MuhurtaNow

প্রশ্নোপনিষদ্ - প্রথমঃ প্রশ্নঃ

Vedic · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

പ്രഥമഃ പ്രശ്നഃ

ഓം നമഃ പരമാത്മനേ । ഹരിഃ ഓമ് ॥

സുകേശാ ച ഭാരദ്വാജഃ ശൈബ്യശ്ച സത്യകാമഃ സൌര്യായണീ ച ഗാര്ഗ്യഃ കൌസല്യശ്ചാശ്വലായനോ ഭാര്ഗവോ വൈദര്ഭിഃ കബംധീ കാത്യായനസ്തേ ഹൈതേ ബ്രഹ്മപരാ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠാഃ പരം ബ്രഹ്മാന്വേഷമാണാഃ ഏഷ ഹ വൈ തത്സർവം-വഁക്ഷ്യതീതി തേ ഹ സമിത്പാണയോ ഭഗവംതം പിപ്പലാദമുപസന്നാഃ ॥1॥

താന് ഹ സ ഋഷിരുവാച

ഭൂയ ഏവ തപസാ ബ്രഹ്മചര്യേണ ശ്രദ്ധയാ സംവഁത്സരം സംവഁത്സ്യഥ യഥാകാമം പ്രശ്നാന് പൃച്ഛത യദി വിജ്ഞാസ്യാമഃ സർവം ഹ വോ വക്ഷാമ ഇതി ॥2

അഥ കബംധീ കാത്യായന ഉപേത്യ പപ്രച്ഛ ഭഗവന് കുതോ ഹ വാ ഇമാഃ പ്രജാഃ പ്രജായംത ഇതി ॥3॥

തസ്മൈ സ ഹോവാച- പ്രജാകാമോ വൈ പ്രജാപതിഃ സ തപോഽതപ്യത സ തപസ്തപ്ത്വാ സ മിഥുനമുത്പാദയതേ। രയിം ച പ്രാണംചേതി ഏതൌ മേ ബഹുധാ പ്രജാഃ കരിഷ്യത ഇതി ॥4॥

ആദിത്യോ ഹ വൈ പ്രാണോ രയിരേവ ചംദ്രമാഃ രയിർവാ ഏതത് സർവം-യഁന്മൂര്തം ചാമൂര്തം ച തസ്മാന്മൂര്തിരേവ രയിഃ ॥5॥

അഥാദിത്യ ഉദയന് യത് പ്രാചീം ദിശം പ്രവിശതി തേന പ്രാച്യാന് പ്രാണാന് രശ്മിഷു സന്നിധത്തേ। യദ്ദക്ഷിണാം-യഁത് പ്രതീചീം-യഁദുദീചീം-യഁദധോ യദൂര്ധ്വം-യഁദംതരാ ദിശോ യത്സർവം പ്രകാശയതി തേന സർവാന് പ്രാണാന് രശ്മിഷു സന്നിധത്തേ ॥6॥

സ ഏഷ വൈശ്വാനരോ വിശ്വരുപഃ പ്രാണോഽഗ്നിരുദയതേ। തദേതദ് ഋചാഽഭ്യുക്തമ് ॥7॥

വിശ്വരൂപം ഹരിണം ജാതവേദസം പരായണം ജ്യോതിരേകം തപംതമ്। സഹസ്രരശ്മിഃ ശതധാ വര്തമാനഃ പ്രാണഃ പ്രജാനാമുദയത്യേഷ സൂര്യഃ ॥8॥

സംവഁത്സരോ വൈ പ്രജാപതിഃ സ്തസ്യായനേ ദക്ഷിണംചോത്തരം ച। തദ്യേ ഹ വൈ തദിഷ്ടാപൂര്തേ കൃതമിത്യുപാസതേ തേ ചാംദ്രമസമേവ ലോകമഭിജയംതേ ത ഏവ പുനരാവര്തംതേ। തസ്മാദേത ഋഷയഃ പ്രജാകാമാ ദക്ഷിണം പ്രതിപദ്യംതേ। ഏഷ ഹ വൈ രയിര്യഃ പിതൃയാണഃ ॥9॥

അഥോത്തരേണ തപസാ ബ്രഹ്മചര്യേണ ശ്രദ്ധയാ വിദ്യയാത്മാനമന്വിഷ്യാദിത്യമഭിജയംതേ। ഏതദ്വൈ പ്രാണാനാമായതനമേതദമൃതമഭയമേതത് പരായണമേതസ്മാന്ന പുനരാവര്തംത ഇത്യേഷ നിരോധഃ। തദേഷ ശ്ലോകഃ ॥10॥

പംചപാദം പിതരം ദ്വാദശാകൃതിം ദിവ ആഹുഃ പരേ അര്ധേ പുരീഷിണമ്। അഥേമേ അന്യ ഉ പരേ വിചക്ഷണം സപ്തചക്രേ ഷഡര ആഹുരര്പിതമിതി ॥11॥

മാസോ വൈ പ്രജാപതിസ്തസ്യ കൃഷ്ണപക്ശ ഏവ രയിഃ ശുക്ലഃ പ്രണസ്തസ്മാദേത ഋഷയഃ ശുക്ല ഇഷ്ടം കുർവംതീതര ഇതരസ്മിന്ന് ॥12॥

അഹോരാത്രോ വൈ പ്രജാപതിസ്തസ്യാഹരേവ പ്രാണോ രാത്രിരേവ രയിഃ। പ്രാണം-വാഁ ഏതേ പ്രസ്കംദംതി യേ ദിവാ രത്യാ സംയുഁജ്യംതേ ബ്രഹ്മചര്യമേവ തദ്യദ്രാത്രൌ രത്യാ സംയുഁജ്യംതേ ॥13॥

അന്നം-വൈഁ പ്രജാപതിസ്തതോ ഹ വൈ തദ്രേതസ്തസ്മാദിമാഃ പ്രജാഃ പ്രജായംത ഇതി ॥14॥

തദ്യേ ഹ വൈ തത്പ്രജാപതിവ്രതം ചരംതി തേ മിഥുനമുത്പാദയംതേ। തേഷാമേവൈഷ ബ്രഹ്മലോകോ യേഷാം തപോ ബ്രഹ്മചര്യം-യേഁഷു സത്യം പ്രതിഷ്ഠിതമ് ॥15॥

തേഷാമസൌ വിരജോ ബ്രഹ്മലോകോ ന യേഷു ജിഹ്മമനൃതം ന മായാ ചേതി ॥16॥

প্রশ্নোপনিষদ্ - প্রথমঃ প্রশ্নঃ সম্পর্কে

This is the first question of the Prashna Upanishad, of the Atharva Veda. Six seekers of Brahman come to the sage Pippalada, who asks them first to live with him for a year in austerity, celibacy and faith. Then Kabandhi Katyayana asks: "From where are these creatures born?" Pippalada answers that Prajapati, desiring offspring, created a pair, rayi (matter) and prana (life), and explains them as the moon and the sun, the dark and bright fortnights, night and day, and the southern and northern paths. It ends by saying that the pure world of Brahman belongs to those in whom there is no crookedness, falsehood or deceit.

উৎস: Atharva Veda, Prashna Upanishad 1

কখন পাঠ করবেন: In Upanishad study and Vedic chanting.

আপনি কি জানেন?

  • The Prashna Upanishad is named for its six questions (prashnas), each asked by one of the six seekers.
  • Pippalada's demand for a year of discipline before teaching shows the value placed on preparation for knowledge.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

Who asks the first question?

Kabandhi Katyayana.

What pair did Prajapati create?

Rayi (matter) and prana (life).

To whom does the world of Brahman belong?

To those without crookedness, falsehood or deceit.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।