MuhurtaNow

उपदेश सारं (रमण महर्षि)

Samskritam Songs · पारंपरिक भक्ति पाठ

कर्तुराज्ञया प्राप्यते फलम् । कर्म किं परं कर्म तज्जडम् ॥ 1 ॥

कृतिमहोदधौ पतनकारणम् । फलमशाश्वतं गतिनिरोधकम् ॥ 2 ॥

ईश्वरार्पितं नेच्छया कृतम् । चित्तशोधकं मुक्तिसाधकम् ॥ 3 ॥

कायवाङ्मनः कार्यमुत्तमम् । पूजनं जपश्चिंतनं क्रमात् ॥ 4 ॥

जगत ईशधी युक्तसेवनम् । अष्टमूर्तिभृद्देवपूजनम् ॥ 5 ॥

उत्तमस्तवादुच्चमंदतः । चित्तजं जपध्यानमुत्तमम् ॥ 6 ॥

आज्यधारया स्रोतसा समम् । सरलचिंतनं विरलतः परम् ॥ 7 ॥

भेदभावनात् सोऽहमित्यसौ । भावनाऽभिदा पावनी मता ॥ 8 ॥

भावशून्यसद्भावसुस्थितिः । भावनाबलाद्भक्तिरुत्तमा ॥ 9 ॥

हृत्स्थले मनः स्वस्थता क्रिया । भक्तियोगबोधाश्च निश्चितम् ॥ 10 ॥

वायुरोधनाल्लीयते मनः । जालपक्षिवद्रोधसाधनम् ॥ 11 ॥

चित्तवायवश्चित्क्रियायुताः । शाखयोर्द्वयी शक्तिमूलका ॥ 12 ॥

लयविनाशने उभयरोधने । लयगतं पुनर्भवति नो मृतम् ॥ 13 ॥

प्राणबंधनाल्लीनमानसम् । एकचिंतनान्नाशमेत्यदः ॥ 14 ॥

नष्टमानसोत्कृष्टयोगिनः । कृत्यमस्ति किं स्वस्थितिं यतः ॥ 15 ॥

दृश्यवारितं चित्तमात्मनः । चित्त्वदर्शनं तत्त्वदर्शनम् ॥ 16 ॥

मानसं तु किं मार्गणे कृते । नैव मानसं मार्ग आर्जवात् ॥ 17 ॥

वृत्तयस्त्वहं वृत्तिमाश्रिताः । वृत्तयो मनो विद्ध्यहं मनः ॥ 18 ॥

अहमयं कुतो भवति चिन्वतः । अयि पतत्यहं निजविचारणम् ॥ 19 ॥

अहमि नाशभाज्यहमहंतया । स्फुरति हृत्स्वयं परमपूर्णसत् ॥ 20 ॥

इदमहं पदाऽभिख्यमन्वहम् । अहमिलीनकेऽप्यलयसत्तया ॥ 21 ॥

विग्रहेंद्रियप्राणधीतमः । नाहमेकसत्तज्जडं ह्यसत् ॥ 22 ॥

सत्त्वभासिका चित्क्ववेतरा । सत्तया हि चिच्चित्तया ह्यहम् ॥ 23 ॥

ईशजीवयोर्वेषधीभिदा । सत्स्वभावतो वस्तु केवलम् ॥ 24 ॥

वेषहानतः स्वात्मदर्शनम् । ईशदर्शनं स्वात्मरूपतः ॥ 25 ॥

आत्मसंस्थितिः स्वात्मदर्शनम् । आत्मनिर्द्वयादात्मनिष्ठता ॥ 26 ॥

ज्ञानवर्जिताऽज्ञानहीनचित् । ज्ञानमस्ति किं ज्ञातुमंतरम् ॥ 27 ॥

किं स्वरूपमित्यात्मदर्शने । अव्ययाऽभवाऽऽपूर्णचित्सुखम् ॥ 28 ॥

बंधमुक्त्यतीतं परं सुखम् । विंदतीह जीवस्तु दैविकः ॥ 29 ॥

अहमपेतकं निजविभानकम् । महदिदंतपो रमनवागियम् ॥ 30 ॥

उपदेश सारं (रमण महर्षि) के बारे में

Upadesha Saram, "the essence of instruction", is Sri Ramana Maharshi's thirty-verse summary of the spiritual path. It moves from action done as an offering, through worship, japa and meditation, to self-enquiry, asking "Who am I?" until the ego falls away and only the Self, pure being and bliss, remains.

रचयिता: Sri Ramana Maharshi (1879 to 1950)

कब पढ़ें: For study and reflection, at any time; it is recited daily at Sri Ramanasramam.

क्या आप जानते हैं?

  • Ramana wrote it first in Tamil (Upadesa Undiyar) in 1927, when the poet-devotee Muruganar asked him to write the teaching Shiva gave the sages of the Daruka forest; he then rendered it himself in Sanskrit.
  • The first verses say that action gives its fruit by God's ordinance but cannot by itself give liberation.
  • The last verse signs it as "the word of Ramana", his only signature in the work.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What does Upadesha Saram mean?

"The essence of instruction": the core of spiritual teaching in thirty verses.

Who wrote it?

Sri Ramana Maharshi of Tiruvannamalai, first in Tamil and then in Sanskrit.

What is its main teaching?

That enquiring into the source of the "I" leads beyond the ego to the Self.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।