠hva̠reshu̠ yadachi̍ddhvam ya̠yim vaya̍ iva maruta̠h kena̍ [kena̍, chi̠-tpa̠thaa ।] 35

chi-tpa̠thaa । shchota̍nti̠ koshaa̠ upa̍ vo̠ rathe̠shvaa ghri̠tamu̍kshataa̠ madhu̍varna̠marcha̍te ॥ a̠gnima̍gni̠gm̠ havee̍mabhi̠-ssadaa̍ havanta vi̠shpati̎m । ha̠vya̠vaaha̍-mpurupri̠yam ॥ tagm hi shashva̍nta̠ eeda̍te sru̠chaa de̠va-nghri̍ta̠shchutaa̎ । a̠gnigm ha̠vyaaya̠ vodha̍ve ॥ indraa̎gnee rocha̠naa di̠va-shshnatha̍dvri̠tra mindra̍m vo vi̠shvata̠spareendra̠-nnaro̠ vishva̍karman. ha̠vishaa̍ vaavridhaa̠no vishva̍karman. ha̠vishaa̠ vardha̍nena ॥ 36 ॥ (soorya̍sya̠ - manu̍sho - maruta̠h - paava̍ka̠ - maho̍bhee - rathe̠shubha̠ - nkena̠ - shadcha̍tvaarigmshachcha) (a. 13)

(a̠paantvema̍ - nna̠ya-mpu̠ro bhuva̠h - praachee̎ - dhru̠vakshi̍ti̠ - stryavi̠ - rindraa̎gnee̠ - maa chhanda̍ - aa̠shustri̠vri - da̠gnerbhaa̠go̎ - 'syeka̍ - ye̠yame̠va saa yaa - 'gne̍ jaa̠taa - na̠gnirvri̠traani̠ - trayo̍dasha )

(a̠paantve - ndraa̎gnee - i̠yame̠va - de̠vataa̍taa̠ - shattrigm̍shat )

(a̠paantvema̍n, ha̠vishaa̠ vardha̍nena)

॥ hari̍h om ॥

॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-nchaturtha kaande triteeyah prashna-ssamaaptah ॥

4.3 - అపా న్త్వేమ న్థ్సాదయామి - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః గురించి

This is the third prashna of the fourth kanda of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, on the building of the fire altar (chiti varnanam). It begins with the mantras "Apam tva emant sadayami", "I place you in the movement of the waters", spoken as bricks are laid, each brick set in a different home of the waters: their swell, their ash, their light and their path. Later sections lay further layers of the altar with mantras to the seasons, the directions and the gods.

మూలం: Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 4.3

ఎప్పుడు పఠించాలి: In Vedic chanting and in traditional study of the Taittiriya Samhita.

మీకు తెలుసా?

  • The fourth kanda of the Taittiriya Samhita deals with the agnichayana, the building of the great fire altar.
  • The Sri Rudram, from the fifth prapathaka of this same kanda, is the best-known passage of the fourth kanda.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

What is this prashna about?

Laying the bricks of the Vedic fire altar.

What does "Apam tva emant sadayami" mean?

"I place you in the movement of the waters".

Which Veda is it from?

The Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 4.3.

ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.