সুব্রহ্মণ্য় ভুজংগ স্তোত্রম্
Subrahmanya Swamy · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
sadaa baalaroopaa'pi vighnaadrihantree mahaadantivaktraa'pi panchaasyamaanyaa । vidheendraadimrigyaa ganeshaabhidhaa me vidhattaam shriyam kaa'pi kalyaanamoortih ॥ 1 ॥
na jaanaami shabdam na jaanaami chaartham na jaanaami padyam na jaanaami gadyam । chidekaa shadaasyaa hridi dyotate me mukhaannihsarante girashchaapi chitram ॥ 2 ॥
mayooraadhiroodham mahaavaakyagoodham manohaarideham mahachchittageham । maheedevadevam mahaavedabhaavam mahaadevabaalam bhaje lokapaalam ॥ 3 ॥
yadaa sannidhaanam gataa maanavaa me bhavaambhodhipaaram gataaste tadaiva । iti vyanjayansindhuteere ya aaste tameede pavitram paraashaktiputram ॥ 4 ॥
yathaabdhestarangaa layam yaanti tungaa- stathaivaapadah sannidhau sevataam me । iteevormipankteernrinaam darshayantam sadaa bhaavaye hritsaroje guham tam ॥ 5 ॥
girau mannivaase naraa ye'dhiroodhaa- stadaa parvate raajate te'dhiroodhaah । iteeva bruvangandhashailaadhiroodhah sa devo mude me sadaa shanmukho'stu ॥ 6 ॥
mahaambhodhiteere mahaapaapachore muneendraanukoole sugandhaakhyashaile । guhaayaam vasantam svabhaasaa lasantam janaartim harantam shrayaamo guham tam ॥ 7 ॥
lasatsvarnagehe nrinaam kaamadohe sumastomasanchannamaanikyamanche । samudyatsahasraarkatulyaprakaasham sadaa bhaavaye kaartikeyam suresham ॥ 8 ॥
ranathamsake manjule'tyantashone manohaarilaavanyapeeyooshapoorne । manahshatpado me bhavakleshataptah sadaa modataam skanda te paadapadme ॥ 9 ॥
suvarnaabhadivyaambarairbhaasamaanaam kvanatkinkineemekhalaashobhamaanaam । lasaddhemapattena vidyotamaanam katim bhaavaye skanda te deepyamaanaam ॥ 10 ॥
pulindeshakanyaaghanaabhogatunga- stanaalinganaasaktakaashmeeraraagam । namasyaamyaham taarakaare tavorah svabhaktaavane sarvadaa saanuraagam ॥ 11 ॥
vidhau klriptadandaansvaleelaadhritaandaa- nnirastebhashundaandvishatkaaladandaan । hatendraarishandaanjagatraanashaundaa- nsadaa te prachandaanshraye baahudandaan ॥ 12 ॥
sadaa shaaradaah shanmrigaankaa yadi syuh samudyanta eva sthitaashchetsamantaat । sadaa poornabimbaah kalankaishcha heenaa- stadaa tvanmukhaanaam bruve skanda saamyam ॥ 13 ॥
sphuranmandahaasaih sahamsaani chancha- tkataakshaavaleebhringasanghojjvalaani । sudhaasyandibimbaadharaaneeshasoono tavaalokaye shanmukhaambhoruhaani ॥ 14 ॥
vishaaleshu karnaantadeergheshvajasram dayaasyandishu dvaadashasveekshaneshu । mayeeshatkataakshah sakritpaatitashche- dbhavette dayaasheela kaa naama haanih ॥ 15 ॥
sutaangodbhavo me'si jeeveti shaddhaa japanmantrameesho mudaa jighrate yaan । jagadbhaarabhridbhyo jagannaatha tebhyah kireetojjvalebhyo namo mastakebhyah ॥ 16 ॥
sphuradratnakeyoorahaaraabhiraama- shchalatkundalashreelasadgandabhaagah । katau peetavaasaah kare chaarushaktih purastaanmamaastaam puraarestanoojah ॥ 17 ॥
ihaayaahi vatseti hastaanprasaaryaa- hvayatyaadaraachchankare maaturankaat । samutpatya taatam shrayantam kumaaram haraashlishtagaatram bhaje baalamoortim ॥ 18 ॥
kumaareshasoono guha skanda senaa- pate shaktipaane mayooraadhiroodha । pulindaatmajaakaanta bhaktaartihaarin prabho taarakaare sadaa raksha maam tvam ॥ 19 ॥
prashaantendriye nashtasanjne vicheshte kaphodgaarivaktre bhayotkampigaatre । prayaanonmukhe mayyanaathe tadaaneem drutam me dayaalo bhavaagre guha tvam ॥ 20 ॥
kritaantasya dooteshu chandeshu kopaa- ddahachchhinddhi bhinddheeti maam tarjayatsu । mayooram samaaruhya maa bhairiti tvam purah shaktipaanirmamaayaahi sheeghram ॥ 21 ॥
pranamyaasakritpaadayoste patitvaa prasaadya prabho praarthaye'nekavaaram । na vaktum kshamo'ham tadaaneem kripaabdhe na kaaryaantakaale manaagapyupekshaa ॥ 22 ॥
sahasraandabhoktaa tvayaa shooranaamaa hatastaarakah simhavaktrashcha daityah । mamaantarhridistham manahkleshamekam na hamsi prabho kim karomi kva yaami ॥ 23 ॥
aham sarvadaa duhkhabhaaraavasanno bhavaandeenabandhustvadanyam na yaache । bhavadbhaktirodham sadaa klriptabaadham mamaadhim drutam naashayomaasuta tvam ॥ 24 ॥
apasmaarakushtakshayaarshah prameha- jvaronmaadagulmaadirogaa mahaantah । pishaachaashcha sarve bhavatpatrabhootim vilokya kshanaattaarakaare dravante ॥ 25 ॥
drishi skandamoortih shrutau skandakeerti- rmukhe me pavitram sadaa tachcharitram । kare tasya krityam vapustasya bhrityam guhe santu leenaa mamaasheshabhaavaah ॥ 26 ॥
muneenaamutaaho nrinaam bhaktibhaajaa- mabheeshtapradaah santi sarvatra devaah । nrinaamantyajaanaamapi svaarthadaane guhaaddevamanyam na jaane na jaane ॥ 27 ॥
kalatram sutaa bandhuvargah pashurvaa naro vaatha naaree grihe ye madeeyaah । yajanto namantah stuvanto bhavantam smarantashcha te santu sarve kumaara ॥ 28 ॥
mrigaah pakshino damshakaa ye cha dushtaa- stathaa vyaadhayo baadhakaa ye madange । bhavachchaktiteekshnaagrabhinnaah sudoore vinashyantu te choornitakraunchashaila ॥ 29 ॥
janitree pitaa cha svaputraaparaadham sahete na kim devasenaadhinaatha । aham chaatibaalo bhavaan lokataatah kshamasvaaparaadham samastam mahesha ॥ 30 ॥
namah kekine shaktaye chaapi tubhyam namashchhaaga tubhyam namah kukkutaaya । namah sindhave sindhudeshaaya tubhyam punah skandamoorte namaste namo'stu ॥ 31 ॥
jayaanandabhoomam jayaapaaradhaamam jayaamoghakeerte jayaanandamoorte । jayaanandasindho jayaasheshabandho jaya tvam sadaa muktidaaneshasoono ॥ 32 ॥
bhujangaakhyavrittena klriptam stavam yah pathedbhaktiyukto guham sampranamya । sa putraankalatram dhanam deerghamaayu- rlabhetskandasaayujyamante narah sah ॥ 33 ॥
সুব্রহ্মণ্য় ভুজংগ স্তোত্রম্ সম্পর্কে
The Subrahmanya Bhujanga Stotram is a hymn of thirty-three verses to Lord Subrahmanya in the flowing bhujanga prayata metre, traditionally attributed to Adi Shankaracharya, who is said to have composed it at the shrine of Tiruchendur. It opens by bowing to Ganesha, ever a child yet the breaker of mountains of obstacles, elephant-faced yet honoured by the five-faced Shiva. Then the poet says with deep humility: "I do not know words, I do not know their meaning, I know neither verse nor prose; yet the one six-faced light of awareness shines in my heart," and pours out his praise of the Lord of Tiruchendur by the sea.
রচয়িতা: Traditionally attributed to Adi Shankaracharya
কখন পাঠ করবেন: On Tuesdays, Shashti and Skanda Shashti, and in Subrahmanya worship.
আপনি কি জানেন?
- Tradition says Shankara composed this hymn at Tiruchendur, where the Lord stands on the seashore.
- Verse 2, "Na janami shabdam na janami chartham", is a famous expression of a poet's humility before the divine.
এই উৎসবগুলিতে পাঠ করা হয়
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
Where was it composed, according to tradition?
At Tiruchendur, by the sea.
Who is it attributed to?
Traditionally to Adi Shankaracharya.
How many verses does it have?
Thirty-three.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ