मणिद्वीप वर्णन - 2 (देवी भागवतम्)
Devi · पारंपरिक भक्ति पाठ
(ശ്രീദേവീഭാഗവതം, ദ്വാദശ സ്കംധം, ഏകാദശോഽധ്യായഃ, മണിദ്വീപ വര്ണന - 2)
വ്യാസ ഉവാച
പുഷ്പരാഗമയാദഗ്രേ കുംകുമാരുണവിഗ്രഹഃ । പദ്മരാഗമയഃ സാലോ മധ്യേ ഭൂശ്ചൈവതാദൃശീ ॥ 1
ദശയോജനവാംദൈര്ഘ്യേ ഗോപുരദ്വാരസംയുതഃ । തന്മണിസ്തംഭസംയുക്താ മംഡപാഃ ശതശോ നൃപ ॥ 2 ॥
മധ്യേ ഭുവിസമാസീനാശ്ചതുഃഷഷ്ടിമിതാഃ കലാഃ । നാനായുധധരാവീരാ രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാഃ ॥ 3 ॥
പ്രത്യേകലോകസ്താസാം തു തത്തല്ലോകസ്യനായകാഃ । സമംതാത്പദ്മരാഗസ്യ പരിവാര്യസ്ഥിതാഃ സദാ ॥ 4 ॥
സ്വസ്വലോകജനൈര്ജുഷ്ടാഃ സ്വസ്വവാഹനഹേതിഭിഃ । താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു ത്വം ജനമേജയ ॥ 5 ॥
പിംഗളാക്ഷീ വിശാലാക്ഷീ സമൃദ്ധി വൃദ്ധിരേവ ച । ശ്രദ്ധാ സ്വാഹാ സ്വധാഭിഖ്യാ മായാ സംജ്ഞാ വസുംധരാ ॥ 6 ॥
ത്രിലോകധാത്രീ സാവിത്രീ ഗായത്രീ ത്രിദശേശ്വരീ । സുരൂപാ ബഹുരൂപാ ച സ്കംദമാതാഽച്യുതപ്രിയാ ॥ 7 ॥
വിമലാ ചാമലാ തദ്വദരുണീ പുനരാരുണീ । പ്രകൃതിർവികൃതിഃ സൃഷ്ടിഃ സ്ഥിതിഃ സംഹൃതിരേവ ച ॥ 8 ॥
സംധ്യാമാതാ സതീ ഹംസീ മര്ദികാ വജ്രികാ പരാ । ദേവമാതാ ഭഗവതീ ദേവകീ കമലാസനാ ॥ 9 ॥
ത്രിമുഖീ സപ്തമുഖ്യന്യാ സുരാസുരവിമര്ദിനീ । ലംബോഷ്ടീ ചോര്ധ്വകേശീ ച ബഹുശീര്ഷാ വൃകോദരീ ॥ 10 ॥
രഥരേഖാഹ്വയാ പശ്ചാച്ഛശിരേഖാ തഥാ പരാ । ഗഗനവേഗാ പവനവേഗാ ചൈവ തതഃ പരമ് ॥ 11 ॥
അഗ്രേ ഭുവനപാലാ സ്യാത്തത്പശ്ചാന്മദനാതുരാ । അനംഗാനംഗമഥനാ തഥൈവാനംഗമേഖലാ ॥ 12 ॥
അനംഗകുസുമാ പശ്ചാദ്വിശ്വരൂപാ സുരാദികാ । ക്ഷയംകരീ ഭവേച്ഛക്തി രക്ഷോഭ്യാ ച തതഃ പരമ് ॥ 13 ॥
സത്യവാദിന്യഥ പ്രോക്താ ബഹുരൂപാ ശുചിവ്രതാ । ഉദാരാഖ്യാ ച വാഗീശീ ചതുഷ്ഷഷ്ടിമിതാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 14 ॥
ജ്വലജ്ജിഹ്വാനനാഃ സർവാവമംത്യോ വഹ്നിമുല്ബണമ് । ജലം പിബാമഃ സകലം സംഹരാമോവിഭാവസുമ് ॥ 15 ॥
പവനം സ്തംഭയാമോദ്യ ഭക്ഷയാമോഽഖിലം ജഗത് । ഇതി വാചം സംഗിരതേ ക്രോധ സംരക്തലോചനാഃ ॥ 16 ॥
ചാപബാണധരാഃ സർവായുദ്ധായൈവോത്സുകാഃ സദാ । ദംഷ്ട്രാ കടകടാരാവൈര്ബധിരീകൃത ദിങ്മുഖാഃ ॥ 17 ॥
പിംഗോര്ധ്വകേശ്യഃ സംപ്രോക്താശ്ചാപബാണകരാഃ സദാ । ശതാക്ഷൌഹിണികാ സേനാപ്യേകൈകസ്യാഃ പ്രകീര്തിതാ ॥ 18 ॥
ഏകൈക ശക്തേഃ സാമര്ഥ്യം ലക്ഷബ്രഹ്മാംഡനാശനേ । ശതാക്ഷൌഹിണികാസേനാ താദൃശീ നൃപ സത്തമ ॥ 19 ॥
കിം ന കുര്യാജ്ജഗത്യസ്മിന്നശക്യം വക്തുമേവ തത് । സർവാപി യുദ്ധസാമഗ്രീ തസ്മിന്സാലേ സ്ഥിതാ മുനേ ॥ 20 ॥
രഥാനാം ഗണനാ നാസ്തി ഹയാനാം കരിണാം തഥാ ॥ ശസ്ത്രാണാം ഗണനാ തദ്വദ്ഗണാനാം ഗണനാ തഥാ ॥ 21 ॥
പദ്മരാഗമയാദഗ്രേ ഗോമേദമണിനിര്മിതഃ । ദശയോജനദൈര്ഘ്യേണ പ്രാകാരോ വര്തതേ മഹാന് ॥ 22 ॥
ഭാസ്വജ്ജപാപ്രസൂനാഭോ മധ്യഭൂസ്തസ്യ താദൃശീ । ഗോമേദകല്പിതാന്യേവ തദ്വാസി സദനാനി ച ॥ 23 ॥
പക്ഷിണഃ സ്തംഭവര്യാശ്ച വൃക്ഷാവാപ്യഃ സരാംസി ച । ഗോമേദകല്പിതാ ഏവ കുംകുമാരുണവിഗ്രഹാഃ ॥ 24 ॥
തന്മധ്യസ്ഥാ മഹാദേവ്യോ ദ്വാത്രിംശച്ഛക്തയഃ സ്മൃതാഃ । നാനാ ശസ്ത്രപ്രഹരണാ ഗോമേദമണിഭൂഷിതാഃ ॥ 25 ॥
പ്രത്യേക ലോക വാസിന്യഃ പരിവാര്യ സമംതതഃ । ഗോമേദസാലേ സന്നദ്ധാ പിശാചവദനാ നൃപ ॥ 26 ॥
സ്വര്ലോകവാസിഭിര്നിത്യം പൂജിതാശ്ചക്രബാഹവഃ । ക്രോധരക്തേക്ഷണാ ഭിംധി പച ച്ഛിംധി ദഹേതി ച ॥ 27 ॥
വദംതി സതതം വാചം യുദ്ധോത്സുകഹൃദംതരാഃ । ഏകൈകസ്യാ മഹാശക്തേര്ദശാക്ഷൌഹിണികാ മതാ ॥ 28 ॥
സേനാ തത്രാപ്യേകശക്തിര്ലക്ഷബ്രഹ്മാംഡനാശിനീ । താദൃശീനാം മഹാസേനാ വര്ണനീയാ കഥം നൃപ ॥ 29 ॥
രഥാനാം നൈവ ഗണാനാ വാഹനാനാം തഥൈവ ച । സർവയുദ്ധസമാരംഭസ്തത്ര ദേവ്യാ വിരാജതേ ॥ 30 ॥
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി പാപനാശകരാണി ച । വിദ്യാ ഹ്രീ പുഷ്ട യഃ പ്രജ്ഞാ സിനീവാലീ കുഹൂസ്തഥാ ॥ 31 ॥
രുദ്രാവീര്യാ പ്രഭാനംദാ പോഷിണീ ഋദ്ധിദാ ശുഭാ । കാലരാത്രിര്മഹാരാത്രിര്ഭദ്രകാലീ കപര്ദിനീ ॥ 32 ॥
വികൃതിര്ദംഡിമുംഡിന്യൌ സേംദുഖംഡാ ശിഖംഡിനീ । നിശുംഭശുംഭമഥിനീ മഹിഷാസുരമര്ദിനീ ॥ 33 ॥
ഇംദ്രാണീ ചൈവ രുദ്രാണീ ശംകരാര്ധശരീരിണീ । നാരീ നാരായണീ ചൈവ ത്രിശൂലിന്യപി പാലിനീ ॥ 34 ॥
അംബികാഹ്ലാദിനീ പശ്ചാദിത്യേവം ശക്തയഃ സ്മൃതാഃ । യദ്യേതാഃ കുപിതാ ദേവ്യസ്തദാ ബ്രഹ്മാംഡനാശനമ് ॥ 35 ॥
പരാജയോ ന ചൈതാസാം കദാചിത്ക്വചിദസ്തി ഹി । ഗോമേദകമയാദഗ്രേ സദ്വജ്രമണിനിര്മിതഃ ॥ 36 ॥
ദശയോജന തുംഗോഽസൌ ഗോപുരദ്വാരസംയുതഃ । കപാടശൃംഖലാബദ്ധോ നവവൃക്ഷ സമുജ്ജ്വലഃ ॥ 37 ॥
സാലസ്തന്മധ്യഭൂമ്യാദി സർവം ഹീരമയം സ്മൃതമ് । ഗൃഹാണിവീഥയോ രഥ്യാ മഹാമാര്ഗാം ഗണാനി ച ॥ 38 ॥
വൃക്ഷാലവാല തരവഃ സാരംഗാ അപി താദൃശാഃ । ദീര്ഘികാശ്രേണയോവാപ്യസ്തഡാഗാഃ കൂപ സംയുതാഃ ॥ 39 ॥
തത്ര ശ്രീഭുവനേശ്വര്യാ വസംതി പരിചാരികാഃ । ഏകൈകാ ലക്ഷദാസീഭിഃ സേവിതാ മദഗർവിതാഃ ॥ 40 ॥
താലവൃംതധരാഃ കാശ്ചിച്ചഷകാഢ്യ കരാംബുജാഃ । കാശ്ചിത്താംബൂലപാത്രാണി ധാരയംത്യോഽതിഗർവിതാഃ ॥ 41 ॥
കാശ്ചിത്തച്ഛത്രധാരിണ്യശ്ചാമരാണാം വിധാരികാഃ । നാനാ വസ്ത്രധരാഃ കാശ്ചിത്കാശ്ചിത്പുഷ്പ കരാംബുജാഃ ॥ 42 ॥
നാനാദര്ശകരാഃ കാശ്ചിത്കാശ്ചിത്കുംകുമലേപനമ് । ധാരയംത്യഃ കജ്ജലം ച സിംദൂര ചഷകം പരാഃ ॥ 43 ॥
കാശ്ചിച്ചിത്രക നിര്മാത്ര്യഃ പാദ സംവാഹനേ രതാഃ । കാശ്ചിത്തു ഭൂഷാകാരിണ്യോ നാനാ ഭൂഷാധരാഃ പരാഃ ॥ 44 ॥
പുഷ്പഭൂഷണ നിര്മാത്ര്യഃ പുഷ്പശൃംഗാരകാരികാഃ । നാനാ വിലാസചതുരാ ബഹ്വ്യ ഏവം വിധാഃ പരാഃ ॥ 45 ॥
നിബദ്ധ പരിധാനീയാ യുവത്യഃ സകലാ അപി । ദേവീ കൃപാ ലേശവശാത്തുച്ഛീകൃത ജഗത്ത്രയാഃ ॥ 46 ॥
ഏതാ ദൂത്യഃ സ്മൃതാ ദേവ്യഃ ശൃംഗാരമദഗർവിതാഃ । താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു മേ നൃപസത്തമ ॥ 47 ॥
അനംഗരൂപാ പ്രഥമാപ്യനംഗമദനാ പരാ । തൃതീയാതു തതഃ പ്രോക്താ സുംദരീ മദനാതുരാ ॥ 48 ॥
തതോ ഭുവനവേഗാസ്യാത്തഥാ ഭുവനപാലികാ । സ്യാത്സർവശിശിരാനംഗവേദനാനംഗമേഖലാ ॥ 49 ॥
വിദ്യുദ്ദാമസമാനാംഗ്യഃ ക്വണത്കാംചീഗുണാന്വിതാഃ । രണന്മംജീരചരണാ ബഹിരംതരിതസ്തതഃ ॥ 50 ॥
ധാവമാനാസ്തു ശോഭംതേ സർവാ വിദ്യുല്ലതോപമാഃ । കുശലാഃ സർവകാര്യേഷു വേത്രഹസ്താഃ സമംതതഃ ॥ 51 ॥
അഷ്ടദിക്ഷുതഥൈതാസാം പ്രാകാരാദ്ബഹിരേവ ച । സദനാനി വിരാജംതേ നാനാ വാഹനഹേതിഭിഃ ॥ 52 ॥
വജ്രസാലാദഗ്രഭാഗേ സാലോ വൈദൂര്യനിര്മിതഃ । ദശയോജനതുംഗോഽസൌ ഗോപുരദ്വാരഭൂഷിതഃ ॥ 53 ॥
വൈദൂര്യഭൂമിഃ സർവാപിഗൃഹാണി വിവിധാനി ച । വീഥ്യോ രഥ്യാ മഹാമാര്ഗാഃ സർവേ വേദൂര്യനിര്മിതാഃ ॥ 54 ॥
വാപീ കൂപ തഡാഗാശ്ച സ്രവംതീനാം തടാനി ച । വാലുകാ ചൈവ സർവാഽപി വൈദൂര്യമണിനിര്മിതാ ॥ 55 ॥
തത്രാഷ്ടദിക്ഷുപരിതോ ബ്രാഹ്മ്യാദീനാം ച മംഡലമ് । നിജൈര്ഗണൈഃ പരിവൃതം ഭ്രാജതേ നൃപസത്തമ ॥ 56 ॥
പ്രതിബ്രഹ്മാംഡമാതൃണാം താഃ സമഷ്ടയ ഈരിതാഃ । ബ്രാഹ്മീ മാഹേശ്വരീ ചൈവ കൌമാരീ വൈഷ്ണവീ തഥാ ॥57 ॥
വാരാഹീ ച തഥേംദ്രാണീ ചാമുംഡാഃ സപ്തമാതരഃ । അഷ്ടമീ തു മഹാലക്ഷ്മീര്നാമ്നാ പ്രോക്താസ്തു മാതരഃ ॥ 58 ॥
ബ്രഹ്മരുദ്രാദിദേവാനാം സമാകാരാ സ്തുതാഃ സ്മൃതാഃ । ജഗത്കള്യാണകാരിണ്യഃ സ്വസ്വസേനാസമാവൃതാഃ ॥ 59 ॥
തത്സാലസ്യ ചതുര്ദ്വാര്ഷു വാഹനാനി മഹേശിതുഃ । സജ്ജാനി നൃപതേ സംതി സാലംകാരാണി നിത്യശഃ ॥ 60 ॥
ദംതിനഃ കോടിശോ വാഹാഃ കോടിശഃ ശിബികാസ്തഥാ । ഹംസാഃ സിംഹാശ്ച ഗരുഡാ മയൂരാ വൃഷഭാസ്തഥാ ॥ 61 ॥
തൈര്യുക്താഃ സ്യംദനാസ്തദ്വത്കോടിശോ നൃപനംദന । പാര്ഷ്ണിഗ്രാഹസമായുക്താ ധ്വജൈരാകാശചുംബിനഃ ॥ 62 ॥
കോടിശസ്തു വിമാനാനി നാനാ ചിഹ്നാന്വിതാനി ച । നാനാ വാദിത്രയുക്താനി മഹാധ്വജയുതാനി ച ॥ 63 ॥
വൈദൂര്യമണി സാലസ്യാപ്യഗ്രേ സാലഃ പരഃ സ്മൃതഃ । ദശയോജന തുംഗോഽസാവിംദ്രനീലാശ്മനിര്മിതഃ ॥ 64 ॥
തന്മധ്യ ഭൂസ്തഥാ വീഥ്യോ മഹാമാര്ഗാ ഗൃഹാണി ച । വാപീ കൂപ തഡാഗാശ്ച സർവേ തന്മണിനിര്മിതാഃ ॥ 65 ॥
തത്ര പദ്മ തു സംപ്രോക്തം ബഹുയോജന വിസ്തൃതമ് । ഷോഡശാരം ദീപ്യമാനം സുദര്ശനമിവാപരമ് ॥ 66 ॥
തത്ര ഷോഡശശക്തീനാം സ്ഥാനാനി വിവിധാനി ച । സർവോപസ്കരയുക്താനി സമൃദ്ധാനി വസംതി ഹി ॥ 67 ॥
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു മേ നൃപസത്തമ । കരാളീ വികരാളീ ച തഥോമാ ച സരസ്വതീ ॥ 68 ॥
ശ്രീ ദുര്ഗോഷാ തഥാ ലക്ഷ്മീഃ ശ്രുതിശ്ചൈവ സ്മൃതിര്ധൃതിഃ । ശ്രദ്ധാ മേധാ മതിഃ കാംതിരാര്യാ ഷോഡശശക്തയഃ ॥ 69 ॥
നീലജീമൂതസംകാശാഃ കരവാല കരാംബുജാഃ । സമാഃ ഖേടകധാരിണ്യോ യുദ്ധോപക്രാംത മാനസാഃ ॥ 70 ॥
സേനാന്യഃ സകലാ ഏതാഃ ശ്രീദേവ്യാ ജഗദീശിതുഃ । പ്രതിബ്രഹ്മാംഡസംസ്ഥാനാം ശക്തീനാം നായികാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 71 ॥
ബ്രഹ്മാംഡക്ഷോഭകാരിണ്യോ ദേവീ ശക്ത്യുപബൃംഹിതാഃ । നാനാ രഥസമാരൂഢാ നാനാ ശക്തിഭിരന്വിതാഃ ॥ 72 ॥
ഏതത്പരാക്രമം വക്തും സഹസ്രാസ്യോഽപി ന ക്ഷമഃ । ഇംദ്രനീലമഹാസാലാദഗ്രേ തു ബഹുവിസ്തൃതഃ ॥ 73 ॥
മുക്താപ്രാകാര ഉദിതോ ദശയോജന ദൈര്ഘ്യവാന് । മധ്യഭൂഃ പൂർവവത്പ്രോക്താ തന്മധ്യേഽഷ്ടദളാംബുജമ് ॥ 74 ॥
മുക്താമണിഗണാകീര്ണം വിസ്തൃതം തു സകേസരമ് । തത്ര ദേവീസമാകാരാ ദേവ്യായുധധരാഃ സദാ ॥ 75 ॥
സംപ്രോക്താ അഷ്ടമംത്രിണ്യോ ജഗദ്വാര്താപ്രബോധികാഃ । ദേവീസമാനഭോഗാസ്താ ഇംഗിതജ്ഞാസ്തുപംഡിതാഃ ॥ 76 ॥
കുശലാഃ സർവകാര്യേഷു സ്വാമികാര്യപരായണാഃ । ദേവ്യഭിപ്രായ ബോധ്യസ്താശ്ചതുരാ അതിസുംദരാഃ ॥ 77 ॥
നാനാ ശക്തിസമായുക്താഃ പ്രതിബ്രഹ്മാംഡവര്തിനാമ് । പ്രാണിനാം താഃ സമാചാരം ജ്ഞാനശക്ത്യാവിദംതി ച ॥ 78 ॥
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി മത്തഃ ശൃണു നൃപോത്തമ । അനംഗകുസുമാ പ്രോക്താപ്യനംഗകുസുമാതുരാ ॥ 79 ॥
അനംഗമദനാ തദ്വദനംഗമദനാതുരാ । ഭുവനപാലാ ഗഗനവേഗാ ചൈവ തതഃ പരമ് ॥ 80 ॥
ശശിരേഖാ ച ഗഗനരേഖാ ചൈവ തതഃ പരമ് । പാശാംകുശവരാഭീതിധരാ അരുണവിഗ്രഹാഃ ॥ 81 ॥
വിശ്വസംബംധിനീം വാര്താം ബോധയംതി പ്രതിക്ഷണമ് । മുക്താസാലാദഗ്രഭാഗേ മഹാമാരകതോ പരഃ ॥ 82 ॥
സാലോത്തമഃ സമുദ്ദിഷ്ടോ ദശയോജന ദൈര്ഘ്യവാന് । നാനാ സൌഭാഗ്യസംയുക്തോ നാനാ ഭോഗസമന്വിതഃ ॥ 83 ॥
മധ്യഭൂസ്താദൃശീ പ്രോക്താ സദനാനി തഥൈവ ച । ഷട്കോണമത്രവിസ്തീര്ണം കോണസ്ഥാ ദേവതാഃ ശൃണുഃ ॥ 84 ॥
പൂർവകോണേ ചതുർവക്ത്രോ ഗായത്രീ സഹിതോ വിധിഃ । കുംഡികാക്ഷഗുണാഭീതി ദംഡായുധധരഃ പരഃ ॥ 85 ॥
തദായുധധരാ ദേവീ ഗായത്രീ പരദേവതാ । വേദാഃ സർവേ മൂര്തിമംതഃ ശാസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച ॥ 86 ॥
സ്മൃതയശ്ച പുരാണാനി മൂര്തിമംതി വസംതി ഹി । യേ ബ്രഹ്മവിഗ്രഹാഃ സംതി ഗായത്രീവിഗ്രഹാശ്ച യേ ॥ 87 ॥
വ്യാഹൃതീനാം വിഗ്രഹാശ്ച തേ നിത്യം തത്ര സംതി ഹി । രക്ഷഃ കോണേ ശംഖചക്രഗദാംബുജ കരാംബുജാ ॥ 88 ॥
സാവിത്രീ വര്തതേ തത്ര മഹാവിഷ്ണുശ്ച താദൃശഃ । യേ വിഷ്ണുവിഗ്രഹാഃ സംതി മത്സ്യകൂര്മാദയോഖിലാഃ ॥ 89 ॥
സാവിത്രീ വിഗ്രഹാ യേ ച തേ സർവേ തത്ര സംതി ഹി । വായുകോണേ പരശ്വക്ഷമാലാഭയവരാന്വിതഃ ॥ 90 ॥
മഹാരുദ്രോ വര്തതേഽത്ര സരസ്വത്യപി താദൃശീ । യേ യേ തു രുദ്രഭേദാഃ സ്യുര്ദക്ഷിണാസ്യാദയോ നൃപ ॥ 91 ॥
ഗൌരീ ഭേദാശ്ച യേ സർവേ തേ തത്ര നിവസംതി ഹി । ചതുഃഷഷ്ട്യാഗമാ യേ ച യേ ചാന്യേപ്യാഗമാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 92 ॥
തേ സർവേ മൂര്തിമംതശ്ച തത്ര വൈ നിവസംതി ഹി । അഗ്നികോണേ രത്നകുംഭം തഥാ മണികരംഡകമ് ॥ 93 ॥
ദധാനോ നിജഹസ്താഭ്യാം കുബേരോ ധനദായകഃ । നാനാ വീഥീ സമായുക്തോ മഹാലക്ഷ്മീസമന്വിതഃ ॥ 94 ॥
ദേവ്യാ നിധിപതിസ്ത്വാസ്തേ സ്വഗുണൈഃ പരിവേഷ്ടിതഃ । വാരുണേ തു മഹാകോണേ മദനോ രതിസംയുതഃ ॥ 95 ॥
പാശാംകുശധനുര്ബാണധരോ നിത്യം വിരാജതേ । ശൃംഗാരമൂര്തിമംതസ്തു തത്ര സന്നിഹിതാഃ സദാ ॥ 96 ॥
ഈശാനകോണേ വിഘ്നേശോ നിത്യം പുഷ്ടിസമന്വിതഃ । പാശാംകുശധരോ വീരോ വിഘ്നഹര്താ വിരാജതേ ॥ 97 ॥
വിഭൂതയോ ഗണേശസ്യ യായാഃ സംതി നൃപോത്തമ । താഃ സർവാ നിവസംത്യത്ര മഹൈശ്വര്യസമന്വിതാഃ ॥ 98 ॥
പ്രതിബ്രഹ്മാംഡസംസ്ഥാനാം ബ്രഹ്മാദീനാം സമഷ്ടയഃ । ഏതേ ബ്രഹ്മാദയഃ പ്രോക്താഃ സേവംതേ ജഗദീശ്വരീമ് ॥ 99 ॥
മഹാമാരകതസ്യാഗ്രേ ശതയോജന ദൈര്ഘ്യവാന് । പ്രവാലശാലോസ്ത്യപരഃ കുംകുമാരുണവിഗ്രഹഃ ॥ 100 ॥
മധ്യഭൂസ്താദൃശീ പ്രോക്താ സദനാനി ച പൂർവവത് । തന്മധ്യേ പംചഭൂതാനാം സ്വാമിന്യഃ പംച സംതി ച ॥ 101 ॥
ഹൃല്ലേഖാ ഗഗനാ രക്താ ചതുര്ഥീ തു കരാളികാ । മഹോച്ഛുഷ്മാ പംചമീ ച പംചഭൂതസമപ്രഭാഃ ॥ 102 ॥
പാശാംകുശവരാഭീതിധാരിണ്യോമിതഭൂഷണാഃ । ദേവീ സമാനവേഷാഢ്യാ നവയൌവനഗർവിതാഃ ॥ 103 ॥
പ്രവാലശാലാദഗ്രേ തു നവരത്ന വിനിര്മിതഃ । ബഹുയോജനവിസ്തീര്ണോ മഹാശാലോഽസ്തി ഭൂമിപ ॥ 104 ॥
തത്ര ചാമ്നായദേവീനാം സദനാനി ബഹൂന്യപി । നവരത്നമയാന്യേവ തഡാഗാശ്ച സരാംസി ച ॥ 105 ॥
ശ്രീദേവ്യാ യേഽവതാരാഃ സ്യുസ്തേ തത്ര നിവസംതി ഹി । മഹാവിദ്യാ മഹാഭേദാഃ സംതി തത്രൈവ ഭൂമിപ ॥ 106 ॥
നിജാവരണദേവീഭിര്നിജഭൂഷണവാഹനൈഃ । സർവദേവ്യോ വിരാജംതേ കോടിസൂര്യസമപ്രഭാഃ ॥ 107 ॥
സപ്തകോടി മഹാമംത്രദേവതാഃ സംതി തത്ര ഹി । നവരത്നമയാദഗ്രേ ചിംതാമണിഗൃഹം മഹത് ॥ 108 ॥
തത്ര ത്യം വസ്തു മാത്രം തു ചിംതാമണി വിനിര്മിതമ് । സൂര്യോദ്ഗാരോപലൈസ്തദ്വച്ചംദ്രോദ്ഗാരോപലൈസ്തഥാ ॥ 109 ॥
വിദ്യുത്പ്രഭോപലൈഃ സ്തംഭാഃ കല്പിതാസ്തു സഹസ്രശഃ । യേഷാം പ്രഭാഭിരംതസ്ഥം വസ്തു കിംചിന്ന ദൃശ്യതേ ॥ 110 ॥
ഇതി ശ്രീദേവീഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ ദ്വാദശസ്കംധേ ഏകാദശോഽധ്യായഃ ।
मणिद्वीप वर्णन - 2 (देवी भागवतम्) के बारे में
This is the second part of the Manidweepa Varnana from the eleventh chapter of the twelfth book of the Devi Bhagavatam. Going inward through the jewel island, it describes enclosure after enclosure built of precious stones, topaz, ruby, emerald and more, each with its own guardians and radiance, until it reaches the chintamani palace of the Devi.
स्रोत: Devi Bhagavatam, Book 12, Chapter 11
कब पढ़ें: On Fridays, during Navaratri, and with the other Manidweepa chapters at a housewarming.
क्या आप जानते हैं?
- The palace at the centre is said to be built of chintamani, the wish-fulfilling gem, so bright that nothing inside casts a shadow.
- Each wall is made of a different gem, and the text names the colour of the ground and light within each one.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What does this part describe?
The walls of precious stones that ring Manidweepa, from the outer ones inward to the Devi's palace.
Where does it come from?
The Devi Bhagavatam Purana, Book 12, Chapter 11.
Should all three parts be read together?
They are often recited in order, as one description of the Devi's abode, but each can be read on its own.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ