శ్రీ సూర్య శతకం
Surya Bhagavan · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం
॥ ಸೂರ್ಯಶತಕಮ್ ॥ ಮಹಾಕವಿಶ್ರೀಮಯೂರಪ್ರಣೀತಂ
॥ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ ॥
ಜಂಭಾರಾತೀಭಕುಂಭೋದ್ಭವಮಿವ ದಧತಃ ಸಾಂದ್ರಸಿಂದೂರರೇಣುಂ ರಕ್ತಾಃ ಸಿಕ್ತಾ ಇವೌಘೈರುದಯಗಿರಿತಟೀಧಾತುಧಾರಾದ್ರವಸ್ಯ । ವರ್ ಸಕ್ತೈಃ ಆಯಾಂತ್ಯಾ ತುಲ್ಯಕಾಲಂ ಕಮಲವನರುಚೇವಾರುಣಾ ವೋ ವಿಭೂತ್ಯೈ ಭೂಯಾಸುರ್ಭಾಸಯಂತೋ ಭುವನಮಭಿನವಾ ಭಾನವೋ ಭಾನವೀಯಾಃ ॥ 1 ॥
ಭಕ್ತಿಪ್ರಹ್ವಾಯ ದಾತುಂ ಮುಕುಲಪುಟಕುಟೀಕೋಟರಕ್ರೋಡಲೀನಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಾಕ್ರಷ್ಟುಕಾಮಾ ಇವ ಕಮಲವನೋದ್ಧಾಟನಂ ಕುರ್ವತೇ ಯೇ । ಕಾಲಾಕಾರಾಂಧಕಾರಾನನಪತಿತಜಗತ್ಸಾಧ್ವಸಧ್ವಂಸಕಲ್ಯಾಃ ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಃ ಕ್ರಿಯಾಸುಃ ಕಿಸಲಯರುಚಯಸ್ತೇ ಕರಾ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ॥ 2 ॥
ಗರ್ಭೇಷ್ವಂಭೋರುಹಾಣಾಂ ಶಿಖರಿಷು ಚ ಶಿತಾಗ್ರೇಷು ತುಲ್ಯಂ ಪತಂತಃ ಪ್ರಾರಂಭೇ ವಾಸರಸ್ಯ ವ್ಯುಪರತಿಸಮಯೇ ಚೈಕರೂಪಾಸ್ತಥೈವ । ನಿಷ್ಪರ್ಯಾಯಂ ಪ್ರವೃತ್ತಾಸ್ತ್ರಿಭುವನಭವನಪ್ರಾಂಗಣೇ ಪಾಂತು ಯುಷ್ಮಾ- ನೂಷ್ಮಾಣಂ ಸಂತತಾಧ್ವಶ್ರಮಜಮಿವ ಭೃಶಂ ಬಿಭ್ರತೋ ಬ್ರಧ್ನಪಾದಾಃ ॥ 3 ॥
ಪ್ರಭ್ರಶ್ಯತ್ಯುತ್ತರೀಯತ್ವಿಷಿ ತಮಸಿ ಸಮುದ್ದೀಕ್ಷ್ಯ ವೀತಾವೃತೀನ್ಪ್ರಾ- ಗ್ಜಂತೂಂಸ್ತಂತೂನ್ಯಥಾ ಯಾನತನು ವಿತನುತೇ ತಿಗ್ಮರೋಚಿರ್ಮರೀಚೀನ್ । ತೇ ಸಾಂದ್ರೀಭೂಯ ಸದ್ಯಃ ಕ್ರಮವಿಶದದಶಾಶಾದಶಾಲೀವಿಶಾಲಂ ಶಶ್ವತ್ಸಂಪಾದಯಂತೋಽಂಬರಮಮಲಮಲಂ ಮಂಗಲಂ ವೋ ದಿಶಂತು ॥ 4 ॥
ನ್ಯಕ್ಕುರ್ವನ್ನೋಷಧೀಶೇ ಮುಷಿತರುಚಿ ಶುಚೇವೌಷಧೀಃ ಪ್ರೋಷಿತಾಭಾ ಭಾಸ್ವದ್ಗ್ರಾವೋದ್ಗತೇನ ಪ್ರಥಮಮಿವ ಕೃತಾಭ್ಯುದ್ಗತಿಃ ಪಾವಕೇನ । ಪಕ್ಷಚ್ಛೇದವ್ರಣಾಸೃಕ್ಸ್ರುತ ಇವ ದೃಷದೋ ದರ್ಶಯನ್ಪ್ರಾತರದ್ರೇ- ರಾತಾಮ್ರಸ್ತೀವ್ರಭಾನೋರನಭಿಮತನುದೇ ಸ್ತಾದ್ಗಭಸ್ತ್ಯುದ್ಗಮೋ ವಃ ॥ 5 ॥
ಶೀರ್ಣಘ್ರಾಣಾಂಘ್ರಿಪಾಣೀನ್ವ್ರಣಿಭಿರಪಘನೈರ್ಘರ್ಘರಾವ್ಯಕ್ತಘೋಷಾನ್ ದೀರ್ಘಾಘ್ರಾತಾನಘೌಘೈ ಪುನರಪಿ ಘಟಯತ್ಯೇಕ ಉಲ್ಲಾಘಯನ್ ಯಃ । ಘರ್ಮಾಂಶೋಸ್ತಸ್ಯ ವೋಽಂತರ್ದ್ವಿಗುಣಘನಘೃಣಾನಿಘ್ನನಿರ್ವಿಘ್ನವೃತ್ತೇ- ರ್ದತ್ತಾರ್ಘಾಃ ಸಿದ್ಧಸಂಘೈರ್ವಿದಧತು ಘೃಣಯಃ ಶೀಘ್ರಮಂಹೋವಿಧಾತಮ್ ॥ 6 ॥
ಬಿಭ್ರಾಣಾ ವಾಮನತ್ವಂ ಪ್ರಥಮಮಥ ತಥೈವಾಂಶವಃ ಪ್ರಾಂಶವೋ ವಃ ಕ್ರಾಂತಾಕಾಶಾಂತರಾಲಾಸ್ತದನು ದಶದಿಶಃ ಪೂರಯಂತಸ್ತತೋಽಪಿ । ಧ್ವಾಂತಾದಾಚ್ಛಿದ್ಯ ದೇವದ್ವಿಷ ಇವ ಬಲಿತೋ ವಿಶ್ವಮಾಶ್ವಶ್ನುವಾನಾಃ ವರ್ ದೇವದ್ರುಹ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಣ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯಹೇಲೋಪಹಸಿತಹರಯೋ ಹಾರಿದಶ್ವಾ ಹರಂತು ॥ 7 ॥
ಉದ್ಗಾಢೇನಾರುಣಿಮ್ನಾ ವಿದಧತಿ ಬಹುಲಂ ಯೇಽರುಣಸ್ಯಾರುಣತ್ವಂ ಮೂರ್ಧೋದ್ಧೂತೌ ಖಲೀನಕ್ಷತರುಧಿರರುಚೋ ಯೇ ರಥಾಶ್ವಾನನೇಷು । ಶೈಲಾನಾಂ ಶೇಖರತ್ವಂ ಶ್ರಿತಶಿಖರಿಶಿಖಾಸ್ತನ್ವತೇ ಯೇ ದಿಶಂತು ವರ್ ಶಿಖರಶಿಖಾಃ ಪ್ರೇಂಖಂತಃ ಖೇ ಖರಾಂಶೋಃ ಖಚಿತದಿನಮುಖಾಸ್ತೇ ಮಯೂಖಾಃ ಸುಖಂ ವಃ ॥ 8 ॥
ದತ್ತಾನಂದಾಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಸಮುಚಿತಸಮಯಾಕೃಷ್ಟಸೃಷ್ಟೈಃ ಪಯೋಭಿಃ ವರ್ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಸೃಷ್ಟೈಃ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ವಿಪ್ರಕೀರ್ಣಾ ದಿಶಿ ದಿಶಿ ವಿರಮತ್ಯಹ್ನಿ ಸಂಹಾರಭಾಜಃ । ದೀಪ್ತಾಂಶೋರ್ದೀರ್ಘದುಃಖಪ್ರಭವಭವಭಯೋದನ್ವದುತ್ತಾರನಾವೋ ಗಾವೋ ವಃ ಪಾವನಾನಾಂ ಪರಮಪರಿಮಿತಾಂ ಪ್ರೀತಿಮುತ್ಪಾದಯಂತು ॥ 9 ॥
ಬಂಧಧ್ವಂಸೈಕಹೇತುಂ ಶಿರಸಿ ನತಿರಸಾಬದ್ಧಸಂಧ್ಯಾಂಜಲೀನಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಯೇ ಪ್ರಬೋಧಂ ವಿದಧತಿ ವಿಪುಲಾಂಭೋಜಖಂಡಾಶಯೇವ । ಯುಷ್ಮಾಕಂ ತೇ ಸ್ವಚಿತ್ತಪ್ರಥಿತಪೃಥುತರಪ್ರಾರ್ಥನಾಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಾಃ ವರ್ ಪ್ರಥಿಮ ಕಲ್ಪಂತಾಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ ದಿನಕರಕಿರಣಾಃ ಕೇತವಃ ಕಲ್ಮಷಸ್ಯ ॥ 10 ॥
ಧಾರಾ ರಾಯೋ ಧನಾಯಾಪದಿ ಸಪದಿ ಕರಾಲಂಬಭೂತಾಃ ಪ್ರಪಾತೇ ತತ್ತ್ವಾಲೋಕೈಕದೀಪಾಸ್ತ್ರಿದಶಪತಿಪುರಪ್ರಸ್ಥಿತೌ ವೀಥ್ಯ ಏವ । ನಿರ್ವಾಣೋದ್ಯೋಗಿಯೋಗಿಪ್ರಗಮನಿಜತನುದ್ವಾರಿ ವೇತ್ರಾಯಮಾಣಾ- ಸ್ತ್ರಾಯಂತಾಂ ತೀವ್ರಭಾನೋರ್ದಿವಸಮುಖಸುಖಾ ರಶ್ಮಯಃ ಕಲ್ಮಷಾದ್ವಃ ॥ 11 ॥
ವರ್ ತೀವ್ರಭಾಸಃ ವರ್ ಕಶ್ಮಲಾದ್ವಃ
ಪ್ರಾಚಿ ಪ್ರಾಗಾಚರಂತ್ಯೋಽನತಿಚಿರಮಚಲೇ ಚಾರುಚೂಡಾಮಣಿತ್ವಂ ಮುಂಚಂತ್ಯೋ ರೋಚನಾಂಭಃ ಪ್ರಚುರಮಿವ ದಿಶಾಮುಚ್ಚಕೈಶ್ಚರ್ಚನಾಯ । ಚಾಟೂತ್ಕೈಶ್ಚಕ್ರನಾಮ್ನಾಂ ಚತುರಮವಿಚಲೈರ್ಲೋಚನೈರರ್ಚ್ಯಮಾನಾ- ವರ್ ಸುಚಿರಂ ಶ್ಚೇಷ್ಟಂತಾಂ ಚಿಂತಿತಾನಾಮುಚಿತಮಚರಮಾಶ್ಚಂಡರೋಚೀರುಚೋ ವಃ ॥ 12 ॥
ಏಕಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ದೃಶೌ ದ್ವೇ ತ್ರಿಜಗತಿ ಗದಿತಾನ್ಯಬ್ಜಜಾಸ್ಯೈಶ್ಚತುರ್ಭಿ- ರ್ಭೂತಾನಾಂ ಪಂಚಮಂ ಯಾನ್ಯಲಮೃತುಷು ತಥಾ ಷಟ್ಸು ನಾನಾವಿಧಾನಿ । ಯುಷ್ಮಾಕಂ ತಾನಿ ಸಪ್ತತ್ರಿದಶಮುನಿನುತಾನ್ಯಷ್ಟದಿಗ್ಭಾಂಜಿ ಭಾನೋ- ರ್ಯಾಂತಿ ಪ್ರಾಹ್ಣೇ ನವತ್ವಂ ದಶ ದಧತು ಶಿವಂ ದೀಧಿತೀನಾಂ ಶತಾನಿ ॥ 13 ॥ ವರ್ ದದತು
ಆವೃತ್ತಿಭ್ರಾಂತವಿಶ್ವಾಃ ಶ್ರಮಮಿವ ದಧತಃ ಶೋಷಿಣಃ ಸ್ವೋಷ್ಮಣೇವ ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ದಾವಾಗ್ನಿತಪ್ತಾ ಇವ ರಸಮಸಕೃದ್ಯೇ ಧರಿತ್ರ್ಯಾ ಧಯಂತಿ । ತೇ ಪ್ರಾವೃಷ್ಯಾತ್ತಪಾನಾತಿಶಯರುಜ ಇವೋದ್ವಾಂತತೋಯಾ ಹಿಮರ್ತೌ ಮಾರ್ತಂಡಸ್ಯಾಪ್ರಚಂಡಾಶ್ಚಿರಮಶುಭಭಿದೇಽಭೀಷವೋ ವೋ ಭವಂತು ॥ 14 ॥
ತನ್ವಾನಾ ದಿಗ್ವಧೂನಾಂ ಸಮಧಿಕಮಧುರಾಲೋಕರಮ್ಯಾಮವಸ್ಥಾ- ಮಾರುಢಪ್ರೌಢಿಲೇಶೋತ್ಕಲಿತಕಪಿಲಿಮಾಲಂಕೃತಿಃ ಕೇವಲೈವ । ಉಜ್ಜೃಂಭಾಂಭೋಜನೇತ್ರದ್ಯುತಿನಿ ದಿನಮುಖೇ ಕಿಂಚಿದುದ್ಭಿದ್ಯಮಾನಾ ಶ್ಮಶ್ರುಶ್ರೇಣೀವ ಭಾಸಾಂ ದಿಶತು ದಶಶತೀ ಶರ್ಮ ಘರ್ಮತ್ವಿಷೋ ವಃ ॥ 15 ॥
ಮೌಲೀಂದೋರ್ಮೈಷ ಮೋಷೀದ್ದ್ಯುತಿಮಿತಿ ವೃಷಭಾಂಕೇನ ಯಃ ಶಂಕಿನೇವ ಪ್ರತ್ಯಗ್ರೋದ್ಘಾಟಿತಾಂಭೋರುಹಕುಹರಗುಹಾಸುಸ್ಥಿತೇನೇವ ಧಾತ್ರಾ । ಕೃಷ್ಣೇನ ಧ್ವಾಂತಕೃಷ್ಣಸ್ವತನುಪರಿಭವತ್ರಸ್ನುನೇವ ಸ್ತುತೋಽಲಂ ತ್ರಾಣಾಯ ಸ್ತಾತ್ತನೀಯಾನಪಿ ತಿಮಿರರಿಪೋಃ ಸ ತ್ವಿಷಾಮುದ್ಗಮೋ ವಃ ॥ 16 ॥
ವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ವ್ಯೋಮ ದೀರ್ಘಾಃ ಸಪದಿ ದಶ ದಿಶೋ ವ್ಯಸ್ತವೇಲಾಂಭಸೋಽಬ್ಧೀನ್ ಕುರ್ವದ್ಭಿರ್ದೃಶ್ಯನಾನಾನಗನಗರನಗಾಭೋಗಪೃಥ್ವೀಂ ಚ ಪೃಥ್ವೀಮ್ । ಪದ್ಮಿನ್ಯುಚ್ಛ್ವಾಸ್ಯತೇ ಯೈರುಷಸಿ ಜಗದಪಿ ಧ್ವಂಸಯಿತ್ವಾ ತಮಿಸ್ರಾ- ಮುಸ್ರಾ ವಿಸ್ರಂಸಯಂತು ದ್ರುತಮನಭಿಮತಂ ತೇ ಸಹಸ್ರತ್ವಿಷೋ ವಃ ॥ 17 ॥ ವರ್ ವಿಸ್ರಾವಯಂತು
ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತ್ವಶೂನ್ಯೋ ನಿಜರುಚಿರನಿಶಾನಶ್ವರಃ ಕರ್ತುಮೀಶೋ ವಿಶ್ವಂ ವೇಶ್ಮೇವ ದೀಪಃ ಪ್ರತಿಹತತಿಮಿರಂ ಯಃ ಪ್ರದೇಶಸ್ಥಿತೋಽಪಿ । ದಿಕ್ಕಾಲಾಪೇಕ್ಷಯಾಸೌ ತ್ರಿಭುವನಮಟತಸ್ತಿಗ್ಮಭಾನೋರ್ನವಾಖ್ಯಾಂ ಯಾತಃ ಶಾತಕ್ರತವ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ದಿಶತು ಶಿವಂ ಸೋಽರ್ಚಿಷಾಮುದ್ಗಮೋ ವಃ ॥ 18 ॥
ಮಾಗಾನ್ಮ್ಲಾನಿಂ ಮೃಣಾಲೀ ಮೃದುರಿತಿ ದಯಯೇವಾಪ್ರವಿಷ್ಟೋಽಹಿಲೋಕಂ ಲೋಕಾಲೋಕಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವಂ ಪ್ರತಪತಿ ನ ಪರಂ ಯಸ್ತದಾಖ್ಯಾರ್ಥಮೇವ । ಊರ್ಧ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಖಂಡಸ್ಫುಟನಭಯಪರಿತ್ಯಕ್ತದೈರ್ಘ್ಯೋ ದ್ಯುಸೀಮ್ನಿ ಸ್ವೇಛಾವಶ್ಯಾವಕಾಶಾವಧಿರವತು ಸ ವಸ್ತಾಪನೋ ರೋಚಿರೋಘಃ ॥ 19 ॥
ಅಶ್ಯಾಮಃ ಕಾಲ ಏಕೋ ನ ಭವತಿ ಭುವನಾಂತೋಽಪಿ ವೀತೇಽಂಧಕಾರೇ ವರ್ ವೀತಾಂಧಕಾರಃ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಲೇಯಪಾದೋ ನ ವಿಲಯಮಚಲಶ್ಚಂದ್ರಮಾ ಅಪ್ಯುಪೈತಿ । ಬಂಧಃ ಸಿದ್ಧಾಂಜಲೀನಾಂ ನ ಹಿ ಕುಮುದವನಸ್ಯಾಪಿ ಯತ್ರೋಜ್ಜಿಹಾನೇ ತತ್ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯಂ ದಿಶತು ದಿನಪತೇರ್ಧಾಮ ಕಾಮಾಧಿಕಂ ವಃ ॥ 20 ॥
ಯತ್ಕಾಂತಿಂ ಪಂಕಜಾನಾಂ ನ ಹರತಿ ಕುರುತೇ ಪ್ರತ್ಯುತಾಧಿಕ್ಯರಮ್ಯಾಂ ವರ್ ಪ್ರತ್ಯುತಾತೀವ ರಮ್ಯಾಂ ನೋ ಧತ್ತೇ ತಾರಕಾಭಾಂ ತಿರಯತಿ ನಿತರಾಮಾಶು ಯನ್ನಿತ್ಯಮೇವ । ವರ್ ನಾಧತ್ತೇ ಕರ್ತುಂ ನಾಲಂ ನಿಮೇಷಂ ದಿವಸಮಪಿ ಪರಂ ಯತ್ತದೇಕಂ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾ- ಶ್ಚಕ್ಷುಃ ಸಾಮಾನ್ಯಚಕ್ಷುರ್ವಿಸದೃಶಮಘಭಿದ್ಭಾಸ್ವತಸ್ತಾನ್ಮಹೋ ವಃ ॥ 21 ॥
ಕ್ಷ್ಮಾಂ ಕ್ಷೇಪೀಯಃ ಕ್ಷಪಾಂಭಃಶಿಶಿರತರಜಲಸ್ಪರ್ಶತರ್ಷಾದೃತೇವ ದ್ರಾಗಾಶಾ ನೇತುಮಾಶಾದ್ವಿರದಕರಸರಃಪುಷ್ಕರಾಣೀವ ಬೋಧಮ್ । ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರೋಲ್ಲಂಘ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪದಮಪಿ ಘೃಣಯೇವಾತಿವೇಗಾದ್ದವೀಯ- ಸ್ಯುದ್ದಾಮ ದ್ಯೋತಮಾನಾ ದಹತು ದಿನಪತೇರ್ದುರ್ನಿಮಿತ್ತಂ ದ್ಯುತಿರ್ವಃ ॥ 22 ॥
ನೋ ಕಲ್ಪಾಪಾಯವಾಯೋರದಯರಯದಲತ್ಕ್ಷ್ಮಾಧರಸ್ಯಾಪಿ ಗಮ್ಯಾ ವರ್ ಶಮ್ಯಾ ಗಾಢೋದ್ಗೀರ್ಣೋಜ್ಜ್ವಲಶ್ರೀರಹನಿ ನ ರಹಿತಾ ನೋ ತಮಃಕಜ್ಜಲೇನ । ಪ್ರಾಪ್ತೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಪತಂಗಾನ್ನ ಪುನರುಪಗತಾ ಮೋಷಮುಷ್ಣತ್ವಿಷೋ ವೋ ವರ್ತಿಃ ಸೈವಾನ್ಯರೂಪಾ ಸುಖಯತು ನಿಖಿಲದ್ವೀಪದೀಪಸ್ಯ ದೀಪ್ತಿಃ ॥ 23 ॥
ನಿಃಶೇಷಾಶಾವಪೂರಪ್ರವಣಗುರುಗುಣಶ್ಲಾಘನೀಯಸ್ವರೂಪಾ ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ನೋದಯಾದೌ ದಿನಗಮಸಮಯೋಪಪ್ಲವೇಽಪ್ಯುನ್ನತೈವ । ಅತ್ಯಂತಂ ಯಾನಭಿಜ್ಞಾ ಕ್ಷಣಮಪಿ ತಮಸಾ ಸಾಕಮೇಕತ್ರ ವಸ್ತುಂ ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯೇದ್ಧಾ ರುಚಿರ್ವೋ ರುಚಿರಿವ ರುಚಿತಸ್ಯಾಪ್ತಯೇ ವಸ್ತುನೋಸ್ತು ॥ 24 ॥ ವರ್ ಚಿರುರಸ್ಯ, ರುಚಿರಸ್ಯ
ವಿಭ್ರಾಣಃ ಶಕ್ತಿಮಾಶು ಪ್ರಶಮಿತಬಲವತ್ತಾರಕೌರ್ಜಿತ್ಯಗುರ್ವೀಂ ಕುರ್ವಾಣೋ ಲೀಲಯಾಧಃ ಶಿಖಿನಮಪಿ ಲಸಚ್ಚಂದ್ರಕಾಂತಾವಭಾಸಮ್ । ಆದಧ್ಯಾದಂಧಕಾರೇ ರತಿಮತಿಶಯಿನೀಮಾವಹನ್ವೀಕ್ಷಣಾನಾಂ ವರ್ ಆದೇಯಾದೀಕ್ಷಣಾನಾಂ ಬಾಲೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಪಾರಾಮಪರ ಇವ ಗುಹೋಽಹರ್ಪತೇರಾತಪೋ ವಃ ॥ 25 ॥
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಂಶಾಕರ್ಷಪಾಂಡುದ್ಯುತಿ ತಿಮಿರಮಷೀಶೇಷಕಲ್ಮಾಷಮೀಷ- ಜ್ಜೃಂಭೋದ್ಭೂತೇನ ಪಿಂಗಂ ಸರಸಿಜರಜಸಾ ಸಂಧ್ಯಯಾ ಶೋಣಶೋಚಿಃ । ಪ್ರಾತಃಪ್ರಾರಂಭಕಾಲೇ ಸಕಲಮಪಿ ಜಗಚ್ಚಿತ್ರಮುನ್ಮೀಲಯಂತೀ ಕಾಂತಿಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣತ್ವಿಷೋಽಕ್ಷ್ಣಾಂ ಮುದಮುಪನಯತಾತ್ತೂಲಿಕೇವಾತುಲಾಂ ವಃ ॥ 26 ॥
ಆಯಾಂತೀ ಕಿಂ ಸುಮೇರೋಃ ಸರಣಿರರುಣಿತಾ ಪಾದ್ಮರಾಗೈಃ ಪರಾಗೈ- ರಾಹೋಸ್ವಿತ್ಸ್ವಸ್ಯ ಮಾಹಾರಜನವಿರಚಿತಾ ವೈಜಯಂತೀ ರಥಸ್ಯ । ಮಾಂಜಿಷ್ಠೀ ಪ್ರಷ್ಠವಾಹಾವಲಿವಿಧುತಶಿರಶ್ಚಾಮರಾಲೀ ನು ಲೋಕೈ- ವರ್ ಚಾಮರಾಲೀವ ರಾಶಂಕ್ಯಾಲೋಕಿತೈವಂ ಸವಿತುರಘನುದೇ ಸ್ತಾತ್ಪ್ರಭಾತಪ್ರಭಾ ವಃ ॥ 27 ॥
ಧ್ವಾಂತಧ್ವಂಸಂ ವಿಧತ್ತೇ ನ ತಪತಿ ರುಚಿಮನ್ನಾತಿರೂಪಂ ವ್ಯನಕ್ತಿ ನ್ಯಕ್ತ್ವಂ ನೀತ್ವಾಪಿ ನಕ್ತಂ ನ ವಿತರತಿತರಾಂ ತಾವದಹ್ನಸ್ತ್ವಿಷಂ ಯಃ । ವರ್ ನ್ಯಕ್ತಾಮಹ್ನಿ ಸ ಪ್ರಾತರ್ಮಾ ವಿರಂಸೀದಸಕಲಪಟಿಮಾ ಪೂರಯನ್ಯುಷ್ಮದಾಶಾ- ಮಾಶಾಕಾಶಾವಕಾಶಾವತರಣತರುಣಪ್ರಕ್ರಮೋಽರ್ಕಪ್ರಕಾಶಃ ॥ 28 ॥
ತೀವ್ರಂ ನಿರ್ವಾಣಹೇತುರ್ಯದಪಿ ಚ ವಿಪುಲಂ ಯತ್ಪ್ರಕರ್ಷೇಣ ಚಾಣು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಯತ್ಪರೋಕ್ಷಂ ಯದಿಹ ಯದಪರಂ ನಶ್ವರಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಚ । ಯತ್ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ ಜಗತಿ ಕತಿಪಯೇ ಯೋಗಿನೋ ಯದ್ವಿದಂತಿ ಜ್ಯೋತಿಸ್ತದ್ದ್ವಿಪ್ರಕಾರಂ ಸವಿತುರವತು ವೋ ಬಾಹ್ಯಮಾಭ್ಯಂತರಂ ಚ ॥ 29 ॥
ರತ್ನಾನಾಂ ಮಂಡನಾಯ ಪ್ರಭವತಿ ನಿಯತೋದ್ದೇಶಲಬ್ಧಾವಕಾಶಂ ವಹ್ನೇರ್ದಾರ್ವಾದಿ ದಗ್ಧುಂ ನಿಜಜಡಿಮತಯಾ ಕರ್ತುಮಾನಂದಮಿಂದೋಃ । ಯಚ್ಚ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಭೂಷಾವಿಧಿರಘದಹನಂ ಹ್ಲಾದಿ ವೃಷ್ಟ್ಯಾಶು ತದ್ವೋ ವರ್ ಯತ್ತು ಬಾಹುಲ್ಯೋತ್ಪಾದ್ಯಕಾರ್ಯಾಧಿಕತರಮವತಾದೇಕಮೇವಾರ್ಕತೇಜಃ ॥ 30 ॥
ಮೀಲಚ್ಚಕ್ಷುರ್ವಿಜಿಹ್ಮಶ್ರುತಿ ಜಡರಸನಂ ನಿಘ್ನಿತಘ್ರಾಣವೃತ್ತಿ ಸ್ವವ್ಯಾಪಾರಾಕ್ಷಮತ್ವಕ್ಪರಿಮುಷಿತಮನಃ ಶ್ವಾಸಮಾತ್ರಾವಶೇಷಮ್ । ವಿಸ್ರಸ್ತಾಂಗಂ ಪತಿತ್ವಾ ಸ್ವಪದಪಹರತಾದಶ್ರಿಯಂ ವೋಽರ್ಕಜನ್ಮಾ ವರ್ ಅಪ್ರಿಯಂ ಕಾಲವ್ಯಾಲಾವಲೀಢಂ ಜಗದಗದ ಇವೋತ್ಥಾಪಯನ್ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರತಾಪಃ ॥ 31 ॥
ನಿಃಶೇಷಂ ನೈಶಮಂಭಃ ಪ್ರಸಭಮಪನುದನ್ನಶ್ರುಲೇಶಾನುಕಾರಿ ಸ್ತೋಕಸ್ತೋಕಾಪನೀತಾರುಣರುಚಿರಚಿರಾದಸ್ತದೋಷಾನುಷಂಗಃ । ದಾತಾ ದೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಸನ್ನಾಂ ತ್ರಿಭುವನನಯನಸ್ಯಾಶು ಯುಷ್ಮದ್ವಿರುದ್ಧಂ ವಧ್ಯಾದ್ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂಜನವಿಧಿರಪರಃ ಪ್ರಾಕ್ತನೋಽರ್ಚಿಃಪ್ರಚಾರಃ ॥ 32 ॥
ಭೂತ್ವಾ ಜಂಭಸ್ಯ ಭೇತ್ತುಃ ಕಕುಭಿ ಪರಿಭವಾರಂಭಭೂಃ ಶುಭ್ರಭಾನೋ- ವರ್ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ರ್ಬಿಭ್ರಾಣಾ ಬಭ್ರುಭಾವಂ ಪ್ರಸಭಮಭಿನವಾಂಭೋಜಜೃಂಭಾಪ್ರಗಲ್ಭಾ । ಭೂಷಾ ಭೂಯಿಷ್ಠಶೋಭಾ ತ್ರಿಭುವನಭವನಸ್ಯಾಸ್ಯ ವೈಭಾಕರೀ ಪ್ರಾಗ್- ವಿಭ್ರಾಂತಾ ಭ್ರಾಜಮಾನಾ ವಿಭವತು ವಿಭವೋದ್ಭೂತಯೇ ಸಾ ವಿಭಾ ವಃ ॥ 33 ॥ ವರ್ ನಿರ್ಭಾಂತಿ, ವಿಭ್ರಾಂತಿ
ಸಂಸಕ್ತಂ ಸಿಕ್ತಮೂಲಾದಭಿನವಭುವನೋದ್ಯಾನಕೌತೂಹಲಿನ್ಯಾ ಯಾಮಿನ್ಯಾ ಕನ್ಯಯೇವಾಮೃತಕರಕಲಶಾವರ್ಜಿತೇನಾಮೃತೇನ । ಅರ್ಕಾಲೋಕಃ ಕ್ರಿಯಾದ್ವೋ ಮುದಮುದಯಶಿರಶ್ಚಕ್ರವಾಲಾಲವಾಲಾ- ದುದ್ಯನ್ಬಾಲಪ್ರವಾಲಪ್ರತಿಮರುಚಿರಹಃಪಾದಪಪ್ರಾಕ್ಪ್ರರೋಹಃ ॥ 34 ॥
ಭಿನ್ನಂ ಭಾಸಾರುಣಸ್ಯ ಕ್ವಚಿದಭಿನವಯಾ ವಿದ್ರುಮಾಣಾಂ ತ್ವಿಷೇವ ತ್ವಙ್ನ್ನಕ್ಷತ್ರರತ್ನದ್ಯುತಿನಿಕರಕರಾಲಾಂತರಾಲಂ ಕ್ವಚಿಚ್ಚ । ನಾಂತರ್ನಿಃಶೇಷಕೃಷ್ಣಶ್ರಿಯಮುದಧಿಮಿವ ಧ್ವಾಂತರಾಶಿಂ ಪಿಬನ್ಸ್ತಾ- ದೌರ್ವಃ ಪೂರ್ವೋಽಪ್ಯಪೂರ್ವೋಽಗ್ನಿರಿವ ಭವದಘಪ್ಲುಷ್ಟಯೇಽರ್ಕಾವಭಾಸಃ ॥ 35 ॥
ಗಂಧರ್ವೈರ್ಗದ್ಯಪದ್ಯವ್ಯತಿಕರಿತವಚೋಹೃದ್ಯಮಾತೋದ್ಯವಾದ್ಯೈ- ರಾದ್ಯೈರ್ಯೋ ನಾರದಾದ್ಯೈರ್ಮುನಿಭಿರಭಿನುತೋ ವೇದವೇದ್ಯೈರ್ವಿಭಿದ್ಯ । ವರ್ ವೀತವೇದ್ಯೈರ್ವಿವಿದ್ಯ, ವೇದವಿದ್ಭಿರ್ವಿಭಿದ್ಯ ಆಸಾದ್ಯಾಪದ್ಯತೇ ಯಂ ಪುನರಪಿ ಚ ಜಗದ್ಯೌವನಂ ಸದ್ಯ ಉದ್ಯ- ನ್ನುದ್ದ್ಯೋತೋ ದ್ಯೋತಿತದ್ಯೌರ್ದ್ಯತು ದಿವಸಕೃತೋಽಸಾವವದ್ಯಾನಿ ವೋಽದ್ಯ ॥ 36 ॥
ಆವಾನೈಶ್ಚಂದ್ರಕಾಂತೈಶ್ಚ್ಯುತತಿಮಿರತಯಾ ತಾನವಾತ್ತಾರಕಾಣಾ- ವರ್ ಆವಾಂತೈಃ ಮೇಣಾಂಕಾಲೋಕಲೋಪಾದುಪಹತಮಹಸಾಮೋಷಧೀನಾಂ ಲಯೇನ । ಆರಾದುತ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ಕ್ಷಣಮುದಯತಟಾಂತರ್ಹಿತಸ್ಯಾಹಿಮಾಂಶೋ- ರಾಭಾ ಪ್ರಾಭಾತಿಕೀ ವೋಽವತು ನ ತು ನಿತರಾಂ ತಾವದಾವಿರ್ಭವಂತೀ ॥ 37 ॥
ಸಾನೌ ಸಾ ನೌದಯೇ ನಾರುಣಿತದಲಪುನರ್ಯೌವನಾನಾಂ ವನಾನಾ- ವರ್ ಲಸದ್ಯೌವನಾನಾಂ ಮಾಲೀಮಾಲೀಢಪೂರ್ವಾ ಪರಿಹೃತಕುಹರೋಪಾಂತನಿಮ್ನಾ ತನಿಮ್ನಾ । ಭಾ ವೋಽಭಾವೋಪಶಾಂತಿಂ ದಿಶತು ದಿನಪತೇರ್ಭಾಸಮಾನಾ ಸಮಾನಾ- ರಾಜೀ ರಾಜೀವರೇಣೋಃ ಸಮಸಮಯಮುದೇತೀವ ಯಸ್ಯಾ ವಯಸ್ಯಾ ॥ 38 ॥
ಉಜ್ಜೃಂಭಾಂಭೋರುಹಾಣಾಂ ಪ್ರಭವತಿ ಪಯಸಾಂ ಯಾ ಶ್ರಿಯೇ ನೋಷ್ಣತಾಯೈ ಪುಷ್ಣಾತ್ಯಾಲೋಕಮಾತ್ರಂ ನ ತು ದಿಶತಿ ದೃಶಾಂ ದೃಶ್ಯಮಾನಾ ವಿಧಾತಮ್ । ಪೂರ್ವಾದ್ರೇರೇವ ಪೂರ್ವಂ ದಿವಮನು ಚ ಪುನಃ ಪಾವನೀ ದಿಙ್ಮುಖಾನಾ- ವರ್ ತತಃ ಮೇನಾಂಸ್ಯೈನೀ ವಿಭಾಸೌ ನುದತು ನುತಿಪದೈಕಾಸ್ಪದಂ ಪ್ರಾಕ್ತನೀ ವಃ ॥ 39 ॥
ವಾಚಾಂ ವಾಚಸ್ಪತೇರಪ್ಯಚಲಭಿದುಚಿತಾಚಾರ್ಯಕಾಣಾಂ ಪ್ರಪಂಚೈ- ರ್ವೈರಂಚಾನಾಂ ತಥೋಚ್ಚಾರಿತಚತುರೃಚಾಂ ಚಾನನಾನಾಂ ಚತುರ್ಣಾಮ್ । ವರ್ ರುಚಿರ ಉಚ್ಯೇತಾರ್ಚಾಸು ವಾಚ್ಯಚ್ಯುತಿಶುಚಿಚರಿತಂ ಯಸ್ಯ ನೋಚ್ಚೈರ್ವಿವಿಚ್ಯ ವರ್ ಅರ್ಚಾಸ್ವವಾಚ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯಂ ವರ್ಚಶ್ಚಕಾಸಚ್ಚಿರಮುಪಚಿನುತಾತ್ತಸ್ಯ ಚಂಡಾರ್ಚಿಷೋ ವಃ ॥ 40 ॥ ವರ್ ಶ್ರಿಯಂ
ಮೂರ್ಧ್ನ್ಯದ್ರೇರ್ಧಾತುರಾಗಸ್ತರುಷು ಕಿಸಲಯೋ ವಿದ್ರುಮೌಘಃ ಸಮುದ್ರೇ ವರ್ – ಕಿಸಲಯಾದ್ವಿದ್ರುಮೌಘಾತ್ಸಮುದ್ರೇ ದಿಙ್ಮಾತಂಗೋತ್ತಮಾಂಗೇಷ್ವಭಿನವನಿಹಿತಃ ಸಾಂದ್ರಸಿಂದೂರರೇಣುಃ । ವರ್ ವಿಹಿತಃ, ನಿಹಿತಾತ್ಸಂದ್ರಸಿಂದೂರರೇಣೋಃ ಸೀಮ್ನಿ ವ್ಯೋಮ್ನಶ್ಚ ಹೇಮ್ನಃ ಸುರಶಿಖರಿಭುವೋ ಜಾಯತೇ ಯಃ ಪ್ರಕಾಶಃ ಶೋಣಿಮ್ನಾಸೌ ಖರಾಂಶೋರುಷಸಿ ದಿಶತು ವಃ ಶರ್ಮ ಶೋಭೈಕದೇಶಃ ॥ 41 ॥
ಅಸ್ತಾದ್ರೀಶೋತ್ತಮಾಂಗೇ ಶ್ರಿತಶಶಿನಿ ತಮಃಕಾಲಕೂಟೇ ನಿಪೀತೇ ಯಾತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಂ ಪುರಸ್ತಾದರುಣಕಿಸಲಯೇ ಪ್ರತ್ಯುಷಃಪಾರಿಜಾತೇ । ಉದ್ಯಂತ್ಯಾರಕ್ತಪೀತಾಂಬರವಿಶದತರೋದ್ವೀಕ್ಷಿತಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಭಾನೋ- ವರ್ ರುಚಿರತರೋದ್ವೀಕ್ಷಿತಾ ವರ್ ತೀವ್ರಭಾಸಃ ರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀರಿವಾಸ್ತು ಸ್ಫುಟಕಮಲಪುಟಾಪಾಶ್ರಯಾ ಶ್ರೇಯಸೇ ವಃ ॥ 42 ॥ ವರ್ ಪುಟೋಪಾಶ್ರಯ
ನೋದನ್ವಾಂಜನ್ಮಭೂಮಿರ್ನ ತದುದರಭುವೋ ಬಾಂಧವಾಃ ಕೌಸ್ತುಭಾದ್ಯಾ ಯಸ್ಯಾಃ ಪದ್ಮಂ ನ ಪಾಣೌ ನ ಚ ನರಕರಿಪೂರಃಸ್ಥಲೀ ವಾಸವೇಶ್ಮ । ತೇಜೋರೂಪಾಪರೈವ ತ್ರಿಷು ಭುವನತಲೇಷ್ವಾದಧಾನಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಂ ವರ್ ತ್ರಿಭುವನಭವನೇ ಸಾ ಶ್ರೀಃ ಶ್ರೇಯಾಂಸಿ ದಿಶ್ಯಾದಶಿಶಿರಮಹಸೋ ಮಂಡಲಾಗ್ರೋದ್ಗತಾ ವಃ ॥ 43 ॥
॥ ಇತಿ ದ್ಯುತಿವರ್ಣನಮ್ ॥ ವರ್ ತೇಜೋವರ್ಣನಂ
॥ ಅಥ ಅಶ್ವವರ್ಣನಮ್ ॥
ರಕ್ಷಂತ್ವಕ್ಷುಣ್ಣಹೇಮೋಪಲಪಟಲಮಲಂ ಲಾಘವಾದುತ್ಪತಂತಃ ಪಾತಂಗಾಃ ಪಂಗ್ವವಜ್ಞಾಜಿತಪವನಜವಾ ವಾಜಿನಸ್ತೇ ಜಗಂತಿ । ಯೇಷಾಂ ವೀತಾನ್ಯಚಿಹ್ನೋನ್ನಯಮಪಿ ವಹತಾಂ ಮಾರ್ಗಮಾಖ್ಯಾತಿ ಮೇರಾ- ವುದ್ಯನ್ನುದ್ದಾಮದೀಪ್ತಿರ್ದ್ಯುಮಣಿಮಣಿಶಿಲಾವೇದಿಕಾಜಾತವೇದಾಃ ॥ 44 ॥
ಪ್ಲುಷ್ಟಾಃ ಪೃಷ್ಠೇಂಽಶುಪಾತೈರತಿನಿಕಟತಯಾ ದತ್ತದಾಹಾತಿರೇಕೈ- ರೇಕಾಹಾಕ್ರಾಂತಕೃತ್ಸ್ನತ್ರಿದಿವಪಥಪೃಥುಶ್ವಾಸಶೋಷಾಃ ಶ್ರಮೇಣ । ತೀವ್ರೋದನ್ಯಾಸ್ತ್ವರಂತಾಮಹಿತವಿಹತಯೇ ಸಪ್ತಯಃ ಸಪ್ತಸಪ್ತೇ- ರಭ್ಯಾಶಾಕಾಶಗಂಗಾಜಲಸರಲಗಲಾವಾಙ್ನತಾಗ್ರಾನನಾ ವಃ ॥ 45 ॥ ವರ್ ಗಲವರ್ಜಿತಾಗ್ರಾನನಾಃ
ಮತ್ವಾನ್ಯಾನ್ಪಾರ್ಶ್ವತೋಽಶ್ವಾನ್ ಸ್ಫಟಿಕತಟದೃಷದ್ದೃಷ್ಟದೇಹಾ ದ್ರವಂತೀ ವ್ಯಸ್ತೇಽಹನ್ಯಸ್ತಸಂಧ್ಯೇಯಮಿತಿ ಮೃದುಪದಾ ಪದ್ಮರಾಗೋಪಲೇಷು । ಸಾದೃಶ್ಯಾದೃಶ್ಯಮೂರ್ತಿರ್ಮರಕತಕಟಕೇ ಕ್ಲಿಷ್ಟಸೂತಾ ಸುಮೇರೋ- ರ್ಮೂರ್ಧನ್ಯಾವೃತ್ತಿಲಬ್ಧಧ್ರುವಗತಿರವತು ಬ್ರಧ್ನವಾಹಾವಲಿರ್ವಃ ॥ 46 ॥ ವರ್ ದ್ರುತ
ಹೇಲಾಲೋಲಂ ವಹಂತೀ ವಿಷಧರದಮನಸ್ಯಾಗ್ರಜೇನಾವಕೃಷ್ಟಾ ಸ್ವರ್ವಾಹಿನ್ಯಾಃ ಸುದೂರಂ ಜನಿತಜವಜಯಾ ಸ್ಯಂದನಸ್ಯ ಸ್ಯದೇನ । ನಿರ್ವ್ಯಾಜಂ ತಾಯಮಾನೇ ಹರಿತಿಮನಿ ನಿಜೇ ಸ್ಫೀತಫೇನಾಹಿತಶ್ರೀ- ವರ್ ಸ್ಫೀತಫೇನಾಸ್ಮಿತಶ್ರೀಃ ರಶ್ರೇಯಾಂಸ್ಯಶ್ವಪಂಕ್ತಿಃ ಶಮಯತು ಯಮುನೇವಾಪರಾ ತಾಪನೀ ವಃ ॥ 47 ॥
ಮಾರ್ಗೋಪಾಂತೇ ಸುಮೇರೋರ್ನುವತಿ ಕೃತನತೌ ನಾಕಧಾಮ್ನಾಂ ನಿಕಾಯೇ ವೀಕ್ಷ್ಯ ವ್ರೀಡಾನತಾನಾಂ ಪ್ರತಿಕುಹರಮುಖಂ ಕಿಂನರೀಣಾಂ ಮುಖಾನಿ । ಸೂತೇಽಸೂಯತ್ಯಪೀಷಜ್ಜಡಗತಿ ವಹತಾಂ ಕಂಧರಾರ್ಧೈರ್ವಲದ್ಭಿ- ವರ್ ಕಂಧರಾಗ್ರೈಃ ರ್ವಾಹಾನಾಂ ವ್ಯಸ್ಯತಾದ್ವಃ ಸಮಮಸಮಹರೇರ್ಹೇಷಿತಂ ಕಲ್ಮಷಾಣಿ ॥ 48 ॥
ಧುನ್ವಂತೋ ನೀರದಾಲೀರ್ನಿಜರುಚಿಹರಿತಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ಪಕ್ಷತುಲ್ಯಾ- ಸ್ತಾಲೂತ್ತಾನೈಃ ಖಲೀನೈಃ ಖಚಿತಮುಖರುಚಶ್ಚ್ಯೋತತಾ ಲೋಹಿತೇನ । ಉಡ್ಡೀಯೇವ ವ್ರಜಂತೋ ವಿಯತಿ ಗತಿವಶಾದರ್ಕವಾಹಾಃ ಕ್ರಿಯಾಸುಃ ಕ್ಷೇಮಂ ಹೇಮಾದ್ರಿಹೃದ್ಯದ್ರುಮಶಿಖರಶಿರಃಶ್ರೇಣಿಶಾಖಾಶುಕಾ ವಃ ॥ 49 ॥
॥ ಇತ್ಯಶ್ವವರ್ಣನಮ್ ॥
॥ ಅಥ ಅರುಣವರ್ಣನಮ್ ॥
ಪ್ರಾತಃ ಶೈಲಾಗ್ರರಂಗೇ ರಜನಿಜವನಿಕಾಪಾಯಸಂಲಕ್ಷ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ- ರ್ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಾಪೂರ್ವಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಮುಡುನಿಕರಂ ಸೂತ್ರಧಾರಾಯಮಾಣಃ । ಯಾಮೇಷ್ವಂಕೇಷ್ವಿವಾಹ್ನಃ ಕೃತರುಚಿಷು ಚತುರ್ಷ್ವೇವ ಜಾತಪ್ರತಿಷ್ಠಾ- ವರ್ ಯಾತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ಮವ್ಯಾತ್ಪ್ರಸ್ತಾವಯನ್ವೋ ಜಗದಟನಮಹಾನಾಟಿಕಾಂ ಸೂರ್ಯಸೂತಃ ॥ 50 ॥
ಆಕ್ರಾಂತ್ಯಾ ವಾಹ್ಯಮಾನಂ ಪಶುಮಿವ ಹರಿಣಾ ವಾಹಕೋಽಗ್ರ್ಯೋ ಹರೀಣಾಂ ಭ್ರಾಮ್ಯಂತಂ ಪಕ್ಷಪಾತಾಜ್ಜಗತಿ ಸಮರುಚಿಃ ಸರ್ವಕರ್ಮೈಕಸಾಕ್ಷೀ । ಶತ್ರುಂ ನೇತ್ರಶ್ರುತೀನಾಮವಜಯತಿ ವಯೋಜ್ಯೇಷ್ಠಭಾವೇ ಸಮೇಽಪಿ ಸ್ಥಾಮ್ನಾಂ ಧಾಮ್ನಾಂ ನಿಧಿರ್ಯಃ ಸ ಭವದಘನುದೇ ನೂತನಃ ಸ್ತಾದನೂರುಃ ॥ 51 ॥
ದತ್ತಾರ್ಘೈರ್ದೂರನಮ್ರೈರ್ವಿಯತಿ ವಿನಯತೋ ವೀಕ್ಷಿತಃ ಸಿದ್ಧಸಾರ್ಥೈಃ ವರ್ ಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯೈಃ ಸಾನಾಥ್ಯಂ ಸಾರಥಿರ್ವಃ ಸ ದಶಶತರುಚೇಃ ಸಾತಿರೇಕಂ ಕರೋತು । ಆಪೀಯ ಪ್ರಾತರೇವ ಪ್ರತತಹಿಮಪಯಃಸ್ಯಂದಿನೀರಿಂದುಭಾಸೋ ಯಃ ಕಾಷ್ಠಾದೀಪನೋಽಗ್ರೇ ಜಡಿತ ಇವ ಭೃಶಂ ಸೇವತೇ ಪೃಷ್ಠತೋಽರ್ಕಮ್ ॥ 52 ॥
ಮುಂಚನ್ರಶ್ಮೀಂದಿನಾದೌ ದಿನಗಮಸಮಯೇ ಸಂಹರಂಶ್ಚ ಸ್ವತಂತ್ರ- ಸ್ತೋತ್ರಪ್ರಖ್ಯಾತವೀರ್ಯೋಽವಿರತಹರಿಪದಾಕ್ರಾಂತಿಬದ್ಧಾಭಿಯೋಗಃ । ವರ್ ವಿತತ ಕಾಲೋತ್ಕರ್ಷಾಲ್ಲಘುತ್ವಂ ಪ್ರಸಭಮಧಿಪತೌ ಯೋಜಯನ್ಯೋ ದ್ವಿಜಾನಾಂ ಸೇವಾಪ್ರೀತೇನ ಪೂಷ್ಣಾತ್ಮಸಮ ಇವ ಕೃತಸ್ತ್ರಾಯತಾಂ ಸೋಽರುಣೋ ವಃ ॥ 53 ॥ ವರ್ ಸ್ವಸಮ
ಶಾತಃ ಶ್ಯಾಮಾಲತಾಯಾಃ ಪರಶುರಿವ ತಮೋಽರಣ್ಯವಹ್ನೇರಿವಾರ್ಚಿಃ ವರ್ ದಾಹೇ ದವಾಭಃ ಪ್ರಾಚ್ಯೇವಾಗ್ರೇ ಗ್ರಹೀತುಂ ಗ್ರಹಕುಮುದವನಂ ಪ್ರಾಗುದಸ್ತೋಽಗ್ರಹಸ್ತಃ । ವರ್ ಪ್ರಾಚೀವಾಗ್ರೇ, ಗ್ರಹಕುಮುದರುಚಿಂ ಐಕ್ಯಂ ಭಿಂದಂದ್ಯುಭೂಮ್ಯೋರವಧಿರಿವ ವಿಧಾತೇವ ವಿಶ್ವಪ್ರಬೋಧೇ ವಾಹಾನಾಂ ವೋ ವಿನೇತಾ ವ್ಯಪನಯತು ವಿಪನ್ನಾಮ ಧಾಮಾಧಿಪಸ್ಯ ॥ 54 ॥
ಪೌರಸ್ತ್ಯಸ್ತೋಯದರ್ತೋಃ ಪವನ ಇವ ಪತತ್ಪಾವಕಸ್ಯೇವ ಧೂಮೋ ವರ್ ಪತನ್ ವಿಶ್ವಸ್ಯೇವಾದಿಸರ್ಗಃ ಪ್ರಣವ ಇವ ಪರಂ ಪಾವನೋ ವೇದರಾಶೇಃ ಸಂಧ್ಯಾನೃತ್ಯೋತ್ಸವೇಚ್ಛೋರಿವ ಮದನರಿಪೋರ್ನಂದಿನಾಂದೀನಿನಾದಃ ಸೌರಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಸುಖಂ ವೋ ವಿತರತು ವಿನತಾನಂದನಃ ಸ್ಯಂದನಸ್ಯ ॥ 55 ॥ ವರ್ ಸ್ಯಂದನೋ ವಃ
ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ತಪ್ತಚಾಮೀಕರಕಟಕತಟೇ ಶ್ಲಿಷ್ಟಶೀತೇತರಾಂಶಾ- ವಾಸೀದತ್ಸ್ಯಂದನಾಶ್ವಾನುಕೃತಿಮರಕತೇ ಪದ್ಮರಾಗಾಯಮಾಣಃ । ವರ್ ಅಶ್ವಾನುಕೃತಮರಕತೇ ಯಃ ಸೋತ್ಕರ್ಷಾಂ ವಿಭೂಷಾಂ ಕುರುತ ಇವ ಕುಲಕ್ಷ್ಮಾಭೃದೀಶಸ್ಯ ಮೇರೋ- ರೇನಾಂಸ್ಯಹ್ನಾಯ ದೂರಂ ಗಮಯತು ಸ ಗುರುಃ ಕಾದ್ರವೇಯದ್ವಿಷೋ ವಃ ॥ 56 ॥
ನೀತ್ವಾಶ್ವಾನ್ಸಪ್ತ ಕಕ್ಷಾ ಇವ ನಿಯಮವಶಂ ವೇತ್ರಕಲ್ಪಪ್ರತೋದ- ವರ್ ಕಕ್ಷ್ಯಾ ಸ್ತೂರ್ಣಂ ಧ್ವಾಂತಸ್ಯ ರಾಶಾವಿತರಜನ ಇವೋತ್ಸಾರಿತೇ ದೂರಭಾಜಿ । ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಷ್ಠೋ ರಥಸ್ಯ ಕ್ಷಿತಿಭೃದಧಿಪತೀಂದರ್ಶಯಂಸ್ತ್ರಾಯತಾಂ ವ- ಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಸ್ಥಾನದಾನೋದ್ಯತದಿವಸಪತೇಃ ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರತೀಹಾರಪಾಲಃ ॥ 57 ॥
ವಜ್ರಿಂಜಾತಂ ವಿಕಾಸೀಕ್ಷಣಕಮಲವನಂ ಭಾಸಿ ನಾಭಾಸಿ ವಹ್ನೇ! ವರ್ ನೋ ಭಾಸಿ ತಾತಂ ನತ್ವಾಶ್ವಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ನಯ ಯಮ! ಮಹಿಷಂ ರಾಕ್ಷಸಾ ವೀಕ್ಷಿತಾಃ ಸ್ಥ । ಸಪ್ತೀನ್ಸಿಂಚ ಪ್ರಚೇತಃ! ಪವನ! ಭಜ ಜವಂ ವಿತ್ತಪಾವೇದಿತಸ್ತ್ವಂ ವಂದೇ ಶರ್ವೇತಿ ಜಲ್ಪನ್ಪ್ರತಿದಿಶಮಧಿಪಾನ್ಪಾತು ಪೂಷ್ಣೋಽಗ್ರಣೀರ್ವಃ ॥ 58 ॥
ಪಾಶಾನಾಶಾಂತಪಾಲಾದರುಣ ವರುಣತೋ ಮಾ ಗ್ರಹೀಃ ಪ್ರಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಚಕ್ರೇ ಜಹಿಹಿ ನಹಿ ರಥೋ ಯಾತಿ ಮೇ ನೈಕಚಕ್ರಃ । ಯೋಕ್ತುಂ ಯುಗ್ಯಂ ಕಿಮುಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸಮಭಿಲಷಸ್ಯಷ್ಟಮಂ ವೃತ್ರಶತ್ರೋ- ವರ್ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಶತ್ರೋಃ ಸ್ತ್ಯಕ್ತಾನ್ಯಾಪೇಕ್ಷವಿಶ್ವೋಪಕೃತಿರಿವ ರವಿಃ ಶಾಸ್ತಿ ಯಂ ಸೋಽವತಾದ್ವಃ ॥ 59 ॥
ನೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಚ್ಛಿನ್ನವಾಂಛಃ ಶ್ರಮವಿವಶವಪುರ್ನೈವ ನಾಪ್ಯಾಸ್ಯಶೋಷೀ ಪಾಂಥಃ ಪಥ್ಯೇತರಾಣಿ ಕ್ಷಪಯತು ಭವತಾಂ ಭಾಸ್ವತೋಽಗ್ರೇಸರಃ ಸಃ । ಯಃ ಸಂಶ್ರಿತ್ಯ ತ್ರಿಲೋಕೀಮಟತಿ ಪಟುತರೈಸ್ತಾಪ್ಯಮಾನೋ ಮಯೂಖೈ- ರಾರಾದಾರಾಮಲೇಖಾಮಿವ ಹರಿತಮಣಿಶ್ಯಾಮಲಾಮಶ್ವಪಂಕ್ತಿಮ್ ॥ 60 ॥ ವರ್ ಹರಿತತೃಣ
ಸೀದಂತೋಽಂತರ್ನಿಮಜ್ಜಜ್ಜಡಖುರಮುಸಲಾಃ ಸೈಕತೇ ನಾಕನದ್ಯಾಃ ಸ್ಕಂದಂತಃ ಕಂದರಾಲೀಃ ಕನಕಶಿಖರಿಣೋ ಮೇಖಲಾಸು ಸ್ಖಲಂತಃ । ದೂರಂ ದೂರ್ವಾಸ್ಥಲೋತ್ಕಾ ಮರಕತದೃಷದಿ ಸ್ಥಾಸ್ನವೋ ಯನ್ನ ಯಾತಾಃ ಪೂಷ್ಣೋಽಶ್ವಾಃ ಪೂರಯಂಸ್ತೈಸ್ತದವತು ಜವನೈರ್ಹುಂಕೃತೇನಾಗ್ರಗೋ ವಃ ॥ 61 ॥ ವರ್ ಪ್ರೇರಯನ್ ಹುಂಕೃತೈರಗ್ರಣೀಃ
॥ ಇತ್ಯರುಣವರ್ಣನಮ್ ॥ ವರ್ ಸೂತವರ್ಣನಂ
॥ ಅಥ ರಥವರ್ಣನಮ್ ॥
ಪೀನೋರಃಪ್ರೇರಿತಾಭ್ರೈಶ್ಚರಮಖುರಪುಟಾಗ್ರಸ್ಥಿತೈಃ ಪ್ರಾತರದ್ರಾ- ವಾದೀರ್ಘಾಂಗೈರುದಸ್ತೋ ಹರಿಭಿರಪಗತಾಸಂಗನಿಃಶಬ್ದಚಕ್ರಃ । ಉತ್ತಾನಾನೂರುಮೂರ್ಧಾವನತಿಹಠಭವದ್ವಿಪ್ರತೀಪಪ್ರಣಾಮಃ ಪ್ರಾಹ್ಣೇ ಶ್ರೇಯೋ ವಿಧತ್ತಾಂ ಸವಿತುರವತರನ್ವ್ಯೋಮವೀಥೀಂ ರಥೋ ವಃ ॥ 62 ॥ ವರ್ ಪ್ರೇಯೋ
ಧ್ವಾಂತೌಘಧ್ವಂಸದೀಕ್ಷಾವಿಧಿಪಟು ವಹತಾ ಪ್ರಾಕ್ಸಹಸ್ರಂ ಕರಾಣಾ- ವರ್ ವಿಧಿಗುರು ದ್ರಾಕ್ಸಹಸ್ರಂ ಮರ್ಯಮ್ಣಾ ಯೋ ಗರಿಮ್ಣಃ ಪದಮತುಲಮುಪಾನೀಯತಾಧ್ಯಾಸನೇನ । ಸ ಶ್ರಾಂತಾನಾಂ ನಿತಾಂತಂ ಭರಮಿವ ಮರುತಾಮಕ್ಷಮಾಣಾಂ ವಿಸೋಢುಂ ಸ್ಕಂಧಾತ್ಸ್ಕಂಧಂ ವ್ರಜನ್ವೋ ವೃಜಿನವಿಜಿತಯೇ ಭಾಸ್ವತಃ ಸ್ಯಂದನೋಽಸ್ತು ॥ 63 ॥
ಯೋಕ್ತ್ರೀಭೂತಾನ್ಯುಗಸ್ಯ ಗ್ರಸಿತುಮಿವ ಪುರೋ ದಂದಶೂಕಾಂದಧಾನೋ ದ್ವೇಧಾವ್ಯಸ್ತಾಂಬುವಾಹಾವಲಿವಿಹಿತಬೃಹತ್ಪಕ್ಷವಿಕ್ಷೇಪಶೋಭಃ । ಸಾವಿತ್ರಃ ಸ್ಯಂದನೋಽಸೌ ನಿರತಿಶಯರಯಪ್ರೀಣಿತಾನೂರುರೇನಃ- ಕ್ಷೇಪೀಯೋ ವೋ ಗರುತ್ಮಾನಿವ ಹರತು ಹರೀಚ್ಛಾವಿಧೇಯಪ್ರಚಾರಃ ॥ 64 ॥
ಏಕಾಹೇನೈವ ದೀರ್ಘಾಂ ತ್ರಿಭುವನಪದವೀಂ ಲಂಘಯನ್ ಯೋ ಲಘಿಷ್ಠಃ ವರ್ ಕೃಸ್ತ್ನಾಂ ಪೃಷ್ಠೇ ಮೇರೋರ್ಗರೀಯಾನ್ ದಲಿತಮಣಿದೃಷತ್ತ್ವಿಂಷಿ ಪಿಂಷಞ್ಶಿರಾಂಸಿ । ಸರ್ವಸ್ಯೈವೋಪರಿಷ್ಟಾದಥ ಚ ಪುನರಧಸ್ತಾದಿವಾಸ್ತಾದ್ರಿಮೂರಂಧಿ ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯಾವ್ಯಾತ್ಸ ಏವಂ ದುರಧಿಗಮಪರಿಸ್ಪಂದನಃ ಸ್ಯಂದನೋ ವಃ ॥ 65 ॥
ಧೂರ್ಧ್ವಸ್ತಾಗ್ರ್ಯಗ್ರಹಾಣಿ ಧ್ವಜಪಟಪವನಾಂದೋಲಿತೇಂದೂನಿ ದೂರಂ ವರ್ ದೂರಾತ್ ರಾಹೌ ಗ್ರಾಸಾಭಿಲಾಷಾದನುಸರತಿ ಪುನರ್ದತ್ತಚಕ್ರವ್ಯಥಾನಿ । ಶ್ರಾಂತಾಶ್ವಶ್ವಾಸಹೇಲಾಧುತವಿಬುಧಧುನೀನಿರ್ಝರಾಂಭಾಂಸಿ ಭದ್ರಂ ದೇಯಾಸುರ್ವೋ ದವೀಯೋ ದಿವಿ ದಿವಸಪತೇಃ ಸ್ಯಂದನಪ್ರಸ್ಥಿತಾನಿ ॥ 66 ॥
ಅಕ್ಷೇ ರಕ್ಷಾಂ ನಿಬಧ್ಯ ಪ್ರತಿಸರವಲಯೈರ್ಯೋಜಯಂತ್ಯೋ ಯುಗಾಗ್ರಂ ಧೂಃಸ್ತಂಭೇ ದಗ್ಧಧೂಪಾಃ ಪ್ರಹಿತಸುಮನಸೋ ಗೋಚರೇ ಕೂಬರಸ್ಯ । ಚರ್ಚಾಶ್ಚಕ್ರೇ ಚರಂತ್ಯೋ ಮಲಯಜಪಯಸಾ ಸಿದ್ಧವಧ್ವಸ್ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಂ ವರ್ ಚರ್ಚಾಂ ವಂದಂತೇ ಯಂ ದ್ಯುಮಾರ್ಗೇ ಸ ನುದತು ದುರಿತಾನ್ಯಂಶುಮತ್ಸ್ಯಂದನೋ ವಃ ॥ 67 ॥
ಉತ್ಕೀರ್ಣಸ್ವರ್ಣರೇಣುದ್ರುತಖುರದಲಿತಾ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ಶಶ್ವದಶ್ವೈ- ವರ್ ರೇಣುರ್ದ್ರುತ ರಶ್ರಾಂತಭ್ರಾಂತಚಕ್ರಕ್ರಮನಿಖಿಲಮಿಲನ್ನೇಮಿನಿಮ್ನಾ ಭರೇಣ । ಮೇರೋರ್ಮೂರ್ಧನ್ಯಘಂ ವೋ ವಿಘಟಯತು ರವೇರೇಕವೀಥೀ ರಥಸ್ಯ ಸ್ವೋಷ್ಮೋದಕ್ತಾಂಬುರಿಕ್ತಪ್ರಕಟಿತಪುಲಿನೋದ್ಧೂಸರಾ ಸ್ವರ್ಧುನೀವ ॥ 68 ॥ ವರ್ ಸ್ವೋಷ್ಮೋದಸ್ತಾಂಬು
ನಂತುಂ ನಾಕಾಲಯಾನಾಮನಿಶಮನುಯತಾಂ ಪದ್ಧತಿಃ ಪಂಕ್ತಿರೇವ ವರ್ ಉಪಯತಾಂ ಕ್ಷೋದೋ ನಕ್ಷತ್ರರಾಶೇರದಯರಯಮಿಲಚ್ಚಕ್ರಪಿಷ್ಟಸ್ಯ ಧೂಲಿಃ । ಹೇಷಹ್ಲಾದೋ ಹರೀಣಾಂ ಸುರಶಿಖರಿದರೀಃ ಪೂರಯನ್ನೇಮಿನಾದೋ ವರ್ ನಾದೋ ಯಸ್ಯಾವ್ಯಾತ್ತೀವ್ರಭಾನೋಃ ಸ ದಿವಿ ಭುವಿ ಯಥಾ ವ್ಯಕ್ತಚಿಹ್ನೋ ರಥೋ ವಃ ॥ 69 ॥
ನಿಃಸ್ಪಂದಾನಾಂ ವಿಮಾನಾವಲಿವಿತತದಿವಾಂ ದೇವವೃಂದಾರಕಾಣಾಂ ವರ್ ವಲಿತದಿಶಾ ವೃಂದೈರಾನಂದಸಾಂದ್ರೋದ್ಯಮಮಪಿ ವಹತಾಂ ವಿಂದತಾಂ ವಂದಿತುಂ ನೋ । ಮಂದಾಕಿನ್ಯಾಮಮಂದಃ ಪುಲಿನಭೃತಿ ಮೃದುರ್ಮಂದರೇ ಮಂದಿರಾಭೇ ವರ್ ಮಂದರಾಭೇ ಮಂದಾರೈರ್ಮಂಡಿತಾರಂ ದಧದರಿ ದಿನಕೃತ್ಸ್ಯಂದನಃ ಸ್ತಾನ್ಮುದೇ ವಃ ॥ 70 ॥
ಚಕ್ರೀ ಚಕ್ರಾರಪಂಕ್ತಿಂ ಹರಿರಪಿ ಚ ಹರೀನ್ ಧೂರ್ಜಟಿರ್ಧೂರ್ಧ್ವಜಾಂತಾ- ನಕ್ಷಂ ನಕ್ಷತ್ರನಾಥೋಽರುಣಮಪಿ ವರುಣಃ ಕೂಬರಾಗ್ರಂ ಕುಬೇರಃ । ರಂಹಃ ಸಂಘಃ ಸುರಾಣಾಂ ಜಗದುಪಕೃತಯೇ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ಸ್ತೌತಿ ಪ್ರೀತಿಪ್ರಸನ್ನೋಽನ್ವಹಮಹಿಮರುಚೇಃ ಸೋಽವತಾತ್ಸ್ಯಂದನೋ ವಃ ॥ 71 ॥ ವರ್ ರುಚ
ನೇತ್ರಾಹೀನೇನ ಮೂಲೇ ವಿಹಿತಪರಿಕರಃ ಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯೈರ್ಮರುದ್ಭಿಃ ಪಾದೋಪಾಂತೇ ಸ್ತುತೋಽಲಂ ಬಲಿಹರಿರಭಸಾಕರ್ಷಣಾಬದ್ಧವೇಗಃ । ಭ್ರಾಮ್ಯನ್ವ್ಯೋಮಾಂಬುರಾಶಾವಶಿಶಿರಕಿರಣಸ್ಯಂದನಃ ಸಂತತಂ ವೋ ದಿಶ್ಯಾಲ್ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಪಾರಾಮತುಲಿತಮಹಿಮೇವಾಪರೋ ಮಂದರಾದ್ರಿಃ ॥ 72 ॥ ವರ್ ಅತುಲ್ಯಾಂ
॥ ಇತಿ ರಥವರ್ಣನಮ್ ॥
॥ ಅಥ ಮಂಡಲವರ್ಣನಮ್ ॥
ಯಜ್ಜ್ಯಾಯೋ ಬೀಜಮಹ್ನಾಮಪಹತತಿಮಿರಂ ಚಕ್ಷುಷಾಮಂಜನಂ ಯ- ವರ್ ಜ್ಯಾಯೋ ಯದ್ಬೀಜಮಹ್ನಾಮಪಹೃತ ದ್ದ್ವಾರಂ ಯನ್ಮುಕ್ತಿಭಾಜಾಂ ಯದಖಿಲಭುವನಜ್ಯೋತಿಷಾಮೇಕಮೋಕಃ । ಯದ್ವೃಷ್ಟ್ಯಂಭೋನಿಧಾನಂ ಧರಣಿರಸಸುಧಾಪಾನಪಾತ್ರಂ ಮಹದ್ಯ- ದ್ದಿಶ್ಯಾದೀಶಸ್ಯ ಭಾಸಾಂ ತದಧೀಕಲಮಲಂ ಮಂಗಲಂ ಮಂಡಲಂ ವಃ ॥ 73 ॥ ವರ್ ದೇವಸ್ಯ ಭಾನೋಃ ತದಧಿಕಮಮಲಂ ಮಂಡಲಂ ಮಂಗಲಂ
ವೇಲಾವರ್ಧಿಷ್ಣು ಸಿಂಧೋಃ ಪಯ ಇವ ಖಮಿವಾರ್ಧೋದ್ಗತಾಗ್ಯ್ರಗ್ರಹೋಡು ಸ್ತೋಕೋದ್ಭಿನ್ನಸ್ವಚಿಹ್ನಪ್ರಸವಮಿವ ಮಧೋರಾಸ್ಯಮಸ್ಯನ್ಮನಾಂಸಿ । ವರ್ ಮಹಾಂಸಿ ಪ್ರಾತಃ ಪೂಷ್ಣೋಽಶುಭಾನಿ ಪ್ರಶಮಯತು ಶಿರಃಶೇಖರೀಭೂತಮದ್ರೇಃ ಪೌರಸ್ತ್ಯಸ್ಯೋದ್ಗಭಸ್ತಿಸ್ತಿಮಿತತಮತಮಃಖಂಡನಂ ಮಂಡಲಂ ವಃ ॥ 74 ॥
ಪ್ರತ್ಯುಪ್ತಸ್ತಪ್ತಹೇಮೋಜ್ಜ್ವಲರುಚಿರಚಲಃ ಪದ್ಮರಾಗೇಣ ಯೇನ ಜ್ಯಾಯಃ ಕಿಂಜಲ್ಕಪುಂಜೋ ಯದಲಿಕುಲಶಿತೇರಂಬರೇಂದೀವರಸ್ಯ । ಕಾಲವ್ಯಾಲಸ್ಯ ಚಿಹ್ನಂ ಮಹಿತತಮಮಹೋಮೂರಂಧಿ ರತ್ನಂ ಮಹದ್ಯ- ದ್ದೀಪ್ತಾಂಶೋಃ ಪ್ರಾತರವ್ಯಾತ್ತದವಿಕಲಜಗನ್ಮಂಡನಂ ಮಂಡಲಂ ವಃ ॥ 75 ॥
ಕಸ್ತ್ರಾತಾ ತಾರಕಾಣಾಂ ಪತತಿ ತನುರವಶ್ಯಾಯಬಿಂದುರ್ಯಥೇಂದು- ರ್ವಿದ್ರಾಣಾ ದೃಕ್ಸ್ಮರಾರೇರುರಸಿ ಮುರರಿಪೋಃ ಕೌಸ್ತುಭೋ ನೋದ್ಗಭಸ್ತಿಃ । ವಹ್ನೇಃ ಸಾಪಹ್ನವೇವ ದ್ಯುತಿರುದಯಗತೇ ಯತ್ರ ತನ್ಮಂಡಲಂ ವೋ ಮಾರ್ತಂಡೀಯಂ ಪುನೀತಾದ್ದಿವಿ ಭುವಿ ಚ ತಮಾಂಸೀವ ಮೃಷ್ಣನ್ಮಹಾಂಸಿ ॥ 76 ॥
ಯತ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಕ್ಚಕಾಸ್ತಿ ಪ್ರಭವತಿ ಚ ಯತಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಸಾವುಜ್ಜಿಹಾನಾ- ದಿದ್ಧಂ ಮಧ್ಯೇ ಯದಹ್ನೋ ಭವತಿ ತತರುಚಾ ಯೇನ ಚೋತ್ಪಾದ್ಯತೇಽಹಃ । ಯತ್ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಲೋಕಾನವತಿ ಚ ಜಗತಾಂ ಜೀವಿತಂ ಯಚ್ಚ ತದ್ವೋ ವಿಶ್ವಾನುಗ್ರಾಹಿ ವಿಶ್ವಂ ಸೃಜದಪಿ ಚ ರವೇರ್ಮಂಡಲಂ ಮುಕ್ತಯೇಽಸ್ತು ॥ 77 ॥
ಶುಷ್ಯಂತ್ಯೂಢಾನುಕಾರಾ ಮಕರವಸತಯೋ ಮಾರವೀಣಾಂ ಸ್ಥಲೀನಾಂ ಯೇನೋತ್ತಪ್ತಾಃ ಸ್ಫುಟಂತಸ್ತಡಿತಿ ತಿಲತುಲಾಂ ಯಾಂತ್ಯಗೇಂದ್ರಾ ಯುಗಾಂತೇ । ವರ್ ಚಟಿತಿ ತಚ್ಚಂಡಾಂಶೋರಕಾಂಡತ್ರಿಭುವನದಹನಾಶಂಕಯಾ ಧಾಮ ಕೃಚ್ಛಾತ್ ವರ್ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಸಂಹೃತ್ಯಾಲೋಕಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಲಘು ವಿದಧತಃ ಸ್ತಾನ್ಮುದೇ ಮಂಡಲಂ ವಃ ॥ 78 ॥ ವರ್ ಆಹೃತ್ಯಾಲೋಕಮಾತ್ರಂ ಪ್ರತನು
ಉದ್ಯದ್ದ್ಯೂದ್ಯಾನವಾಪ್ಯಾಂ ಬಹುಲತಮತಮಃಪಂಕಪೂರಂ ವಿದಾರ್ಯ ವರ್ ಬಹಲ ಪ್ರೋದ್ಭಿನ್ನಂ ಪತ್ರಪಾರ್ಶ್ವೇಷ್ವವಿರಲಮರುಣಚ್ಛಾಯಯಾ ವಿಸ್ಫುರಂತ್ಯಾ । ಕಲ್ಯಾಣಾನಿ ಕ್ರಿಯಾದ್ವಃ ಕಮಲಮಿವ ಮಹನ್ಮಂಡಲಂ ಚಂಡಭಾನೋ- ವರ್ ಚಂಡರಶ್ಮೇಃ ರನ್ವೀತಂ ತೃಪ್ತಿಹೇತೋರಸಕೃದಲಿಕುಲಾಕಾರಿಣಾ ರಾಹುಣಾ ಯತ್ ॥ 79 ॥
ಚಕ್ಷುರ್ದಕ್ಷದ್ವಿಷೋ ಯನ್ನ ತು ದಹತಿ ಪುರಃ ಪೂರಯತ್ಯೇವ ಕಾಮಂ ವರ್ ನ ದಹತಿ ನಿತರಾಂ ಪುನಃ ನಾಸ್ತಂ ಜುಷ್ಟಂ ಮರುದ್ಭಿರ್ಯದಿಹ ನಿಯಮಿನಾಂ ಯಾನಪಾತ್ರಂ ಭವಾಬ್ಧೌ । ಯದ್ವೀತಶ್ರಾಂತಿ ಶಶ್ವದ್ಭ್ರಮದಪಿ ಜಗತಾಂ ಭ್ರಾಂತಿಮಭ್ರಾಂತಿ ಹಂತಿ ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯಾಖ್ಯಾದ್ವಿರುದ್ಧಕ್ರಿಯಮಥ ಚ ಹಿತಾಧಾಯಿ ತನ್ಮಂಡಲಂ ವಃ ॥ 80 ॥
॥ ಇತಿ ಮಂಡಲವರ್ಣನಮ್ ॥
॥ ಅಥ ಸೂರ್ಯವರ್ಣನಮ್ ।
ಸಿದ್ಧೈಃ ಸಿದ್ಧಾಂತಮಿಶ್ರಂ ಶ್ರಿತವಿಧಿ ವಿಬುಧೈಶ್ಚಾರಣೈಶ್ಚಾಟುಗರ್ಭಂ ಗೀತ್ಯಾ ಗಂಧರ್ವಮುಖ್ಯೈರ್ಮುಹುರಹಿಪತಿಭಿರ್ಯಾತುಧಾನೈರ್ಯತಾತ್ಮ । ಸಾರ್ಧಂ ಸಾಧ್ಯೈರ್ಮುನೀಂದ್ರೈರ್ಮುದಿತಮತಮನೋ ಮೋಕ್ಷಿಭಿಃ ಪಕ್ಷಪಾತಾ- ವರ್ ಮೋಕ್ಷುಭಿಃ ತ್ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾರಭ್ಯಮಾಣಸ್ತುತಿರವತು ರವಿರ್ವಿಶ್ವವಂದ್ಯೋದಯೋ ವಃ ॥ 81 ॥
ಭಾಸಾಮಾಸನ್ನಭಾವಾದಧಿಕತರಪಟೋಶ್ಚಕ್ರವಾಲಸ್ಯ ತಾಪಾ- ಚ್ಛೇದಾದಚ್ಛಿನ್ನಗಚ್ಛತ್ತುರಗಖುರಪುಟನ್ಯಾಸನಿಃಶಂಕಟಂಕೈಃ । ವರ್ ನ್ಯಸ್ತ ನಿಃಸಂಗಸ್ಯಂದನಾಂಗಭ್ರಮಣನಿಕಷಣಾತ್ಪಾತು ವಸ್ತ್ರಿಪ್ರಕಾರಂ ವರ್ ತ್ರಿಪ್ರಕಾರೈಃ ತಪ್ತಾಂಶುಸ್ತತ್ಪರೀಕ್ಷಾಪರ ಇವ ಪರಿತಃ ಪರ್ಯಟನ್ಹಾಟಕಾದ್ರಿಮ್ ॥ 82 ॥
ನೋ ಶುಷ್ಕಂ ನಾಕನದ್ಯಾ ವಿಕಸಿತಕನಕಾಂಭೋಜಯಾ ಭ್ರಾಜಿತಂ ತು ವರ್ ಕನಕಾಂಭೋರುಹಾ ಪ್ಲುಷ್ಟಾ ನೈವೋಪಭೋಗ್ಯಾ ಭವತಿ ಭೃಶತರಂ ನಂದನೋದ್ಯಾನಲಕ್ಷ್ಮೀಃ । ನೋ ಶೃಂಗಾಣಿ ದ್ರುತಾನಿ ದ್ರುತಮಮರಗಿರೇಃ ಕಾಲಧೌತಾನಿ ಧೌತಾ- ನೀದ್ಧಂ ಧಾಮ ದ್ಯುಮಾರ್ಗೇ ಮ್ರದಯತಿ ದಯಯಾ ಯತ್ರ ಸೋಽರ್ಕೋಽವತಾದ್ವಃ ॥ 83 ॥
ಧ್ವಾಂತಸ್ಯೈವಾಂತಹೇತುರ್ನ ಭವತಿ ಮಲಿನೈಕಾತ್ಮನಃ ಪಾಪ್ಮನೋಽಪಿ ಪ್ರಾಕ್ಪಾದೋಪಾಂತಭಾಜಾಂ ಜನಯತಿ ನ ಪರಂ ಪಂಕಜಾನಾಂ ಪ್ರಬೋಧಮ್ । ಕರ್ತಾ ನಿಃಶ್ರೇಯಸಾನಾಮಪಿ ನ ತು ಖಲು ಯಃ ಕೇವಲಂ ವಾಸರಾಣಾಂ ಸೋಽವ್ಯಾದೇಕೋದ್ಯಮೇಚ್ಛಾವಿಹಿತಬಹುಬೃಹದ್ವಿಶ್ವಕಾರ್ಯೋಽರ್ಯಮಾ ವಃ ॥ 84 ॥
ಲೋಟಁಲ್ಲೋಷ್ಟಾವಿಚೇಷ್ಟಃ ಶ್ರಿತಶಯನತಲೋ ನಿಃಸಹೀಭೂತದೇಹಃ ಸಂದೇಹೀ ಪ್ರಾಣಿತವ್ಯೇ ಸಪದಿ ದಶ ದಿಶಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣೋಽಂಧಕಾರಾಃ । ನಿಃಶ್ವಾಸಾಯಾಸನಿಷ್ಠಃ ಪರಮಪರವಶೋ ಜಾಯತೇ ಜೀವಲೋಕಃ ವರ್ ಚಿರತರವಶೋ ಶೋಕೇನೇವಾನ್ಯಲೋಕಾನುದಯಕೃತಿ ಗತೇ ಯತ್ರ ಸೋಽರ್ಕೋಽವತಾದ್ವಃ ॥ 85 ॥ ವರ್ ಲೋಕಾಭ್ಯುದಯ
ಕ್ರಾಮಁಲ್ಲೋಲೋಽಪಿ ಲೋಕಾಁಸ್ತದುಪಕೃತಿಕೃತಾವಾಶ್ರಿತಃ ಸ್ಥೈರ್ಯಕೋಟಿಂ ನೄಣಾಂ ದೃಷ್ಟಿಂ ವಿಜಿಹ್ಮಾಂ ವಿದಧದಪಿ ಕರೋತ್ಯಂತರತ್ಯಂತಭದ್ರಾಮ್ । ಯಸ್ತಾಪಸ್ಯಾಪಿ ಹೇತುರ್ಭವತಿ ನಿಯಮಿನಾಮೇಕನಿರ್ವಾಣದಾಯೀ ಭೂಯಾತ್ಸ ಪ್ರಾಗವಸ್ಥಾಧಿಕತರಪರಿಣಾಮೋದಯೋಽರ್ಕಃ ಶ್ರಿಯೇ ವಃ ॥ 86 ॥
ವ್ಯಾಪನ್ನರ್ತುರ್ನ ಕಾಲೋ ವ್ಯಭಿಚರತಿ ಫಲಂ ನೌಷಧೀರ್ವೃಷ್ಟಿರಿಷ್ಟಾ ನೈಷ್ಟೈಸ್ತೃಪ್ಯಂತಿ ದೇವಾ ನ ಹಿ ವಹತಿ ಮರುನ್ನಿರ್ಮಲಾಭಾನಿ ಭಾನಿ । ಆಶಾಃ ಶಾಂತಾ ನ ಭಿಂದಂತ್ಯವಧಿಮುದಧಯೋ ಬಿಭ್ರತಿ ಕ್ಷ್ಮಾಭೃತಃ ಕ್ಷ್ಮಾಂ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೇವಂ ನ ಚಲತಿ ತಪತಿ ಸ್ತಾತ್ಸ ಸೂರ್ಯಃ ಶ್ರಿಯೇ ವಃ ॥ 87 ॥
ಕೈಲಾಸೇ ಕೃತ್ತಿವಾಸಾ ವಿಹರತಿ ವಿರಹತ್ರಾಸದೇಹೋಢಕಾಂತಃ ಶ್ರಾಂತಃ ಶೇತೇ ಮಹಾಹಾವಧಿಜಲಧಿ ವಿನಾ ಛದ್ಮನಾ ಪದ್ಮನಾಭಃ । ಯೋಗೋದ್ಯೋಗೈಕತಾನೋ ಗಮಯತಿ ಸಕಲಂ ವಾಸರಂ ಸ್ವಂ ಸ್ವಯಂಭೂ- ರ್ಭೂರಿತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಚಿಂತಾಭೃತಿ ಭುವನವಿಭೌ ಯತ್ರ ಭಾಸ್ವಾನ್ಸ ವೋಽವ್ಯಾತ್ ॥ 88 ॥
ಏತದ್ಯನ್ಮಂಡಲಂ ಖೇ ತಪತಿ ದಿನಕೃತಸ್ತಾ ಋಚೋಽರ್ಚೀಂಷಿ ಯಾನಿ ದ್ಯೋತಂತೇ ತಾನಿ ಸಾಮಾನ್ಯಯಮಪಿ ಪುರುಷೋ ಮಂಡಲೇಽಣುರ್ಯಜೂಂಷಿ । ಏವಂ ಯಂ ವೇದ ವೇದತ್ರಿತಯಮಯಮಯಂ ವೇದವೇದೀ ಸಮಗ್ರೋ ವರ್ಗಃ ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಪ್ರಕೃತಿರವಿಕೃತಿಃ ಸೋಽಸ್ತು ಸೂರ್ಯಃ ಶ್ರಿಯೇ ವಃ ॥ 89 ॥
ನಾಕೌಕಃಪ್ರತ್ಯನೀಕಕ್ಷತಿಪಟುಮಹಸಾಂ ವಾಸವಾಗ್ರೇಸರಾಣಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಾಧು ಪಾತಾಂ ಜಗದಿದಮದಿತೇರಾತ್ಮಜತ್ವೇ ಸಮೇಽಪಿ । ಯೇನಾದಿತ್ಯಾಭಿಧಾನಂ ನಿರತಿಶಯಗುಣೈರಾತ್ಮನಿ ನ್ಯಸ್ತಮಸ್ತು ವರ್ ಗುಣೇನಾತ್ಮನಿ ಸ್ತುತ್ಯಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಂದ್ಯೈಸ್ತ್ರಿದಶಮುನಿಗಣೈಃ ಸೋಂಽಶುಮಾನ್ ಶ್ರೇಯಸೇ ವಃ ॥ 90 ॥
ಭೂಮಿಂ ಧಾಮ್ನೋಽಭಿವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಜಗತಿ ಜಲಮಯೀಂ ಪಾವನೀಂ ಸಂಸ್ಮೃತಾವ- ವರ್ ಧಾಮ್ನೋಽಥ ಪ್ಯಾಗ್ನೇಯೀಂ ದಾಹಶಕ್ತ್ಯಾ ಮುಹುರಪಿ ಯಜಮಾನಾಂ ಯಥಾಪ್ರಾರ್ಥಿತಾರ್ಥೈಃ । ವರ್ ಯಜಮಾನಾತ್ಮಿಕಾಂ ಲೀನಾಮಾಕಾಶ ಏವಾಮೃತಕರಘಟಿತಾಂ ಧ್ವಾಂತಪಕ್ಷಸ್ಯ ಪರ್ವ- ಣ್ವೇವಂ ಸೂರ್ಯೋಽಷ್ಟಭೇದಾಂ ಭವ ಇವ ಭವತಃ ಪಾತು ಬಿಭ್ರತ್ಸ್ವಮೂರ್ತಿಮ್ ॥ 91 ॥
ಪ್ರಾಕ್ಕಾಲೋನ್ನಿದ್ರಪದ್ಮಾಕರಪರಿಮಲನಾವಿರ್ಭವತ್ಪಾದಶೋಭೋ ಭಕ್ತ್ಯಾ ತ್ಯಕ್ತೋರುಖೇದೋದ್ಗತಿ ದಿವಿ ವಿನತಾಸೂನುನಾ ನೀಯಮಾನಃ । ಸಪ್ತಾಶ್ವಾಪ್ತಾಪರಾಂತಾನ್ಯಧಿಕಮಧರಯನ್ಯೋ ಜಗಂತಿ ಸ್ತುತೋಽಲಂ ದೇವೈರ್ದೇವಃ ಸ ಪಾಯಾದಪರ ಇವ ಮುರಾರಾತಿರಹ್ನಾಂ ಪತಿರ್ವಃ ॥ 92 ॥
ಯಃ ಸ್ರಷ್ಟಾಽಪಾಂ ಪುರಸ್ತಾದಚಲವರಸಮಭ್ಯುನ್ನತೇರ್ಹೇತುರೇಕೋ ಲೋಕಾನಾಂ ಯಸ್ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸ್ಥಿತ ಉಪರಿ ಪರಂ ದುರ್ವಿಲಂಘ್ಯೇನ ಧಾಮ್ನಾ । ವರ್ ಚ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಸದ್ಯಃ ಸಿದ್ಧ್ಯೈ ಪ್ರಸನ್ನದ್ಯುತಿಶುಭಚತುರಾಶಾಮುಖಃ ಸ್ತಾದ್ವಿಭಕ್ತೋ ವರ್ ಶುಚಿ ದ್ವೇಧಾ ವೇಧಾ ಇವಾವಿಷ್ಕೃತಕಮಲರುಚಿಃ ಸೋಽರ್ಚಿಷಾಮಾಕರೋ ವಃ ॥ 93 ॥
ಸಾದ್ರಿದ್ಯೂರ್ವೀನದೀಶಾ ದಿಶತಿ ದಶ ದಿಶೋ ದರ್ಶಯನ್ಪ್ರಾಗ್ದೃಶೋ ಯಃ ವರ್ ದ್ರಾಕ್ ದೃಶೋ ಸಾದೃಶ್ಯಂ ದೃಶ್ಯತೇ ನೋ ಸದಶಶತದೃಶಿ ತ್ರೈದಶೇ ಯಸ್ಯ ದೇಶೇ । ದೀಪ್ತಾಂಶುರ್ವಃ ಸ ದಿಶ್ಯಾದಶಿವಯುಗದಶಾದರ್ಶಿತದ್ವಾದಶಾತ್ಮಾ ಶಂ ಶಾಸ್ತ್ಯಶ್ವಾಂಶ್ಚ ಯಸ್ಯಾಶಯವಿದತಿಶಯಾದ್ದಂದಶೂಕಾಶನಾದ್ಯಃ ॥ 94 ॥
ತೀರ್ಥಾನಿ ವ್ಯರ್ಥಕಾನಿ ಹೃದನದಸರಸೀನಿರ್ಝರಾಂಭೋಜಿನೀನಾಂ ನೋದನ್ವಂತೋ ನುದಂತಿ ಪ್ರತಿಭಯಮಶುಭಶ್ವಭ್ರಪಾತಾನುಬಂಧಿ । ಆಪೋ ನಾಕಾಪಗಾಯಾ ಅಪಿ ಕಲುಷಮುಷೋ ಮಜ್ಜತಾಂ ನೈವ ಯತ್ರ ವರ್ ಸ್ವರ್ಗಾಪಗಾಯಾಃ ತ್ರಾತುಂ ಯಾತೇಽನ್ಯಲೋಕಾನ್ ಸ ದಿಶತು ದಿವಸಸ್ಯೈಕಹೇತುರ್ಹಿತಂ ವಃ ॥ 95 ॥ ವರ್ ಲೋಕಂ
ಏತತ್ಪಾತಾಲಪಂಕಪ್ಲುತಮಿವ ತಮಸೈವೈಕಮುದ್ಗಾಢಮಾಸೀ- ದಪ್ರಜ್ಞಾತಾಪ್ರತರ್ಕ್ಯಂ ನಿರವಗತಿ ತಥಾಲಕ್ಷಣಂ ಸುಪ್ತಮಂತಃ । ಯಾದೃಕ್ಸೃಷ್ಟೇಃ ಪುರಸ್ತಾನ್ನಿಶಿ ನಿಶಿ ಸಕಲಂ ಜಾಯತೇ ತಾದೃಗೇವ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಯದ್ವಿಯೋಗಾದವತು ರವಿರಸೌ ಸರ್ಗತುಲ್ಯೋದಯೋ ವಃ ॥ 96 ॥
ದ್ವೀಪೇ ಯೋಽಸ್ತಾಚಲೋಽಸ್ಮಿನ್ಭವತಿ ಖಲು ಸ ಏವಾಪರತ್ರೋದಯಾದ್ರಿ- ರ್ಯಾ ಯಾಮಿನ್ಯುಜ್ಜ್ವಲೇಂದುದ್ಯುತಿರಿಹ ದಿವಸೋಽನ್ಯತ್ರ ತೀವ್ರಾತಪಃ ಸಾ । ಯದ್ವಶ್ಯೌ ದೇಶಕಾಲಾವಿತಿ ನಿಯಮಯತೋ ನೋ ತು ಯಂ ದೇಶಕಾಲಾ- ವರ್ ನು ವವ್ಯಾತ್ಸ ಸ್ವಪ್ರಭುತ್ವಾಹಿತಭುವನಹಿತೋ ಹೇತುರಹ್ನಾಮಿನೋ ವಃ ॥ 97 ॥
ವ್ಯಗ್ರೈರಗ್ರ್ಯಗ್ರಹೇಂದುಗ್ರಸನಗುರು ಭರೈರ್ನೋ ಸಮಗ್ರೈರುದಗ್ರೈಃ ವರ್ ಗುರುತರೈಃ ಪ್ರತ್ಯಗ್ರೈರೀಷದುಗ್ರೈರುದಯಗಿರಿಗತೋ ಗೋಗಣೈರ್ಗೌರಯನ್ ಗಾಮ್ । ಉದ್ಗಾಢಾರ್ಚಿರ್ವಿಲೀನಾಮರನಗರನಗಗ್ರಾವಗರ್ಭಾಮಿವಾಹ್ನಾ- ಮಗ್ರೇ ಶ್ರೇಯೋ ವಿಧತ್ತೇ ಗ್ಲಪಯತು ಗಹನಂ ಸ ಗ್ರಹಗ್ರಾಮಣೀರ್ವಃ ॥ 98 ॥
ಯೋನಿಃ ಸಾಮ್ನಾಂ ವಿಧಾತಾ ಮಧುರಿಪುರಜಿತೋ ಧೂರ್ಜಟಿಃ ಶಂಕರೋಽಸೌ ಮೃತ್ಯುಃ ಕಾಲೋಽಲಕಾಯಾಃ ಪತಿರಪಿ ಧನದಃ ಪಾವಕೋ ಜಾತವೇದಾಃ । ಇತ್ಥಂ ಸಂಜ್ಞಾ ಡವಿತ್ಥಾದಿವದಮೃತಭುಜಾಂ ಯಾ ಯದೃಚ್ಛಾಪ್ರವೃತ್ತಾ- ಸ್ತಾಸಾಮೇಕೋಽಭಿಧೇಯಸ್ತದನುಗುಣಗುಣೈರ್ಯಃ ಸ ಸೂರ್ಯೋಽವತಾದ್ವಃ ॥ 99 ॥ ವರ್ ಗಣೈಃ
ದೇವಃ ಕಿಂ ಬಾಂಧವಃ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರಿಯಸುಹೃದಥವಾಽಽಚಾರ್ಯ ಆಹೋಸ್ವಿದರ್ಯೋ ವರ್ ಆರ್ಯಃ ರಕ್ಷಾ ಚಕ್ಷುರ್ನು ದೀಪೋ ಗುರುರುತ ಜನಕೋ ಜೀವಿತಂ ಬೀಜಮೋಜಃ । ಏವಂ ನಿರ್ಣೀಯತೇ ಯಃ ಕ ಇವ ನ ಜಗತಾಂ ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವದಾಽಸೌ ವರ್ ಸರ್ವದಾಃ ಸರ್ವಾಕಾರೋಪಕಾರೀ ದಿಶತು ದಶಶತಾಭೀಷುರಭ್ಯರ್ಥಿತಂ ವಃ ॥ 100 ॥
ಶ್ಲೋಕಾ ಲೋಕಸ್ಯ ಭೂತ್ಯೈ ಶತಮಿತಿ ರಚಿತಾಃ ಶ್ರೀಮಯೂರೇಣ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಯುಕ್ತಶ್ಚೈತಾನ್ಪಠೇದ್ಯಃ ಸಕೃದಪಿ ಪುರುಷಃ ಸರ್ವಪಾಪೈರ್ವಿಮುಕ್ತಃ । ಆರೋಗ್ಯಂ ಸತ್ಕವಿತ್ವಂ ಮತಿಮತುಲಬಲಂ ಕಾಂತಿಮಾಯುಃಪ್ರಕರ್ಷಂ ವಿದ್ಯಾಮೈಶ್ವರ್ಯಮರ್ಥಂ ಸುತಮಪಿ ಲಭತೇ ಸೋಽತ್ರ ಸೂರ್ಯಪ್ರಸಾದಾತ್ ॥ 101 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಯೂರಕವಿಪ್ರಣೀತಂ ಸೂರ್ಯಶತಕಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ।
శ్రీ సూర్య శతకం గురించి
The Surya Shatakam is a hymn of a hundred verses to the Sun god by the poet Mayura. In the long, majestic sragdhara metre it praises in turn the Sun's rays, his seven horses, his charioteer Aruna, his chariot and his radiant disc, and the Sun himself as the source of light, life and protection for the world, the dispeller of darkness and the eye of the gods.
రచయిత: Mayura (7th century), as its colophon states
ఎప్పుడు పఠించాలి: At sunrise, especially on Sundays, and on Ratha Saptami.
మీకు తెలుసా?
- Its colophon names Mayura, a 7th-century poet at the court of King Harshavardhana, as its author.
- Tradition makes Mayura a relative of the poet Bana, author of the Kadambari.
- It is admired as a masterpiece of classical Sanskrit poetry as well as a hymn.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Who wrote the Surya Shatakam?
The poet Mayura, at the court of King Harsha (7th century).
What does it describe?
The Sun's rays, horses, charioteer Aruna, chariot and disc, and the Sun himself.
How many verses does it have?
About a hundred.
ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.
మరిన్ని భక్తి గ్రంథాలు