MuhurtaNow

ಘಟ ಸ್ತವಃ

Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ಆನಂದಮಂಥರಪುರಂದರಮುಕ್ತಮಾಲ್ಯಂ ಮೌಲೌ ಹಠೇನ ನಿಹಿತಂ ಮಹಿಷಾಸುರಸ್ಯ । ಪಾದಾಂಬುಜಂ ಭವತು ಮೇ ವಿಜಯಾಯ ಮಂಜು- -ಮಂಜೀರಶಿಂಜಿತಮನೋಹರಮಂಬಿಕಾಯಾಃ ॥ 1 ॥

ದೇವಿ ತ್ರ್ಯಂಬಕಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿ ಸತಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಾತಃ ಶಿವೇ ಶರ್ವಾಣಿ ತ್ರಿಪುರೇ ಮೃಡಾನಿ ವರದೇ ರುದ್ರಾಣಿ ಕಾತ್ಯಾಯನಿ । ಭೀಮೇ ಭೈರವಿ ಚಂಡಿ ಶರ್ವರಿಕಲೇ ಕಾಲಕ್ಷಯೇ ಶೂಲಿನಿ ತ್ವತ್ಪಾದಪ್ರಣತಾನನನ್ಯಮನಸಃ ಪರ್ಯಾಕುಲಾನ್ಪಾಹಿ ನಃ ॥ 2 ॥

ದೇವಿ ತ್ವಾಂ ಸಕೃದೇವ ಯಃ ಪ್ರಣಮತಿ ಕ್ಷೋಣೀಭೃತಸ್ತಂ ನಮ- -ಂತ್ಯಾಜನ್ಮಸ್ಫುರದಂಘ್ರಿಪೀಠವಿಲುಠತ್ಕೋಟೀರಕೋಟಿಚ್ಛಟಾಃ । ಯಸ್ತ್ವಾಮರ್ಚತಿ ಸೋಽರ್ಚ್ಯತೇ ಸುರಗಣೈರ್ಯಃ ಸ್ತೌತಿ ಸ ಸ್ತೂಯತೇ ಯಸ್ತ್ವಾಂ ಧ್ಯಾಯತಿ ತಂ ಸ್ಮರಾರ್ತಿವಿಧುರಾ ಧ್ಯಾಯಂತಿ ವಾಮಭ್ರುವಃ ॥ 3 ॥

ಉನ್ಮತ್ತಾ ಇವ ಸಗ್ರಹಾ ಇವ ವಿಷವ್ಯಾಸಕ್ತಮೂರ್ಛಾ ಇವ ಪ್ರಾಪ್ತಪ್ರೌಢಮದಾ ಇವಾರ್ತಿವಿರಹಗ್ರಸ್ತಾ ಇವಾರ್ತಾ ಇವ । ಯೇ ಧ್ಯಾಯಂತಿ ಹಿ ಶೈಲರಾಜತನಯಾಂ ಧನ್ಯಾಸ್ತ ಏವಾಗ್ರತಃ ತ್ಯಕ್ತೋಪಾಧಿವಿವೃದ್ಧರಾಗಮನಸೋ ಧ್ಯಾಯಂತಿ ತಾನ್ಸುಭ್ರುವಃ ॥ 4 ॥

ಧ್ಯಾಯಂತಿ ಯೇ ಕ್ಷಣಮಪಿ ತ್ರಿಪುರೇ ಹೃದಿ ತ್ವಾಂ ಲಾವಣ್ಯಯೌವನಧನೈರಪಿ ವಿಪ್ರಯುಕ್ತಾಃ । ತೇ ವಿಸ್ಫುರಂತಿ ಲಲಿತಾಯತಲೋಚನಾನಾಂ ಚಿತ್ತೈಕಭಿತ್ತಿಲಿಖಿತಪ್ರತಿಮಾಃ ಪುಮಾಂಸಃ ॥ 5 ॥

ಏತಂ ಕಿಂ ನು ದೃಶಾ ಪಿಬಾಮ್ಯುತ ವಿಶಾಮ್ಯಸ್ಯಾಂಗಮಂಗೈರ್ನಿಜೈಃ ಕಿಂ ವಾಽಮುಂ ನಿಗರಾಮ್ಯನೇನ ಸಹಸಾ ಕಿಂ ವೈಕತಾಮಾಶ್ರಯೇ । ಯಸ್ಯೇತ್ಥಂ ವಿವಶೋ ವಿಕಲ್ಪಲಲಿತಾಕೂತೇನ ಯೋಷಿಜ್ಜನಃ ಕಿಂ ತದ್ಯನ್ನ ಕರೋತಿ ದೇವಿ ಹೃದಯೇ ಯಸ್ಯ ತ್ವಮಾವರ್ತಸೇ ॥ 6 ॥

ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿನಿ ಯದ್ವದೀಶ್ವರ ಇತಿ ಸ್ಥಾಣಾವನನ್ಯಾಶ್ರಯಃ ಶಬ್ದಃ ಶಕ್ತಿರಿತಿ ತ್ರಿಲೋಕಜನನಿ ತ್ವಯ್ಯೇವ ತಥ್ಯಸ್ಥಿತಿಃ । ಇತ್ಥಂ ಸತ್ಯಪಿ ಶಕ್ನುವಂತಿ ಯದಿಮಾಃ ಕ್ಷುದ್ರಾ ರುಜೋ ಬಾಧಿತುಂ ತ್ವದ್ಭಕ್ತಾನಪಿ ನ ಕ್ಷಿಣೋಷಿ ಚ ರುಷಾ ತದ್ದೇವಿ ಚಿತ್ರಂ ಮಹತ್ ॥ 7 ॥

ಇಂದೋರ್ಮಧ್ಯಗತಾಂ ಮೃಗಾಂಕಸದೃಶಚ್ಛಾಯಾಂ ಮನೋಹಾರಿಣೀಂ ಪಾಂಡೂತ್ಫುಲ್ಲಸರೋರುಹಾಸನಗತಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಪ್ರದೀಪಚ್ಛವಿಮ್ । ವರ್ಷಂತೀಮಮೃತಂ ಭವಾನಿ ಭವತೀಂ ಧ್ಯಾಯಂತಿ ಯೇ ದೇಹಿನಃ ತೇ ನಿರ್ಮುಕ್ತರುಜೋ ಭವಂತಿ ರಿಪವಃ ಪ್ರೋಜ್ಝಂತಿ ತಾಂದೂರತಃ ॥ 8 ॥

ಪೂರ್ಣೇಂದೋಃ ಶಕಲೈರಿವಾತಿಬಹಲೈಃ ಪೀಯೂಷಪೂರೈರಿವ ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧೇರ್ಲಹರೀಭರೈರಿವ ಸುಧಾಪಂಕಸ್ಯ ಪಿಂಡೈರಿವ । ಪ್ರಾಲೇಯೈರಿವ ನಿರ್ಮಿತಂ ತವ ವಪುರ್ಧ್ಯಾಯಂತಿ ಯೇ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಚಿತ್ತಾಂತರ್ನಿಹಿತಾರ್ತಿತಾಪವಿಪದಸ್ತೇ ಸಂಪದಂ ಬಿಭ್ರತಿ ॥ 9 ॥

ಯೇ ಸಂಸ್ಮರಂತಿ ತರಲಾಂ ಸಹಸೋಲ್ಲಸಂತೀಂ ತ್ವಾಂ ಗ್ರಂಥಿಪಂಚಕಭಿದಂ ತರುಣಾರ್ಕಶೋಣಾಮ್ । ರಾಗಾರ್ಣವೇ ಬಹಲರಾಗಿಣಿ ಮಜ್ಜಯಂತೀಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಜಗದ್ದಧತಿ ಚೇತಸಿ ತಾನ್ಮೃಗಾಕ್ಷ್ಯಃ ॥ 10 ॥

ಲಾಕ್ಷಾರಸಸ್ನಪಿತಪಂಕಜತಂತುತನ್ವೀಂ ಅಂತಃ ಸ್ಮರತ್ಯನುದಿನಂ ಭವತೀಂ ಭವಾನಿ । ಯಸ್ತಂ ಸ್ಮರಪ್ರತಿಮಮಪ್ರತಿಮಸ್ವರೂಪಾಃ ನೇತ್ರೋತ್ಪಲೈರ್ಮೃಗದೃಶೋ ಭೃಶಮರ್ಚಯಂತಿ ॥ 11 ॥

ಸ್ತುಮಸ್ತ್ವಾಂ ವಾಚಮವ್ಯಕ್ತಾಂ ಹಿಮಕುಂದೇಂದುರೋಚಿಷಮ್ । ಕದಂಬಮಾಲಾಂ ಬಿಭ್ರಾಣಾಮಾಪಾದತಲಲಂಬಿನೀಮ್ ॥ 12 ॥

ಮೂರ್ಧ್ನೀಂದೋಃ ಸಿತಪಂಕಜಾಸನಗತಾಂ ಪ್ರಾಲೇಯಪಾಂಡುತ್ವಿಷಂ ವರ್ಷಂತೀಮಮೃತಂ ಸರೋರುಹಭುವೋ ವಕ್ತ್ರೇಽಪಿ ರಂಧ್ರೇಽಪಿ ಚ । ಅಚ್ಛಿನ್ನಾ ಚ ಮನೋಹರಾ ಚ ಲಲಿತಾ ಚಾತಿಪ್ರಸನ್ನಾಪಿ ಚ ತ್ವಾಮೇವಂ ಸ್ಮರತಃ ಸ್ಮರಾರಿದಯಿತೇ ವಾಕ್ಸರ್ವತೋ ವಲ್ಗತಿ ॥ 13 ॥

ದದಾತೀಷ್ಟಾನ್ಭೋಗಾನ್ ಕ್ಷಪಯತಿ ರಿಪೂನ್ಹಂತಿ ವಿಪದೋ ದಹತ್ಯಾಧೀನ್ವ್ಯಾಧೀನ್ ಶಮಯತಿ ಸುಖಾನಿ ಪ್ರತನುತೇ । ಹಠಾದಂತರ್ದುಃಖಂ ದಲಯತಿ ಪಿನಷ್ಟೀಷ್ಟವಿರಹಂ ಸಕೃದ್ಧ್ಯಾತಾ ದೇವೀ ಕಿಮಿವ ನಿರವದ್ಯಂ ನ ಕುರುತೇ ॥ 14 ॥

ಯಸ್ತ್ವಾಂ ಧ್ಯಾಯತಿ ವೇತ್ತಿ ವಿಂದತಿ ಜಪತ್ಯಾಲೋಕತೇ ಚಿಂತಯ- -ತ್ಯನ್ವೇತಿ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ ಕಲಯತಿ ಸ್ತೌತ್ಯಾಶ್ರಯತ್ಯರ್ಚತಿ । ಯಶ್ಚ ತ್ರ್ಯಂಬಕವಲ್ಲಭೇ ತವ ಗುಣಾನಾಕರ್ಣಯತ್ಯಾದರಾತ್ ತಸ್ಯ ಶ್ರೀರ್ನ ಗೃಹಾದಪೈತಿ ವಿಜಯಸ್ತಸ್ಯಾಗ್ರತೋ ಧಾವತಿ ॥ 15 ॥

ಕಿಂ ಕಿಂ ದುಃಖಂ ದನುಜದಲಿನಿ ಕ್ಷೀಯತೇ ನ ಸ್ಮೃತಾಯಾಂ ಕಾ ಕಾ ಕೀರ್ತಿಃ ಕುಲಕಮಲಿನಿ ಖ್ಯಾಪ್ಯತೇ ನ ಸ್ತುತಾಯಾಮ್ । ಕಾ ಕಾ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸುರವರನುತೇ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ನಾರ್ಚಿತಾಯಾಂ ಕಂ ಕಂ ಯೋಗಂ ತ್ವಯಿ ನ ಚಿನುತೇ ಚಿತ್ತಮಾಲಂಬಿತಾಯಾಮ್ ॥ 16 ॥

ಯೇ ದೇವಿ ದುರ್ಧರಕೃತಾಂತಮುಖಾಂತರಸ್ಥಾಃ ಯೇ ಕಾಲಿ ಕಾಲಘನಪಾಶನಿತಾಂತಬದ್ಧಾಃ । ಯೇ ಚಂಡಿ ಚಂಡಗುರುಕಲ್ಮಷಸಿಂಧುಮಗ್ನಾಃ ತಾನ್ಪಾಸಿ ಮೋಚಯಸಿ ತಾರಯಸಿ ಸ್ಮೃತೈವ ॥ 17 ॥

ಲಕ್ಷ್ಮೀವಶೀಕರಣಚೂರ್ಣಸಹೋದರಾಣಿ ತ್ವತ್ಪಾದಪಂಕಜರಜಾಂಸಿ ಚಿರಂ ಜಯಂತಿ । ಯಾನಿ ಪ್ರಣಾಮಮಿಲಿತಾನಿ ನೃಣಾಂ ಲಲಾಟೇ ಲುಂಪಂತಿ ದೈವಲಿಖಿತಾನಿ ದುರಕ್ಷರಾಣಿ ॥ 18 ॥

ರೇ ಮೂಢಾಃ ಕಿಮಯಂ ವೃಥೈವ ತಪಸಾ ಕಾಯಃ ಪರಿಕ್ಲಿಶ್ಯತೇ ಯಜ್ಞೈರ್ವಾ ಬಹುದಕ್ಷಿಣೈಃ ಕಿಮಿತರೇ ರಿಕ್ತೀಕ್ರಿಯಂತೇ ಗೃಹಾಃ । ಭಕ್ತಿಶ್ಚೇದವಿನಾಶಿನೀ ಭಗವತೀಪಾದದ್ವಯೀ ಸೇವ್ಯತಾಂ ಉನ್ನಿದ್ರಾಂಬುರುಹಾತಪತ್ರಸುಭಗಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಪುರೋ ಧಾವತಿ ॥ 19 ॥

ಯಾಚೇ ನ ಕಂಚನ ನ ಕಂಚನ ವಂಚಯಾಮಿ ಸೇವೇ ನ ಕಂಚನ ನಿರಸ್ತಸಮಸ್ತದೈನ್ಯಃ । ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ವಸೇ ಮಧುರಮದ್ಮಿ ಭಜೇ ವರಸ್ತ್ರೀಃ ದೇವೀ ಹೃದಿ ಸ್ಫುರತಿ ಮೇ ಕುಲಕಾಮಧೇನುಃ ॥ 20 ॥

ನಮಾಮಿ ಯಾಮಿನೀನಾಥಲೇಖಾಲಂಕೃತಕುಂತಲಾಮ್ । ಭವಾನೀಂ ಭವಸಂತಾಪನಿರ್ವಾಪಣಸುಧಾನದೀಮ್ ॥ 21 ॥

ಇತಿ ಶ್ರೀಕಾಳಿದಾಸ ವಿರಚಿತ ಪಂಚಸ್ತವ್ಯಾಂ ತೃತೀಯಃ ಘಟಸ್ತವಃ ।

ಘಟ ಸ್ತವಃ ಬಗ್ಗೆ

ಘಟಸ್ತವ, ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಪಂಚಸ್ತವಿಯ ಐದು ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು; ಅದರ ಫಲಶ್ರುತಿ ಕಾಳಿದಾಸನಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಇಂದ್ರ ಹಾರ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದ ಮಹಿಷಾಸುರನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಝಣಝಣಿಸುವ ದೇವಿಯ ಪಾದಕಮಲ ಇಟ್ಟ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಿಂದಿನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ಭಕ್ತರ ದಯಾಮಯಿ ತಾಯಿಯಾಗಿಯೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕಾಳಿದಾಸನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಂದ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಪಂಚಸ್ತವಿಯ ಐದು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು: ಲಘುಸ್ತವ, ಚರ್ಚಾಸ್ತವ, ಘಟಸ್ತವ, ಅಂಬಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಸಕಲಜನನೀಸ್ತವ.
  • ಫಲಶ್ರುತಿ ಕಾಳಿದಾಸನನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಪಂಚಸ್ತವಿಯ ಕರ್ತೃತ್ವ ನಿಶ್ಚಿತವಲ್ಲ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆರೋಪಿತ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಪಂಚಸ್ತವಿ ಎಂದರೇನು?

ದೇವಿಯ ಕುರಿತ ಐದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.

ಘಟಸ್ತವವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

ಅದರ ಫಲಶ್ರುತಿ ಕಾಳಿದಾಸನಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ತೋತ್ರ ಯಾವ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ?

ಮಹಿಷಾಸುರನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ದೇವಿಯ ಪಾದ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.