শ্রী দুর্গা সহস্র নাম স্তোত্রম্
Devi · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
॥ അഥ ശ്രീ ദുര്ഗാ സഹസ്രനാമസ്തോത്രമ് ॥
നാരദ ഉവാച
കുമാര ഗുണഗംഭീര ദേവസേനാപതേ പ്രഭോ । സർവാഭീഷ്ടപ്രദം പുംസാം സർവപാപപ്രണാശനമ് ॥ 1
ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതരം സ്തോത്രം ഭക്തിവര്ധകമംജസാ । മംഗലം ഗ്രഹപീഡാദിശാംതിദം വക്തുമര്ഹസി ॥ 2॥
സ്കംദ ഉവാച
ശൃണു നാരദ ദേവര്ഷേ ലോകാനുഗ്രഹകാമ്യയാ । യത്പൃച്ഛസി പരം പുണ്യം തത്തേ വക്ഷ്യാമി കൌതുകാത് ॥ 3
മാതാ മേ ലോകജനനീ ഹിമവന്നഗസത്തമാത് । മേനായാം ബ്രഹ്മവാദിന്യാം പ്രാദുര്ഭൂതാ ഹരപ്രിയാ ॥ 4॥
മഹതാ തപസാഽഽരാധ്യ ശംകരം ലോകശംകരമ് । സ്വമേവ വല്ലഭം ഭേജേ കലേവ ഹി കലാനിധിമ് ॥ 5॥
നഗാനാമധിരാജസ്തു ഹിമവാന് വിരഹാതുരഃ । സ്വസുതായാഃ പരിക്ഷീണേ വസിഷ്ഠേന പ്രബോധിതഃ ॥ 6॥
ത്രിലോകജനനീ സേയം പ്രസന്നാ ത്വയി പുണ്യതഃ । പ്രാദുര്ഭൂതാ സുതാത്വേന തദ്വിയോഗം ശുഭം ത്യജ ॥ 7॥
ബഹുരൂപാ ച ദുര്ഗേയം ബഹുനാമ്നീ സനാതനീ । സനാതനസ്യ ജായാ സാ പുത്രീമോഹം ത്യജാധുനാ ॥ 8॥
ഇതി പ്രബോധിതഃ ശൈലഃ താം തുഷ്ടാവ പരാം ശിവാമ് । തദാ പ്രസന്നാ സാ ദുര്ഗാ പിതരം പ്രാഹ നംദിനീ ॥ 9॥
മത്പ്രസാദാത്പരം സ്തോത്രം ഹൃദയേ പ്രതിഭാസതാമ് । തേന നാമ്നാം സഹസ്രേണ പൂജയന് കാമമാപ്നുഹി ॥ 10॥
ഇത്യുക്ത്വാംതര്ഹിതായാം തു ഹൃദയേ സ്ഫുരിതം തദാ । നാമ്നാം സഹസ്രം ദുര്ഗായാഃ പൃച്ഛതേ മേ യദുക്തവാന് ॥ 11॥
മംഗലാനാം മംഗലം തദ് ദുര്ഗാനാമ സഹസ്രകമ് । സർവാഭീഷ്ടപ്രദാം പുംസാം ബ്രവീമ്യഖിലകാമദമ് ॥ 12॥
ദുര്ഗാദേവീ സമാഖ്യാതാ ഹിമവാനൃഷിരുച്യതേ । ഛംദോനുഷ്ടുപ് ജപോ ദേവ്യാഃ പ്രീതയേ ക്രിയതേ സദാ ॥ 13॥
അസ്യ ശ്രീദുര്ഗാസ്തോത്രമഹാമംത്രസ്യ । ഹിമവാന് ഋഷിഃ । അനുഷ്ടുപ് ഛംദഃ । ദുര്ഗാഭഗവതീ ദേവതാ । ശ്രീദുര്ഗാപ്രസാദസിദ്ധ്യര്ഥേ ജപേ വിനിയോഗഃ । ।
ശ്രീഭഗവത്യൈ ദുര്ഗായൈ നമഃ ।
ദേവീധ്യാനമ് ഓം ഹ്രീം കാലാഭ്രാഭാം കടാക്ഷൈരരികുലഭയദാം മൌലിബദ്ധേംദുരേഖാം ശംഖം ചക്രം കൃപാണം ത്രിശിഖമപി കരൈരുദ്വഹംതീം ത്രിനേത്രാമ് । സിംഹസ്കംധാധിരൂഢാം ത്രിഭുവനമഖിലം തേജസാ പൂരയംതീം ധ്യായേദ് ദുര്ഗാം ജയാഖ്യാം ത്രിദശപരിവൃതാം സേവിതാം സിദ്ധികാമൈഃ ॥
ശ്രീ ജയദുര്ഗായൈ നമഃ ।
ഓം ശിവാഥോമാ രമാ ശക്തിരനംതാ നിഷ്കലാഽമലാ । ശാംതാ മാഹേശ്വരീ നിത്യാ ശാശ്വതാ പരമാ ക്ഷമാ ॥ 1॥
അചിംത്യാ കേവലാനംതാ ശിവാത്മാ പരമാത്മികാ । അനാദിരവ്യയാ ശുദ്ധാ സർവജ്ഞാ സർവഗാഽചലാ ॥ 2॥
ഏകാനേകവിഭാഗസ്ഥാ മായാതീതാ സുനിര്മലാ । മഹാമാഹേശ്വരീ സത്യാ മഹാദേവീ നിരംജനാ ॥ 3॥
കാഷ്ഠാ സർവാംതരസ്ഥാഽപി ചിച്ഛക്തിശ്ചാത്രിലാലിതാ । സർവാ സർവാത്മികാ വിശ്വാ ജ്യോതീരൂപാക്ഷരാമൃതാ ॥ 4॥
ശാംതാ പ്രതിഷ്ഠാ സർവേശാ നിവൃത്തിരമൃതപ്രദാ । വ്യോമമൂര്തിർവ്യോമസംസ്ഥാ വ്യോമധാരാഽച്യുതാഽതുലാ ॥ 5॥
അനാദിനിധനാഽമോഘാ കാരണാത്മകലാകുലാ । ഋതുപ്രഥമജാഽനാഭിരമൃതാത്മസമാശ്രയാ ॥ 6॥
പ്രാണേശ്വരപ്രിയാ നമ്യാ മഹാമഹിഷഘാതിനീ । പ്രാണേശ്വരീ പ്രാണരൂപാ പ്രധാനപുരുഷേശ്വരീ ॥ 7॥
സർവശക്തികലാഽകാമാ മഹിഷേഷ്ടവിനാശിനീ । സർവകാര്യനിയംത്രീ ച സർവഭൂതേശ്വരേശ്വരീ ॥ 8॥
അംഗദാദിധരാ ചൈവ തഥാ മുകുടധാരിണീ । സനാതനീ മഹാനംദാഽഽകാശയോനിസ്തഥേച്യതേ ॥ 9॥
ചിത്പ്രകാശസ്വരൂപാ ച മഹായോഗേശ്വരേശ്വരീ । മഹാമായാ സദുഷ്പാരാ മൂലപ്രകൃതിരീശികാ ॥ 10॥
സംസാരയോനിഃ സകലാ സർവശക്തിസമുദ്ഭവാ । സംസാരപാരാ ദുർവാരാ ദുര്നിരീക്ഷാ ദുരാസദാ ॥ 11॥
പ്രാണശക്തിശ്ച സേവ്യാ ച യോഗിനീ പരമാകലാ । മഹാവിഭൂതിര്ദുര്ദര്ശാ മൂലപ്രകൃതിസംഭവാ ॥ 12॥
അനാദ്യനംതവിഭവാ പരാര്ഥാ പുരുഷാരണിഃ । സര്ഗസ്ഥിത്യംതകൃച്ചൈവ സുദുർവാച്യാ ദുരത്യയാ ॥ 13॥
ശബ്ദഗമ്യാ ശബ്ദമായാ ശബ്ദാഖ്യാനംദവിഗ്രഹാ । പ്രധാനപുരുഷാതീതാ പ്രധാനപുരുഷാത്മികാ ॥ 14॥
പുരാണീ ചിന്മയാ പുംസാമിഷ്ടദാ പുഷ്ടിരൂപിണീ । പൂതാംതരസ്ഥാ കൂടസ്ഥാ മഹാപുരുഷസംജ്ഞിതാ ॥ 15॥
ജന്മമൃത്യുജരാതീതാ സർവശക്തിസ്വരൂപിണീ । വാംഛാപ്രദാഽനവച്ഛിന്നപ്രധാനാനുപ്രവേശിനീ ॥ 16॥
ക്ഷേത്രജ്ഞാഽചിംത്യശക്തിസ്തു പ്രോച്യതേഽവ്യക്തലക്ഷണാ । മലാപവര്ജിതാഽഽനാദിമായാ ത്രിതയതത്ത്വികാ ॥ 17॥
പ്രീതിശ്ച പ്രകൃതിശ്ചൈവ ഗുഹാവാസാ തഥോച്യതേ । മഹാമായാ നഗോത്പന്നാ താമസീ ച ധ്രുവാ തഥാ ॥ 18॥
വ്യക്താഽവ്യക്താത്മികാ കൃഷ്ണാ രക്താ ശുക്ലാ ഹ്യകാരണാ । പ്രോച്യതേ കാര്യജനനീ നിത്യപ്രസവധര്മിണീ ॥ 19॥
സര്ഗപ്രലയമുക്താ ച സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യംതധര്മിണീ । ബ്രഹ്മഗര്ഭാ ചതുർവിംശസ്വരൂപാ പദ്മവാസിനീ ॥ 20॥
അച്യുതാഹ്ലാദികാ വിദ്യുദ്ബ്രഹ്മയോനിര്മഹാലയാ । മഹാലക്ഷ്മീ സമുദ്ഭാവഭാവിതാത്മാമഹേശ്വരീ ॥ 21॥
മഹാവിമാനമധ്യസ്ഥാ മഹാനിദ്രാ സകൌതുകാ । സർവാര്ഥധാരിണീ സൂക്ഷ്മാ ഹ്യവിദ്ധാ പരമാര്ഥദാ ॥ 22॥
അനംതരൂപാഽനംതാര്ഥാ തഥാ പുരുഷമോഹിനീ । അനേകാനേകഹസ്താ ച കാലത്രയവിവര്ജിതാ ॥ 23॥
ബ്രഹ്മജന്മാ ഹരപ്രീതാ മതിര്ബ്രഹ്മശിവാത്മികാ । ബ്രഹ്മേശവിഷ്ണുസംപൂജ്യാ ബ്രഹ്മാഖ്യാ ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതാ ॥ 24॥
വ്യക്താ പ്രഥമജാ ബ്രാഹ്മീ മഹാരാത്രീഃ പ്രകീര്തിതാ । ജ്ഞാനസ്വരൂപാ വൈരാഗ്യരൂപാ ഹ്യൈശ്വര്യരൂപിണീ ॥ 25॥
ധര്മാത്മികാ ബ്രഹ്മമൂര്തിഃ പ്രതിശ്രുതപുമര്ഥികാ । അപാംയോനിഃ സ്വയംഭൂതാ മാനസീ തത്ത്വസംഭവാ ॥ 26॥
ഈശ്വരസ്യ പ്രിയാ പ്രോക്താ ശംകരാര്ധശരീരിണീ । ഭവാനീ ചൈവ രുദ്രാണീ മഹാലക്ഷ്മീസ്തഥാഽംബികാ ॥ 27॥
മഹേശ്വരസമുത്പന്നാ ഭുക്തിമുക്തി പ്രദായിനീ । സർവേശ്വരീ സർവവംദ്യാ നിത്യമുക്താ സുമാനസാ ॥ 28॥
മഹേംദ്രോപേംദ്രനമിതാ ശാംകരീശാനുവര്തിനീ । ഈശ്വരാര്ധാസനഗതാ മാഹേശ്വരപതിവ്രതാ ॥ 29॥
സംസാരശോഷിണീ ചൈവ പാർവതീ ഹിമവത്സുതാ । പരമാനംദദാത്രീ ച ഗുണാഗ്ര്യാ യോഗദാ തഥാ ॥ 30॥
ജ്ഞാനമൂര്തിശ്ച സാവിത്രീ ലക്ഷ്മീഃ ശ്രീഃ കമലാ തഥാ । അനംതഗുണഗംഭീരാ ഹ്യുരോനീലമണിപ്രഭാ ॥ 31॥
സരോജനിലയാ ഗംഗാ യോഗിധ്യേയാഽസുരാര്ദിനീ । സരസ്വതീ സർവവിദ്യാ ജഗജ്ജ്യേഷ്ഠാ സുമംഗലാ ॥ 32॥
വാഗ്ദേവീ വരദാ വര്യാ കീര്തിഃ സർവാര്ഥസാധികാ । വാഗീശ്വരീ ബ്രഹ്മവിദ്യാ മഹാവിദ്യാ സുശോഭനാ ॥ 33॥
ഗ്രാഹ്യവിദ്യാ വേദവിദ്യാ ധര്മവിദ്യാഽഽത്മഭാവിതാ । സ്വാഹാ വിശ്വംഭരാ സിദ്ധിഃ സാധ്യാ മേധാ ധൃതിഃ കൃതിഃ ॥ 34॥
സുനീതിഃ സംകൃതിശ്ചൈവ കീര്തിതാ നരവാഹിനീ । പൂജാവിഭാവിനീ സൌമ്യാ ഭോഗ്യഭാഗ് ഭോഗദായിനീ ॥ 35॥
ശോഭാവതീ ശാംകരീ ച ലോലാ മാലാവിഭൂഷിതാ । പരമേഷ്ഠിപ്രിയാ ചൈവ ത്രിലോകീസുംദരീ മാതാ ॥ 36॥
നംദാ സംധ്യാ കാമധാത്രീ മഹാദേവീ സുസാത്ത്വികാ । മഹാമഹിഷദര്പഘ്നീ പദ്മമാലാഽഘഹാരിണീ ॥ 37॥
വിചിത്രമുകുടാ രാമാ കാമദാതാ പ്രകീര്തിതാ । പിതാംബരധരാ ദിവ്യവിഭൂഷണ വിഭൂഷിതാ ॥ 38॥
ദിവ്യാഖ്യാ സോമവദനാ ജഗത്സംസൃഷ്ടിവര്ജിതാ । നിര്യംത്രാ യംത്രവാഹസ്ഥാ നംദിനീ രുദ്രകാലികാ ॥ 39॥
ആദിത്യവര്ണാ കൌമാരീ മയൂരവരവാഹിനീ । പദ്മാസനഗതാ ഗൌരീ മഹാകാലീ സുരാര്ചിതാ ॥ 40॥
അദിതിര്നിയതാ രൌദ്രീ പദ്മഗര്ഭാ വിവാഹനാ । വിരൂപാക്ഷാ കേശിവാഹാ ഗുഹാപുരനിവാസിനീ ॥ 41॥
മഹാഫലാഽനവദ്യാംഗീ കാമരൂപാ സരിദ്വരാ । ഭാസ്വദ്രൂപാ മുക്തിദാത്രീ പ്രണതക്ലേശഭംജനാ ॥ 42॥
കൌശികീ ഗോമിനീ രാത്രിസ്ത്രിദശാരിവിനാശിനീ । ബഹുരൂപാ സുരൂപാ ച വിരൂപാ രൂപവര്ജിതാ ॥ 43॥
ഭക്താര്തിശമനാ ഭവ്യാ ഭവഭാവവിനാശിനീ । സർവജ്ഞാനപരീതാംഗീ സർവാസുരവിമര്ദികാ ॥ 44॥
പികസ്വനീ സാമഗീതാ ഭവാംകനിലയാ പ്രിയാ । ദീക്ഷാ വിദ്യാധരീ ദീപ്താ മഹേംദ്രാഹിതപാതിനീ ॥ 45॥
സർവദേവമയാ ദക്ഷാ സമുദ്രാംതരവാസിനീ । അകലംകാ നിരാധാരാ നിത്യസിദ്ധാ നിരാമയാ ॥ 46॥
കാമധേനുബൃഹദ്ഗര്ഭാ ധീമതീ മൌനനാശിനീ । നിഃസംകല്പാ നിരാതംകാ വിനയാ വിനയപ്രദാ ॥ 47॥
ജ്വാലാമാലാ സഹസ്രാഢ്യാ ദേവദേവീ മനോമയാ । സുഭഗാ സുവിശുദ്ധാ ച വസുദേവസമുദ്ഭവാ ॥ 48॥
മഹേംദ്രോപേംദ്രഭഗിനീ ഭക്തിഗമ്യാ പരാവരാ । ജ്ഞാനജ്ഞേയാ പരാതീതാ വേദാംതവിഷയാ മതിഃ ॥ 49॥
ദക്ഷിണാ ദാഹികാ ദഹ്യാ സർവഭൂതഹൃദിസ്ഥിതാ । യോഗമായാ വിഭാഗജ്ഞാ മഹാമോഹാ ഗരീയസീ ॥ 50॥
സംധ്യാ സർവസമുദ്ഭൂതാ ബ്രഹ്മവൃക്ഷാശ്രിയാദിതിഃ । ബീജാംകുരസമുദ്ഭൂതാ മഹാശക്തിര്മഹാമതിഃ ॥ 51॥
ഖ്യാതിഃ പ്രജ്ഞാവതീ സംജ്ഞാ മഹാഭോഗീംദ്രശായിനീ । ഹീംകൃതിഃ ശംകരീ ശാംതിര്ഗംധർവഗണസേവിതാ ॥ 52॥
വൈശ്വാനരീ മഹാശൂലാ ദേവസേനാ ഭവപ്രിയാ । മഹാരാത്രീ പരാനംദാ ശചീ ദുഃസ്വപ്നനാശിനീ ॥ 53॥
ഈഡ്യാ ജയാ ജഗദ്ധാത്രീ ദുർവിജ്ഞേയാ സുരൂപിണീ । ഗുഹാംബികാ ഗണോത്പന്നാ മഹാപീഠാ മരുത്സുതാ ॥ 54॥
ഹവ്യവാഹാ ഭവാനംദാ ജഗദ്യോനിഃ പ്രകീര്തിതാ । ജഗന്മാതാ ജഗന്മൃത്യുര്ജരാതീതാ ച ബുദ്ധിദാ ॥ 55॥
സിദ്ധിദാത്രീ രത്നഗര്ഭാ രത്നഗര്ഭാശ്രയാ പരാ । ദൈത്യഹംത്രീ സ്വേഷ്ടദാത്രീ മംഗലൈകസുവിഗ്രഹാ ॥ 56॥
പുരുഷാംതര്ഗതാ ചൈവ സമാധിസ്ഥാ തപസ്വിനീ । ദിവിസ്ഥിതാ ത്രിണേത്രാ ച സർവേംദ്രിയമനാധൃതിഃ ॥ 57॥
സർവഭൂതഹൃദിസ്ഥാ ച തഥാ സംസാരതാരിണീ । വേദ്യാ ബ്രഹ്മവിവേദ്യാ ച മഹാലീലാ പ്രകീര്തിതാ ॥ 58॥
ബ്രാഹ്മണിബൃഹതീ ബ്രാഹ്മീ ബ്രഹ്മഭൂതാഽഘഹാരിണീ । ഹിരണ്മയീ മഹാദാത്രീ സംസാരപരിവര്തികാ ॥ 59॥
സുമാലിനീ സുരൂപാ ച ഭാസ്വിനീ ധാരിണീ തഥാ । ഉന്മൂലിനീ സർവസഭാ സർവപ്രത്യയസാക്ഷിണീ ॥ 60॥
സുസൌമ്യാ ചംദ്രവദനാ താംഡവാസക്തമാനസാ । സത്ത്വശുദ്ധികരീ ശുദ്ധാ മലത്രയവിനാശിനീ ॥ 61॥
ജഗത്ത്ത്രയീ ജഗന്മൂര്തിസ്ത്രിമൂര്തിരമൃതാശ്രയാ । വിമാനസ്ഥാ വിശോകാ ച ശോകനാശിന്യനാഹതാ ॥ 62॥
ഹേമകുംഡലിനീ കാലീ പദ്മവാസാ സനാതനീ । സദാകീര്തിഃ സർവഭൂതശയാ ദേവീ സതാംപ്രിയാ ॥ 63॥
ബ്രഹ്മമൂര്തികലാ ചൈവ കൃത്തികാ കംജമാലിനീ । വ്യോമകേശാ ക്രിയാശക്തിരിച്ഛാശക്തിഃ പരാഗതിഃ ॥ 64॥
ക്ഷോഭികാ ഖംഡികാഭേദ്യാ ഭേദാഭേദവിവര്ജിതാ । അഭിന്നാ ഭിന്നസംസ്ഥാനാ വശിനീ വംശധാരിണീ ॥ 65॥
ഗുഹ്യശക്തിര്ഗുഹ്യതത്ത്വാ സർവദാ സർവതോമുഖീ । ഭഗിനീ ച നിരാധാരാ നിരാഹാരാ പ്രകീര്തിതാ ॥ 66॥
നിരംകുശപദോദ്ഭൂതാ ചക്രഹസ്താ വിശോധികാ । സ്രഗ്വിണീ പദ്മസംഭേദകാരിണീ പരികീര്തിതാ ॥ 67॥
പരാവരവിധാനജ്ഞാ മഹാപുരുഷപൂർവജാ । പരാവരജ്ഞാ വിദ്യാ ച വിദ്യുജ്ജിഹ്വാ ജിതാശ്രയാ ॥ 68॥
വിദ്യാമയീ സഹസ്രാക്ഷീ സഹസ്രവദനാത്മജാ । സഹസ്രരശ്മിഃസത്വസ്ഥാ മഹേശ്വരപദാശ്രയാ ॥ 69॥
ജ്വാലിനീ സന്മയാ വ്യാപ്താ ചിന്മയാ പദ്മഭേദികാ । മഹാശ്രയാ മഹാമംത്രാ മഹാദേവമനോരമാ ॥ 70॥
വ്യോമലക്ഷ്മീഃ സിംഹരഥാ ചേകിതാനാഽമിതപ്രഭാ । വിശ്വേശ്വരീ ഭഗവതീ സകലാ കാലഹാരിണീ ॥ 71॥
സർവവേദ്യാ സർവഭദ്രാ ഗുഹ്യാ ദൂഢാ ഗുഹാരണീ । പ്രലയാ യോഗധാത്രീ ച ഗംഗാ വിശ്വേശ്വരീ തഥാ ॥ 72॥
കാമദാ കനകാ കാംതാ കംജഗര്ഭപ്രഭാ തഥാ । പുണ്യദാ കാലകേശാ ച ഭോക്ത്ത്രീ പുഷ്കരിണീ തഥാ ॥ 73॥
സുരേശ്വരീ ഭൂതിദാത്രീ ഭൂതിഭൂഷാ പ്രകീര്തിതാ । പംചബ്രഹ്മസമുത്പന്നാ പരമാര്ഥാഽര്ഥവിഗ്രഹാ ॥ 74॥
വര്ണോദയാ ഭാനുമൂര്തിർവാഗ്വിജ്ഞേയാ മനോജവാ । മനോഹരാ മഹോരസ്കാ താമസീ വേദരൂപിണീ ॥ 75॥
വേദശക്തിർവേദമാതാ വേദവിദ്യാപ്രകാശിനീ । യോഗേശ്വരേശ്വരീ മായാ മഹാശക്തിര്മഹാമയീ ॥ 76॥
വിശ്വാംതഃസ്ഥാ വിയന്മൂര്തിര്ഭാര്ഗവീ സുരസുംദരീ । സുരഭിര്നംദിനീ വിദ്യാ നംദഗോപതനൂദ്ഭവാ ॥ 77॥
ഭാരതീ പരമാനംദാ പരാവരവിഭേദികാ । സർവപ്രഹരണോപേതാ കാമ്യാ കാമേശ്വരേശ്വരീ ॥ 78॥
അനംതാനംദവിഭവാ ഹൃല്ലേഖാ കനകപ്രഭാ । കൂഷ്മാംഡാ ധനരത്നാഢ്യാ സുഗംധാ ഗംധദായിനീ ॥ 79॥
ത്രിവിക്രമപദോദ്ഭൂതാ ചതുരാസ്യാ ശിവോദയാ । സുദുര്ലഭാ ധനാധ്യക്ഷാ ധന്യാ പിംഗലലോചനാ ॥ 80॥
ശാംതാ പ്രഭാസ്വരൂപാ ച പംകജായതലോചനാ । ഇംദ്രാക്ഷീ ഹൃദയാംതഃസ്ഥാ ശിവാ മാതാ ച സത്ക്രിയാ ॥ 81॥
ഗിരിജാ ച സുഗൂഢാ ച നിത്യപുഷ്ടാ നിരംതരാ । ദുര്ഗാ കാത്യായനീ ചംഡീ ചംദ്രികാ കാംതവിഗ്രഹാ ॥ 82॥
ഹിരണ്യവര്ണാ ജഗതീ ജഗദ്യംത്രപ്രവര്തികാ । മംദരാദ്രിനിവാസാ ച ശാരദാ സ്വര്ണമാലിനീ ॥ 83॥
രത്നമാലാ രത്നഗര്ഭാ വ്യുഷ്ടിർവിശ്വപ്രമാഥിനീ । പദ്മാനംദാ പദ്മനിഭാ നിത്യപുഷ്ടാ കൃതോദ്ഭവാ ॥ 84॥
നാരായണീ ദുഷ്ടശിക്ഷാ സൂര്യമാതാ വൃഷപ്രിയാ । മഹേംദ്രഭഗിനീ സത്യാ സത്യഭാഷാ സുകോമലാ ॥ 85॥
വാമാ ച പംചതപസാം വരദാത്രീ പ്രകീര്തിതാ । വാച്യവര്ണേശ്വരീ വിദ്യാ ദുര്ജയാ ദുരതിക്രമാ ॥ 86॥
കാലരാത്രിര്മഹാവേഗാ വീരഭദ്രപ്രിയാ ഹിതാ । ഭദ്രകാലീ ജഗന്മാതാ ഭക്താനാം ഭദ്രദായിനീ ॥ 87॥
കരാലാ പിംഗലാകാരാ കാമഭേത്ത്രീ മഹാമനാഃ । യശസ്വിനീ യശോദാ ച ഷഡധ്വപരിവര്തികാ ॥ 88॥
ശംഖിനീ പദ്മിനീ സംഖ്യാ സാംഖ്യയോഗപ്രവര്തികാ । ചൈത്രാദിർവത്സരാരൂഢാ ജഗത്സംപൂരണീംദ്രജാ ॥ 89॥
ശുംഭഘ്നീ ഖേചരാരാധ്യാ കംബുഗ്രീവാ ബലീഡിതാ । ഖഗാരൂഢാ മഹൈശ്വര്യാ സുപദ്മനിലയാ തഥാ ॥ 90॥
വിരക്താ ഗരുഡസ്ഥാ ച ജഗതീഹൃദ്ഗുഹാശ്രയാ । ശുംഭാദിമഥനാ ഭക്തഹൃദ്ഗഹ്വരനിവാസിനീ ॥ 91॥
ജഗത്ത്ത്രയാരണീ സിദ്ധസംകല്പാ കാമദാ തഥാ । സർവവിജ്ഞാനദാത്രീ ചാനല്പകല്മഷഹാരിണീ ॥ 92॥
സകലോപനിഷദ്ഗമ്യാ ദുഷ്ടദുഷ്പ്രേക്ഷ്യസത്തമാ । സദ്വൃതാ ലോകസംവ്യാപ്താ തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിഃ ക്രിയാവതീ ॥ 93॥
വിശ്വാമരേശ്വരീ ചൈവ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായിനീ । ശിവാധൃതാ ലോഹിതാക്ഷീ സര്പമാലാവിഭൂഷണാ ॥ 94॥
നിരാനംദാ ത്രിശൂലാസിധനുര്ബാണാദിധാരിണീ । അശേഷധ്യേയമൂര്തിശ്ച ദേവതാനാം ച ദേവതാ ॥ 95॥
വരാംബികാ ഗിരേഃ പുത്രീ നിശുംഭവിനിപാതിനീ । സുവര്ണാ സ്വര്ണലസിതാഽനംതവര്ണാ സദാധൃതാ ॥ 96॥
ശാംകരീ ശാംതഹൃദയാ അഹോരാത്രവിധായികാ । വിശ്വഗോപ്ത്രീ ഗൂഢരൂപാ ഗുണപൂര്ണാ ച ഗാര്ഗ്യജാ ॥ 97॥
ഗൌരീ ശാകംഭരീ സത്യസംധാ സംധ്യാത്രയീധൃതാ । സർവപാപവിനിര്മുക്താ സർവബംധവിവര്ജിതാ ॥ 98॥
സാംഖ്യയോഗസമാഖ്യാതാ അപ്രമേയാ മുനീഡിതാ । വിശുദ്ധസുകുലോദ്ഭൂതാ ബിംദുനാദസമാദൃതാ ॥ 99॥
ശംഭുവാമാംകഗാ ചൈവ ശശിതുല്യനിഭാനനാ । വനമാലാവിരാജംതീ അനംതശയനാദൃതാ ॥ 100॥
നരനാരായണോദ്ഭൂതാ നാരസിംഹീ പ്രകീര്തിതാ । ദൈത്യപ്രമാഥിനീ ശംഖചക്രപദ്മഗദാധരാ ॥ 101॥
സംകര്ഷണസമുത്പന്നാ അംബികാ സജ്ജനാശ്രയാ । സുവൃതാ സുംദരീ ചൈവ ധര്മകാമാര്ഥദായിനീ ॥ 102॥
മോക്ഷദാ ഭക്തിനിലയാ പുരാണപുരുഷാദൃതാ । മഹാവിഭൂതിദാഽഽരാധ്യാ സരോജനിലയാഽസമാ ॥ 103॥
അഷ്ടാദശഭുജാഽനാദിര്നീലോത്പലദലാക്ഷിണീ । സർവശക്തിസമാരൂഢാ ധര്മാധര്മവിവര്ജിതാ ॥ 104॥
വൈരാഗ്യജ്ഞാനനിരതാ നിരാലോകാ നിരിംദ്രിയാ । വിചിത്രഗഹനാധാരാ ശാശ്വതസ്ഥാനവാസിനീ ॥ 105॥
ജ്ഞാനേശ്വരീ പീതചേലാ വേദവേദാംഗപാരഗാ । മനസ്വിനീ മന്യുമാതാ മഹാമന്യുസമുദ്ഭവാ ॥ 106॥
അമന്യുരമൃതാസ്വാദാ പുരംദരപരിഷ്ടുതാ । അശോച്യാ ഭിന്നവിഷയാ ഹിരണ്യരജതപ്രിയാ ॥ 107॥
ഹിരണ്യജനനീ ഭീമാ ഹേമാഭരണഭൂഷിതാ । വിഭ്രാജമാനാ ദുര്ജ്ഞേയാ ജ്യോതിഷ്ടോമഫലപ്രദാ ॥ 108॥
മഹാനിദ്രാസമുത്പത്തിരനിദ്രാ സത്യദേവതാ । ദീര്ഘാ കകുദ്മിനീ പിംഗജടാധാരാ മനോജ്ഞധീഃ ॥ 109॥
മഹാശ്രയാ രമോത്പന്നാ തമഃപാരേ പ്രതിഷ്ഠിതാ । ത്രിതത്ത്വമാതാ ത്രിവിധാ സുസൂക്ഷ്മാ പദ്മസംശ്രയാ ॥ 110॥
ശാംത്യതീതകലാഽതീതവികാരാ ശ്വേതചേലികാ । ചിത്രമായാ ശിവജ്ഞാനസ്വരൂപാ ദൈത്യമാഥിനീ ॥ 111॥
കാശ്യപീ കാലസര്പാഭവേണികാ ശാസ്ത്രയോനികാ । ത്രയീമൂര്തിഃ ക്രിയാമൂര്തിശ്ചതുർവര്ഗാ ച ദര്ശിനീ ॥ 112॥
നാരായണീ നരോത്പന്നാ കൌമുദീ കാംതിധാരിണീ । കൌശികീ ലലിതാ ലീലാ പരാവരവിഭാവിനീ ॥ 113॥
വരേണ്യാഽദ്ഭുതമഹാത്മ്യാ വഡവാ വാമലോചനാ । സുഭദ്രാ ചേതനാരാധ്യാ ശാംതിദാ ശാംതിവര്ധിനീ ॥ 114॥
ജയാദിശക്തിജനനീ ശക്തിചക്രപ്രവര്തികാ । ത്രിശക്തിജനനീ ജന്യാ ഷട്സൂത്രപരിവര്ണിതാ ॥ 115॥
സുധൌതകര്മണാഽഽരാധ്യാ യുഗാംതദഹനാത്മികാ । സംകര്ഷിണീ ജഗദ്ധാത്രീ കാമയോനിഃ കിരീടിനീ ॥ 116॥
ഐംദ്രീ ത്രൈലോക്യനമിതാ വൈഷ്ണവീ പരമേശ്വരീ । പ്രദ്യുമ്നജനനീ ബിംബസമോഷ്ഠീ പദ്മലോചനാ ॥ 117॥
മദോത്കടാ ഹംസഗതിഃ പ്രചംഡാ ചംഡവിക്രമാ । വൃഷാധീശാ പരാത്മാ ച വിംധ്യാ പർവതവാസിനീ ॥ 118॥
ഹിമവന്മേരുനിലയാ കൈലാസപുരവാസിനീ । ചാണൂരഹംത്രീ നീതിജ്ഞാ കാമരൂപാ ത്രയീതനുഃ ॥ 119॥
വ്രതസ്നാതാ ധര്മശീലാ സിംഹാസനനിവാസിനീ । വീരഭദ്രാദൃതാ വീരാ മഹാകാലസമുദ്ഭവാ ॥ 120॥
വിദ്യാധരാര്ചിതാ സിദ്ധസാധ്യാരാധിതപാദുകാ । ശ്രദ്ധാത്മികാ പാവനീ ച മോഹിനീ അചലാത്മികാ ॥ 121॥
മഹാദ്ഭുതാ വാരിജാക്ഷീ സിംഹവാഹനഗാമിനീ । മനീഷിണീ സുധാവാണീ വീണാവാദനതത്പരാ ॥ 122॥
ശ്വേതവാഹനിഷേവ്യാ ച ലസന്മതിരരുംധതീ । ഹിരണ്യാക്ഷീ തഥാ ചൈവ മഹാനംദപ്രദായിനീ ॥ 123॥
വസുപ്രഭാ സുമാല്യാപ്തകംധരാ പംകജാനനാ । പരാവരാ വരാരോഹാ സഹസ്രനയനാര്ചിതാ ॥ 124॥
ശ്രീരൂപാ ശ്രീമതീ ശ്രേഷ്ഠാ ശിവനാമ്നീ ശിവപ്രിയാ । ശ്രീപ്രദാ ശ്രിതകല്യാണാ ശ്രീധരാര്ധശരീരിണീ ॥ 125॥
ശ്രീകലാഽനംതദൃഷ്ടിശ്ച ഹ്യക്ഷുദ്രാരാതിസൂദനീ । രക്തബീജനിഹംത്രീ ച ദൈത്യസംഗവിമര്ദിനീ ॥ 126॥
സിംഹാരൂഢാ സിംഹികാസ്യാ ദൈത്യശോണിതപായിനീ । സുകീര്തിസഹിതാച്ഛിന്നസംശയാ രസവേദിനീ ॥ 127॥
ഗുണാഭിരാമാ നാഗാരിവാഹനാ നിര്ജരാര്ചിതാ । നിത്യോദിതാ സ്വയംജ്യോതിഃ സ്വര്ണകായാ പ്രകീര്തിതാ ॥ 128॥
വജ്രദംഡാംകിതാ ചൈവ തഥാമൃതസംജീവിനീ । വജ്രച്ഛന്നാ ദേവദേവീ വരവജ്രസ്വവിഗ്രഹാ ॥ 129॥
മാംഗല്യാ മംഗലാത്മാ ച മാലിനീ മാല്യധാരിണീ । ഗംധർവീ തരുണീ ചാംദ്രീ ഖഡ്ഗായുധധരാ തഥാ ॥ 130॥
സൌദാമിനീ പ്രജാനംദാ തഥാ പ്രോക്താ ഭൃഗൂദ്ഭവാ । ഏകാനംഗാ ച ശാസ്ത്രാര്ഥകുശലാ ധര്മചാരിണീ ॥ 131॥
ധര്മസർവസ്വവാഹാ ച ധര്മാധര്മവിനിശ്ചയാ । ധര്മശക്തിര്ധര്മമയാ ധാര്മികാനാം ശിവപ്രദാ ॥ 132॥
വിധര്മാ വിശ്വധര്മജ്ഞാ ധര്മാര്ഥാംതരവിഗ്രഹാ । ധര്മവര്ഷ്മാ ധര്മപൂർവാ ധര്മപാരംഗതാംതരാ ॥ 133॥
ധര്മോപദേഷ്ട്രീ ധര്മാത്മാ ധര്മഗമ്യാ ധരാധരാ । കപാലിനീ ശാകലിനീ കലാകലിതവിഗ്രഹാ ॥ 134॥
സർവശക്തിവിമുക്താ ച കര്ണികാരധരാഽക്ഷരാ। കംസപ്രാണഹരാ ചൈവ യുഗധര്മധരാ തഥാ ॥ 135॥
യുഗപ്രവര്തികാ പ്രോക്താ ത്രിസംധ്യാ ധ്യേയവിഗ്രഹാ । സ്വര്ഗാപവര്ഗദാത്രീ ച തഥാ പ്രത്യക്ഷദേവതാ ॥ 136॥
ആദിത്യാ ദിവ്യഗംധാ ച ദിവാകരനിഭപ്രഭാ । പദ്മാസനഗതാ പ്രോക്താ ഖഡ്ഗബാണശരാസനാ ॥ 137॥
ശിഷ്ടാ വിശിഷ്ടാ ശിഷ്ടേഷ്ടാ ശിഷ്ടശ്രേഷ്ഠപ്രപൂജിതാ । ശതരൂപാ ശതാവര്താ വിതതാ രാസമോദിനീ ॥ 138॥
സൂര്യേംദുനേത്രാ പ്രദ്യുമ്നജനനീ സുഷ്ഠുമായിനീ । സൂര്യാംതരസ്ഥിതാ ചൈവ സത്പ്രതിഷ്ഠതവിഗ്രഹാ ॥ 139॥
നിവൃത്താ പ്രോച്യതേ ജ്ഞാനപാരഗാ പർവതാത്മജാ । കാത്യായനീ ചംഡികാ ച ചംഡീ ഹൈമവതീ തഥാ ॥ 140॥
ദാക്ഷായണീ സതീ ചൈവ ഭവാനീ സർവമംഗലാ । ധൂമ്രലോചനഹംത്രീ ച ചംഡമുംഡവിനാശിനീ ॥ 141॥
യോഗനിദ്രാ യോഗഭദ്രാ സമുദ്രതനയാ തഥാ । ദേവപ്രിയംകരീ ശുദ്ധാ ഭക്തഭക്തിപ്രവര്ധിനീ ॥ 142॥
ത്രിണേത്രാ ചംദ്രമുകുടാ പ്രമഥാര്ചിതപാദുകാ । അര്ജുനാഭീഷ്ടദാത്രീ ച പാംഡവപ്രിയകാരിണീ ॥ 143॥
കുമാരലാലനാസക്താ ഹരബാഹൂപധാനികാ । വിഘ്നേശജനനീ ഭക്തവിഘ്നസ്തോമപ്രഹാരിണീ ॥ 144॥
സുസ്മിതേംദുമുഖീ നമ്യാ ജയാപ്രിയസഖീ തഥാ । അനാദിനിധനാ പ്രേഷ്ഠാ ചിത്രമാല്യാനുലേപനാ ॥ 145॥
കോടിചംദ്രപ്രതീകാശാ കൂടജാലപ്രമാഥിനീ । കൃത്യാപ്രഹാരിണീ ചൈവ മാരണോച്ചാടനീ തഥാ ॥ 146॥
സുരാസുരപ്രവംദ്യാംഘ്രിര്മോഹഘ്നീ ജ്ഞാനദായിനീ । ഷഡ്വൈരിനിഗ്രഹകരീ വൈരിവിദ്രാവിണീ തഥാ ॥ 147॥
ഭൂതസേവ്യാ ഭൂതദാത്രീ ഭൂതപീഡാവിമര്ദികാ । നാരദസ്തുതചാരിത്രാ വരദേശാ വരപ്രദാ ॥ 148॥
വാമദേവസ്തുതാ ചൈവ കാമദാ സോമശേഖരാ । ദിക്പാലസേവിതാ ഭവ്യാ ഭാമിനീ ഭാവദായിനീ ॥ 149॥
സ്ത്രീസൌഭാഗ്യപ്രദാത്രീ ച ഭോഗദാ രോഗനാശിനീ । വ്യോമഗാ ഭൂമിഗാ ചൈവ മുനിപൂജ്യപദാംബുജാ । വനദുര്ഗാ ച ദുര്ബോധാ മഹാദുര്ഗാ പ്രകീര്തിതാ ॥ 150॥
ഫലശ്രുതിഃ
ഇതീദം കീര്തിദം ഭദ്ര ദുര്ഗാനാമസഹസ്രകമ് । ത്രിസംധ്യം യഃ പഠേന്നിത്യം തസ്യ ലക്ഷ്മീഃ സ്ഥിരാ ഭവേത് ॥ 1॥
ഗ്രഹഭൂതപിശാചാദിപീഡാ നശ്യത്യസംശയമ് । ബാലഗ്രഹാദിപീഡായാഃ ശാംതിര്ഭവതി കീര്തനാത് ॥ 2॥
മാരികാദിമഹാരോഗേ പഠതാം സൌഖ്യദം നൃണാമ് । വ്യവഹാരേ ച ജയദം ശത്രുബാധാനിവാരകമ് ॥ 3॥
ദംപത്യോഃ കലഹേ പ്രാപ്തേ മിഥഃ പ്രേമാഭിവര്ധകമ് । ആയുരാരോഗ്യദം പുംസാം സർവസംപത്പ്രദായകമ് ॥ 4॥
വിദ്യാഭിവര്ധകം നിത്യം പഠതാമര്ഥസാധകമ് । ശുഭദം ശുഭകാര്യേഷു പഠതാം ശൃണുതാമപി ॥ 5॥
യഃ പൂജയതി ദുര്ഗാം താം ദുര്ഗാനാമസഹസ്രകൈഃ । പുഷ്പൈഃ കുംകുമസമ്മിശ്രൈഃ സ തു യത്കാംക്ഷതേ ഹൃദി ॥ 6॥
തത്സർവം സമവാപ്നോതി നാസ്തി നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ । യന്മുഖേ ധ്രിയതേ നിത്യം ദുര്ഗാനാമസഹസ്രകമ് ॥ 7॥
കിം തസ്യേതരമംത്രൌഘൈഃ കാര്യം ധന്യതമസ്യ ഹി । ദുര്ഗാനാമസഹസ്രസ്യ പുസ്തകം യദ്ഗൃഹേ ഭവേത് ॥ 8॥
ന തത്ര ഗ്രഹഭൂതാദിബാധാ സ്യാന്മംഗലാസ്പദേ । തദ്ഗൃഹം പുണ്യദം ക്ഷേത്രം ദേവീസാന്നിധ്യകാരകമ് ॥ 9॥
ഏതസ്യ സ്തോത്രമുഖ്യസ്യ പാഠകഃ ശ്രേഷ്ഠമംത്രവിത് । ദേവതായാഃ പ്രസാദേന സർവപൂജ്യഃ സുഖീ ഭവേത് ॥ 10॥
ഇത്യേതന്നഗരാജേന കീര്തിതം മുനിസത്തമ । ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതരം സ്തോത്രം ത്വയി സ്നേഹാത് പ്രകീര്തിതമ് ॥ 11॥
ഭക്തായ ശ്രദ്ധധാനായ കേവലം കീര്ത്യതാമിദമ് । ഹൃദി ധാരയ നിത്യം ത്വം ദേവ്യനുഗ്രഹസാധകമ് ॥ 12॥ ॥
ഇതി ശ്രീസ്കാംദപുരാണേ സ്കംദനാരദസംവാദേ ദുര്ഗാസഹസ്രനാമസ്തോത്രം സംപൂര്ണമ് ॥
শ্রী দুর্গা সহস্র নাম স্তোত্রম্ সম্পর্কে
The Durga Sahasranama Stotram gives a thousand names of Goddess Durga. It is framed as a dialogue in which Narada asks Skanda, "O Kumara, deep in virtue, commander of the gods", for the hymn that grants all wishes and removes all sins, and Skanda teaches him the thousand names of the Mother, who protects her devotees and destroys evil.
উৎস: Skanda Purana, as its colophon states
কখন পাঠ করবেন: During Navaratri, on Durgashtami, on Tuesdays and Fridays, and in Durga archana.
আপনি কি জানেন?
- Its colophon places it in the Skanda Purana, as a dialogue between Skanda and Narada.
- It is different from the Lalita Sahasranama, though both praise the Devi with a thousand names.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
Who teaches the thousand names here?
Skanda (Kumara), to the sage Narada.
Where does it come from?
The Skanda Purana, as its colophon states.
When is it recited?
During Navaratri, on Durgashtami and on Tuesdays and Fridays.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ