MuhurtaNow

लघु स्तवः

Devi · पारंपरिक भक्ति पाठ

ഐംദ്രസ്യേവ ശരാസനസ്യ ദധതീ മധ്യേലലാടം പ്രഭാം ശൌക്ലീം കാംതിമനുഷ്ണഗോരിവ ശിരസ്യാതന്വതീ സർവതഃ । ഏഷാസൌ ത്രിപുരാ ഹൃദി ദ്യുതിരിവോഷ്ണാംശോഃ സദാഹഃ സ്ഥിതാത് ഛിംദ്യാന്നഃ സഹസാ പദൈസ്ത്രിഭിരഘം ജ്യോതിര്മയീ വാങ്മയീ ॥ 1 ॥

യാ മാത്രാ ത്രപുസീലതാതനുലസത്തംതൂത്ഥിതിസ്പര്ധിനീ വാഗ്ബീജേ പ്രഥമേ സ്ഥിതാ തവ സദാ താം മന്മഹേ തേ വയമ് । ശക്തിഃ കുംഡലിനീതി വിശ്വജനനവ്യാപാരബദ്ധോദ്യമാഃ ജ്ഞാത്വേത്ഥം ന പുനഃ സ്പൃശംതി ജനനീഗര്ഭേഽര്ഭകത്വം നരാഃ ॥ 2 ॥

ദൃഷ്ട്വാ സംഭ്രമകാരി വസ്തു സഹസാ ഐ ഐ ഇതി വ്യാഹൃതം യേനാകൂതവശാദപീഹ വരദേ ബിംദും വിനാപ്യക്ഷരമ് । തസ്യാപി ധ്രുവമേവ ദേവി തരസാ ജാതേ തവാനുഗ്രഹേ വാചഃസൂക്തിസുധാരസദ്രവമുചോ നിര്യാംതി വക്ത്രാംബുജാത് ॥ 3 ॥

യന്നിത്യേ തവ കാമരാജമപരം മംത്രാക്ഷരം നിഷ്കലം തത്സാരസ്വതമിത്യവൈതി വിരലഃ കശ്ചിദ്ബുധശ്ചേദ്ഭുവി । ആഖ്യാനം പ്രതിപർവ സത്യതപസോ യത്കീര്തയംതോ ദ്വിജാഃ പ്രാരംഭേ പ്രണവാസ്പദപ്രണയിതാം നീത്വോച്ചരംതി സ്ഫുടമ് ॥ 4 ॥

യത്സദ്യോ വചസാം പ്രവൃത്തികരണേ ദൃഷ്ടപ്രഭാവം ബുധൈഃ താര്തീയം തദഹം നമാമി മനസാ ത്വദ്ബീജമിംദുപ്രഭമ് । അസ്ത്യൌർവോഽപി സരസ്വതീമനുഗതോ ജാഡ്യാംബുവിച്ഛിത്തയേ ഗോശബ്ദോ ഗിരി വര്തതേ സനിയതം യോഗം വിനാ സിദ്ധിദഃ ॥ 5 ॥

ഏകൈകം തവ ദേവി ബീജമനഘം സവ്യംജനാവ്യംജനം കൂടസ്ഥം യദി വാ പൃഥക് ക്രമഗതം യദ്വാ സ്ഥിതം വ്യുത്ക്രമാത് । യം യം കാമമപേക്ഷ്യ യേന വിധിനാ കേനാപി വാ ചിംതിതം ജപ്തം വാ സഫലീകരോതി സതതം തം തം സമസ്തം നൃണാമ് ॥ 6 ॥

വാമേ പുസ്തകധാരിണീമഭയദാം സാക്ഷസ്രജം ദക്ഷിണേ ഭക്തേഭ്യോ വരദാനപേശലകരാം കര്പൂരകുംദോജ്ജ്വലാമ് । ഉജ്ജൃംഭാംബുജപത്രകാംതിനയനസ്നിഗ്ധപ്രഭാലോകിനീം യേ ത്വാമംബ ന ശീലയംതി മനസാ തേഷാം കവിത്വം കുതഃ ॥ 7 ॥

യേ ത്വാം പാംഡുരപുംഡരീകപടലസ്പഷ്ടാഭിരാമപ്രഭാം സിംചംതീമമൃതദ്രവൈരിവ ശിരോ ധ്യായംതി മൂര്ധ്നി സ്ഥിതാമ് । അശ്രാംതാ വികടസ്ഫുടാക്ഷരപദാ നിര്യാതി വക്ത്രാംബുജാത് തേഷാം ഭാരതി ഭാരതീ സുരസരിത്കല്ലോലലോലോര്മിവത് ॥ 8 ॥

യേ സിംദൂരപരാഗപിംജപിഹിതാം ത്വത്തേജസാദ്യാമിമാം ഉർവീം ചാപി വിലീനയാവകരസപ്രസ്താരമഗ്നാമിവ । പശ്യംതി ക്ഷണമപ്യനന്യമനസസ്തേഷാമനംഗജ്വര- -ക്ലാംതസ്രസ്തകുരംഗശാബകദൃശോ വശ്യാ ഭവംതി സ്ഫുടമ് ॥ 9 ॥

ചംചത്കാംചനകുംഡലാംഗദധരാമാബദ്ധകാംചീസ്രജം യേ ത്വാം ചേതസി തദ്ഗതേ ക്ഷണമപി ധ്യായംതി കൃത്വാ സ്ഥിരാമ് । തേഷാം വേശ്മസു വിഭ്രമാദഹരഹഃ സ്ഫാരീഭവംത്യശ്ചിരം മാദ്യത്കുംജരകര്ണതാലതരലാഃ സ്ഥൈര്യം ഭജംതേ ശ്രിയഃ ॥ 10 ॥

ആര്ഭട്യാ ശശിഖംഡമംഡിതജടാജൂടാം നൃമുംഡസ്രജം ബംധൂകപ്രസവാരുണാംബരധരാം പ്രേതാസനാധ്യാസിനീമ് । ത്വാം ധ്യായംതി ചതുര്ഭുജാം ത്രിനയനാമാപീനതുംഗസ്തനീം മധ്യേ നിമ്നവലിത്രയാംകിതതനും ത്വദ്രൂപസംവിത്തയേ ॥ 11 ॥

ജാതോഽപ്യല്പപരിച്ഛദേ ക്ഷിതിഭുജാം സാമാന്യമാത്രേ കുലേ നിഃശേഷാവനിചക്രവര്തിപദവീം ലബ്ധ്വാ പ്രതാപോന്നതഃ । യദ്വിദ്യാധര ബൃംദവംദിതപദഃ ശ്രീവത്സരാജോഽഭവത് ദേവി ത്വച്ചരണാംബുജ പ്രണതിജഃ സോഽയം പ്രസാദോദയഃ ॥ 12 ॥

ചംഡി ത്വച്ചരണാംബുജാര്ചനകൃതേ ബില്വാദിലോല്ലുംഠന- -ത്രുട്യത്കംടകകോടിഭിഃ പരിചയം യേഷാം ന ജഗ്മുഃ കരാഃ । തേ ദംഡാംകുശചക്രചാപകുലിശശ്രീവത്സമത്സ്യാംകിതൈഃ ജായംതേ പൃഥിവീഭുജഃ കഥമിവാംഭോജപ്രഭൈഃ പാണിഭിഃ ॥ 13 ॥

വിപ്രാഃ ക്ഷോണിഭുജോ വിശസ്തദിതരേ ക്ഷീരാജ്യമധ്വാസവൈഃ । ത്വാം ദേവി ത്രിപുരേ പരാപരമയീം സംതര്പ്യ പൂജാവിധൌ । യാം യാം പ്രാര്ഥയതേ മനഃ സ്ഥിരധിയാം തേഷാം ത ഏവ ധ്രുവം താം താം സിദ്ധിമവാപ്നുവംതി തരസാ വിഘ്നൈരവിഘ്നീകൃതാഃ ॥ 14 ॥

ശബ്ദാനാം ജനനീ ത്വമത്ര ഭുവനേ വാഗ്വാദിനീത്യുച്യസേ ത്വത്തഃ കേശവവാസവ പ്രഭൃതയോഽപ്യാവിര്ഭവംതി സ്ഫുടമ് । ലീയംതേ ഖലു യത്ര കല്പവിരമേ ബ്രഹ്മാദയസ്തേഽപ്യമീ സാ ത്വം കാചിദചിംത്യരൂപമഹിമാ ശക്തിഃ പരാ ഗീയസേ ॥ 15 ॥

ദേവാനാം ത്രിതയം ത്രയീ ഹുതഭുജാം ശക്തിത്രയം ത്രിഃ സ്വരാഃ ത്രൈലോക്യം ത്രിപദീ ത്രിപുഷ്കരമഥോ ത്രിബ്രഹ്മ വര്ണാസ്ത്രയഃ । യത്കിംചിജ്ജഗതി ത്രിധാ നിയമിതം വസ്തു ത്രിവര്ഗാദികം തത്സർവം ത്രിപുരേതി നാമ ഭഗവത്യന്വേതി തേ തത്ത്വതഃ ॥ 16 ॥

ലക്ഷ്മീം രാജകുലേ ജയാം രണഭുവി ക്ഷേമംകരീമധ്വനി ക്രവ്യാദദ്വിപസര്പഭാജി ശബരീം കാംതാരദുര്ഗേ ഗിരൌ । ഭൂതപ്രേതപിശാചജംബുകഭയേ സ്മൃത്വാ മഹാഭൈരവീം വ്യാമോഹേ ത്രിപുരാം തരംതി വിപദസ്താരാം ച തോയപ്ലവേ ॥ 17 ॥

മായാ കുംഡലിനീ ക്രിയാ മധുമതീ കാലീ കലാമാലിനീ മാതംഗീ വിജയാ ജയാ ഭഗവതീ ദേവീ ശിവാ ശാംഭവീ । ശക്തിഃ ശംകരവല്ലഭാ ത്രിനയനാ വാഗ്വാദിനീ ഭൈരവീ ഹ്രീംകാരീ ത്രിപുരാ പരാപരമയീ മാതാ കുമാരീത്യസി ॥ 18 ॥

ആഈപല്ലവിതൈഃ പരസ്പരയുതൈര്ദ്വിത്രിക്രമാദ്യക്ഷരൈ കാദ്യൈഃ ക്ഷാംതഗതൈഃ സ്വരാദിഭിരഥ ക്ഷാംതൈശ്ച തൈഃ സസ്വരൈഃ । നാമാനി ത്രിപുരേ ഭവംതി ഖലു യാന്യത്യംതഗുഹ്യാനി തേ തേഭ്യോ ഭൈരവപത്നി വിംശതിസഹസ്രേഭ്യഃ പരേഭ്യോ നമഃ ॥ 19 ॥

ബോദ്ധവ്യാ നിപുണം ബുധൈഃ സ്തുതിരിയം കൃത്വാ മനസ്തദ്ഗതം ഭാരത്യാസ്ത്രിപുരേത്യനന്യമനസാ യത്രാദ്യവൃത്തേ സ്ഫുടമ് । ഏകദ്വിത്രിപദക്രമേണ കഥിതസ്തത്പാദസംഖ്യാക്ഷരൈഃ മംത്രോദ്ധാര വിധിർവിശേഷസഹിതഃ സത്സംപ്രദായാന്വിതഃ ॥ 20 ॥

സാവദ്യം നിരവദ്യമസ്തു യദി വാ കിം വാനയാ ചിംതയാ നൂനം സ്തോത്രമിദം പഠിഷ്യതി ജനോ യസ്യാസ്തി ഭക്തിസ്ത്വയി । സംചിംത്യാപി ലഘുത്വമാത്മനി ദൃഢം സംജായമാനം ഹഠാത് ത്വദ്ഭക്ത്യാ മുഖരീകൃതേന രചിതം യസ്മാന്മയാപി ധൃവമ് ॥ 21 ॥

ഇതി ശ്രീകാളിദാസ വിരചിത പംചസ്തവ്യാം പ്രഥമഃ ലഘുസ്തവഃ ।

लघु स्तवः के बारे में

The Laghu Stava is a hymn to Goddess Tripura (Tripurasundari), the first of the five hymns of the Panchastavi, traditionally attributed to Kalidasa, as its colophon states. Its verses meditate on the goddess in her three seed syllables: she shines in the middle of the forehead like a rainbow, spreads moonlike radiance from the head, and glows in the heart; the poet worships her as the subtle form, fine as a lotus fibre, dwelling in the first seed of speech, "Aim".

रचयिता: Traditionally attributed to Kalidasa, as its colophon states

कब पढ़ें: In Sri Vidya and Devi worship, on Fridays and during Navaratri.

क्या आप जानते हैं?

  • The Panchastavi, "five hymns", is a classic of Sri Vidya devotional poetry, especially loved in Kashmir.
  • Its verses are built around the three bija syllables of the Bala and Tripura mantras.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

To whom is the Laghu Stava addressed?

Goddess Tripura (Tripurasundari).

What is the Panchastavi?

A set of five hymns to the Goddess; the Laghu Stava is the first.

Who is it attributed to?

Traditionally to Kalidasa, as its colophon states.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।