देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति तृतीयोऽध्यायः
Devi · पारंपरिक भक्ति पाठ
ಮಹಿಷಾಸುರವಧೋ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
ಧ್ಯಾನಂ ಓಂ ಉದ್ಯದ್ಭಾನುಸಹಸ್ರಕಾಂತಿಂ ಅರುಣಕ್ಷೌಮಾಂ ಶಿರೋಮಾಲಿಕಾಂ ರಕ್ತಾಲಿಪ್ತ ಪಯೋಧರಾಂ ಜಪವಟೀಂ ವಿದ್ಯಾಮಭೀತಿಂ ವರಮ್ । ಹಸ್ತಾಬ್ಜೈರ್ಧಧತೀಂ ತ್ರಿನೇತ್ರವಕ್ತ್ರಾರವಿಂದಶ್ರಿಯಂ ದೇವೀಂ ಬದ್ಧಹಿಮಾಂಶುರತ್ನಮಕುಟಾಂ ವಂದೇಽರವಿಂದಸ್ಥಿತಾಮ್ ॥
ಋಷಿರುವಾಚ
1
ನಿಹನ್ಯಮಾನಂ ತತ್ಸೈನ್ಯಂ ಅವಲೋಕ್ಯ ಮಹಾಸುರಃ। ಸೇನಾನೀಶ್ಚಿಕ್ಷುರಃ ಕೋಪಾದ್ ಧ್ಯಯೌ ಯೋದ್ಧುಮಥಾಂಬಿಕಾಮ್ ॥2॥
ಸ ದೇವೀಂ ಶರವರ್ಷೇಣ ವವರ್ಷ ಸಮರೇಽಸುರಃ। ಯಥಾ ಮೇರುಗಿರೇಃಶೃಂಗಂ ತೋಯವರ್ಷೇಣ ತೋಯದಃ ॥3॥
ತಸ್ಯ ಛಿತ್ವಾ ತತೋ ದೇವೀ ಲೀಲಯೈವ ಶರೋತ್ಕರಾನ್। ಜಘಾನ ತುರಗಾನ್ಬಾಣೈರ್ಯಂತಾರಂ ಚೈವ ವಾಜಿನಾಂ ॥4॥
ಚಿಚ್ಛೇದ ಚ ಧನುಃಸಧ್ಯೋ ಧ್ವಜಂ ಚಾತಿಸಮುಚ್ಛೃತಂ। ವಿವ್ಯಾಧ ಚೈವ ಗಾತ್ರೇಷು ಚಿನ್ನಧನ್ವಾನಮಾಶುಗೈಃ ॥5॥
ಸಚ್ಛಿನ್ನಧನ್ವಾ ವಿರಥೋ ಹತಾಶ್ವೋ ಹತಸಾರಥಿಃ। ಅಭ್ಯಧಾವತ ತಾಂ ದೇವೀಂ ಖಡ್ಗಚರ್ಮಧರೋಽಸುರಃ ॥6॥
ಸಿಂಹಮಾಹತ್ಯ ಖಡ್ಗೇನ ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೇಣ ಮೂರ್ಧನಿ। ಆಜಘಾನ ಭುಜೇ ಸವ್ಯೇ ದೇವೀಂ ಅವ್ಯತಿವೇಗವಾನ್ ॥6॥
ತಸ್ಯಾಃ ಖಡ್ಗೋ ಭುಜಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪಫಾಲ ನೃಪನಂದನ। ತತೋ ಜಗ್ರಾಹ ಶೂಲಂ ಸ ಕೋಪಾದ್ ಅರುಣಲೋಚನಃ ॥8॥
ಚಿಕ್ಷೇಪ ಚ ತತಸ್ತತ್ತು ಭದ್ರಕಾಳ್ಯಾಂ ಮಹಾಸುರಃ। ಜಾಜ್ವಲ್ಯಮಾನಂ ತೇಜೋಭೀ ರವಿಬಿಂಬಮಿವಾಂಬರಾತ್ ॥9॥
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತದಾಪತಚ್ಛೂಲಂ ದೇವೀ ಶೂಲಮಮುಂಚತ। ತಚ್ಛೂಲಂಶತಧಾ ತೇನ ನೀತಂ ಶೂಲಂ ಸ ಚ ಮಹಾಸುರಃ ॥10॥
ಹತೇ ತಸ್ಮಿನ್ಮಹಾವೀರ್ಯೇ ಮಹಿಷಸ್ಯ ಚಮೂಪತೌ। ಆಜಗಾಮ ಗಜಾರೂಡಃ ಶ್ಚಾಮರಸ್ತ್ರಿದಶಾರ್ದನಃ ॥11॥
ಸೋಽಪಿ ಶಕ್ತಿಂಮುಮೋಚಾಥ ದೇವ್ಯಾಸ್ತಾಂ ಅಂಬಿಕಾ ದ್ರುತಂ। ಹುಂಕಾರಾಭಿಹತಾಂ ಭೂಮೌ ಪಾತಯಾಮಾಸನಿಷ್ಪ್ರಭಾಂ ॥12॥
ಭಗ್ನಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ನಿಪತಿತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕ್ರೋಧಸಮನ್ವಿತಃ ಚಿಕ್ಷೇಪ ಚಾಮರಃ ಶೂಲಂ ಬಾಣೈಸ್ತದಪಿ ಸಾಚ್ಛಿನತ್ ॥13॥
ತತಃ ಸಿಂಹಃಸಮುತ್ಪತ್ಯ ಗಜಕುಂತರೇ ಂಭಾಂತರೇಸ್ಥಿತಃ। ಬಾಹುಯುದ್ಧೇನ ಯುಯುಧೇ ತೇನೋಚ್ಚೈಸ್ತ್ರಿದಶಾರಿಣಾ ॥14॥
ಯುಧ್ಯಮಾನೌ ತತಸ್ತೌ ತು ತಸ್ಮಾನ್ನಾಗಾನ್ಮಹೀಂ ಗತೌ ಯುಯುಧಾತೇಽತಿಸಂರಬ್ಧೌ ಪ್ರಹಾರೈ ಅತಿದಾರುಣೈಃ ॥15॥
ತತೋ ವೇಗಾತ್ ಖಮುತ್ಪತ್ಯ ನಿಪತ್ಯ ಚ ಮೃಗಾರಿಣಾ। ಕರಪ್ರಹಾರೇಣ ಶಿರಶ್ಚಾಮರಸ್ಯ ಪೃಥಕ್ ಕೃತಂ ॥16॥
ಉದಗ್ರಶ್ಚ ರಣೇ ದೇವ್ಯಾ ಶಿಲಾವೃಕ್ಷಾದಿಭಿರ್ಹತಃ। ದಂತ ಮುಷ್ಟಿತಲೈಶ್ಚೈವ ಕರಾಳಶ್ಚ ನಿಪಾತಿತಃ ॥17॥
ದೇವೀ ಕೃದ್ಧಾ ಗದಾಪಾತೈಃ ಶ್ಚೂರ್ಣಯಾಮಾಸ ಚೋದ್ಧತಂ। ಭಾಷ್ಕಲಂ ಭಿಂದಿಪಾಲೇನ ಬಾಣೈಸ್ತಾಮ್ರಂ ತಥಾಂಧಕಂ ॥18॥
ಉಗ್ರಾಸ್ಯಮುಗ್ರವೀರ್ಯಂ ಚ ತಥೈವ ಚ ಮಹಾಹನುಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಾ ಚ ತ್ರಿಶೂಲೇನ ಜಘಾನ ಪರಮೇಶ್ವರೀ ॥19॥
ಬಿಡಾಲಸ್ಯಾಸಿನಾ ಕಾಯಾತ್ ಪಾತಯಾಮಾಸ ವೈ ಶಿರಃ। ದುರ್ಧರಂ ದುರ್ಮುಖಂ ಚೋಭೌ ಶರೈರ್ನಿನ್ಯೇ ಯಮಕ್ಷಯಂ ॥20॥
ಏವಂ ಸಂಕ್ಷೀಯಮಾಣೇ ತು ಸ್ವಸೈನ್ಯೇ ಮಹಿಷಾಸುರಃ। ಮಾಹಿಷೇಣ ಸ್ವರೂಪೇಣ ತ್ರಾಸಯಾಮಾಸತಾನ್ ಗಣಾನ್ ॥21॥
ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ತುಂಡಪ್ರಹಾರೇಣ ಖುರಕ್ಷೇಪೈಸ್ತಥಾಪರಾನ್। ಲಾಂಗೂಲತಾಡಿತಾಂಶ್ಚಾನ್ಯಾನ್ ಶೃಂಗಾಭ್ಯಾಂ ಚ ವಿದಾರಿತಾ ॥22॥
ವೇಗೇನ ಕಾಂಶ್ಚಿದಪರಾನ್ನಾದೇನ ಭ್ರಮಣೇನ ಚ। ನಿಃ ಶ್ವಾಸಪವನೇನಾನ್ಯಾನ್ ಪಾತಯಾಮಾಸ ಭೂತಲೇ॥23॥
ನಿಪಾತ್ಯ ಪ್ರಮಥಾನೀಕಮಭ್ಯಧಾವತ ಸೋಽಸುರಃ ಸಿಂಹಂ ಹಂತುಂ ಮಹಾದೇವ್ಯಾಃ ಕೋಪಂ ಚಕ್ರೇ ತತೋಽಂಭಿಕಾ ॥24॥
ಸೋಽಪಿ ಕೋಪಾನ್ಮಹಾವೀರ್ಯಃ ಖುರಕ್ಷುಣ್ಣಮಹೀತಲಃ। ಶೃಂಗಾಭ್ಯಾಂ ಪರ್ವತಾನುಚ್ಚಾಂಶ್ಚಿಕ್ಷೇಪ ಚ ನನಾದ ಚ ॥25॥
ವೇಗ ಭ್ರಮಣ ವಿಕ್ಷುಣ್ಣಾ ಮಹೀ ತಸ್ಯ ವ್ಯಶೀರ್ಯತ। ಲಾಂಗೂಲೇನಾಹತಶ್ಚಾಬ್ಧಿಃ ಪ್ಲಾವಯಾಮಾಸ ಸರ್ವತಃ ॥26॥
ಧುತಶೃಂಗ್ವಿಭಿನ್ನಾಶ್ಚ ಖಂಡಂ ಖಂಡಂ ಯಯುರ್ಘನಾಃ। ಶ್ವಾಸಾನಿಲಾಸ್ತಾಃ ಶತಶೋ ನಿಪೇತುರ್ನಭಸೋಽಚಲಾಃ ॥27॥
ಇತಿಕ್ರೋಧಸಮಾಧ್ಮಾತಮಾಪತಂತಂ ಮಹಾಸುರಂ। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಾ ಚಂಡಿಕಾ ಕೋಪಂ ತದ್ವಧಾಯ ತದಾಽಕರೋತ್ ॥28॥
ಸಾ ಕ್ಷಿತ್ಪ್ವಾ ತಸ್ಯ ವೈಪಾಶಂ ತಂ ಬಬಂಧ ಮಹಾಸುರಂ। ತತ್ಯಾಜಮಾಹಿಷಂ ರೂಪಂ ಸೋಽಪಿ ಬದ್ಧೋ ಮಹಾಮೃಧೇ ॥29॥
ತತಃ ಸಿಂಹೋಽಭವತ್ಸಧ್ಯೋ ಯಾವತ್ತಸ್ಯಾಂಬಿಕಾ ಶಿರಃ। ಛಿನತ್ತಿ ತಾವತ್ ಪುರುಷಃ ಖಡ್ಗಪಾಣಿ ರದೃಶ್ಯತ ॥30॥
ತತ ಏವಾಶು ಪುರುಷಂ ದೇವೀ ಚಿಚ್ಛೇದ ಸಾಯಕೈಃ। ತಂ ಖಡ್ಗಚರ್ಮಣಾ ಸಾರ್ಧಂ ತತಃ ಸೋಽ ಭೂನ್ಮಹಾ ಗಜಃ ॥31॥
ಕರೇಣ ಚ ಮಹಾಸಿಂಹಂ ತಂ ಚಕರ್ಷ ಜಗರ್ಜಚ । ಕರ್ಷತಸ್ತು ಕರಂ ದೇವೀ ಖಡ್ಗೇನ ನಿರಕೃಂತತ ॥32॥
ತತೋ ಮಹಾಸುರೋ ಭೂಯೋ ಮಾಹಿಷಂ ವಪುರಾಸ್ಥಿತಃ। ತಥೈವ ಕ್ಷೋಭಯಾಮಾಸ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಂ ॥33॥
ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಾ ಜಗನ್ಮಾತಾ ಚಂಡಿಕಾ ಪಾನ ಮುತ್ತಮಂ। ಪಪೌ ಪುನಃ ಪುನಶ್ಚೈವ ಜಹಾಸಾರುಣಲೋಚನಾ ॥34॥
ನನರ್ದ ಚಾಸುರಃ ಸೋಽಪಿ ಬಲವೀರ್ಯಮದೋದ್ಧತಃ। ವಿಷಾಣಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಚಿಕ್ಷೇಪ ಚಂಡಿಕಾಂ ಪ್ರತಿಭೂಧರಾನ್॥35॥
ಸಾ ಚ ತಾ ನ್ಪ್ರಹಿತಾಂ ಸ್ತೇನ ಚೂರ್ಣಯಂತೀ ಶರೋತ್ಕರೈಃ। ಉವಾಚ ತಂ ಮದೋದ್ಧೂತಮುಖರಾಗಾಕುಲಾಕ್ಷರಂ ॥36॥
ದೇವ್ಯುಉವಾಚ॥
ಗರ್ಜ ಗರ್ಜ ಕ್ಷಣಂ ಮೂಢ ಮಧು ಯಾವತ್ಪಿಬಾಮ್ಯಹಂ। ಮಯಾತ್ವಯಿ ಹತೇಽತ್ರೈವ ಗರ್ಜಿಷ್ಯಂತ್ಯಾಶು ದೇವತಾಃ ॥37॥
ಋಷಿರುವಾಚ॥
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಮುತ್ಪತ್ಯ ಸಾರೂಢಾ ತಂ ಮಹಾಸುರಂ। ಪಾದೇನಾ ಕ್ರಮ್ಯ ಕಂಠೇ ಚ ಶೂಲೇನೈನ ಮತಾಡಯತ್ ॥38॥
ತತಃ ಸೋಽಪಿ ಪದಾಕ್ರಾಂತಸ್ತಯಾ ನಿಜಮುಖಾತ್ತತಃ। ಅರ್ಧ ನಿಷ್ಕ್ರಾಂತ ಏವಾಸೀದ್ದೇವ್ಯಾ ವೀರ್ಯೇಣ ಸಂವೃತಃ ॥40॥
ಅರ್ಧ ನಿಷ್ಕ್ರಾಂತ ಏವಾಸೌ ಯುಧ್ಯಮಾನೋ ಮಹಾಸುರಃ । ತಯಾ ಮಹಾಸಿನಾ ದೇವ್ಯಾ ಶಿರಶ್ಛಿತ್ತ್ವಾ ನಿಪಾತಿತಃ ॥41॥
ತತೋ ಹಾಹಾಕೃತಂ ಸರ್ವಂ ದೈತ್ಯಸೈನ್ಯಂ ನನಾಶ ತತ್। ಪ್ರಹರ್ಷಂ ಚ ಪರಂ ಜಗ್ಮುಃ ಸಕಲಾ ದೇವತಾಗಣಾಃ ॥42॥
ತುಷ್ಟು ವುಸ್ತಾಂ ಸುರಾ ದೇವೀಂ ಸಹದಿವ್ಯೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ। ಜಗುರ್ಗುಂಧರ್ವಪತಯೋ ನನೃತುಶ್ಚಾಪ್ಸರೋಗಣಾಃ ॥43॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣೇ ಸಾವರ್ನಿಕೇ ಮನ್ವಂತರೇ ದೇವಿ ಮಹತ್ಮ್ಯೇ ಮಹಿಷಾಸುರವಧೋ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ॥
ಆಹುತಿ ಹ್ರೀಂ ಜಯಂತೀ ಸಾಂಗಾಯೈ ಸಾಯುಧಾಯೈ ಸಶಕ್ತಿಕಾಯೈ ಸಪರಿವಾರಾಯೈ ಸವಾಹನಾಯೈ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೈ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬೀಜಾದಿಷ್ಟಾಯೈ ಮಹಾಹುತಿಂ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ ॥
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति तृतीयोऽध्यायः के बारे में
Chapter 3 of the Devi Mahatmyam tells of the slaying of Mahishasura, the buffalo demon. After the goddess destroys his generals, including Chikshura and Chamara, Mahishasura attacks her in many forms (buffalo, lion, man and elephant) until she overcomes him. It is the climax of the middle episode of the Devi Mahatmyam.
स्रोत: Devi Mahatmyam (Durga Saptashati), Markandeya Purana
कब पढ़ें: During Navaratri, especially on Ashtami and Navami, and as part of a full Chandi path.
क्या आप जानते हैं?
- This victory is why the goddess is called Mahishasuramardini, the slayer of Mahishasura.
- Mysuru is believed to take its name from Mahishasura ("Mahishuru"), and local tradition says Goddess Chamundeshwari slew him on Chamundi Hill; the Mysuru Dasara celebrates that victory.
- Chapters 2 to 4 form the "madhyama charitra", the middle story, dedicated to Mahalakshmi.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What happens in chapter 3 of the Durga Saptashati?
The goddess defeats Mahishasura's generals and then slays Mahishasura himself.
What is the chapter called?
"Mahishasura Vadha", the slaying of Mahishasura.
Which form of the goddess fights Mahishasura?
Mahalakshmi, the goddess formed from the combined powers of all the gods.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ