MuhurtaNow

শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা পারাযণ - প্রথমোঽধ্য়ায়ঃ

Sri Krishna · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

ഓം ശ്രീ പരമാത്മനേ നമഃ അഥ പ്രഥമോഽധ്യായഃ അര്ജുനവിഷാദയോഗഃ

ധൃതരാഷ്ട്ര ഉവാച

ധര്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ സമവേതാ യുയുത്സവഃ । മാമകാഃ പാംഡവാശ്ചൈവ കിമകുർവത സംജയ ॥1

സംജയ ഉവാച

ദൃഷ്ട്വാ തു പാംഡവാനീകം വ്യൂഢം ദുര്യോധനസ്തദാ । ആചാര്യമുപസംഗമ്യ രാജാ വചനമബ്രവീത് ॥2

പശ്യൈതാം പാംഡുപുത്രാണാമ് ആചാര്യ മഹതീം ചമൂമ് । വ്യൂഢാം ദ്രുപദപുത്രേണ തവ ശിഷ്യേണ ധീമതാ ॥3॥

അത്ര ശൂരാ മഹേഷ്വാസാഃ ഭീമാര്ജുനസമാ യുധി । യുയുധാനോ വിരാടശ്ച ദ്രുപദശ്ച മഹാരഥഃ ॥4॥

ധൃഷ്ടകേതുശ്ചേകിതാനഃ കാശിരാജശ്ച വീര്യവാന് । പുരുജിത്കുംതിഭോജശ്ച ശൈബ്യശ്ച നരപുംഗവഃ ॥5॥

യുധാമന്യുശ്ച വിക്രാംതഃ ഉത്തമൌജാശ്ച വീര്യവാന് । സൌഭദ്രോ ദ്രൌപദേയാശ്ച സർവ ഏവ മഹാരഥാഃ ॥6॥

അസ്മാകം തു വിശിഷ്ടാ യേ താന്നിബോധ ദ്വിജോത്തമ । നായകാ മമ സൈന്യസ്യ സംജ്ഞാര്ഥം താന് ബ്രവീമി തേ ॥7॥

ഭവാന് ഭീഷ്മശ്ച കര്ണശ്ച കൃപശ്ച സമിതിംജയഃ । അശ്വത്ഥാമാ വികര്ണശ്ച സൌമദത്തിസ്തഥൈവ ച ॥8॥

അന്യേ ച ബഹവഃ ശൂരാഃ മദര്ഥേ ത്യക്തജീവിതാഃ । നാനാശസ്ത്രപ്രഹരണാഃ സർവേ യുദ്ധവിശാരദാഃ ॥9॥

അപര്യാപ്തം തദസ്മാകം ബലം ഭീഷ്മാഭിരക്ഷിതമ് । പര്യാപ്തം ത്വിദമേതേഷാം ബലം ഭീമാഭിരക്ഷിതമ് ॥10॥

അയനേഷു ച സർവേഷു യഥാഭാഗമവസ്ഥിതാഃ । ഭീഷ്മമേവാഭിരക്ഷംതു ഭവംതഃ സർവ ഏവ ഹി ॥11॥

തസ്യ സംജനയന് ഹര്ഷം കുരുവൃദ്ധഃ പിതാമഹഃ । സിംഹനാദം വിനദ്യോച്ചൈഃ ശംഖം ദധ്മൌ പ്രതാപവാന് ॥12॥

തതഃ ശംഖാശ്ച ഭേര്യശ്ച പണവാനകഗോമുഖാഃ । സഹസൈവാഭ്യഹന്യംത സ ശബ്ദസ്തുമുലോഽഭവത് ॥13॥

തതഃ ശ്വേതൈര്ഹയൈര്യുക്തേ മഹതി സ്യംദനേ സ്ഥിതൌ । മാധവഃ പാംഡവശ്ചൈവ ദിവ്യൌ ശംഖൌ പ്രദധ്മതുഃ ॥14॥

പാംചജന്യം ഹൃഷീകേശഃ ദേവദത്തം ധനംജയഃ । പൌംഡ്രം ദധ്മൌ മഹാശംഖം ഭീമകര്മാ വൃകോദരഃ ॥15॥

അനംതവിജയം രാജാ കുംതീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ । നകുലഃ സഹദേവശ്ച സുഘോഷമണിപുഷ്പകൌ ॥16॥

കാശ്യശ്ച പരമേഷ്വാസഃ ശിഖംഡീ ച മഹാരഥഃ । ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോ വിരാടശ്ച സാത്യകിശ്ചാപരാജിതഃ ॥17॥

ദ്രുപദോ ദ്രൌപദേയാശ്ച സർവശഃ പൃഥിവീപതേ । സൌഭദ്രശ്ച മഹാബാഹുഃ ശംഖാന്-ദധ്മുഃ പൃഥക് പൃഥക് ॥18॥

സ ഘോഷോ ധാര്തരാഷ്ട്രാണാം ഹൃദയാനി വ്യദാരയത് । നഭശ്ച പൃഥിവീം ചൈവ തുമുലോ വ്യനുനാദയന് ॥19॥

അഥ വ്യവസ്ഥിതാന്-ദൃഷ്ട്വാ ധാര്തരാഷ്ട്രാന് കപിധ്വജഃ । പ്രവൃത്തേ ശസ്ത്രസംപാതേ ധനുരുദ്യമ്യ പാംഡവഃ ॥20॥

ഹൃഷീകേശം തദാ വാക്യമ് ഇദമാഹ മഹീപതേ । അര്ജുന ഉവാച സേനയോരുഭയോര്മധ്യേ രഥം സ്ഥാപയ മേഽച്യുത ॥21॥

യാവദേതാന്നിരീക്ഷേഽഹം യോദ്ധുകാമാനവസ്ഥിതാന് । കൈര്മയാ സഹ യോദ്ധവ്യം അസ്മിന് രണസമുദ്യമേ ॥22॥

യോത്സ്യമാനാനവേക്ഷേഽഹം യ ഏതേഽത്ര സമാഗതാഃ । ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ ദുര്ബുദ്ധേഃ യുദ്ധേ പ്രിയചികീര്ഷവഃ ॥23॥

സംജയ ഉവാച

ഏവമുക്തോ ഹൃഷീകേശഃ ഗുഡാകേശേന ഭാരത । സേനയോരുഭയോര്മധ്യേ സ്ഥാപയിത്വാ രഥോത്തമമ് ॥24

ഭീഷ്മദ്രോണപ്രമുഖതഃ സർവേഷാം ച മഹീക്ഷിതാമ് । ഉവാച പാര്ഥ പശ്യൈതാന് സമവേതാന്കുരൂനിതി ॥25॥

തത്രാപശ്യത്സ്ഥിതാന് പാര്ഥഃ പിതൄനഥ പിതാമഹാന് । ആചാര്യാന്-മാതുലാന്-ഭ്രാതൄന് പുത്രാന്-പൌത്രാന്-സഖീംസ്തഥാ ॥26॥

ശ്വശുരാന്-സുഹൃദശ്ചൈവ സേനയോരുഭയോരപി । താന്സമീക്ഷ്യ സ കൌംതേയഃ സർവാന്ബംധൂനവസ്ഥിതാന് ॥27॥

കൃപയാ പരയാഽഽവിഷ്ടഃ വിഷീദന്നിദമബ്രവീത് । അര്ജുന ഉവാച ദൃഷ്ട്വേമം സ്വജനം കൃഷ്ണ യുയുത്സും സമുപസ്ഥിതമ് ॥28॥

സീദംതി മമ ഗാത്രാണി മുഖം ച പരിശുഷ്യതി । വേപഥുശ്ച ശരീരേ മേ രോമഹര്ഷശ്ച ജായതേ ॥29॥

ഗാംഡീവം സ്രംസതേ ഹസ്താത് ത്വ ക്ചൈവ പരിദഹ്യതേ । ന ച ശക്നോമ്യവസ്ഥാതും ഭ്രമതീവ ച മേ മനഃ ॥30॥

നിമിത്താനി ച പശ്യാമി വിപരീതാനി കേശവ । ന ച ശ്രേയോഽനുപശ്യാമി ഹത്വാ സ്വജനമാഹവേ ॥31॥

ന കാംക്ഷേ വിജയം കൃഷ്ണ ന ച രാജ്യം സുഖാനി ച । കിം നോ രാജ്യേന ഗോവിംദ കിം ഭോഗൈര്ജീവിതേന വാ ॥32॥

യേഷാമര്ഥേ കാംക്ഷിതം നഃ രാജ്യം ഭോഗാഃ സുഖാനി ച । ത ഇമേഽവസ്ഥിതാ യുദ്ധേ പ്രാണാംസ്ത്യക്ത്ത്വാ ധനാനി ച ॥33॥

ആചാര്യാഃ പിതരഃ പുത്രാഃ തഥൈവ ച പിതാമഹാഃ । മാതുലാഃ ശ്വശുരാഃ പൌത്രാഃ ശ്യാലാഃ സംബംധിനസ്തഥാ ॥34॥

ഏതാന്ന ഹംതുമിച്ഛാമി ഘ്നതോഽപി മധുസൂദന । അപി ത്രൈലോക്യരാജ്യസ്യ ഹേതോഃ കിം നു മഹീകൃതേ ॥35॥

നിഹത്യ ധാര്തരാഷ്ട്രാന്നഃ കാ പ്രീതിഃ സ്യാജ്ജനാര്ദന । പാപമേവാശ്രയേദസ്മാന് ഹത്വൈതാനാതതായിനഃ ॥36॥

തസ്മാന്നാര്ഹാ വയം ഹംതും ധാര്തരാഷ്ട്രാന്സ്വബാംധവാന് । സ്വജനം ഹി കഥം ഹത്വാ സുഖിനഃ സ്യാമ മാധവ ॥37॥

യദ്യപ്യേതേ ന പശ്യംതി ലോഭോപഹതചേതസഃ । കുലക്ഷയകൃതം ദോഷം മിത്രദ്രോഹേ ച പാതകമ് ॥38॥

കഥം ന ജ്ഞേയമസ്മാഭിഃ പാപാദസ്മാന്നിവര്തിതുമ് । കുലക്ഷയകൃതം ദോഷം പ്രപശ്യദ്ഭിര്ജനാര്ദന ॥39॥

കുലക്ഷയേ പ്രണശ്യംതി കുലധര്മാഃ സനാതനാഃ । ധര്മേ നഷ്ടേ കുലം കൃത്സ്നമ് അധര്മോഽഭിഭവത്യുത ॥40॥

അധര്മാഭിഭവാത്കൃഷ്ണ പ്രദുഷ്യംതി കുലസ്ത്രിയഃ । സ്ത്രീഷു ദുഷ്ടാസു വാര്ഷ്ണേയ ജായതേ വര്ണസംകരഃ ॥41॥

സംകരോ നരകായൈവ കുലഘ്നാനാം കുലസ്യ ച । പതംതി പിതരോ ഹ്യേഷാം ലുപ്തപിംഡോദകക്രിയാഃ ॥42॥

ദോഷൈരേതൈഃ കുലഘ്നാനാം വര്ണസംകരകാരകൈഃ । ഉത്സാദ്യംതേ ജാതിധര്മാഃ കുലധര്മാശ്ച ശാശ്വതാഃ ॥43॥

ഉത്സന്നകുലധര്മാണാം മനുഷ്യാണാം ജനാര്ദന । നരകേഽനിയതം വാസഃ ഭവതീത്യനുശുശ്രുമ ॥44॥

അഹോ ബത മഹത്പാപം കര്തും വ്യവസിതാ വയമ് । യദ്രാജ്യസുഖലോഭേന ഹംതും സ്വജനമുദ്യതാഃ ॥45॥

യദി മാമപ്രതീകാരമ് അശസ്ത്രം ശസ്ത്രപാണയഃ । ധാര്തരാഷ്ട്രാ രണേ ഹന്യുഃ തന്മേ ക്ഷേമതരം ഭവേത് ॥46॥

സംജയ ഉവാച

ഏവമുക്ത്വാഽര്ജുനഃ സംഖ്യേ രഥോപസ്ഥ ഉപാവിശത് । വിസൃജ്യ സശരം ചാപം ശോകസംവിഗ്നമാനസഃ ॥47

॥ ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ അര്ജുനവിഷാദയോഗോ നാമ പ്രഥമോഽധ്യായഃ ॥

শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা পারাযণ - প্রথমোঽধ্য়ায়ঃ সম্পর্কে

The first chapter of the Bhagavad Gita, Arjuna Vishada Yoga, "the yoga of Arjuna's despair", sets the scene on the battlefield of Kurukshetra. Blind King Dhritarashtra asks Sanjaya what his sons and the Pandavas did there; Sanjaya describes the two armies, the great warriors and the blowing of conches. Arjuna asks Krishna to drive his chariot between the armies, and seeing his teachers, kinsmen and friends ready to fight, he is overcome by grief, lays down his bow and sinks down in sorrow.

উৎস: Mahabharata, Bhishma Parva (Bhagavad Gita, chapter 1)

কখন পাঠ করবেন: In daily Gita parayana, on Gita Jayanti and Ekadashi, and as the start of a full reading.

আপনি কি জানেন?

  • It begins with the famous words "Dharmakshetre Kurukshetre", "on the field of dharma, the field of the Kurus".
  • It has 47 verses; most are spoken by Sanjaya, who sees the battle through the divine sight given by Vyasa.
  • Krishna's conch is Panchajanya and Arjuna's is Devadatta.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

What is the first chapter called?

Arjuna Vishada Yoga, the yoga of Arjuna's despair.

How does the Gita begin?

With Dhritarashtra's question, "Dharmakshetre Kurukshetre".

Why does Arjuna despair?

He sees his teachers, kinsmen and friends ready to fight him.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।