తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - శీక్షావల్లీ
Vedic · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం
(tai. aa. 7-1-1)
om shree gurubhyo namah । harih om ॥
om sha-nno̍ mi̠trashsham varu̍nah । sha-nno̍ bhavatvarya̠maa । sha-nna̠ indro̠ briha̠spati̍h । sha-nno̠ vishnu̍rurukra̠mah । namo̠ brahma̍ne । nama̍ste vaayo । tvame̠va pra̠tyaksha̠-mbrahmaa̍si । tvame̠va pra̠tyaksha̠-mbrahma̍ vadishyaami । ri̠tam va̍dishyaami । sa̠tyam va̍dishyaami । tanmaama̍vatu । tadva̠ktaara̍mavatu । ava̍tu̠ maam । ava̍tu va̠ktaaram̎ । om shaanti̠-shshaanti̠-shshaanti̍h ॥ 1 ॥ iti prathamo-'nuvaakah ॥
sheekshaam vyaa̎khyaasyaa̠mah । varna̠ssvarah । maatraa̠ balam । saama̍ santaa̠nah । ityuktashshee̎kshaadhyaa̠yah ॥ 1 ॥ iti dviteeyo-'nuvaakah ॥
sa̠ha nau̠ yashah । sa̠ha nau bra̍hmava̠rchasam । athaatassagmhitaayaa upanishadam vyaa̎khyaasyaa̠mah । panchasvadhika̍rane̠shu । adhilokamadhijyautishamadhividyamadhipraja̍madhyaa̠tmam । taa mahaasagmhitaa i̍tyaacha̠kshate । athaa̍dhilo̠kam । prithivee poo̎rvaroo̠pam । dyaurutta̍raroo̠pam । aakaa̍shassa̠ndhih ॥ 1 ॥ vaayu̍ssandhaa̠nam । itya̍dhilo̠kam । athaa̍dhijyau̠tisham । agnih poo̎rvaroo̠pam । aaditya utta̍raroo̠pam । aa̍passa̠ndhih । vaidyuta̍ssandhaa̠nam । itya̍dhijyau̠tisham । athaa̍dhivi̠dyam । aachaaryah poo̎rvaroo̠pam ॥ 2 ॥ antevaasyutta̍raroo̠pam । vi̍dyaa sa̠ndhih । pravachanag̍m sandhaa̠nam । itya̍dhivi̠dyam । athaadhi̠prajam । maataa poo̎rvaroo̠pam । pitotta̍raroo̠pam । pra̍jaa sa̠ndhih । prajananag̍m sandhaa̠nam । ityadhi̠prajam ॥ 3 ॥ athaadhyaa̠tmam । adharaa hanuh poo̎rvaroo̠pam । uttaraa hanurutta̍raroo̠pam । vaaksa̠ndhih । jihvaa̍ sandhaa̠nam । ityadhyaa̠tmam । iteemaa ma̍haasa̠g̠mhitaah । ya evametaa mahaasagmhitaa vyaakhyaa̍taa ve̠da । sandheeyate praja̍yaa pa̠shubhih । brahmavarchasenaannaadyena suvargyena̍ loke̠na ॥ 4 ॥ iti triteeyo-'nuvaakah ॥
yashchhanda̍saamrisha̠bho vi̠shvaroo̍pah । chhando̠bhyo-'dhya̠mritaa̎thsa-mba̠bhoova̍ । sa mendro̍ me̠dhayaa̎ sprinotu । a̠mrita̍sya deva̠ dhaara̍no bhooyaasam । sharee̍ra-mme̠ vicha̍rshanam । ji̠hvaa me̠ madhu̍mattamaa । karnaa̎bhyaa-mbhoori̠ vishru̍vam । brahma̍nah ko̠sho̍-'si me̠dhayaa-'pi̍hitah । shru̠ta-mme̍ gopaaya । aa̠vaha̍ntee vitanvaa̠naa ॥ 1 ॥ ku̠rvaa̠naa cheera̍maa̠tmana̍h । vaasaag̍msi̠ mama̠ gava̍shcha । a̠nna̠paa̠ne cha̍ sarva̠daa । tato̍ me̠ shriya̠maava̍ha । lo̠ma̠shaa-mpa̠shubhi̍ssa̠ha svaahaa̎ । aamaa̍ yantu brahmachaa̠rina̠ssvaahaa̎ । vimaa̍-''yantu brahmachaa̠rina̠ssvaahaa̎ । pramaa̍-''yantu brahmachaa̠rina̠ssvaahaa̎ । damaa̍yantu brahmachaa̠rina̠ssvaahaa̎ । shamaa̍yantu brahmachaa̠rina̠ssvaahaa̎ ॥ 2 ॥ yasho̠ jane̍-'saani̠ svaahaa̎ । shreyaa̠nvasya̍so-'saani̠ svaahaa̎ । ta-ntvaa̍ bhaga̠ pravi̍shaani̠ svaahaa̎ । sa maa̍ bhaga̠ pravi̍sha̠ svaahaa̎ । tasmin̎-thsa̠hasra̍shaakhe । nibha̍gaa̠ha-ntvayi̍ mrije̠ svaahaa̎ । yathaa-''pa̠h prava̍taa̠-''yanti̍ । yathaa̠ maasaa̍ aharja̠ram । e̠va-mmaa-mbra̍hmachaa̠rina̍h । dhaata̠raaya̍ntu sa̠rvata̠ssvaahaa̎ । pra̠ti̠ve̠sho̍-'si̠ pramaa̍bhaahi̠ pramaa̍padyasva ॥ 3 ॥ iti chaturtho-'nuvakah ॥
bhoorbhuva̠ssuva̠riti̠ vaa e̠taasti̠sro vyaahri̍tayah । taasaa̍muhasmai̠ taa-ncha̍tu̠rtheem । maahaa̍chamasya̠h prave̍dayate । maha̠ iti̍ । tadbrahma̍ । sa aa̠tmaa । angaa̎nya̠nyaa de̠vataa̎h । bhooriti̠ vaa a̠yam lo̠kah । bhuva̠ itya̠ntari̍ksham । suva̠ritya̠sau lo̠kah ॥ 1 ॥ maha̠ ityaa̍di̠tyah । aa̠di̠tyena̠ vaava sarve̍ lo̠kaa mahee̍yante । bhooriti̠ vaa a̠gnih । bhuva̠ iti̍ vaa̠yuh । suva̠rityaa̍di̠tyah । maha̠ iti̍ cha̠ndramaa̎h । cha̠ndrama̍saa̠ vaava sarvaa̍ni̠ jyoteeg̍mshi̠ mahee̍yante । bhooriti̠ vaa richa̍h । bhuva̠ iti̠ saamaa̍ni । suva̠riti̠ yajoog̍mshi ॥ 2 ॥ maha̠ iti̠ brahma̍ । brahma̍naa̠ vaava sarve̍ ve̠daa mahee̍yante । bhooriti̠ vai praa̠nah । bhuva̠ itya̍paa̠nah । suva̠riti̍ vyaa̠nah । maha̠ ityannam̎ । anne̍na̠ vaava sarve̎ praa̠naa mahee̍yante । taa vaa e̠taashchata̍srashchatu̠rdhaa । chata̍srashchatasro̠ vyaahri̍tayah । taa yo veda̍ । sa ve̍da̠ brahma̍ । sarve̎-'smai de̠vaa ba̠limaava̍hanti ॥ 3 ॥ iti panchamo-'nuvaakah ॥
sa ya e̠sho̎-'ntarahri̍daya aakaa̠shah । tasmi̍nna̠ya-mpuru̍sho mano̠maya̍h । amri̍to hira̠nmaya̍h । anta̍rena̠ taalu̍ke । ya e̠shastana̍ ivaava̠lamba̍te । se̎ndrayo̠nih । yatraa̠sau ke̍shaa̠nto vi̠varta̍te । vya̠pohya̍ sheershakapaa̠le । bhooritya̠gnau prati̍tishthati । bhuva̠ iti̍ vaa̠yau ॥ 1 ॥ suva̠rityaa̍di̠tye । maha̠ iti̠ brahma̍ni । aa̠pnoti̠ svaaraa̎jyam । aa̠pnoti̠ mana̍sa̠spatim̎ । vaakpa̍ti̠shchakshu̍shpatih । shrotra̍patirvi̠jnaana̍patih । e̠tattato̍ bhavati । aa̠kaa̠shasha̍reera̠-mbrahma̍ । sa̠tyaatma̍ praa̠naaraa̍ma̠-mmana̍ aanandam । shaanti̍samriddhama̠mritam̎ । iti̍ prachina yo̠gyopaa̎ssva ॥ 2 ॥ iti shashtho-'nuvaakah ॥
pri̠thi̠vya̍ntari̍ksha̠-ndyaurdisho̍-'vaantaradi̠shaah । a̠gnirvaa̠yuraa̍di̠tyashcha̠ndramaa̠ naksha̍traani । aapa̠ osha̍dhayo̠ vana̠spata̍ya aakaa̠sha aa̠tmaa । itya̍dhibhoo̠tam । athaadhyaa̠tmam । praa̠no vyaa̠no̍-'paa̠na u̍daa̠nassa̍maa̠nah । chakshu̠shshrotra̠-mmano̠ vaaktvak । charma̍maa̠g̠msagg snaavaasthi̍ ma̠jjaa । e̠tada̍dhivi̠dhaaya̠ rishi̠ravo̍chat । paankta̠m vaa i̠dagm sarvam̎ । paankte̍nai̠va paanktagg̍ sprino̠teeti̍ ॥ 1 ॥ iti saptamo-'nuvaakah ॥
omiti̠ brahma̍ । omitee̠dagm sarvam̎ । omitye̠tada̍nukriti ha sma̠ vaa a̠pyo shraa̍va̠yetyaashraa̍vayanti । omiti̠ saamaa̍ni gaayanti । ogm shomiti̍ sha̠straani̍ shagmsanti । omitya̍dhva̠ryuh pra̍tiga̠ra-mprati̍grinaati । omiti̠ brahmaa̠ prasau̍ti । omitya̍gniho̠tramanu̍jaanaati । omiti̍ braahma̠nah pra̍va̠kshyannaa̍ha̠ brahmopaa̎pnavaa̠neeti̍ । brahmai̠vopaa̎pnoti ॥ 1 ॥ ityashtamo-'nuvaakah ॥
rita-ncha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । satya-ncha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । tapashcha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । damashcha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । shamashcha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । agnayashcha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । agnihotra-ncha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । atithayashcha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । manusha-ncha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । prajaa cha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । prajanashcha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । prajatishcha svaadhyaayaprava̍chane̠ cha । satyamiti satyavacha̍ raathee̠tarah । tapa iti taponityah pau̍rushi̠shtih । svadhyayapravachane eveti naako̍ maudga̠lyah । taddhi tapa̍staddhi̠ tapah ॥ 1 ॥ iti navamo-'nuvaakah ॥
a̠ham vri̠kshasya̠ reri̍vaa । kee̠rtih pri̠shtha-ngi̠reri̍va । oo̠rdhvapa̍vitro vaa̠jinee̍va sva̠mrita̍masmi । dravi̍na̠g̠m sava̍rchasam । sumedhaa a̍mrito̠kshitah । iti trishankorvedaa̍nuva̠chanam ॥ 1 ॥ iti dashamo-'nuvaakah ॥
vedamanoochyaachaaryo-'ntevaasinama̍nushaa̠sti । satya̠m vada । dharma̠-nchara । svaadhyaayaa̎nmaa pra̠madah । aachaaryaaya priya-ndhanamaahritya prajaatantu-mmaa vya̍vachchhe̠tseeh । satyaanna prama̍dita̠vyam । dharmaanna prama̍dita̠vyam । kushalaanna prama̍dita̠vyam । bhootyai na prama̍dita̠vyam । svaadhyaayapravachanaabhyaa-nna prama̍dita̠vyam ॥ 1 ॥ devapitrikaaryaabhyaa-nna prama̍dita̠vyam । maatri̍devo̠ bhava । pitri̍devo̠ bhava । aachaarya̍devo̠ bhava । atithi̍devo̠ bhava । yaanyanavadyaani̍ karmaa̠ni । taani sevi̍tavyaa̠ni । no i̍taraa̠ni । yaanyasmaakagm sucha̍ritaa̠ni । taani tvayo̍paasyaa̠ni ॥ 2 ॥ no i̍taraa̠ni । ye ke chaarumachchhreyaag̍mso braa̠hmanaah । teshaa-ntvayaa-''sane na prashva̍sita̠vyam । shraddha̍yaa de̠yam । ashraddha̍yaa-'de̠yam । shri̍yaa de̠yam । hri̍yaa de̠yam । bhi̍yaa de̠yam । samvi̍daa de̠yam । atha yadi te karmavichikithsaa vaa vrittavichiki̍thsaa vaa̠ syaat ॥ 3 ॥ ye tatra braahmanaa̎ssamma̠rshinah । yuktaa̍ aayu̠ktaah । alookshaa̍ dharma̍kaamaa̠ssyuh । yathaa te̍ tatra̍ varte̠rann । tathaa tatra̍ varte̠thaah । athaabhyaa̎khyaa̠teshu । ye tatra braahmanaa̎ssamma̠rshinah । yuktaa̍ aayu̠ktaah । alookshaa̍ dharmakaamaa̠ssyuh । yathaa te̍ teshu̍ varte̠rann । tathaa teshu̍ varte̠thaah । esha̍ aade̠shah । esha u̍pade̠shah । eshaa ve̍dopa̠nishat । etada̍nushaa̠sanam । evamupaa̍sita̠vyam । evamu chaita̍dupaa̠syam ॥ 4 ॥ ityekaadasha-'nuvaakah ॥
sha-nno̍ mi̠trashsham varu̍nah । sha-nno̍ bhavatvarya̠maa । sha-nna̠ indro̠ briha̠spati̍h । sha-nno̠ vishnu̍rurukra̠mah । namo̠ brahma̍ne । nama̍ste vaayo । tvame̠va pra̠tyaksha̠-mbrahmaa̍si । tvaame̠va pra̠tyaksha̠-mbrahmaavaa̍disham । ri̠tama̍vaadisham । sa̠tyama̍vaadisham । tanmaamaa̍veet । tadva̠ktaara̍maaveet । aavee̠nmaam । aavee̎dva̠ktaaram̎ । om shaanti̠-shshaanti̠-shshaanti̍h ॥ 1 ॥ iti dvaadasho-'nuvaakah ॥
॥ hari̍h om ॥ ॥ shree krishnaarpanamastu ॥
తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - శీక్షావల్లీ గురించి
The Shiksha Valli is the first chapter of the Taittiriya Upanishad, part of the Taittiriya Aranyaka (7) of the Krishna Yajurveda. It opens with the peace chant "Sham no mitrah sham varunah" and teaches shiksha, the science of correct pronunciation: letters, accent, length, effort, balance and joining. It goes on to meditations on the joinings of the worlds, lights, knowledge, offspring and the self, prayers of a teacher for students, and the famous final instruction to students at the end of their study: "Speak the truth, follow dharma; do not neglect study; treat your mother, father, teacher and guest as god."
మూలం: Krishna Yajurveda, Taittiriya Aranyaka 7 (Taittiriya Upanishad, chapter 1)
ఎప్పుడు పఠించాలి: In Vedic chanting, in Upanishad study, and at the graduation of Vedic students.
మీకు తెలుసా?
- Its eleventh section, "Satyam vada, dharmam chara", is the oldest known convocation address, still read at Indian university graduations.
- "Matru devo bhava, pitru devo bhava, acharya devo bhava, atithi devo bhava" comes from this chapter.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
What is shiksha?
The science of correct pronunciation of the Vedas.
What does "Satyam vada, dharmam chara" mean?
"Speak the truth, follow dharma".
Where is the Shiksha Valli from?
The Taittiriya Aranyaka, chapter 7.
ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.