MuhurtaNow

दक्षिणा मूर्ति स्तोत्रम्

Shiva · पारंपरिक भक्ति पाठ

ஶாந்திபாட²: ஓம் யோ ப்³ரஹ்மாணம் வித³தா⁴தி பூர்வம் யோ வை வேதா³ம்ஶ்ச ப்ரஹிணோதி தஸ்மை । தம் ஹ தே³வமாத்மபு³த்³தி⁴ப்ரகாஶம் முமுக்ஷுர்வை ஶரணமஹம் ப்ரபத்³யே ॥

த்⁴யானம் ஓம் மௌனவ்யாக்²யா ப்ரகடித பரப்³ரஹ்மதத்த்வம் யுவானம் வர்ஷிஷ்டா²ந்தே வஸத்³ருஷிக³ணைராவ்ருதம் ப்³ரஹ்மனிஷ்டை²: । ஆசார்யேந்த்³ரம் கரகலித சின்முத்³ரமானந்த³மூர்திம் ஸ்வாத்மாராமம் முதி³தவத³னம் த³க்ஷிணாமூர்திமீடே³ ॥ 1 ॥

வடவிடபிஸமீபேபூ⁴மிபா⁴கே³ நிஷண்ணம் ஸகலமுனிஜனானாம் ஜ்ஞானதா³தாரமாராத் । த்ரிபு⁴வனகு³ருமீஶம் த³க்ஷிணாமூர்திதே³வம் ஜனனமரணது³:க²ச்சே²த³த³க்ஷம் நமாமி ॥ 2 ॥

சித்ரம் வடதரோர்மூலே வ்ருத்³தா⁴: ஶிஷ்யா கு³ருர்யுவா । கு³ரோஸ்து மௌனம் வ்யாக்²யானம் ஶிஷ்யாஸ்துச்சி²ன்னஸம்ஶயா: ॥ 3 ॥

நித⁴யே ஸர்வவித்³யானாம் பி⁴ஷஜே ப⁴வரோகி³ணாம் । கு³ரவே ஸர்வலோகானாம் த³க்ஷிணாமூர்தயே நம: ॥ 4 ॥

ஓம் நம: ப்ரணவார்தா²ய ஶுத்³த⁴ஜ்ஞானைகமூர்தயே । நிர்மலாய ப்ரஶாந்தாய த³க்ஷிணாமூர்தயே நம: ॥ 5 ॥

சித்³த⁴னாய மஹேஶாய வடமூலனிவாஸினே । ஸச்சிதா³னந்த³ரூபாய த³க்ஷிணாமூர்தயே நம: ॥ 6 ॥

ஈஶ்வரோ கு³ருராத்மேதி மூர்திபே⁴த³விபா⁴கி³னே । வ்யோமவத்³வ்யாப்ததே³ஹாய த³க்ஷிணாமூர்தயே நம: ॥ 7 ॥

அங்கு³ஷ்ட²தர்ஜனீ யோக³முத்³ரா வ்யாஜேனயோகி³னாம் । ஶ்ருத்யர்த²ம் ப்³ரஹ்மஜீவைக்யம் த³ர்ஶயன்யோக³தா ஶிவ: ॥ 8 ॥

ஓம் ஶாந்தி: ஶாந்தி: ஶாந்தி: ॥

ஸ்தோத்ரம் விஶ்வம் த³ர்பண-த்³ருஶ்யமான-னக³ரீ துல்யம் நிஜாந்தர்க³தம் பஶ்யன்னாத்மனி மாயயா ப³ஹிரிவோத்³பூ⁴தம் யதா² நித்³ரயா । யஸ்ஸாக்ஷாத்குருதே ப்ரபோ³த⁴ஸமயே ஸ்வாத்மானமே வாத்³வயம் தஸ்மை ஶ்ரீகு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 1 ॥

பீ³ஜஸ்யாந்தரி-வாங்குரோ ஜக³தி³தம் ப்ராங்னிர்விகல்பம் புன: மாயாகல்பித தே³ஶகாலகலனா வைசித்ர்யசித்ரீக்ருதம் । மாயாவீவ விஜ்ரும்ப⁴யத்யபி மஹாயோகீ³வ ய: ஸ்வேச்ச²யா தஸ்மை ஶ்ரீகு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 2 ॥

யஸ்யைவ ஸ்பு²ரணம் ஸதா³த்மகமஸத்கல்பார்த²கம் பா⁴ஸதே ஸாக்ஷாத்தத்வமஸீதி வேத³வசஸா யோ போ³த⁴யத்யாஶ்ரிதான் । யஸ்ஸாக்ஷாத்கரணாத்³ப⁴வேன்ன புனராவ்ருத்திர்ப⁴வாம்போ⁴னிதௌ⁴ தஸ்மை ஶ்ரீகு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 3 ॥

நானாச்சி²த்³ர க⁴டோத³ர ஸ்தி²த மஹாதீ³ப ப்ரபா⁴பா⁴ஸ்வரம் ஜ்ஞானம் யஸ்ய து சக்ஷுராதி³கரண த்³வாரா ப³ஹி: ஸ்பந்த³தே । ஜானாமீதி தமேவ பா⁴ந்தமனுபா⁴த்யேதத்ஸமஸ்தம் ஜக³த் தஸ்மை ஶ்ரீ கு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 4 ॥

தே³ஹம் ப்ராணமபீந்த்³ரியாண்யபி சலாம் பு³த்³தி⁴ம் ச ஶூன்யம் விது³: ஸ்த்ரீ பா³லாந்த⁴ ஜடோ³பமாஸ்த்வஹமிதி ப்⁴ராந்தாப்⁴ருஶம் வாதி³ன: । மாயாஶக்தி விலாஸகல்பித மஹாவ்யாமோஹ ஸம்ஹாரிணே தஸ்மை ஶ்ரீ கு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 5 ॥

ராஹுக்³ரஸ்த தி³வாகரேந்து³ ஸத்³ருஶோ மாயா ஸமாச்சா²த³னாத் ஸன்மாத்ர: கரணோப ஸம்ஹரணதோ யோபூ⁴த்ஸுஷுப்த: புமான் । ப்ராக³ஸ்வாப்ஸமிதி ப்ரபோ³த⁴ஸமயே ய: ப்ரத்யபி⁴ஜ்ஞாயதே தஸ்மை ஶ்ரீ கு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 6 ॥

பா³ல்யாதி³ஷ்வபி ஜாக்³ரதா³தி³ஷு ததா² ஸர்வாஸ்வவஸ்தா²ஸ்வபி வ்யாவ்ருத்தா ஸ்வனு வர்தமான மஹமித்யந்த: ஸ்பு²ரந்தம் ஸதா³ । ஸ்வாத்மானம் ப்ரகடீகரோதி ப⁴ஜதாம் யோ முத்³ரயா ப⁴த்³ரயா தஸ்மை ஶ்ரீ கு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 7 ॥

விஶ்வம் பஶ்யதி கார்யகாரணதயா ஸ்வஸ்வாமிஸம்ப³ந்த⁴த: ஶிஷ்யசார்யதயா ததை²வ பித்ரு புத்ராத்³யாத்மனா பே⁴த³த: । ஸ்வப்னே ஜாக்³ரதி வா ய ஏஷ புருஷோ மாயா பரிப்⁴ராமித: தஸ்மை ஶ்ரீ கு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 8 ॥

பூ⁴ரம்பா⁴ம்ஸ்யனலோனிலோம்ப³ர மஹர்னாதோ² ஹிமாம்ஶு: புமான் இத்யாபா⁴தி சராசராத்மகமித³ம் யஸ்யைவ மூர்த்யஷ்டகம் । நான்யத்கிஞ்சன வித்³யதே விம்ருஶதாம் யஸ்மாத்பரஸ்மாத்³விபோ⁴ தஸ்மை ஶ்ரீ கு³ருமூர்தயே நம இத³ம் ஶ்ரீ த³க்ஷிணாமூர்தயே ॥ 9 ॥

ஸர்வாத்மத்வமிதி ஸ்பு²டீக்ருதமித³ம் யஸ்மாத³முஷ்மின் ஸ்தவே தேனாஸ்வ ஶ்ரவணாத்தத³ர்த² மனனாத்³த்⁴யானாச்ச ஸங்கீர்தனாத் । ஸர்வாத்மத்வ மஹாவிபூ⁴திஸஹிதம் ஸ்யாதீ³ஶ்வரத்வம் ஸ்வத: ஸித்³த்⁴யேத்தத்புனரஷ்டதா⁴ பரிணதம் சைஶ்வர்ய-மவ்யாஹதம் ॥ 1௦ ॥

॥ இதி ஶ்ரீமச்ச²ங்கராசார்யவிரசிதம் த³க்ஷிணாமூர்திஸ்தோத்ரம் ஸம்பூர்ணம் ॥

दक्षिणा मूर्ति स्तोत्रम् के बारे में

The Dakshinamurthy Stotram is Adi Shankaracharya's great hymn to Shiva as Dakshinamurthy, the silent teacher. Its meditation verse pictures him as a youth seated under a banyan tree, revealing the truth of Brahman through silence to aged sages, showing the chin mudra. Each verse, ending "tasmai shri gurumurtaye nama idam shri Dakshinamurtaye", presents a deep Advaita teaching: the world, like a city seen in a mirror, appears within the Self as if outside, by the power of Maya.

रचयिता: Adi Shankaracharya, as its colophon states

कब पढ़ें: On Thursdays and Guru Purnima, at the start of study, and in Vedanta classes.

क्या आप जानते हैं?

  • Dakshinamurthy, "the one facing south", is shown as a young guru teaching aged disciples, so that "the teacher is young, the disciples old; the teaching is silence, yet their doubts are cleared".
  • Its opening peace chant, "Yo Brahmanam vidadhati purvam", is from the Shvetashvatara Upanishad.
  • Sureshvaracharya, Shankara's disciple, wrote the Manasollasa commentary on it.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

Who is Dakshinamurthy?

Shiva as the silent teacher, facing south under a banyan tree.

How does he teach?

Through silence and the chin mudra.

Who wrote the stotram?

Adi Shankaracharya, as its colophon states.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।