ಗಾಯತ್ರ್ಯಷ್ಟಕಂ (ಗಯತ್ರೀ ಅಷ್ಟಕಂ)
Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರತಪಃಫಲಾಂ ಪ್ರಿಯತರಾಂ ವಿಪ್ರಾಲಿಸಂಸೇವಿತಾಂ ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯವಿವೇಕದಾಂ ಸ್ಮಿತಮುಖೀಂ ಖಂಡೇಂದುಭೂಷೋಜ್ಜ್ವಲಾಮ್ । ತಾಂಬೂಲಾರುಣಭಾಸಮಾನವದನಾಂ ಮಾರ್ತಾಂಡಮಧ್ಯಸ್ಥಿತಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಹರಿವಲ್ಲಭಾಂ ತ್ರಿಣಯನಾಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಪಂಚಾನನಾಮ್ ॥ 1 ॥
ಜಾತೀಪಂಕಜಕೇತಕೀಕುವಲಯೈಃ ಸಂಪೂಜಿತಾಂಘ್ರಿದ್ವಯಾಂ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಾತ್ಮಿಕವರ್ಣಪಂಕ್ತಿಸಹಿತಾಂ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಬುದ್ಧಿಪ್ರದಾಮ್ । ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣೈರ್ಬುಧಜನೈಃ ಸಂಸೇವ್ಯಮಾನಾಂ ಶಿವಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಹರಿವಲ್ಲಭಾಂ ತ್ರಿಣಯನಾಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಪಂಚಾನನಾಮ್ ॥ 2 ॥
ಮಂಜೀರಧ್ವನಿಭಿಃ ಸಮಸ್ತಜಗತಾಂ ಮಂಜುತ್ವಸಂವರ್ಧನೀಂ ವಿಪ್ರಪ್ರೇಂಖಿತವಾರಿವಾರಿತಮಹಾರಕ್ಷೋಗಣಾಂ ಮೃಣ್ಮಯೀಮ್ । ಜಪ್ತುಃ ಪಾಪಹರಾಂ ಜಪಾಸುಮನಿಭಾಂ ಹಂಸೇನ ಸಂಶೋಭಿತಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಹರಿವಲ್ಲಭಾಂ ತ್ರಿಣಯನಾಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಪಂಚಾನನಾಮ್ ॥ 3 ॥
ಕಾಂಚೀಚೇಲವಿಭೂಷಿತಾಂ ಶಿವಮಯೀಂ ಮಾಲಾರ್ಧಮಾಲಾದಿಕಾ- -ನ್ಬಿಭ್ರಾಣಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರೀಂ ಶರಣದಾಂ ಮೋಹಾಂಧಬುದ್ಧಿಚ್ಛಿದಾಮ್ । ಭೂರಾದಿತ್ರಿಪುರಾಂ ತ್ರಿಲೋಕಜನನೀಮಧ್ಯಾತ್ಮಶಾಖಾನುತಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಹರಿವಲ್ಲಭಾಂ ತ್ರಿಣಯನಾಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಪಂಚಾನನಾಮ್ ॥ 4 ॥
ಧ್ಯಾತುರ್ಗರ್ಭಕೃಶಾನುತಾಪಹರಣಾಂ ಸಾಮಾತ್ಮಿಕಾಂ ಸಾಮಗಾಂ ಸಾಯಂಕಾಲಸುಸೇವಿತಾಂ ಸ್ವರಮಯೀಂ ದೂರ್ವಾದಲಶ್ಯಾಮಲಾಮ್ । ಮಾತುರ್ದಾಸ್ಯವಿಲೋಚನೈಕಮತಿಮತ್ಖೇಟೀಂದ್ರಸಂರಾಜಿತಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಹರಿವಲ್ಲಭಾಂ ತ್ರಿಣಯನಾಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಪಂಚಾನನಾಮ್ ॥ 5 ॥
ಸಂಧ್ಯಾರಾಗವಿಚಿತ್ರವಸ್ತ್ರವಿಲಸದ್ವಿಪ್ರೋತ್ತಮೈಃ ಸೇವಿತಾಂ ತಾರಾಹಾರಸುಮಾಲಿಕಾಂ ಸುವಿಲಸದ್ರತ್ನೇಂದುಕುಂಭಾಂತರಾಮ್ । ರಾಕಾಚಂದ್ರಮುಖೀಂ ರಮಾಪತಿನುತಾಂ ಶಂಖಾದಿಭಾಸ್ವತ್ಕರಾಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಹರಿವಲ್ಲಭಾಂ ತ್ರಿಣಯನಾಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಪಂಚಾನನಾಮ್ ॥ 6 ॥
ವೇಣೀಭೂಷಿತಮಾಲಕಧ್ವನಿಕರೈರ್ಭೃಂಗೈಃ ಸದಾ ಶೋಭಿತಾಂ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನರಸಾಯನಜ್ಞರಸನಾಸೌಧಭ್ರಮದ್ಭ್ರಾಮರೀಮ್ । ನಾಸಾಲಂಕೃತಮೌಕ್ತಿಕೇಂದುಕಿರಣೈಃ ಸಾಯಂತಮಶ್ಛೇದಿನೀಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಹರಿವಲ್ಲಭಾಂ ತ್ರಿಣಯನಾಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಪಂಚಾನನಾಮ್ ॥ 7 ॥
ಪಾದಾಬ್ಜಾಂತರರೇಣುಕುಂಕುಮಲಸತ್ಫಾಲದ್ಯುರಾಮಾವೃತಾಂ ರಂಭಾನಾಟ್ಯವಿಲೋಕನೈಕರಸಿಕಾಂ ವೇದಾಂತಬುದ್ಧಿಪ್ರದಾಮ್ । ವೀಣಾವೇಣುಮೃದಂಗಕಾಹಲರವಾನ್ ದೇವೈಃ ಕೃತಾಂಛೃಣ್ವತೀಂ ಗಾಯತ್ರೀಂ ಹರಿವಲ್ಲಭಾಂ ತ್ರಿಣಯನಾಂ ಧ್ಯಾಯಾಮಿ ಪಂಚಾನನಾಮ್ ॥ 8 ॥
ಹತ್ಯಾಪಾನಸುವರ್ಣತಸ್ಕರಮಹಾಗುರ್ವಂಗನಾಸಂಗಮಾ- -ಂದೋಷಾಂಛೈಲಸಮಾನ್ ಪುರಂದರಸಮಾಃ ಸಂಚ್ಛಿದ್ಯ ಸೂರ್ಯೋಪಮಾಃ । ಗಾಯತ್ರೀಂ ಶ್ರುತಿಮಾತುರೇಕಮನಸಾ ಸಂಧ್ಯಾಸು ಯೇ ಭೂಸುರಾ ಜಪ್ತ್ವಾ ಯಾಂತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಂ ಮನುಮಿಮಂ ದೇವ್ಯಾಃ ಪರಂ ವೈದಿಕಾಃ ॥ 9 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಾಚಾರ್ಯ ವಿರಚಿತಂ ಶ್ರೀ ಗಾಯತ್ರ್ಯಷ್ಟಕಮ್ ।
ಗಾಯತ್ರ್ಯಷ್ಟಕಂ (ಗಯತ್ರೀ ಅಷ್ಟಕಂ) ಬಗ್ಗೆ
ಗಾಯತ್ರ್ಯಷ್ಟಕ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಗಾಯತ್ರೀದೇವಿಯ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಅವಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ, ಪ್ರಿಯತರೆ, ವಿಪ್ರಸಮೂಹಸೇವಿತೆ, ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯ ವಿವೇಕ ನೀಡುವವಳು, ಸ್ಮಿತಮುಖಿ, ಚಂದ್ರಕಲಾಭೂಷಿತೆ, ತಾಂಬೂಲದಿಂದ ಅರುಣ ಮುಖದವಳು ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಜಾಜಿ, ಪಂಕಜ, ಕೇತಕಿ, ಕುವಲಯಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತ ಪಾದಗಳು; ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಹಿಡಿದ ವರ್ಣಪಂಕ್ತಿಯ ರೂಪಿಣಿ, ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ಬುದ್ಧಿ ನೀಡುವವಳು.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಮುಂಜಾನೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸಂಜೆ), ಗಾಯತ್ರೀ ಜಯಂತಿಯಂದು, ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮಹರ್ಷಿ ಗಾಯತ್ರೀಮಂತ್ರದ ದ್ರಷ್ಟಾರ; ಸ್ತೋತ್ರ ಅದನ್ನು ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ಗಾಯತ್ರೀಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆ; ದೇವಿಯನ್ನು ಈ ಪವಿತ್ರಾಕ್ಷರಗಳ ರೂಪವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಗಾಯತ್ರಿ ಯಾರ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ?
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮಹರ್ಷಿಯದು.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ.
ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರೀ ಜಯಂತಿಯಂದು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು