শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা পারাযণ - ষষ্ঠোঽধ্য়ায়ঃ
Sri Krishna · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
ஓம் ஶ்ரீ பரமாத்மனே நம: அத² ஷஷ்டோ²த்⁴யாய: ஆத்மஸம்யமயோக³:
ஶ்ரீ ப⁴க³வானுவாச
அனாஶ்ரித: கர்மப²லம் கார்யம் கர்ம கரோதி ய: । ஸ ஸன்ன்யாஸீ ச யோகீ³ ச ந நிரக்³னிர்ன சாக்ரிய: ॥1
யம் ஸன்ன்யாஸமிதி ப்ராஹு: யோக³ம் தம் வித்³தி⁴ பாண்ட³வ । ந ஹ்யஸன்ன்யஸ்தஸங்கல்ப: யோகீ³ ப⁴வதி கஶ்சன ॥2॥
ஆருருக்ஷோர்முனேர்யோக³ம் கர்ம காரணமுச்யதே । யோகா³ரூட⁴ஸ்ய தஸ்யைவ ஶம: காரணமுச்யதே ॥3॥
யதா³ ஹி நேந்த்³ரியார்தே²ஷு ந கர்மஸ்வனுஷஜ்ஜதே । ஸர்வஸங்கல்பஸன்ன்யாஸீ யோகா³ரூட⁴ஸ்ததோ³ச்யதே ॥4॥
உத்³த⁴ரேதா³த்மனாத்மானம் நாத்மானமவஸாத³யேத் । ஆத்மைவ ஹ்யாத்மனோ ப³ந்து⁴: ஆத்மைவ ரிபுராத்மன: ॥5॥
ப³ந்து⁴ராத்மாத்மனஸ்தஸ்ய யேனாத்மைவாத்மனா ஜித: । அனாத்மனஸ்து ஶத்ருத்வே வர்தேதாத்மைவ ஶத்ருவத் ॥6॥
ஜிதாத்மன: ப்ரஶாந்தஸ்ய பரமாத்மா ஸமாஹித: । ஶீதோஷ்ணஸுக²து³:கே²ஷு ததா² மானாபமானயோ: ॥7॥
ஜ்ஞானவிஜ்ஞானத்ருப்தாத்மா கூடஸ்தோ² விஜிதேந்த்³ரிய: । யுக்த இத்யுச்யதே யோகீ³ ஸமலோஷ்டாஶ்மகாஞ்சன: ॥8॥
ஸுஹ்ருன்மித்ரார்யுதா³ஸீன மத்⁴யஸ்த²த்³வேஷ்யப³ந்து⁴ஷு । ஸாது⁴ஷ்வபி ச பாபேஷு ஸமபு³த்³தி⁴ர்விஶிஷ்யதே ॥9॥
யோகீ³ யுஞ்ஜீத ஸததம் ஆத்மானம் ரஹஸி ஸ்தி²த: । ஏகாகீ யதசித்தாத்மா நிராஶீரபரிக்³ரஹ: ॥1௦॥
ஶுசௌ தே³ஶே ப்ரதிஷ்டா²ப்ய ஸ்தி²ரமாஸனமாத்மன: । நாத்யுச்ச்²ரிதம் நாதினீசம் சைலாஜினகுஶோத்தரம் ॥11॥
தத்ரைகாக்³ரம் மன: க்ருத்வா யதசித்தேந்த்³ரியக்ரிய: । உபவிஶ்யாஸனே யுஞ்ஜ்யாத் யோக³மாத்மவிஶுத்³த⁴யே ॥12॥
ஸமம் காயஶிரோக்³ரீவம் தா⁴ரயன்னசலம் ஸ்தி²ர: । ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய நாஸிகாக்³ரம் ஸ்வம் தி³ஶஶ்சானவலோகயன் ॥13॥
ப்ரஶாந்தாத்மா விக³த பீ⁴: ப்³ரஹ்மசாரிவ்ரதே ஸ்தி²த: । மன: ஸம்யம்ய மச்சித்த: யுக்த ஆஸீத மத்பர: ॥14॥
யுஞ்ஜன்னேவம் ஸதா³த்மானம் யோகீ³ நியதமானஸ: । ஶாந்திம் நிர்வாணபரமாம் மத்ஸம்ஸ்தா²மதி⁴க³ச்ச²தி ॥15॥
நாத்யஶ்னதஸ்து யோகோ³ஸ்தி ந சைகாந்தமனஶ்னத: । ந சாதி ஸ்வப்னஶீலஸ்ய ஜாக்³ரதோ நைவ சார்ஜுன ॥16॥
யுக்தாஹாரவிஹாரஸ்ய யுக்தசேஷ்டஸ்ய கர்மஸு । யுக்தஸ்வப்னாவபோ³த⁴ஸ்ய யோகோ³ ப⁴வதி து³:க²ஹா ॥17॥
யதா³ வினியதம் சித்தம் ஆத்மன்யேவாவதிஷ்ட²தே । நிஸ்ஸ்ப்ருஹ: ஸர்வகாமேப்⁴ய: யுக்த இத்யுச்யதே ததா³ ॥18॥
யதா² தீ³போ நிவாதஸ்த²: நேங்க³தே ஸோபமா ஸ்ம்ருதா । யோகி³னோ யதசித்தஸ்ய யுஞ்ஜதோ யோக³மாத்மன: ॥19॥
யத்ரோபரமதே சித்தம் நிருத்³த⁴ம் யோக³ஸேவயா । யத்ர சைவாத்மனாத்மானம் பஶ்யன்னாத்மனி துஷ்யதி ॥2௦॥
ஸுக²மாத்யந்திகம் யத்தத் பு³த்³தி⁴க்³ராஹ்யமதீந்த்³ரியம் । வேத்தி யத்ர ந சைவாயம் ஸ்தி²தஶ்சலதி தத்த்வத: ॥21॥
யம் லப்³த்⁴வா சாபரம் லாப⁴ம் மன்யதே நாதி⁴கம் தத: । யஸ்மின் ஸ்தி²தோ ந து³:கே²ன கு³ருணாபி விசால்யதே ॥22॥
தம் வித்³யாத் து³:க²ஸம்யோக³ வியோக³ம் யோக³ஸஞ்ஜ்ஞிதம் । ஸ நிஶ்சயேன யோக்தவ்ய: யோகோ³னிர்விண்ணசேதஸா ॥23॥
ஸங்கல்பப்ரப⁴வான்காமான் த்யக்த்வா ஸர்வானஶேஷத: । மனஸைவேந்த்³ரியக்³ராமம் வினியம்ய ஸமந்தத: ॥24॥
ஶனை: ஶனைருபரமேத் பு³த்³த்⁴யா த்⁴ருதிக்³ருஹீதயா । ஆத்மஸம்ஸ்த²ம் மன: க்ருத்வா ந கிஞ்சித³பி சிந்தயேத் ॥25॥
யதோ யதோ நிஶ்சரதி மனஶ்சஞ்சலமஸ்தி²ரம் । ததஸ்ததோ நியம்யைதத் ஆத்மன்யேவ வஶம் நயேத் ॥26॥
ப்ரஶாந்தமனஸம் ஹ்யேனம் யோகி³னம் ஸுக²முத்தமம் । உபைதி ஶாந்தரஜஸம் ப்³ரஹ்மபூ⁴தமகல்மஷம் ॥27॥
யுஞ்ஜன்னேவம் ஸதா³த்மானம் யோகீ³ விக³தகல்மஷ: । ஸுகே²ன ப்³ரஹ்மஸம்ஸ்பர்ஶம் அத்யந்தம் ஸுக²மஶ்னுதே ॥28॥
ஸர்வபூ⁴தஸ்த²மாத்மானம் ஸர்வபூ⁴தானி சாத்மனி । ஈக்ஷதே யோக³யுக்தாத்மா ஸர்வத்ர ஸமத³ர்ஶன: ॥29॥
யோ மாம் பஶ்யதி ஸர்வத்ர ஸர்வம் ச மயி பஶ்யதி । தஸ்யாஹம் ந ப்ரணஶ்யாமி ஸ ச மே ந ப்ரணஶ்யதி ॥3௦॥
ஸர்வபூ⁴தஸ்தி²தம் யோ மாம் ப⁴ஜத்யேகத்வமாஸ்தி²த: । ஸர்வதா² வர்தமானோபி ஸ யோகீ³ மயி வர்ததே ॥31॥
ஆத்மௌபம்யேன ஸர்வத்ர ஸமம் பஶ்யதி யோர்ஜுன । ஸுக²ம் வா யதி³ வா து³:க²ம் ஸ யோகீ³ பரமோ மத: ॥32॥
அர்ஜுன உவாச
யோயம் யோக³ஸ்த்வயா ப்ரோக்த: ஸாம்யேன மது⁴ஸூத³ன । ஏதஸ்யாஹம் ந பஶ்யாமி சஞ்சலத்வாத்ஸ்தி²திம் ஸ்தி²ராம் ॥33
சஞ்சலம் ஹி மன: க்ருஷ்ண ப்ரமாதி² ப³லவத்³த்³ருட⁴ம் । தஸ்யாஹம் நிக்³ரஹம் மன்யே வாயோரிவ ஸுது³ஷ்கரம் ॥34॥
ஶ்ரீ ப⁴க³வானுவாச
அஸம்ஶயம் மஹாபா³ஹோ மனோ து³ர்னிக்³ரஹம் சலம் । அப்⁴யாஸேன து கௌந்தேய வைராக்³யேண ச க்³ருஹ்யதே ॥35
அஸம்யதாத்மனா யோக³: து³ஷ்ப்ராப இதி மே மதி: । வஶ்யாத்மனா து யததா ஶக்யோவாப்துமுபாயத: ॥36॥
அர்ஜுன உவாச
அயதி: ஶ்ரத்³த⁴யோபேத: யோகா³ச்சலிதமானஸ: । அப்ராப்ய யோக³ஸம்ஸித்³தி⁴ம் காம் க³திம் க்ருஷ்ண க³ச்ச²தி ॥37
கச்சின்னோப⁴யவிப்⁴ரஷ்ட: சி²ன்னாப்⁴ரமிவ நஶ்யதி । அப்ரதிஷ்டோ² மஹாபா³ஹோ விமூடோ⁴ ப்³ரஹ்மண: பதி² ॥38॥
ஏதன்மே ஸம்ஶயம் க்ருஷ்ண சே²த்துமர்ஹஸ்யஶேஷத: । த்வத³ன்ய: ஸம்ஶயஸ்யாஸ்ய சே²த்தா ந ஹ்யுபபத்³யதே ॥39॥
ஶ்ரீ ப⁴க³வானுவாச
பார்த² நைவேஹ நாமுத்ர வினாஶஸ்தஸ்ய வித்³யதே । ந ஹி கல்யாணக்ருத்கஶ்சித் து³ர்க³திம் தாத க³ச்ச²தி ॥4௦
ப்ராப்ய புண்யக்ருதாம் லோகான் உஷித்வா ஶாஶ்வதீ: ஸமா: । ஶுசீனாம் ஶ்ரீமதாம் கே³ஹே யோக³ப்⁴ரஷ்டோபி⁴ஜாயதே ॥41॥
அத²வா யோகி³னாமேவ குலே ப⁴வதி தீ⁴மதாம் । ஏதத்³தி⁴ து³ர்லப⁴தரம் லோகே ஜன்ம யதீ³த்³ருஶம் ॥42॥
தத்ர தம் பு³த்³தி⁴ஸம்யோக³ம் லப⁴தே பௌர்வதே³ஹிகம் । யததே ச ததோ பூ⁴ய: ஸம்ஸித்³தௌ⁴ குருனந்த³ன ॥43॥
பூர்வாப்⁴யாஸேன தேனைவ ஹ்ரியதே ஹ்யவஶோபி ஸ: । ஜிஜ்ஞாஸுரபி யோக³ஸ்ய ஶப்³த³ப்³ரஹ்மாதிவர்ததே ॥44॥
ப்ரயத்னாத்³யதமானஸ்து யோகீ³ ஸம்ஶுத்³த⁴கில்பி³ஷ: । அனேகஜன்மஸம்ஸித்³த⁴: ததோ யாதி பராம் க³திம் ॥45॥
தபஸ்விப்⁴யோதி⁴கோ யோகீ³ ஜ்ஞானிப்⁴யோபி மதோதி⁴க: । கர்மிப்⁴யஶ்சாதி⁴கோ யோகீ³ தஸ்மாத்³யோகீ³ ப⁴வார்ஜுன ॥46॥
யோகி³னாமபி ஸர்வேஷாம் மத்³க³தேனாந்தராத்மனா । ஶ்ரத்³தா⁴வான்ப⁴ஜதே யோ மாம் ஸ மே யுக்ததமோ மத: ॥47॥
॥ ஓம் தத்ஸதி³தி ஶ்ரீமத்³ப⁴க³வத்³கீ³தாஸு உபனிஷத்ஸு ப்³ரஹ்மவித்³யாயாம் யோக³ஶாஸ்த்ரே ஶ்ரீக்ருஷ்ணார்ஜுனஸம்வாதே³ ஆத்மஸம்யமயோகோ³ நாம ஷஷ்டோ²த்⁴யாய: ௦9
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা পারাযণ - ষষ্ঠোঽধ্য়ায়ঃ সম্পর্কে
This is the sixth chapter of the Bhagavad Gita, Atma Samyama Yoga (also called Dhyana Yoga), set out for parayana. Krishna says that one who does his duty without depending on its fruits is the true sannyasi and yogi; that one must lift oneself by oneself, for the self is one's own friend and one's own enemy. He describes meditation: a clean, steady seat, body, head and neck held straight, gaze fixed, the mind held like a lamp in a windless place. When Arjuna says the mind is restless as the wind, Krishna answers that it is controlled by practice and detachment, and that no one who does good ever comes to ruin.
উৎস: Mahabharata, Bhishma Parva (Bhagavad Gita, chapter 6)
কখন পাঠ করবেন: In daily Gita parayana, on Gita Jayanti and Ekadashi.
আপনি কি জানেন?
- Verse 5, "Uddhared atmanatmanam", "lift yourself by yourself", is one of the Gita's best-known teachings on self-reliance.
- Verse 35 names the two keys to mastering the mind: abhyasa (practice) and vairagya (detachment).
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
Who is one's friend and enemy, according to verse 5?
One's own self.
To what is the steady mind compared?
A lamp in a windless place.
How is the restless mind controlled?
By practice and detachment.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ