MuhurtaNow

Laghu Stavam

Devi · Traditional devotional text

ఐంద్రస్యేవ శరాసనస్య దధతీ మధ్యేలలాటం ప్రభాం శౌక్లీం కాంతిమనుష్ణగోరివ శిరస్యాతన్వతీ సర్వతః । ఏషాసౌ త్రిపురా హృది ద్యుతిరివోష్ణాంశోః సదాహః స్థితాత్ ఛింద్యాన్నః సహసా పదైస్త్రిభిరఘం జ్యోతిర్మయీ వాఙ్మయీ ॥ 1 ॥

యా మాత్రా త్రపుసీలతాతనులసత్తంతూత్థితిస్పర్ధినీ వాగ్బీజే ప్రథమే స్థితా తవ సదా తాం మన్మహే తే వయమ్ । శక్తిః కుండలినీతి విశ్వజననవ్యాపారబద్ధోద్యమాః జ్ఞాత్వేత్థం న పునః స్పృశంతి జననీగర్భేఽర్భకత్వం నరాః ॥ 2 ॥

దృష్ట్వా సంభ్రమకారి వస్తు సహసా ఐ ఐ ఇతి వ్యాహృతం యేనాకూతవశాదపీహ వరదే బిందుం వినాప్యక్షరమ్ । తస్యాపి ధ్రువమేవ దేవి తరసా జాతే తవానుగ్రహే వాచఃసూక్తిసుధారసద్రవముచో నిర్యాంతి వక్త్రాంబుజాత్ ॥ 3 ॥

యన్నిత్యే తవ కామరాజమపరం మంత్రాక్షరం నిష్కలం తత్సారస్వతమిత్యవైతి విరలః కశ్చిద్బుధశ్చేద్భువి । ఆఖ్యానం ప్రతిపర్వ సత్యతపసో యత్కీర్తయంతో ద్విజాః ప్రారంభే ప్రణవాస్పదప్రణయితాం నీత్వోచ్చరంతి స్ఫుటమ్ ॥ 4 ॥

యత్సద్యో వచసాం ప్రవృత్తికరణే దృష్టప్రభావం బుధైః తార్తీయం తదహం నమామి మనసా త్వద్బీజమిందుప్రభమ్ । అస్త్యౌర్వోఽపి సరస్వతీమనుగతో జాడ్యాంబువిచ్ఛిత్తయే గోశబ్దో గిరి వర్తతే సనియతం యోగం వినా సిద్ధిదః ॥ 5 ॥

ఏకైకం తవ దేవి బీజమనఘం సవ్యంజనావ్యంజనం కూటస్థం యది వా పృథక్ క్రమగతం యద్వా స్థితం వ్యుత్క్రమాత్ । యం యం కామమపేక్ష్య యేన విధినా కేనాపి వా చింతితం జప్తం వా సఫలీకరోతి సతతం తం తం సమస్తం నృణామ్ ॥ 6 ॥

వామే పుస్తకధారిణీమభయదాం సాక్షస్రజం దక్షిణే భక్తేభ్యో వరదానపేశలకరాం కర్పూరకుందోజ్జ్వలామ్ । ఉజ్జృంభాంబుజపత్రకాంతినయనస్నిగ్ధప్రభాలోకినీం యే త్వామంబ న శీలయంతి మనసా తేషాం కవిత్వం కుతః ॥ 7 ॥

యే త్వాం పాండురపుండరీకపటలస్పష్టాభిరామప్రభాం సించంతీమమృతద్రవైరివ శిరో ధ్యాయంతి మూర్ధ్ని స్థితామ్ । అశ్రాంతా వికటస్ఫుటాక్షరపదా నిర్యాతి వక్త్రాంబుజాత్ తేషాం భారతి భారతీ సురసరిత్కల్లోలలోలోర్మివత్ ॥ 8 ॥

యే సిందూరపరాగపింజపిహితాం త్వత్తేజసాద్యామిమాం ఉర్వీం చాపి విలీనయావకరసప్రస్తారమగ్నామివ । పశ్యంతి క్షణమప్యనన్యమనసస్తేషామనంగజ్వర- -క్లాంతస్రస్తకురంగశాబకదృశో వశ్యా భవంతి స్ఫుటమ్ ॥ 9 ॥

చంచత్కాంచనకుండలాంగదధరామాబద్ధకాంచీస్రజం యే త్వాం చేతసి తద్గతే క్షణమపి ధ్యాయంతి కృత్వా స్థిరామ్ । తేషాం వేశ్మసు విభ్రమాదహరహః స్ఫారీభవంత్యశ్చిరం మాద్యత్కుంజరకర్ణతాలతరలాః స్థైర్యం భజంతే శ్రియః ॥ 10 ॥

ఆర్భట్యా శశిఖండమండితజటాజూటాం నృముండస్రజం బంధూకప్రసవారుణాంబరధరాం ప్రేతాసనాధ్యాసినీమ్ । త్వాం ధ్యాయంతి చతుర్భుజాం త్రినయనామాపీనతుంగస్తనీం మధ్యే నిమ్నవలిత్రయాంకితతనుం త్వద్రూపసంవిత్తయే ॥ 11 ॥

జాతోఽప్యల్పపరిచ్ఛదే క్షితిభుజాం సామాన్యమాత్రే కులే నిఃశేషావనిచక్రవర్తిపదవీం లబ్ధ్వా ప్రతాపోన్నతః । యద్విద్యాధర బృందవందితపదః శ్రీవత్సరాజోఽభవత్ దేవి త్వచ్చరణాంబుజ ప్రణతిజః సోఽయం ప్రసాదోదయః ॥ 12 ॥

చండి త్వచ్చరణాంబుజార్చనకృతే బిల్వాదిలోల్లుంఠన- -త్రుట్యత్కంటకకోటిభిః పరిచయం యేషాం న జగ్ముః కరాః । తే దండాంకుశచక్రచాపకులిశశ్రీవత్సమత్స్యాంకితైః జాయంతే పృథివీభుజః కథమివాంభోజప్రభైః పాణిభిః ॥ 13 ॥

విప్రాః క్షోణిభుజో విశస్తదితరే క్షీరాజ్యమధ్వాసవైః । త్వాం దేవి త్రిపురే పరాపరమయీం సంతర్ప్య పూజావిధౌ । యాం యాం ప్రార్థయతే మనః స్థిరధియాం తేషాం త ఏవ ధ్రువం తాం తాం సిద్ధిమవాప్నువంతి తరసా విఘ్నైరవిఘ్నీకృతాః ॥ 14 ॥

శబ్దానాం జననీ త్వమత్ర భువనే వాగ్వాదినీత్యుచ్యసే త్వత్తః కేశవవాసవ ప్రభృతయోఽప్యావిర్భవంతి స్ఫుటమ్ । లీయంతే ఖలు యత్ర కల్పవిరమే బ్రహ్మాదయస్తేఽప్యమీ సా త్వం కాచిదచింత్యరూపమహిమా శక్తిః పరా గీయసే ॥ 15 ॥

దేవానాం త్రితయం త్రయీ హుతభుజాం శక్తిత్రయం త్రిః స్వరాః త్రైలోక్యం త్రిపదీ త్రిపుష్కరమథో త్రిబ్రహ్మ వర్ణాస్త్రయః । యత్కించిజ్జగతి త్రిధా నియమితం వస్తు త్రివర్గాదికం తత్సర్వం త్రిపురేతి నామ భగవత్యన్వేతి తే తత్త్వతః ॥ 16 ॥

లక్ష్మీం రాజకులే జయాం రణభువి క్షేమంకరీమధ్వని క్రవ్యాదద్విపసర్పభాజి శబరీం కాంతారదుర్గే గిరౌ । భూతప్రేతపిశాచజంబుకభయే స్మృత్వా మహాభైరవీం వ్యామోహే త్రిపురాం తరంతి విపదస్తారాం చ తోయప్లవే ॥ 17 ॥

మాయా కుండలినీ క్రియా మధుమతీ కాలీ కలామాలినీ మాతంగీ విజయా జయా భగవతీ దేవీ శివా శాంభవీ । శక్తిః శంకరవల్లభా త్రినయనా వాగ్వాదినీ భైరవీ హ్రీంకారీ త్రిపురా పరాపరమయీ మాతా కుమారీత్యసి ॥ 18 ॥

ఆఈపల్లవితైః పరస్పరయుతైర్ద్విత్రిక్రమాద్యక్షరై కాద్యైః క్షాంతగతైః స్వరాదిభిరథ క్షాంతైశ్చ తైః సస్వరైః । నామాని త్రిపురే భవంతి ఖలు యాన్యత్యంతగుహ్యాని తే తేభ్యో భైరవపత్ని వింశతిసహస్రేభ్యః పరేభ్యో నమః ॥ 19 ॥

బోద్ధవ్యా నిపుణం బుధైః స్తుతిరియం కృత్వా మనస్తద్గతం భారత్యాస్త్రిపురేత్యనన్యమనసా యత్రాద్యవృత్తే స్ఫుటమ్ । ఏకద్విత్రిపదక్రమేణ కథితస్తత్పాదసంఖ్యాక్షరైః మంత్రోద్ధార విధిర్విశేషసహితః సత్సంప్రదాయాన్వితః ॥ 20 ॥

సావద్యం నిరవద్యమస్తు యది వా కిం వానయా చింతయా నూనం స్తోత్రమిదం పఠిష్యతి జనో యస్యాస్తి భక్తిస్త్వయి । సంచింత్యాపి లఘుత్వమాత్మని దృఢం సంజాయమానం హఠాత్ త్వద్భక్త్యా ముఖరీకృతేన రచితం యస్మాన్మయాపి ధృవమ్ ॥ 21 ॥

ఇతి శ్రీకాళిదాస విరచిత పంచస్తవ్యాం ప్రథమః లఘుస్తవః ।

About Laghu Stavam

The Laghu Stava is a hymn to Goddess Tripura (Tripurasundari), the first of the five hymns of the Panchastavi, traditionally attributed to Kalidasa, as its colophon states. Its verses meditate on the goddess in her three seed syllables: she shines in the middle of the forehead like a rainbow, spreads moonlike radiance from the head, and glows in the heart; the poet worships her as the subtle form, fine as a lotus fibre, dwelling in the first seed of speech, "Aim".

Written by: Traditionally attributed to Kalidasa, as its colophon states

When to chant: In Sri Vidya and Devi worship, on Fridays and during Navaratri.

Did you know?

  • The Panchastavi, "five hymns", is a classic of Sri Vidya devotional poetry, especially loved in Kashmir.
  • Its verses are built around the three bija syllables of the Bala and Tripura mantras.

Frequently asked questions

To whom is the Laghu Stava addressed?

Goddess Tripura (Tripurasundari).

What is the Panchastavi?

A set of five hymns to the Goddess; the Laghu Stava is the first.

Who is it attributed to?

Traditionally to Kalidasa, as its colophon states.

Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.