MuhurtaNow

শ্রী মেধা দক্ষিণামূর্তি মংত্রবর্ণপদ স্তুতিঃ

Shiva · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

ಓಮಿತ್ಯೇಕಾಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವ್ಯಾಹರಂತಿ ತ್ರಯಶ್ಶಿಖಾಃ । ತಸ್ಮೈತಾರಾತ್ಮನೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 1 ॥

ನತ್ವಾ ಯಂ ಮುನಯಸ್ಸರ್ವೇ ಪರಂಯಾಂತಿ ದುರಾಸದಮ್ । ನಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 2 ॥

ಮೋಹಜಾಲವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾತಿ ಯತ್ಪದಮ್ । ಮೋಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 3 ॥

ಭವಮಾಶ್ರಿತ್ಯಯಂ ವಿದ್ವಾನ್ ನಭವೋಹ್ಯಭವತ್ಪರಃ । ಭಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 4 ॥

ಗಗನಾಕಾರವದ್ಭಾಂತಮನುಭಾತ್ಯಖಿಲಂ ಜಗತ್ । ಗಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 5 ॥

ವಟಮೂಲನಿವಾಸೋ ಯೋ ಲೋಕಾನಾಂ ಪ್ರಭುರವ್ಯಯಃ । ವಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 6 ॥

ತೇಜೋಭಿರ್ಯಸ್ಯಸೂರ್ಯೋಽಸೌ ಕಾಲಕ್ಲೃಪ್ತಿಕರೋ ಭವೇತ್ । ತೇಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 7 ॥

ದಕ್ಷತ್ರಿಪುರಸಂಹಾರೇ ಯಃ ಕಾಲವಿಷಭಂಜನೇ । ದಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 8 ॥

ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಭವತಿ ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಿರ್ಯನ್ನಾಮಸ್ಮರಣಾನ್ನೃಣಾಮ್ । ಕ್ಷಿಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 9 ॥

ಣಾಕಾರವಾಚ್ಯೋಯಸ್ಸುಪ್ತಂ ಸಂದೀಪಯತಿ ಮೇ ಮನಃ । ಣಾಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 10 ॥

ಮೂರ್ತಯೋ ಹ್ಯಷ್ಟಧಾಯಸ್ಯ ಜಗಜ್ಜನ್ಮಾದಿಕಾರಣಮ್ । ಮೂಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 11 ॥

ತತ್ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸಿ ಪರಮಮಿತಿ ಯದ್ಗುರುಬೋಧಿತಃ । ಸರೇಫತಾತ್ಮನೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 12 ॥

ಯೇಯಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾ ಋಷಯೋ ಯಾಂತಿ ನಿರ್ವೃತಿಮ್ । ಯೇಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 13 ॥

ಮಹತಾಂ ದೇವಮಿತ್ಯಾಹುರ್ನಿಗಮಾಗಮಯೋಶ್ಶಿವಃ । ಮಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 14 ॥

ಸರ್ವಸ್ಯಜಗತೋ ಹ್ಯಂತರ್ಬಹಿರ್ಯೋ ವ್ಯಾಪ್ಯಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಹ್ಯಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 15 ॥

ತ್ವಮೇವ ಜಗತಸ್ಸಾಕ್ಷೀ ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತ್ಯಂತಕಾರಣಮ್ । ಮೇಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 16 ॥

ಧಾಮೇತಿ ಧಾತೃಸೃಷ್ಟೇರ್ಯತ್ಕಾರಣಂ ಕಾರ್ಯಮುಚ್ಯತೇ । ಧಾಂಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 17 ॥

ಪ್ರಕೃತೇರ್ಯತ್ಪರಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ತಾದಾತ್ಮ್ಯಂ ಯಾತಿ ವೈ ಮುನಿಃ । ಪ್ರಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 18 ॥

ಜ್ಞಾನಿನೋಯಮುಪಾಸ್ಯಂತಿ ತತ್ತ್ವಾತೀತಂ ಚಿದಾತ್ಮಕಮ್ । ಜ್ಞಾಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 19 ॥

ಪ್ರಜ್ಞಾ ಸಂಜಾಯತೇ ಯಸ್ಯ ಧ್ಯಾನನಾಮಾರ್ಚನಾದಿಭಿಃ । ಪ್ರಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 20 ॥

ಯಸ್ಯ ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರೇಣ ನರೋಮುಕ್ತಸ್ಸಬಂಧನಾತ್ । [ ಸರೋಮುಕ್ತ ] ಯಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 21 ॥

ಛವೇರ್ಯನ್ನೇಂದ್ರಿಯಾಣ್ಯಾಪುರ್ವಿಷಯೇಷ್ವಿಹ ಜಾಡ್ಯತಾಮ್ । ಛಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 22 ॥

ಸ್ವಾಂತೇವಿದಾಂ ಜಡಾನಾಂ ಯೋ ದೂರೇತಿಷ್ಠತಿ ಚಿನ್ಮಯಃ । ಸ್ವಾಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 23 ॥

ಹಾರಪ್ರಾಯಫಣೀಂದ್ರಾಯ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಪ್ರದಾಯಿನೇ । ಹಾಕಾರರೂಪಿಣೇ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ ॥ 24 ॥

ಇತಿ ಶ್ರೀ ಮೇಧಾದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಮಂತ್ರವರ್ಣಪದ ಸ್ತುತಿಃ ॥

শ্রী মেধা দক্ষিণামূর্তি মংত্রবর্ণপদ স্তুতিঃ সম্পর্কে

This hymn to Medha Dakshinamurthy, Shiva as the silent teacher who grants wisdom (medha), is built on his mantra: each verse begins with one syllable of the Medha Dakshinamurthy mantra, starting with "Om", and ends "Medha Dakshinamurtaye namah". The first verse salutes him as the one-syllabled Brahman, Om, of which the three Vedas speak.

কখন পাঠ করবেন: On Thursdays, on Guru Purnima, and before study and exams.

আপনি কি জানেন?

  • Its colophon calls it a "mantra varna pada stuti": a praise whose verses follow the letters of the mantra.
  • Dakshinamurthy is pictured under a banyan tree facing south, teaching aged sages through silence.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

Who is Medha Dakshinamurthy?

Shiva as the supreme teacher who grants wisdom and understanding.

How is the hymn built?

Each verse begins with the next syllable of the Medha Dakshinamurthy mantra.

When is it recited?

On Thursdays, on Guru Purnima and before study.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।