MuhurtaNow

গীতগোবিংদং দ্বিতীয়ঃ সর্গঃ - অক্লেশ কেশবঃ

Sri Krishna · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

॥ ദ്വിതീയഃ സര്ഗഃ ॥ ॥ അക്ലേശകേശവഃ ॥

വിഹരതി വനേ രാധാ സാധാരണപ്രണയേ ഹരൌ വിഗലിതനിജോത്കര്ഷാദീര്ഷ്യാവശേന ഗതാന്യതഃ । ക്വചിദപി ലതാകുംജേ ഗുംജന്മധുവ്രതമംഡലീ-മുഖരശിഖരേ ലീനാ ദീനാപ്യുവാച രഹഃ സഖീമ് ॥ 14 ॥

॥ ഗീതം 5 ॥

സംചരദധരസുധാമധുരധ്വനിമുഖരിതമോഹനവംശമ് । ചലിതദൃഗംചലചംചലമൌലികപോലവിലോലവതംസമ് ॥ രാസേ ഹരിമിഹ വിഹിതവിലാസം സ്മരതി മനോ മമ കൃതപരിഹാസമ് ॥ 1 ॥

ചംദ്രകചാരുമയൂരശിഖംഡകമംഡലവലയിതകേശമ് । പ്രചുരപുരംദരധനുരനുരംജിതമേദുരമുദിരസുവേശമ് ॥ 2 ॥

ഗോപകദംബനിതംബവതീമുഖചുംബനലംഭിതലോഭമ് । ബംധുജീവമധുരാധരപല്ലവമുല്ലസിതസ്മിതശോഭമ് ॥ 3 ॥

വിപുലപുലകഭുജപല്ലവവലയിതവല്ലവയുവതിസഹസ്രമ് । കരചരണോരസി മണിഗണഭൂഷണകിരണവിഭിന്നതമിസ്രമ് ॥ 4 ॥

ജലദപടലവലദിംദുവിനംദകചംദനതിലകലലാടമ് । പീനപയോധരപരിസരമര്ദനനിര്ദയഹൃദയകവാടമ് ॥ 5 ॥

മണിമയമകരമനോഹരകുംഡലമംഡിതഗംഡമുദാരമ് । പീതവസനമനുഗതമുനിമനുജസുരാസുരവരപരിവാരമ് ॥ 6 ॥

വിശദകദംബതലേ മിലിതം കലികലുഷഭയം ശമയംതമ് । മാമപി കിമപി തരംഗദനംഗദൃശാ മനസാ രമയംതമ് ॥ 7 ॥

ശ്രീജയദേവഭണിതമതിസുംദരമോഹനമധുരിപുരൂപമ് । ഹരിചരണസ്മരണം പ്രതി സംപ്രതി പുണ്യവതാമനുരൂപമ് ॥ 8 ॥

ഗണയതി ഗുണഗ്രാമം ഭാമം ഭ്രമാദപി നേഹതേ വഹതി ച പരിതോഷം ദോഷം വിമുംചതി ദൂരതഃ । യുവതിഷു വലസ്തൃഷ്ണേ കൃഷ്ണേ വിഹാരിണി മാം വിനാ പുനരപി മനോ വാമം കാമം കരോതി കരോമി കിമ് ॥ 15 ॥

॥ ഗീതം 6 ॥

നിഭൃതനികുംജഗൃഹം ഗതയാ നിശി രഹസി നിലീയ വസംതമ് । ചകിതവിലോകിതസകലദിശാ രതിരഭസരസേന ഹസംതമ് ॥ സഖി ഹേ കേശിമഥനമുദാരം രമയ മയാ സഹ മദനമനോരഥഭാവിതയാ സവികാരമ് ॥ 1 ॥

പ്രഥമസമാഗമലജ്ജിതയാ പടുചാടുശതൈരനുകൂലമ് । മൃദുമധുരസ്മിതഭാഷിതയാ ശിഥിലീകൃതജഘനദുകൂലമ് ॥ 2 ॥

കിസലയശയനനിവേശിതയാ ചിരമുരസി മമൈവ ശയാനമ് । കൃതപരിരംഭണചുംബനയാ പരിരഭ്യ കൃതാധരപാനമ് ॥ 3 ॥

അലസനിമീലിതലോചനയാ പുലകാവലിലലിതകപോലമ് । ശ്രമജലസകലകലേവരയാ വരമദനമദാദതിലോലമ് ॥ 4 ॥

കോകിലകലരവകൂജിതയാ ജിതമനസിജതംത്രവിചാരമ് । ശ്ലഥകുസുമാകുലകുംതലയാ നഖലിഖിതഘനസ്തനഭാരമ് ॥ 5 ॥

ചരണരണിതമനിനൂപുരയാ പരിപൂരിതസുരതവിതാനമ് । മുഖരവിശൃംഖലമേഖലയാ സകചഗ്രഹചുംബനദാനമ് ॥ 6 ॥

രതിസുഖസമയരസാലസയാ ദരമുകുലിതനയനസരോജമ് । നിഃസഹനിപതിതതനുലതയാ മധുസൂദനമുദിതമനോജമ് ॥ 7 ॥

ശ്രീജയദേവഭണിതമിദമതിശയമധുരിപുനിധുവനശീലമ് । സുഖമുത്കംഠിതഗോപവധൂകഥിതം വിതനോതു സലീലമ് ॥ 8 ॥

ഹസ്തസ്രസ്തവിലാസവംശമനൃജുഭ്രൂവല്ലിമദ്ബല്ലവീ-വൃംദോത്സാരിദൃഗംതവീക്ഷിതമതിസ്വേദാര്ദ്രഗംഡസ്ഥലമ് । മാമുദ്വീക്ഷ്യ വിലക്ഷിതം സ്മിതസുധാമുഗ്ധാനനം കാനനേ ഗോവിംദം വ്രജസുംദരീഗണവൃതം പശ്യാമി ഹൃഷ്യാമി ച ॥ 16 ॥

ദുരാലോകസ്തോകസ്തബകനവകാശോകലതികാ-വികാസഃ കാസാരോപവനപവനോഽപി വ്യഥയതി । അപി ഭ്രാമ്യദ്ഭൃംഗീരണിതരമണീയാ ന മുകുല-പ്രസൂതിശ്ചൂതാനാം സഖി ശിഖരിണീയം സുഖയതി ॥ 17 ॥

॥ ഇതി ഗീതഗോവിംദേ അക്ലേശകേശവോ നാമ ദ്വിതീയഃ സര്ഗഃ ॥

গীতগোবিংদং দ্বিতীয়ঃ সর্গঃ - অক্লেশ কেশবঃ সম্পর্কে

The second canto of Jayadeva's Gita Govinda, "Aklesha Keshava", Krishna untroubled, shows Radha's jealousy and longing. Seeing Krishna sharing his love freely with all the gopis, Radha, hurt and jealous, goes away to a bower of creepers; there, with her friend, she remembers every detail of Krishna, his flute, his smile, his play in the Rasa dance, and longs for him despite her pain.

রচয়িতা: Jayadeva (12th century)

কখন পাঠ করবেন: In Odissi and other dance, in bhajans and concerts, and in the Gita Govinda seva at Puri.

আপনি কি জানেন?

  • Its songs include Radha's memory of Krishna with the refrain "smarati mano mama", my mind remembers him.
  • Jayadeva (12th century) composed the Gita Govinda in Sanskrit, and its songs are still sung daily before Lord Jagannath at Puri.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

What does "Aklesha Keshava" mean?

"Krishna untroubled", while Radha suffers.

Why does Radha go away?

She is hurt seeing Krishna share his love with all the gopis.

What does she do in the bower?

Remembers every detail of Krishna and longs for him.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।