Prashnopanishad - Question 4
Vedic · Traditional devotional text
சதுர்த²: ப்ரஶ்ன:
அத² ஹைனம் ஸௌர்யாயணி கா³ர்க்³ய: பப்ரச்ச²। ப⁴க³வன்னேதஸ்மின் புருஷே கானி ஸ்வபந்தி கான்யஸ்மிஞ்ஜாக்³ரதி கதர ஏஷ தே³வ: ஸ்வப்னான் பஶ்யதி கஸ்யைதத்ஸுக²ம் ப⁴வதி கஸ்மின்னு ஸர்வே ஸம்ப்ரதிஷ்டி²தா ப⁴வந்தீதி ॥1॥
தஸ்மை ஸ ஹோவாச। யத² கா³ர்க்³ய மரீசயோர்கஸ்யாஸ்தம் க³ச்ச²த: ஸர்வா ஏதஸ்மிம்ஸ்தேஜோமண்ட³ல ஏகீப⁴வந்தி। தா: புன: புனருத³யத: ப்ரசரந்த்யேவம் ஹ வை தத் ஸர்வம் பரே தே³வே மனஸ்யேகீப⁴வதி। தேன தர்ஹ்யேஷ புருஷோ ந ஶ்ருணோதி ந பஶ்யதி ந ஜிக்⁴ரதி ந ரஸயதே ந ஸ்ப்ருஶதே நாபி⁴வத³தே நாத³த்தே நானந்த³யதே ந விஸ்ருஜதே நேயாயதே ஸ்வபிதீத்யாசக்ஷதே ॥2॥
ப்ராணாக்³ரய ஏவைதஸ்மின் புரே ஜாக்³ரதி। கா³ர்ஹபத்யோ ஹ வா ஏஷோபானோ வ்யானோன்வாஹார்யபசனோ யத்³ கா³ர்ஹபத்யாத் ப்ரணீயதே ப்ரணயனாதா³ஹவனீய: ப்ராண: ॥3॥
யது³ச்ச்²வாஸனி:ஶ்வாஸாவேதாவாஹுதீ ஸமம் நயதீதி ஸ ஸமான:। மனோ ஹ வாவ யஜமான: இஷ்டப²லமேவோதா³ன: ஸ ஏனம் யஜமானமஹரஹர்ப்³ரஹ்ம க³மயதி ॥4॥
அத்ரைஷ தே³வ: ஸ்வப்னே மஹிமானமனுப⁴வதி। யத்³ த்³ருஷ்டம் த்³ருஷ்டமனுபஶ்யதி ஶ்ருதம் ஶ்ருதமேவார்த²மனுஶ்ருணோதி தே³ஶதி³க³ந்தரைஶ்ச ப்ரத்யனுபூ⁴தம் புன: புன: ப்ரத்யனுப⁴வதி த்³ருஷ்டம் சாத்³ருஷ்டம் ச ஶ்ருதம் சாஶ்ருதம் சானுபூ⁴தம் சானனுபூ⁴தம் ச ஸச்சாஸச்ச ஸர்வம் பஶ்யதி ஸர்வ: பஸ்யதி ॥5॥
ஸ யதா³ தேஜஸாபி⁴பூ⁴தோ ப⁴வத்யத்ரைஷ தே³வ: ஸ்வப்னான் ந பஶ்யத்யத² யதை³தஸ்மிஞ்ஶரீரே ஏதத்ஸுக²ம் ப⁴வதி ॥6॥
ஸ யதா² ஸோப்⁴ய வயாம்ஸி வஸோவ்ருக்ஷம் ஸம்ப்ரதிஷ்ட²ந்தே ஏவம் ஹ வை தத் ஸர்வம் பர ஆத்மனி ஸம்ப்ரதிஷ்ட²தே ॥7॥
ப்ருதி²வீ ச ப்ருதி²வீமாத்ரா சாபஶ்சாபோமாத்ரா ச தேஜஶ்ச தேஜோமாத்ரா ச வாயுஶ்ச வாயுமாத்ரா சாகாஶஶ்சாகாஶமாத்ரா ச சக்ஷுஶ்ச த்³ரஷ்டவ்யம் ச ஶ்ரோத்ரம் ச ஶ்ரோதவ்யம் ச க்⁴ராணம் ச க்⁴ராதவ்யம் ச ரஸஶ்ச ரஸயிதவ்யம் ச த்வக்ச ஸ்பர்ஶயிதவ்யம் ச வாக்ச வக்தவ்யம் ச ஹஸ்தௌ சாதா³தவ்யம் சோபஸ்த²ஶ்சானந்த³யிதவ்யம் ச பாயுஶ்ச விஸர்ஜயிதவ்யம் ச யாதௌ³ ச க³ந்தவ்யம் ச மனஶ்ச மந்தவ்யம் ச பு³த்³தி⁴ஶ்ச போ³த்³த⁴வ்யம் சாஹங்காரஶ்சாஹங்கர்தவ்யம் ச சித்தம் ச சேதயிதவ்யம் ச தேஜஶ்ச வித்³யோதயிதவ்யம் ச ப்ராணஶ்ச வித்³யாரயிதவ்யம் ச ॥8॥
ஏஷ ஹி த்³ரஷ்ட ஸ்ப்ரஷ்டா ஶ்ரோதா க்⁴ராதா ரஸயிதா மந்தா போ³த்³தா⁴ கர்தா விஜ்ஞானாத்மா புருஷ:। ஸ பரேக்ஷர ஆத்மனி ஸம்ப்ரதிஷ்ட²தே ॥9॥
பரமேவாக்ஷரம் ப்ரதிபத்³யதே ஸ யோ ஹ வை தத³ச்சா²யமஶரீரம்லோஹிதம் ஶுப்⁴ரமக்ஷரம் வேத³யதே யஸ்து ஸோம்ய ஸ ஸர்வஜ்ஞ: ஸர்வோ ப⁴வதி ததே³ஷ ஶ்லோக: ॥1௦॥
விஜ்ஞானாத்மா ஸஹ தே³வைஶ்ச ஸர்வை: ப்ராணா பு⁴தானி ஸம்ப்ரதிஷ்ட²ந்தி யத்ர। தத³க்ஷரம் வேத³யதே யஸ்து ஸோம்ய ஸ ஸர்வஜ்ஞ: ஸர்வமேவாவிவேஶேதி ॥11॥
About Prashnopanishad - Question 4
The fourth question of the Prashna Upanishad. Sauryayani Gargya asks what sleeps in a person and what stays awake, who sees dreams, and in whom all these come to rest. Pippalada explains waking, dreaming and deep sleep: in deep sleep the senses merge in the mind and the person rests in the Self. He ends by saying that one who knows the imperishable, in which the knowing self and all the breaths and elements rest, knows all.
Source: Atharva Veda, Prashna Upanishad, question 4
When to chant: In Upanishad study and Vedic recitation, and in Vedanta classes.
Did you know?
- Waking, dream and deep sleep are the three states later analysed in the Mandukya Upanishad.
- The Prashna Upanishad belongs to the Atharva Veda; six seekers each put one question (prashna) to the sage Pippalada.
Frequently asked questions
Who asks the fourth question?
Sauryayani Gargya.
What is it about?
Sleep, dreams and deep sleep, and what rests in the Self.
What happens in deep sleep, according to Pippalada?
The senses merge in the mind and the person rests in the Self.
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.