యజ్ఞోపవీత ధారణ
Nitya Parayana · సాంప్రదాయ భక్తి గ్రంథం
"గాయంతం త్రాయతే ఇతి గాయత్రీ"
ఓం భూర్భువ॒స్సువః॑ ॥ తథ్స॑వి॒తుర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ధియో॒ యో నః॑ ప్రచోదయా᳚త్ ॥
1। శరీర శుద్ధి
శ్లో॥ అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం᳚ గతోఽపివా । యః స్మరేత్ పుండరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యంతరశ్శుచిః ॥
2। ఆచమనం ఓం ఆచమ్య । ఓం కేశవాయ స్వాహా । ఓం నారాయణాయ స్వాహా । ఓం మాధవాయ స్వాహా । ఓం గోవిందాయ నమః । ఓం-విఀష్ణవే నమః । ఓం మధుసూదనాయ నమః । ఓం త్రివిక్రమాయ నమః । ఓం-వాఀమనాయ నమః । ఓం శ్రీధరాయ నమః । ఓం హృషీకేశాయ నమః । ఓం పద్మనాభాయ నమః । ఓం దామోదరాయ నమః । ఓం సంకర్షణాయ నమః । ఓం-వాఀసుదేవాయ నమః । ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః । ఓం అనిరుద్ధాయ నమః । ఓం పురుషోత్తమాయ నమః । ఓం అధోక్షజాయ నమః । ఓం నారసింహాయ నమః । ఓం అచ్యుతాయ నమః । ఓం జనార్ధనాయ నమః । ఓం ఉపేంద్రాయ నమః । ఓం హరయే నమః । ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః । ఓం శ్రీకృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః ।
3। భూతోచ్చాటన ఉత్తిష్ఠంతు । భూత పిశాచాః । యే తే భూమిభారకాః । యే తేషామవిరోధేన । బ్రహ్మకర్మ సమారభే । ఓం భూర్భువస్సువః ।
4। ప్రాణాయామం ఓం భూః । ఓం భువః । ఓగ్ం సువః । ఓం మహః । ఓం జనః । ఓం తపః । ఓగ్ం స॒త్యమ్ । ఓం తథ్స॑వి॒తుర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ధియో॒ యో నః॑ ప్రచోదయా᳚త్ ॥ ఓమాపో॒ జ్యోతీ॒ రసో॒ఽమృతం॒ బ్రహ్మ॒ భూ-ర్భువ॒-స్సువ॒రోమ్ ॥ (తై. అర. 10-27) 5। సంకల్పం మమోపాత్త, దురితక్షయద్వారా, శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం, శుభే, శోభనేముహూర్తే, మహావిష్ణోరాజ్ఞయా, ప్రవర్తమానస్య అద్యబ్రహ్మణః ద్వితీయపరార్థే, శ్వేతవరాహకల్పే, వైవశ్వతమన్వంతరే, కలియుగే, ప్రథమపాదే, జంభూద్వీపే, భరతవర్షే, భరతఖండే, అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన ------- సంవఀత్సరే ------ అయనే ------- ఋతౌ ------- మాసే ------- పక్షే ------- తిధౌ ------ వాసరే -------- శుభనక్షత్రే (భారత దేశః - జంబూ ద్వీపే, భరత వర్షే, భరత ఖండే, మేరోః దక్షిణ/ఉత్తర దిగ్భాగే; అమేరికా - క్రౌంచ ద్వీపే, రమణక వర్షే, ఐంద్రిక ఖండే, సప్త సముద్రాంతరే, కపిలారణ్యే) శుభయోగే శుభకరణ ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్ఠాయాం శుభతిథౌ శ్రీమాన్ -------- గోత్రస్య ------- నామధేయస్య (వివాహితానాం - ధర్మపత్నీ సమేతస్య) శ్రీమతః గోత్రస్య మమోపాత్తదురితక్షయద్వారా శ్రీపరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం మమ సకల శ్రౌతస్మార్త నిత్యకర్మానుష్ఠాన యోగ్యతాఫలసిధ్యర్థం నూతన యజ్ఞోపవీతధారణం కరిష్యే ।
6। యజ్ఞోపవీత ధారణ
యజ్ఞోపవీత ప్రాణ ప్రతిష్ఠాపనం కరిష్యే।
శ్లో॥ ఓం అసునీతే పునరస్మాసు చక్షుః పునఃప్రాణమిహ నో ధేహి భోగమ్ । జ్యోక్పశ్యేమ సూర్యముచ్చరం తమనుమతే మృడయా నః స్స్వస్తి ॥ ఋ.వే. - 10.59.6 అమృతం-వైఀ ప్రాణా అమృతమాపః ప్రాణానేవ యథాస్థానముపహ్వయతే ।
7। యజ్ఞోపవీత మంత్రం
శ్లో॥ యజ్ఞోపవీతే తస్య మంత్రస్య పరమేష్టి పరబ్రహ్మర్షిః । పరమాత్మ దేవతా, దేవీ గాయత్రీచ్ఛందః । యజ్ఞోపవీత ధారణే వినియోగః ॥
8। యజ్ఞోపవీత ధారణ మంత్రం
శ్లో॥ యజ్ఞోపవీతం పరమం పవిత్రం ప్రజాపతేర్యత్సహజం పురస్తాత్ । ఆయుష్యమగ్ర్యం ప్రతిముంచ శుభ్రం-యఀజ్ఞోపవీతం బలమస్తు తేజః ॥
9। జీర్ణ యజ్ఞోపవీత విసర్జన
శ్లో॥ ఉపవీతం ఛిన్నతంతుం జీర్ణం కశ్మలదూషితం విసృజామి యశో బ్రహ్మవర్చో దీర్ఘాయురస్తు మే ॥ ఓం శాంతి శాంతి శాంతిః
చతుస్సాగర పర్యంతం గో బ్రాహ్మణేభ్యః శుభం భవతు । ---------- ప్రవరాన్విత --------- గోత్రోత్పన్న --------- శర్మ --------- అహం భో అభివాదయే ।
సమర్పణ
యస్య స్మృత్యా చ నామోక్త్యా తపస్సంధ్యా క్రియాదిషు న్యూనం సంపూర్ణతాం-యాఀతి సద్యో వందే తమచ్యుతమ్ । మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం రమాపతే యత్కృతం తు మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు మే ॥
అనేన యజ్ఞోపవీత ధారణేన, శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ ప్రేరణాయ, శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ ప్రీయంతాం-వఀరదో భవతు । శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు ॥
కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా బుద్ధ్యాఉత్మనా వా ప్రకృతే స్స్వభావాత్ । కరోమి యద్యత్సకలం పరస్మై శ్రీమన్నారాయణాయేతి సమర్పయామి ॥
యజ్ఞోపవీత ధారణ గురించి
Yajnopavita Dharana is the rite of putting on a new sacred thread (yajnopavita, janeu or poonal). It begins with achamana, pranayama and the Gayatri mantra, then the sankalpa, the sprinkling and purification of the new thread, and the invocation of deities into its strands, and the wearing of it with the mantra "Yajnopavitam paramam pavitram": this sacred thread is supremely pure. The old thread is then removed and set aside, and the rite closes by offering all to Narayana.
ఎప్పుడు పఠించాలి: On Upakarma (Avani Avittam, usually Shravana Purnima), after periods of impurity, and whenever the thread breaks or is worn out.
మీకు తెలుసా?
- The thread has three strands, often said to stand for the three debts: to the gods, the sages and the ancestors.
- Its mantra "Yajnopavitam paramam pavitram" is from the Brahmopanishad tradition and is used across all Vedic schools.
- It ends with "kayena vacha manasendriyair va", offering everything to Narayana.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
What is the yajnopavita?
The sacred thread worn after the upanayana ceremony.
When is it changed?
On Upakarma, after impurity, and when it breaks or wears out.
What is the main mantra?
"Yajnopavitam paramam pavitram".
ఆరాధన, అధ్యయనం కోసం అందించబడింది, జోస్యంగా కాదు. వాణిజ్యేతరం.
మరిన్ని భక్తి గ్రంథాలు