MuhurtaNow

नारायणीयं दशक 43 - तृणावर्तवधम्

Vishnu · पारंपरिक भक्ति पाठ

त्वामेकदा गुरुमरुत्पुरनाथ वोढुं गाढाधिरूढगरिमाणमपारयंती । माता निधाय शयने किमिदं बतेति ध्यायंत्यचेष्टत गृहेषु निविष्टशंका ॥1॥

तावद्विदूरमुपकर्णितघोरघोष- व्याजृंभिपांसुपटलीपरिपूरिताशः । वात्यावपुस्स किल दैत्यवरस्तृणाव- र्ताख्यो जहार जनमानसहारिणं त्वाम् ॥2॥

उद्दामपांसुतिमिराहतदृष्टिपाते द्रष्टुं किमप्यकुशले पशुपाललोके । हा बालकस्य किमिति त्वदुपांतमाप्ता माता भवंतमविलोक्य भृशं रुरोद ॥3॥

तावत् स दानववरोऽपि च दीनमूर्ति- र्भावत्कभारपरिधारणलूनवेगः । संकोचमाप तदनु क्षतपांसुघोषे घोषे व्यतायत भवज्जननीनिनादः ॥4॥

रोदोपकर्णनवशादुपगम्य गेहं क्रंदत्सु नंदमुखगोपकुलेषु दीनः । त्वां दानवस्त्वखिलमुक्तिकरं मुमुक्षु- स्त्वय्यप्रमुंचति पपात वियत्प्रदेशात् ॥5॥

रोदाकुलास्तदनु गोपगणा बहिष्ठ- पाषाणपृष्ठभुवि देहमतिस्थविष्ठम् । प्रैक्षंत हंत निपतंतममुष्य वक्ष- स्यक्षीणमेव च भवंतमलं हसंतम् ॥6॥

ग्रावप्रपातपरिपिष्टगरिष्ठदेह- भ्रष्टासुदुष्टदनुजोपरि धृष्टहासम् । आघ्नानमंबुजकरेण भवंतमेत्य गोपा दधुर्गिरिवरादिव नीलरत्नम् ॥7॥

एकैकमाशु परिगृह्य निकामनंद- न्नंदादिगोपपरिरब्धविचुंबितांगम् । आदातुकामपरिशंकितगोपनारी- हस्तांबुजप्रपतितं प्रणुमो भवंतम् ॥8॥

भूयोऽपि किन्नु कृणुमः प्रणतार्तिहारी गोविंद एव परिपालयतात् सुतं नः । इत्यादि मातरपितृप्रमुखैस्तदानीं संप्रार्थितस्त्वदवनाय विभो त्वमेव ॥9॥

वातात्मकं दनुजमेवमयि प्रधून्वन् वातोद्भवान् मम गदान् किमु नो धुनोषि । किं वा करोमि पुनरप्यनिलालयेश निश्शेषरोगशमनं मुहुरर्थये त्वाम् ॥10॥

नारायणीयं दशक 43 - तृणावर्तवधम् के बारे में

The forty-third dashaka of the Narayaneeyam tells of the slaying of Trinavarta. One day, unable to bear the growing weight of the child Krishna, Yashoda lays him down and goes about her housework. Just then a fearful roar fills the sky with dust, and the demon Trinavarta, in the form of a whirlwind, carries the child up into the air. High above, Krishna clings to the demon's neck and grows so heavy that Trinavarta, choking, falls to the ground and dies, while the child plays unhurt on his chest. The joyful cowherds carry him home. The poet ends by asking the Lord, who shook off the wind-demon, to shake off his own ailments too.

रचयिता: Melpathur Narayana Bhattathiri (1560 to 1646)

कब पढ़ें: In daily Narayaneeyam parayana and at Guruvayur.

क्या आप जानते हैं?

  • Trinavarta, "grass-whirler", was one of the demons sent by Kamsa to kill the infant Krishna.
  • The poet's playful link between the wind-demon and his own ailments is typical of the Narayaneeyam's personal prayers.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What form did Trinavarta take?

A whirlwind.

How did Krishna defeat him?

He grew so heavy that the demon fell and died.

Who wrote the Narayaneeyam?

Melpathur Narayana Bhattathiri, in 1586.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।