MuhurtaNow

দেবী মাহাত্ম্য়ং দুর্গা সপ্তশতি চতুর্থোঽধ্য়ায়ঃ

Devi · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

ശക്രാദിസ്തുതിര്നാമ ചതുര്ധോഽധ്യായഃ ॥

ധ്യാനം കാലാഭ്രാഭാം കടാക്ഷൈര് അരി കുല ഭയദാം മൌളി ബദ്ധേംദു രേഖാം ശംഖ-ചക്രം കൃപാണം ത്രിശിഖമപി കരൈ-രുദ്വഹംതീം ത്രിനേറ്ത്രമ് । സിംഹ സ്കംദാധിരൂഢാം ത്രിഭുവന-മഖിലം തേജസാ പൂരയംതീം ധ്യായേ-ദ്ദുര്ഗാം ജയാഖ്യാം ത്രിദശ-പരിവൃതാം സേവിതാം സിദ്ധി കാമൈഃ ॥

ഋഷിരുവാച

1

ശക്രാദയഃ സുരഗണാ നിഹതേഽതിവീര്യേ തസ്മിംദുരാത്മനി സുരാരിബലേ ച ദേവ്യാ । താം തുഷ്ടുവുഃ പ്രണതിനമ്രശിരോധരാംസാ വാഗ്ഭിഃ പ്രഹര്ഷപുലകോദ്ഗമചാരുദേഹാഃ ॥ 2 ॥

ദേവ്യാ യയാ തതമിദം ജഗദാത്മശക്ത്യാ നിഃശേഷദേവഗണശക്തിസമൂഹമൂര്ത്യാ । താമംബികാമഖിലദേവമഹര്ഷിപൂജ്യാം ഭക്ത്യാ നതാഃ സ്മ വിദധാതുശുഭാനി സാ നഃ ॥3॥

യസ്യാഃ പ്രഭാവമതുലം ഭഗവാനനംതോ ബ്രഹ്മാ ഹരശ്ച നഹി വക്തുമലം ബലം ച । സാ ചംഡികാഽഖില ജഗത്പരിപാലനായ നാശായ ചാശുഭഭയസ്യ മതിം കരോതു ॥4॥

യാ ശ്രീഃ സ്വയം സുകൃതിനാം ഭവനേഷ്വലക്ഷ്മീഃ പാപാത്മനാം കൃതധിയാം ഹൃദയേഷു ബുദ്ധിഃ । ശ്രദ്ഥാ സതാം കുലജനപ്രഭവസ്യ ലജ്ജാ താം ത്വാം നതാഃ സ്മ പരിപാലയ ദേവി വിശ്വമ് ॥5॥

കിം വര്ണയാമ തവരൂപ മചിംത്യമേതത് കിംചാതിവീര്യമസുരക്ഷയകാരി ഭൂരി । കിം ചാഹവേഷു ചരിതാനി തവാത്ഭുതാനി സർവേഷു ദേവ്യസുരദേവഗണാദികേഷു । ॥6॥

ഹേതുഃ സമസ്തജഗതാം ത്രിഗുണാപി ദോഷൈഃ ന ജ്ഞായസേ ഹരിഹരാദിഭിരവ്യപാരാ । സർവാശ്രയാഖിലമിദം ജഗദംശഭൂതം അവ്യാകൃതാ ഹി പരമാ പ്രകൃതിസ്ത്വമാദ്യാ ॥6॥

യസ്യാഃ സമസ്തസുരതാ സമുദീരണേന തൃപ്തിം പ്രയാതി സകലേഷു മഖേഷു ദേവി । സ്വാഹാസി വൈ പിതൃ ഗണസ്യ ച തൃപ്തി ഹേതു രുച്ചാര്യസേ ത്വമത ഏവ ജനൈഃ സ്വധാച ॥8॥

യാ മുക്തിഹേതുരവിചിംത്യ മഹാവ്രതാ ത്വം അഭ്യസ്യസേ സുനിയതേംദ്രിയതത്വസാരൈഃ । മോക്ഷാര്ഥിഭിര്മുനിഭിരസ്തസമസ്തദോഷൈ ർവിദ്യാഽസി സാ ഭഗവതീ പരമാ ഹി ദേവി ॥9॥

ശബ്ദാത്മികാ സുവിമലര്ഗ്യജുഷാം നിധാനം മുദ്ഗീഥരമ്യപദപാഠവതാം ച സാമ്നാമ് । ദേവീ ത്രയീ ഭഗവതീ ഭവഭാവനായ വാര്താസി സർവ ജഗതാം പരമാര്തിഹംത്രീ ॥10॥

മേധാസി ദേവി വിദിതാഖിലശാസ്ത്രസാരാ ദുര്ഗാഽസി ദുര്ഗഭവസാഗരസനൌരസംഗാ । ശ്രീഃ കൈട ഭാരിഹൃദയൈകകൃതാധിവാസാ ഗൌരീ ത്വമേവ ശശിമൌളികൃത പ്രതിഷ്ഠാ ॥11॥

ഈഷത്സഹാസമമലം പരിപൂര്ണ ചംദ്ര ബിംബാനുകാരി കനകോത്തമകാംതികാംതമ് । അത്യദ്ഭുതം പ്രഹൃതമാത്തരുഷാ തഥാപി വക്ത്രം വിലോക്യ സഹസാ മഹിഷാസുരേണ ॥12॥

ദൃഷ്ട്വാതു ദേവി കുപിതം ഭ്രുകുടീകരാള മുദ്യച്ഛശാംകസദൃശച്ഛവി യന്ന സദ്യഃ । പ്രാണാന് മുമോച മഹിഷസ്തദതീവ ചിത്രം കൈര്ജീവ്യതേ ഹി കുപിതാംതകദര്ശനേന । ॥13॥

ദേവിപ്രസീദ പരമാ ഭവതീ ഭവായ സദ്യോ വിനാശയസി കോപവതീ കുലാനി । വിജ്ഞാതമേതദധുനൈവ യദസ്തമേതത് ന്നീതം ബലം സുവിപുലം മഹിഷാസുരസ്യ ॥14॥

തേ സമ്മതാ ജനപദേഷു ധനാനി തേഷാം തേഷാം യശാംസി ന ച സീദതി ധര്മവര്ഗഃ । ധന്യാസ്തഏവ നിഭൃതാത്മജഭൃത്യദാരാ യേഷാം സദാഭ്യുദയദാ ഭവതീ പ്രസന്നാ॥15॥

ധര്മ്യാണി ദേവി സകലാനി സദൈവ കര്മാനി ണ്യത്യാദൃതഃ പ്രതിദിനം സുകൃതീ കരോതി । സ്വര്ഗം പ്രയാതി ച തതോ ഭവതീ പ്രസാദാ ല്ലോകത്രയേഽപി ഫലദാ നനു ദേവി തേന ॥16॥

ദുര്ഗേ സ്മൃതാ ഹരസി ഭീതി മശേശ ജംതോഃ സ്വസ്ഥൈഃ സ്മൃതാ മതിമതീവ ശുഭാം ദദാസി । ദാരിദ്ര്യദുഃഖഭയഹാരിണി കാ ത്വദന്യാ സർവോപകാരകരണായ സദാര്ദ്രചിത്താ ॥17॥

ഏഭിര്ഹതൈര്ജഗദുപൈതി സുഖം തഥൈതേ കുർവംതു നാമ നരകായ ചിരായ പാപമ് । സംഗ്രാമമൃത്യുമധിഗമ്യ ദിവംപ്രയാംതു മത്വേതി നൂനമഹിതാന്വിനിഹംസി ദേവി ॥18॥

ദൃഷ്ട്വൈവ കിം ന ഭവതീ പ്രകരോതി ഭസ്മ സർവാസുരാനരിഷു യത്പ്രഹിണോഷി ശസ്ത്രമ് । ലോകാന്പ്രയാംതു രിപവോഽപി ഹി ശസ്ത്രപൂതാ ഇത്ഥം മതിര്ഭവതി തേഷ്വഹി തേഽഷുസാധ്വീ ॥19॥

ഖഡ്ഗ പ്രഭാനികരവിസ്ഫുരണൈസ്തധോഗ്രൈഃ ശൂലാഗ്രകാംതിനിവഹേന ദൃശോഽസുരാണാമ് । യന്നാഗതാ വിലയമംശുമദിംദുഖംഡ യോഗ്യാനനം തവ വിലോക യതാം തദേതത് ॥20॥

ദുർവൃത്ത വൃത്ത ശമനം തവ ദേവി ശീലം രൂപം തഥൈതദവിചിംത്യമതുല്യമന്യൈഃ । വീര്യം ച ഹംതൃ ഹൃതദേവപരാക്രമാണാം വൈരിഷ്വപി പ്രകടിതൈവ ദയാ ത്വയേത്ഥമ് ॥21॥

കേനോപമാ ഭവതു തേഽസ്യ പരാക്രമസ്യ രൂപം ച ശതൃഭയ കാര്യതിഹാരി കുത്ര । ചിത്തേകൃപാ സമരനിഷ്ടുരതാ ച ദൃഷ്ടാ ത്വയ്യേവ ദേവി വരദേ ഭുവനത്രയേഽപി ॥22॥

ത്രൈലോക്യമേതദഖിലം രിപുനാശനേന ത്രാതം ത്വയാ സമരമൂര്ധനി തേഽപി ഹത്വാ । നീതാ ദിവം രിപുഗണാ ഭയമപ്യപാസ്തം അസ്മാകമുന്മദസുരാരിഭവം നമസ്തേ ॥23॥

ശൂലേന പാഹി നോ ദേവി പാഹി ഖഡ്ഗേന ചാംഭികേ । ഘംടാസ്വനേന നഃ പാഹി ചാപജ്യാനിസ്വനേന ച ॥24॥

പ്രാച്യാം രക്ഷ പ്രതീച്യാം ച ചംഡികേ രക്ഷ ദക്ഷിണേ । ഭ്രാമണേനാത്മശൂലസ്യ ഉത്തരസ്യാം തഥേശ്വരീ॥25॥

സൌമ്യാനി യാനി രൂപാണി ത്രൈലോക്യേ വിചരംതിതേ । യാനി ചാത്യംത ഘോരാണി തൈരക്ഷാസ്മാംസ്തഥാഭുവമ് ॥26॥

ഖഡ്ഗശൂലഗദാദീനി യാനി ചാസ്ത്രാണി തേഽംബികേ । കരപല്ലവസംഗീനി തൈരസ്മാന്രക്ഷ സർവതഃ ॥27॥

ഋഷിരുവാച

28

ഏവം സ്തുതാ സുരൈര്ദിവ്യൈഃ കുസുമൈര്നംദനോദ്ഭവൈഃ । അര്ചിതാ ജഗതാം ധാത്രീ തഥാ ഗംധാനു ലേപനൈഃ ॥29॥

ഭക്ത്യാ സമസ്തൈസ്രി ശൈര്ദിവ്യൈര്ധൂപൈഃ സുധൂപിതാ । പ്രാഹ പ്രസാദസുമുഖീ സമസ്താന് പ്രണതാന് സുരാന്। ॥30॥

ദേവ്യുവാച

31

വ്രിയതാം ത്രിദശാഃ സർവേ യദസ്മത്തോഽഭിവാംഛിതമ് ॥32॥

ദേവാ ഊചു ॥33॥

ഭഗവത്യാ കൃതം സർവം ന കിംചിദവശിഷ്യതേ । യദയം നിഹതഃ ശത്രു രസ്മാകം മഹിഷാസുരഃ ॥34॥

യദിചാപി വരോ ദേയ സ്ത്വയാഽസ്മാകം മഹേശ്വരി । സംസ്മൃതാ സംസ്മൃതാ ത്വം നോ ഹിം സേഥാഃപരമാപദഃ॥35॥

യശ്ച മര്ത്യഃ സ്തവൈരേഭിസ്ത്വാം സ്തോഷ്യത്യമലാനനേ । തസ്യ വിത്തര്ദ്ധിവിഭവൈര്ധനദാരാദി സംപദാമ് ॥36॥

വൃദ്ദയേഽ സ്മത്പ്രസന്നാ ത്വം ഭവേഥാഃ സർവദാംഭികേ ॥37॥

ഋഷിരുവാച

38

ഇതി പ്രസാദിതാ ദേവൈര്ജഗതോഽര്ഥേ തഥാത്മനഃ । തഥേത്യുക്ത്വാ ഭദ്രകാളീ ബഭൂവാംതര്ഹിതാ നൃപ ॥39॥

ഇത്യേതത്കഥിതം ഭൂപ സംഭൂതാ സാ യഥാപുരാ । ദേവീ ദേവശരീരേഭ്യോ ജഗത്പ്രയഹിതൈഷിണീ ॥40॥

പുനശ്ച ഗൌരീ ദേഹാത്സാ സമുദ്ഭൂതാ യഥാഭവത് । വധായ ദുഷ്ട ദൈത്യാനാം തഥാ ശുംഭനിശുംഭയോഃ ॥41॥

രക്ഷണായ ച ലോകാനാം ദേവാനാമുപകാരിണീ । തച്ഛൃ ണുഷ്വ മയാഖ്യാതം യഥാവത്കഥയാമിതേ ഹ്രീം ഓം ॥42॥

॥ ജയ ജയ ശ്രീ മാര്കംഡേയ പുരാണേ സാവര്നികേ മന്വംതരേ ദേവി മഹത്മ്യേ ശക്രാദിസ്തുതിര്നാമ ചതുര്ധോഽധ്യായഃ സമാപ്തമ് ॥

ആഹുതി ഹ്രീം ജയംതീ സാംഗായൈ സായുധായൈ സശക്തികായൈ സപരിവാരായൈ സവാഹനായൈ ശ്രീ മഹാലക്ഷ്മ്യൈ ലക്ഷ്മീ ബീജാദിഷ്ടായൈ മഹാഹുതിം സമര്പയാമി നമഃ സ്വാഹാ ॥

দেবী মাহাত্ম্য়ং দুর্গা সপ্তশতি চতুর্থোঽধ্য়ায়ঃ সম্পর্কে

The fourth chapter of the Devi Mahatmyam, "the praise by Indra and the gods" (Shakradi Stuti), follows the slaying of Mahishasura. The gods, led by Indra, bow to the Goddess with bodies thrilled with joy and sing a great hymn: she is the good fortune in the homes of the virtuous and misfortune in the homes of the wicked, the intelligence of the wise, the faith of the good and the modesty of the noble; they ask her to protect them with her spear, sword, bell and bow in every direction. Pleased, she grants that she will come whenever they remember her in distress.

উৎস: Markandeya Purana (Devi Mahatmyam)

কখন পাঠ করবেন: During Navaratri, on Ashtami and Navami, and in Chandi parayana.

আপনি কি জানেন?

  • Its verse "Ya shrih svayam sukritinam bhavaneshv alakshmih" is one of the best-known verses of the Devi Mahatmyam.
  • The verses "Shulena pahi no devi" asking for protection with her weapons are often recited as a short protective prayer.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

Who praises the Goddess in chapter 4?

Indra and the gods, after the slaying of Mahishasura.

What boon does she grant?

That she will come whenever they remember her in distress.

What is this chapter called?

Shakradi Stuti, the praise by Indra and the gods.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।