ಹಿರಣ್ಯ ಗರ್ಭ ಸೂಕ್ತಂ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
(ಋ.10.121)
ಹಿ॒ರ॒ಣ್ಯ॒ಗ॒ರ್ಭಃ ಸಮ॑ವರ್ತ॒ತಾಗ್ರೇ॑ ಭೂ॒ತಸ್ಯ॑ ಜಾ॒ತಃ ಪತಿ॒ರೇಕ॑ ಆಸೀತ್ । ಸ ದಾ॑ಧಾರ ಪೃಥಿ॒ವೀಂ ದ್ಯಾಮು॒ತೇಮಾಂ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 1
ಯ ಆ॑ತ್ಮ॒ದಾ ಬ॑ಲ॒ದಾ ಯಸ್ಯ॒ ವಿಶ್ವ॑ ಉ॒ಪಾಸ॑ತೇ ಪ್ರ॒ಶಿಷಂ॒-ಯಁಸ್ಯ॑ ದೇ॒ವಾಃ । ಯಸ್ಯ॑ ಛಾ॒ಯಾಮೃತಂ॒-ಯಁಸ್ಯ॑ ಮೃ॒ತ್ಯುಃ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 2
ಯಃ ಪ್ರಾ॑ಣ॒ತೋ ನಿ॑ಮಿಷ॒ತೋ ಮ॑ಹಿ॒ತ್ವೈಕ॒ ಇದ್ರಾಜಾ॒ ಜಗ॑ತೋ ಬ॒ಭೂವ॑ । ಯ ಈಶೇ॑ ಅ॒ಸ್ಯ ದ್ವಿ॒ಪದ॒ಶ್ಚತು॑ಷ್ಪದಃ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 3
ಯಸ್ಯೇ॒ಮೇ ಹಿ॒ಮವಂ॑ತೋ ಮಹಿ॒ತ್ವಾ ಯಸ್ಯ॑ ಸಮು॒ದ್ರಂ ರ॒ಸಯಾ॑ ಸ॒ಹಾಹುಃ । ಯಸ್ಯೇ॒ಮಾಃ ಪ್ರ॒ದಿಶೋ॒ ಯಸ್ಯ॑ ಬಾ॒ಹೂ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 4
ಯೇನ॒ ದ್ಯೌರು॒ಗ್ರಾ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಚ॑ ದೃ॒ಳ್ಹಾ ಯೇನ॒ ಸ್ವಃ॑ ಸ್ತಭಿ॒ತಂ-ಯೇಁನ॒ ನಾಕಃ॑ । ಯೋ ಅಂ॒ತರಿ॑ಕ್ಷೇ॒ ರಜ॑ಸೋ ವಿ॒ಮಾನಃ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 5
ಯಂ ಕ್ರಂದ॑ಸೀ॒ ಅವ॑ಸಾ ತಸ್ತಭಾ॒ನೇ ಅ॒ಭ್ಯೈಕ್ಷೇ॑ತಾಂ॒ ಮನ॑ಸಾ॒ ರೇಜ॑ಮಾನೇ । ಯತ್ರಾಧಿ॒ ಸೂರ॒ ಉದಿ॑ತೋ ವಿ॒ಭಾತಿ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 6
ಆಪೋ॑ ಹ॒ ಯದ್ಬೃ॑ಹ॒ತೀರ್ವಿಶ್ವ॒ಮಾಯ॒ನ್ ಗರ್ಭಂ॒ ದಧಾ॑ನಾ ಜ॒ನಯಂ॑ತೀರ॒ಗ್ನಿಮ್ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾನಾಂ॒ ಸಮ॑ವರ್ತ॒ತಾಸು॒ರೇಕಃ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 7
ಯಶ್ಚಿ॒ದಾಪೋ॑ ಮಹಿ॒ನಾ ಪ॒ರ್ಯಪ॑ಶ್ಯ॒ದ್ದಕ್ಷಂ॒ ದಧಾ॑ನಾ ಜ॒ನಯಂ॑ತೀರ್ಯ॒ಜ್ಞಮ್ । ಯೋ ದೇ॒ವೇಷ್ವಿಧಿ॑ ದೇ॒ವ ಏಕ॒ ಆಸೀ॒ತ್ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 8
ಮಾ ನೋ॑ ಹಿಂಸೀಜ್ಜನಿ॒ತಾ ಯಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಯೋ ವಾ॒ ದಿವಂ॑ ಸ॒ತ್ಯಧ॑ರ್ಮಾ ಜ॒ಜಾನ॑ । ಯಶ್ಚಾ॒ಪಶ್ಚಂ॒ದ್ರಾ ಬೃ॑ಹ॒ತೀರ್ಜ॒ಜಾನ॒ ಕಸ್ಮೈ॑ ದೇ॒ವಾಯ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 9
ಪ್ರಜಾ॑ಪತೇ॒ ನ ತ್ವದೇ॒ತಾನ್ಯ॒ನ್ಯೋ ವಿಶ್ವಾ॑ ಜಾ॒ತಾನಿ॒ ಪರಿ॒ ತಾ ಬ॑ಭೂವ । ಯತ್ಕಾ॑ಮಾಸ್ತೇ ಜುಹು॒ಮಸ್ತನ್ನೋ॑ ಅಸ್ತು ವ॒ಯಂ ಸ್ಯಾ॑ಮ॒ ಪತ॑ಯೋ ರಯೀ॒ಣಾಮ್ ॥ 10
ಹಿರಣ್ಯ ಗರ್ಭ ಸೂಕ್ತಂ ಬಗ್ಗೆ
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಸೂಕ್ತ ಸೃಷ್ಟಿ ಹುಟ್ಟಿದ "ಸುವರ್ಣಗರ್ಭ" ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನಿಗೆ ಋಗ್ವೇದದ (೧೦.೧೨೧) ಸೂಕ್ತ. ಆರಂಭ: ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಉದಯಿಸಿದ; ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಇರುವ ಎಲ್ಲದರ ಏಕೈಕ ಒಡೆಯನಾದ; ಭೂಮಿ ಆಕಾಶಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ. ಹತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು "ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ", ಯಾವ ದೇವನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಹವಿಸ್ಸು ಅರ್ಪಿಸೋಣ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯ ಮಂತ್ರ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ: ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರಾರೂ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿಲ್ಲ.
ಮೂಲ: ಋಗ್ವೇದ ೧೦.೧೨೧
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವೇದಪಠಣ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಹೋಮದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿ ಕುರಿತ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ "ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ" (ಯಾವ ದೇವನಿಗೆ?) ಪಲ್ಲವಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ "ಕ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
- ನಾಸದೀಯ ಮತ್ತು ಪುರುಷಸೂಕ್ತಗಳೊಡನೆ ಇದು ಋಗ್ವೇದದ ಮಹಾ ಸೃಷ್ಟಿಸೂಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ" ಎಂದರೇನು?
ಸೃಷ್ಟಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂಲ, "ಸುವರ್ಣಗರ್ಭ".
ಪಲ್ಲವಿ ಯಾವುದು?
"ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ": ಯಾವ ದೇವನಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸು ಅರ್ಪಿಸೋಣ?
ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹೇಗೆ?
ಕೊನೆಯ ಮಂತ್ರ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಒಡೆಯ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.