MuhurtaNow

नारायणीयं दशक 69 - रासक्रीडा

Vishnu · पारंपरिक भक्ति पाठ

केशपाशधृतपिंछिकाविततिसंचलन्मकरकुंडलं हारजालवनमालिकाललितमंगरागघनसौरभम् । पीतचेलधृतकांचिकांचितमुदंचदंशुमणिनूपुरं रासकेलिपरिभूषितं तव हि रूपमीश कलयामहे ॥1॥

तावदेव कृतमंडने कलितकंचुलीककुचमंडले गंडलोलमणिकुंडले युवतिमंडलेऽथ परिमंडले । अंतरा सकलसुंदरीयुगलमिंदिरारमण संचरन् मंजुलां तदनु रासकेलिमयि कंजनाभ समुपादधाः ॥2॥

वासुदेव तव भासमानमिह रासकेलिरससौरभं दूरतोऽपि खलु नारदागदितमाकलय्य कुतुकाकुला । वेषभूषणविलासपेशलविलासिनीशतसमावृता नाकतो युगपदागता वियति वेगतोऽथ सुरमंडली ॥3॥

वेणुनादकृततानदानकलगानरागगतियोजना- लोभनीयमृदुपादपातकृततालमेलनमनोहरम् । पाणिसंक्वणितकंकणं च मुहुरंसलंबितकरांबुजं श्रोणिबिंबचलदंबरं भजत रासकेलिरसडंबरम् ॥4॥

स्पर्धया विरचितानुगानकृततारतारमधुरस्वरे नर्तनेऽथ ललितांगहारलुलितांगहारमणिभूषणे । सम्मदेन कृतपुष्पवर्षमलमुन्मिषद्दिविषदां कुलं चिन्मये त्वयि निलीयमानमिव सम्मुमोह सवधूकुलम् ॥5॥

स्विन्नसन्नतनुवल्लरी तदनु कापि नाम पशुपांगना कांतमंसमवलंबते स्म तव तांतिभारमुकुलेक्षणा ॥ काचिदाचलितकुंतला नवपटीरसारघनसौरभं वंचनेन तव संचुचुंब भुजमंचितोरुपुलकांकुरा ॥6॥

कापि गंडभुवि सन्निधाय निजगंडमाकुलितकुंडलं पुण्यपूरनिधिरन्ववाप तव पूगचर्वितरसामृतम् । इंदिराविहृतिमंदिरं भुवनसुंदरं हि नटनांतरे त्वामवाप्य दधुरंगनाः किमु न सम्मदोन्मददशांतरम् ॥7॥

गानमीश विरतं क्रमेण किल वाद्यमेलनमुपारतं ब्रह्मसम्मदरसाकुलाः सदसि केवलं ननृतुरंगनाः । नाविदन्नपि च नीविकां किमपि कुंतलीमपि च कंचुलीं ज्योतिषामपि कदंबकं दिवि विलंबितं किमपरं ब्रुवे ॥8॥

मोदसीम्नि भुवनं विलाप्य विहृतिं समाप्य च ततो विभो केलिसम्मृदितनिर्मलांगनवघर्मलेशसुभगात्मनाम् । मन्मथासहनचेतसां पशुपयोषितां सुकृतचोदित- स्तावदाकलितमूर्तिरादधिथ मारवीरपरमोत्सवान् ॥9॥

केलिभेदपरिलोलिताभिरतिलालिताभिरबलालिभिः स्वैरमीश ननु सूरजापयसि चारुनाम विहृतिं व्यधाः । काननेऽपि च विसारिशीतलकिशोरमारुतमनोहरे सूनसौरभमये विलेसिथ विलासिनीशतविमोहनम् ॥10॥

कामिनीरिति हि यामिनीषु खलु कामनीयकनिधे भवान् पूर्णसम्मदरसार्णवं कमपि योगिगम्यमनुभावयन् । ब्रह्मशंकरमुखानपीह पशुपांगनासु बहुमानयन् भक्तलोकगमनीयरूप कमनीय कृष्ण परिपाहि माम् ॥11॥

नारायणीयं दशक 69 - रासक्रीडा के बारे में

The sixty-ninth dashaka of the Narayaneeyam describes the Rasa dance. Krishna appears with a peacock feather in his hair, swinging makara earrings, garlands of pearls and forest flowers, fragrant sandal and a yellow robe with a golden girdle; the gopis, adorned, form a circle around him, and he appears between each pair of them, dancing with every one at once. The poet says that through this the Lord gave the gopis a bliss that only yogis reach, and even Brahma and Shiva honoured them.

रचयिता: Melpathur Narayana Bhattathiri (1560 to 1646)

कब पढ़ें: In daily Narayaneeyam parayana, at Guruvayur, and on Sharad Purnima.

क्या आप जानते हैं?

  • In the Rasa dance Krishna multiplies himself so that each gopi feels he is dancing with her alone.
  • The Rasa Lila is celebrated on Sharad Purnima, the autumn full moon.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What does this dashaka describe?

The Rasa dance of Krishna with the gopis.

How does Krishna dance with all of them?

He appears between every pair of gopis at once.

Who wrote the Narayaneeyam?

Melpathur Narayana Bhattathiri, in 1586.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।