शिव केशादि पादांत वर्णन स्तोत्रं
Shiva · पारंपरिक भक्ति पाठ
தே³யாஸுர்மூர்த்⁴னி ராஜத்ஸரஸஸுரஸரித்பாரபர்யந்தனிர்ய- -த்ப்ராம்ஶுஸ்தம்பா³: பிஶங்கா³ஸ்துலிதபரிணதாரக்தஶாலீலதா வ: । து³ர்வாராபத்திக³ர்தஶ்ரிதனிகி²லஜனோத்தாரணே ரஜ்ஜுபூ⁴தா கோ⁴ராகோ⁴ர்வீருஹாலீத³ஹனஶிகி²ஶிகா²: ஶர்ம ஶார்வா: கபர்தா³: ॥ 1 ॥
குர்வன்னிர்வாணமார்க³ப்ரக³மபரிலஸத்³ரூப்யஸோபானஶங்காம் ஶக்ராரீணாம் புராணாம் த்ரயவிஜயக்ருதஸ்பஷ்டரேகா²யமாணம் । அவ்யாத³வ்யாஜமுச்சைரலிகஹிமத⁴ராதி⁴த்யகாந்தஸ்த்ரிதோ⁴த்³ய- -ஜ்ஜாஹ்னவ்யாப⁴ம் ம்ருடா³னீகமிதுருடு³பருக்பாண்ட³ரம் வஸ்த்ரிபுண்ட்³ரம் ॥ 2 ॥
க்ருத்⁴யத்³கௌ³ரீப்ரஸாதா³னதிஸமயபதா³ங்கு³ஷ்ட²ஸங்க்ராந்தலாக்ஷா- -பி³ந்து³ஸ்பர்தி⁴ ஸ்மராரே: ஸ்ப²டிகமணித்³ருஷன்மக்³னமாணிக்யஶோப⁴ம் । மூர்த்⁴ன்யுத்³யத்³தி³வ்யஸிந்தோ⁴: பதிதஶப²ரிகாகாரி வோ மஸ்தகம் ஸ்தா- -த³ஸ்தோகாபத்திக்ருத்யை ஹுதவஹகணிகாமோக்ஷரூக்ஷம் ஸதா³க்ஷி ॥ 3 ॥
பூ⁴த்யை த்³ருக்³பூ⁴தயோ: ஸ்யாத்³யத³ஹிமஹிமருக்³பி³ம்ப³யோ: ஸ்னிக்³த⁴வர்ணோ தை³த்யௌக⁴த்⁴வம்ஸஶம்ஸீ ஸ்பு²ட இவ பரிவேஷாவஶேஷோ விபா⁴தி । ஸர்க³ஸ்தி²த்யந்தவ்ருத்திர்மயி ஸமுபக³தேதீவ நிர்வ்ருத்தக³ர்வம் ஶர்வாணீப⁴ர்துருச்சைர்யுக³ளமத² த³த⁴த்³விப்⁴ரமம் தத்³ப்⁴ருவோர்வ: ॥ 4 ॥
யுக்³மே ருக்மாப்³ஜபிங்கே³ க்³ரஹ இவ பிஹிதே த்³ராக்³யயோ: ப்ராக்³து³ஹித்ரா ஶைலஸ்ய த்⁴வாந்தனீலாம்ப³ரரசிதப்³ருஹத்கஞ்சுகோபூ⁴த்ப்ரபஞ்ச: । தே த்ரைனேத்ரே பவித்ரே த்ரித³ஶவரக⁴டாமித்ரஜைத்ரோக்³ரஶஸ்த்ரே நேத்ரே நேத்ரே ப⁴வேதாம் த்³ருதமிஹ ப⁴வதாமிந்த்³ரியாஶ்வான்வியந்தும் ॥ 5 ॥
சண்டீ³வக்த்ரார்பணேச்சோ²ஸ்தத³னு ப⁴க³வத: பாண்டு³ருக்பாண்டு³க³ண்ட³- -ப்ரோத்³யத்கண்டூ³ம் வினேதும் விதனுத இவ யே ரத்னகோணைர்விக்⁴ருஷ்டிம் । சண்டா³ர்சிர்மண்ட³லாபே⁴ ஸததனதஜனத்⁴வாந்தக²ண்டா³திஶௌண்டே³ சாண்டீ³ஶே தே ஶ்ரியேஸ்தாமதி⁴கமவனதாக²ண்ட³லே குண்ட³லே வ: ॥ 6 ॥
க²ட்வாங்கோ³த³க்³ரபாணே: ஸ்பு²டவிகடபுடோ வக்த்ரரந்த்⁴ரப்ரவேஶ- -ப்ரேப்ஸூத³ஞ்சத்ப²ணோருஶ்வஸத³தித⁴வளாஹீந்த்³ரஶங்காம் த³தா⁴ன: । யுஷ்மாகம் க்ரமவக்த்ராம்பு³ருஹபரிலஸத்கர்ணிகாகாரஶோப⁴: ஶஶ்வத்த்ராணாய பூ⁴யாத³லமதிவிமலோத்துங்க³கோண: ஸ கோ⁴ண: ॥ 7 ॥
க்ருத்⁴யத்யத்³தா⁴ யயோ: ஸ்வாம் தனுமதிலஸதோர்பி³ம்பி³தாம் லக்ஷயந்தீ ப⁴ர்த்ரே ஸ்பர்தா⁴தினிக்⁴னா முஹுரிதரவதூ⁴ஶங்கயா ஶைலகன்யா । யுஷ்மாம்ஸ்தௌ ஶஶ்வது³ச்சைரப³ஹுளத³ஶமீஶர்வரீஶாதிஶுப்⁴ரா- -வவ்யாஸ்தாம் தி³வ்யஸிந்தோ⁴: கமிதுரவனமல்லோகபாலௌ கபோலௌ ॥ 8 ॥
யோ பா⁴ஸா பா⁴த்யுபாந்தஸ்தி²த இவ நிப்⁴ருதம் கௌஸ்துபோ⁴ த்³ரஷ்டுமிச்ச²- -ன்ஸோத்த²ஸ்னேஹான்னிதாந்தம் க³ளக³தக³ரளம் பத்யுருச்சை: பஶூனாம் । ப்ரோத்³யத்ப்ரேம்ணா யமார்த்³ரா பிப³தி கி³ரிஸுதா ஸம்பத³: ஸாதிரேகா லோகா: ஶோணீக்ருதாந்தா யத³த⁴ரமஹஸா ஸோத⁴ரோ வோ வித⁴த்தாம் ॥ 9 ॥
அத்யர்த²ம் ராஜதே யா வத³னஶஶத⁴ராது³த்³க³லச்சாருவாணீ- -பீயூஷாம்ப⁴:ப்ரவாஹப்ரஸரபரிலஸத்பே²னபி³ந்த்³வாவளீவ । தே³யாத்ஸா த³ந்தபங்க்திஶ்சிரமிஹ த³னுதா³யாத³தௌ³வாரிகஸ்ய த்³யுத்யா தீ³ப்தேந்து³குந்த³ச்ச²விரமலதரப்ரோன்னதாக்³ரா முத³ம் வ: ॥ 1௦ ॥
ந்யக்குர்வன்னுர்வராப்⁴ருன்னிப⁴க⁴னஸமயோத்³து⁴ஷ்டமேகௌ⁴க⁴கோ⁴ஷம் ஸ்பூ²ர்ஜத்³வார்த்⁴யுத்தி²தோருத்⁴வனிதமபி பரப்³ரஹ்மபூ⁴தோ க³பீ⁴ர: । ஸுவ்யக்தோ வ்யக்தமூர்தே: ப்ரகடிதகரண: ப்ராணனாத²ஸ்ய ஸத்யா: ப்ரீத்யா வ: ஸம்வித³த்⁴யாத்ப²லவிகலமலம் ஜன்ம நாத³: ஸ நாத³: ॥ 11 ॥
பா⁴ஸா யஸ்ய த்ரிலோகீ லஸதி பரிலஸத்பே²னபி³ந்த்³வர்ணவாந்த- -ர்வ்யாமக்³னேவாதிகௌ³ரஸ்துலிதஸுரஸரித்³வாரிபூரப்ரஸார: । பீனாத்மா த³ந்தபா⁴பி⁴ர்ப்⁴ருஶமஹஹஹகாராதிபீ⁴ம: ஸதே³ஷ்டாம் புஷ்டாம் துஷ்டிம் க்ருஷீஷ்ட ஸ்பு²டமிஹ ப⁴வதாமட்டஹாஸோஷ்டமூர்தே: ॥ 12 ॥
ஸத்³யோஜாதாக்²யமாப்யம் யது³விமலமுத³க்³வர்தி யத்³வாமதே³வம் நாம்னா ஹேம்னா ஸத்³ருக்ஷம் ஜலத³னிப⁴மகோ⁴ராஹ்வயம் த³க்ஷிணம் யத் । யத்³பா³லார்கப்ரப⁴ம் தத்புருஷனிக³தி³தம் பூர்வமீஶானஸஞ்ஜ்ஞம் யத்³தி³வ்யம் தானி ஶம்போ⁴ர்ப⁴வத³பி⁴லஷிதம் பஞ்ச த³த்³யுர்முகா²னி ॥ 13 ॥
ஆத்மப்ரேம்ணோ ப⁴வான்யா ஸ்வயமிவ ரசிதா: ஸாத³ரம் ஸாம்வனன்யா மஷ்யா திஸ்ர:ஸுனீலாஞ்ஜனனிப⁴க³ரரேகா²: ஸமாபா⁴ந்தி யஸ்யாம் । அகல்பானல்பபா⁴ஸா ப்⁴ருஶருசிரதரா கம்பு³கல்பாம்பி³காயா: பத்யு: ஸாத்யந்தமந்தர்விலஸது ஸததம் மந்த²ரா கந்த⁴ரா வ: ॥ 14 ॥
வக்த்ரேந்தோ³ர்த³ந்தலக்ஷ்ம்யாஶ்சிரமத⁴ரமஹாகௌஸ்துப⁴ஸ்யாப்யுபாந்தே ஸோத்தா²னாம் ப்ரார்த²யன்ய: ஸ்தி²திமசலபு⁴வே வாரயந்த்யை நிவேஶம் । ப்ராயுங்க்தேவாஶிஷோ ய: ப்ரதிபத³மம்ருதத்வே ஸ்தி²த: காலஶத்ரோ: காலம் குர்வன்க³ளம் வோ ஹ்ருத³யமயமலம் க்ஷாளயேத்காலகூட: ॥ 15 ॥
ப்ரௌட⁴ப்ரேமாகுலாயா த்³ருட⁴தரபரிரம்பே⁴ஷு பர்வேந்து³முக்²யா: பார்வத்யாஶ்சாருசாமீகரவலயபதை³ரங்கிதம் காந்திஶாலி । ரங்க³ன்னாகா³ங்க³தா³ட்⁴யம் ஸததமவிஹிதம் கர்ம நிர்மூலயேத்த- -த்³தோ³ர்மூலம் நிர்மலம் யத்³த்⁴ருதி³ து³ரிதமபாஸ்யார்ஜிதம் தூ⁴ர்ஜடேர்வ: ॥ 16 ॥
கண்டா²ஶ்லேஷார்த²மாப்தா தி³வ இவ கமிது: ஸ்வர்க³ஸிந்தோ⁴: ப்ரவாஹா: க்ராந்த்யை ஸம்ஸாரஸிந்தோ⁴: ஸ்ப²டிகமணிமஹாஸங்க்ரமாகாரதீ³ர்கா⁴: । திர்யக்³விஷ்கம்ப⁴பூ⁴தாஸ்த்ரிபு⁴வனவஸதேர்பி⁴ன்னதை³த்யேப⁴தே³ஹா பா³ஹா வஸ்தா ஹரஸ்ய த்³ருதமிஹ நிவஹானம்ஹஸாம் ஸம்ஹரந்து ॥ 17 ॥
வக்ஷோ த³க்ஷத்³விஷோலம் ஸ்மரப⁴ரவினமத்³த³க்ஷஜாக்ஷீணவக்ஷோ- -ஜாந்தர்னிக்ஷிப்தஶும்ப⁴ன்மலயஜமிளிதோத்³பா⁴ஸி ப⁴ஸ்மோக்ஷிதம் யத் । க்ஷிப்ரம் தத்³ரூக்ஷசக்ஷு: ஶ்ருதிக³ணப²ணரத்னௌக⁴பா⁴பீ⁴க்ஷ்ணஶோப⁴ம் யுஷ்மாகம் ஶஶ்வதே³ன: ஸ்ப²டிகமணிஶிலாமண்ட³லாப⁴ம் க்ஷிணோது ॥ 18 ॥
முக்தாமுக்தே விசித்ராகுலவலிலஹரீஜாலஶாலின்யவாஞ்ச- -ன்னாப்⁴யாவர்தே விலோலத்³பு⁴ஜக³வரயுதே காலஶத்ரோர்விஶாலே । யுஷ்மச்சித்தத்ரிதா⁴மா ப்ரதினவருசிரே மந்தி³ரே காந்திலக்ஷ்ம்யா: ஶேதாம் ஶீதாம்ஶுகௌ³ரே சிரதரமுத³ரக்ஷீரஸிந்தௌ⁴ ஸலீலம் ॥ 19 ॥
வையாக்⁴ரீ யத்ர க்ருத்தி: ஸ்பு²ரதி ஹிமகி³ரேர்விஸ்த்ருதோபத்யகாந்த: ஸாந்த்³ராவஶ்யாயமிஶ்ரா பரித இவ வ்ருதா நீலஜீமூதமாலா । ஆப³த்³தா⁴ஹீந்த்³ரகாஞ்சீகு³ணமதிப்ருது²லம் ஶைலஜாக்ரீட³பூ⁴மி- -ஸ்தத்³வோ நி:ஶ்ரேயஸே ஸ்யாஜ்ஜக⁴னமதிக⁴னம் பா³லஶீதாம்ஶுமௌளே: ॥ 2௦ ॥
புஷ்டாவஷ்டம்ப⁴பூ⁴தௌ ப்ருது²தரஜக⁴னஸ்யாபி நித்யம் த்ரிலோக்யா: ஸம்யக்³வ்ருத்தௌ ஸுரேந்த்³ரத்³விரத³வரகரோதா³ரகாந்திம் த³தா⁴னௌ । ஸாராவூரூ புராரே: ப்ரஸப⁴மரிக⁴டாக⁴ஸ்மரௌ ப⁴ஸ்மஶுப்⁴ரௌ ப⁴க்தைரத்யார்த்³ரசித்தைரதி⁴கமவனதௌ வாஞ்சி²தம் வோ வித⁴த்தாம் ॥ 21 ॥
ஆனந்தா³யேந்து³காந்தோபலரசிதஸமுத்³கா³யிதே யே முனீனாம் சித்தாத³ர்ஶம் நிதா⁴தும் வித³த⁴தி சரணே தாண்ட³வாகுஞ்சனானி । காஞ்சீபோ⁴கீ³ந்த்³ரமூர்த்⁴னாம் ப்ரதிமுஹுருபதா⁴னாயமானே க்ஷணம் தே காந்தே ஸ்தாமந்தகாரேர்த்³யுதிவிஜிதஸுதா⁴பா⁴னுனீ ஜானுனீ வ: ॥ 22 ॥
மஞ்ஜீரீபூ⁴தபோ⁴கி³ப்ரவரக³ணப²ணாமண்ட³லாந்தர்னிதாந்த- -வ்யாதீ³ர்கா⁴னர்க⁴ரத்னத்³யுதிகிஸலயதே ஸ்தூயமானே த்³யுஸத்³பி⁴: । பி³ப்⁴ரத்யௌ விப்⁴ரமம் வ: ஸ்ப²டிகமணிப்³ருஹத்³த³ண்ட³வத்³பா⁴ஸிதே யே ஜங்கே⁴ ஶங்கே²ந்து³ஶுப்⁴ரே ப்⁴ருஶமிஹ ப⁴வதாம் மானஸே ஶூலபாணே: ॥ 23 ॥
அஸ்தோகஸ்தோமஶஸ்த்ரைரபசிதிமமலாம் பூ⁴ரிபா⁴வோபஹாரை: குர்வத்³பி⁴: ஸர்வதோ³ச்சை: ஸததமபி⁴வ்ருதௌ ப்³ரஹ்மவித்³தே³வலாத்³யை: । ஸம்யக்ஸம்பூஜ்யமானாவிஹ ஹ்ருதி³ ஸரஸீவானிஶம் யுஷ்மதீ³யே ஶர்வஸ்ய க்ரீட³தாம் தௌ ப்ரபத³வரப்³ருஹத்கச்ச²பாவச்ச²பா⁴ஸௌ ॥ 24 ॥
யா: ஸ்வஸ்யைகாம்ஶபாதாத³திப³ஹலக³லத்³ரக்தவக்த்ரம் ப்ரணுன்ன- -ப்ராணம் ப்ராக்ரோஶயன்ப்ராங்னிஜமசலவரம் சாலயந்தம் த³ஶாஸ்யம் । பாதா³ங்கு³ல்யோ தி³ஶந்து த்³ருதமயுக³த்³ருஶ: கல்மஷப்லோஷகல்யா: கள்யாணம் பு²ல்லமால்யப்ரகரவிலஸிதா வ: ப்ரணத்³தா⁴ஹிவல்ல்ய: ॥ 25 ॥
ப்ரஹ்வப்ராசீனப³ர்ஹி:ப்ரமுக²ஸுரவரப்ரஸ்பு²ரன்மௌளிஸக்த- -ஜ்யாயோரத்னோத்கரோஸ்ரைரவிரதமமலா பூ⁴ரினீராஜிதா யா । ப்ரோத³க்³ராக்³ரா ப்ரதே³யாத்ததிரிவ ருசிரா தாரகாணாம் நிதாந்தம் நீலக்³ரீவஸ்ய பாதா³ம்பு³ருஹவிலஸிதா ஸா நகா²ளீ ஸுக²ம் வ: ॥ 26 ॥
ஸத்யா: ஸத்யானனேந்தா³வபி ஸவித⁴க³தே யே விகாஸம் த³தா⁴தே ஸ்வாந்தே ஸ்வாம் தே லப⁴ந்தே ஶ்ரியமிஹ ஸரஸீவாமரா யே த³தா⁴னா: । லோலம் லோலம்ப³கானாம் குலமிவ ஸுதி⁴யாம் ஸேவதே யே ஸதா³ ஸ்தாம் பூ⁴த்யை பூ⁴த்யைணபாணேர்விமலதரருசஸ்தே பதா³ம்போ⁴ருஹே வ: ॥ 27 ॥
யேஷாம் ராகா³தி³தோ³ஷாக்ஷதமதி யதயோ யாந்தி முக்திம் ப்ரஸாதா³- -த்³யே வா நம்ராத்மமூர்தித்³யுஸத்³ருஷிபரிஷன்மூர்த்⁴னி ஶேஷாயமாணா: । ஶ்ரீகண்ட²ஸ்யாருணோத்³யச்சரணஸரஸிஜப்ரோத்தி²தாஸ்தே பா⁴வாக்²யா- -த்பாராவாராச்சிரம் வோ து³ரிதஹதிக்ருதஸ்தாரயேயு: பராகா³: ॥ 28 ॥
பூ⁴ம்னா யஸ்யாஸ்தஸீம்னா பு⁴வனமனுஸ்ருதம் யத்பரம் தா⁴ம தா⁴ம்னாம் ஸாம்னாமாம்னாயதத்த்வம் யத³பி ச பரமம் யத்³கு³ணாதீதமாத்³யம் । யச்சாம்ஹோஹன்னிரீஹம் க³ஹனமிதி முஹு: ப்ராஹுருச்சைர்மஹாந்தோ மாஹேஶம் தன்மஹோ மே மஹிதமஹரஹர்மோஹரோஹம் நிஹந்து ॥ 29 ॥
இதி ஶ்ரீமத்பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜகாசார்யஸ்ய ஶ்ரீகோ³விந்த³ப⁴க³வத்பூஜ்யபாத³ஶிஷ்யஸ்ய ஶ்ரீமச்ச²ங்கரப⁴க³வத: க்ருதௌ ஶ்ரீ ஶிவ கேஶாதி³பாதா³ந்தவர்ணன ஸ்தோத்ரம் ॥
शिव केशादि पादांत वर्णन स्तोत्रं के बारे में
The Shiva Keshadi Padanta Varnana Stotram describes Lord Shiva's form from the hair (kesha) to the feet (pada), in long, richly woven verses. It begins with his matted locks, tawny like ripe rice creepers, through which the heavenly Ganga flows, ropes that lift people from the pit of misfortune and flames that burn the forest of sin; then the sacred ash marks on his forehead, shining like a silver stairway to liberation, and so on, limb by limb, down to his feet.
रचयिता: Traditionally attributed to Adi Shankaracharya, as its colophon states
कब पढ़ें: In Shiva worship, on Mondays and Maha Shivaratri, and in meditation on Shiva's form.
क्या आप जानते हैं?
- Its colophon attributes it to Adi Shankaracharya, disciple of Govinda Bhagavatpada.
- A companion hymn, the Vishnu Padadi Keshanta Stotram, describes Vishnu the other way, from feet to head.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What does "keshadi padanta" mean?
"From the hair to the feet".
Who is it attributed to?
Adi Shankaracharya, as its colophon states.
What is its first image?
Shiva's matted locks with the Ganga flowing through them.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ