ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 1, ವಳ್ಳೀ 2
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
అధ్యాయ 1 వల్లీ 2
అన్యచ్ఛ్రేయోఽన్యదుతైవ ప్రేయస్తే ఉభే నానార్థే పురుషం సినీతః। తయోః శ్రేయ ఆదదానస్య సాధుర్భవతి హీయతేఽర్థాద్య ఉ ప్రేయో వృణీతే ॥1॥
శ్రేయశ్చ ప్రేయశ్చ మనుష్యమేతస్తౌ సంపరీత్య వివినక్తి ధీరః। శ్రేయో హి ధీరోఽభి ప్రేయసో వృణీతే ప్రేయో మందో యోగక్శేమాద్వృణీతే ॥2॥
స త్వం ప్రియాన్ప్రియరూపాంశ్చ కామానభిధ్యాయన్నచికేతోఽత్యస్రాక్షీః। నైతాం సృంకాం-విఀత్తమయీమవాప్తో యస్యాం మజ్జంతి బహవో మనుష్యాః ॥3॥
దూరమేతే విపరీతే విషూచీ అవిద్యా యా చ విద్యేతి జ్ఞాతా। విద్యాభీప్సినం నచికేతసం మన్యే న త్వా కామా బహవోఽలోలుపంత ॥4॥
అవిద్యాయామంతరే వర్తమానాః స్వయం ధీరాః పండితమ్మన్యమానాః। దంద్రమ్యమాణాః పరియంతి మూఢా అంధేనైవ నీయమానా యథాంధాః ॥5॥
న సాంపరాయః ప్రతిభాతి బాలం ప్రమాద్యంతం-విఀత్తమోహేన మూఢం। అయం-లోఀకో నాస్తి పర ఇతి మానీ పునః పునర్వశమాపద్యతే మే ॥6॥
శ్రవణాయాపి బహుభిర్యో న లభ్యః శృణ్వంతోఽపి బహవో యం న విద్యుః। ఆశ్చర్యో వక్తా కుశలోఽస్య లబ్ధాశ్చర్యో జ్ఞాతా కుశలానుశిష్టః ॥7॥
న నరేణావరేణ ప్రోక్త ఏష సువిజ్ఞేయో బహుధా చింత్యమానః। అనన్యప్రోక్తే గతిరత్ర నాస్త్యణీయాన్ హ్యతర్క్యమణుప్రమాణాత్ ॥8॥
నైషా తర్కేణ మతిరాపనేయా ప్రోక్తాన్యేనైవ సుజ్ఞానాయ ప్రేష్ఠ। యాం త్వమాపః సత్యధృతిర్బతాసి త్వాదృఙ నో భూయాన్నచికేతః ప్రష్టా ॥9॥
జానామ్యహం శేవధిరిత్యనిత్యం న హ్యధ్రువైః ప్రాప్యతే హి ధ్రువం తత్। తతో మయా నాచికేతశ్చితోఽగ్నిరనిత్యైర్ద్రవ్యైః ప్రాప్తవానస్మి నిత్యం ॥10॥
కామస్యాప్తిం జగతః ప్రతిష్ఠాం క్రతోరానంత్యమభయస్య పారం। స్తోమం అహదురుగాయం ప్రతిష్ఠాం దృష్ట్వా ధృత్యా ధీరో నచికేతోఽత్యస్రాక్షీః ॥11॥
తం దుర్దర్శం గూఢమనుప్రవిష్టం గుహాహితం గహ్వరేష్ఠం పురాణం। అధ్యాత్మయోగాధిగమేన దేవం మత్వా ధీరో హర్షశోకౌ జహాతి ॥12॥
ఏతచ్ఛ్రుత్వా సంపరిగృహ్య మర్త్యః ప్రవృహ్య ధర్మ్యమణుమేతమాప్య। స మోదతే మోదనీయం హి లబ్ధ్వా వివృతం సద్మ నచికేతసం మన్యే ॥13॥
అన్యత్ర ధర్మాదన్యత్రాధర్మాదన్యత్రాస్మాత్కృతాకృతాత్। అన్యత్ర భూతాచ్చ భవ్యాచ్చ యత్తత్పశ్యసి తద్వద ॥14॥
సర్వే వేదా యత్పదమామనంతి తపాంసి సర్వాణి చ యద్వదంతి। యదిచ్ఛంతో బ్రహ్మచర్యం చరంతి తత్తే పదం సంగ్రహేణ బ్రవీమ్యోమిత్యేతత్ ॥15॥
ఏతద్ధ్యేవాక్షరం బ్రహ్మ ఏతద్ధ్యేవాక్షరం పరం। ఏతద్ధ్యేవాక్షరం జ్ఞాత్వా యో యదిచ్ఛతి తస్య తత్ ॥16॥
ఏతదాలంబనం శ్రేష్ఠమేతదాలంబనం పరం। ఏతదాలంబనం జ్ఞాత్వా బ్రహ్మలోకే మహీయతే ॥17॥
న జాయతే మ్రియతే వా విపశ్చిన్నాయం కుతశ్చిన్న బభూవ కశ్చిత్। అజో నిత్యః శాశ్వతోఽయం పురాణో న హన్యతే హన్యమానే శరీరే ॥18॥
హంతా చేన్మన్యతే హంతుం హతశ్చేన్మన్యతే హతం। ఉభౌ తౌ న విజానీతో నాయం హంతి న హన్యతే ॥19॥
అణోరణీయాన్మహతో మహీయానాత్మాస్య జంతోర్నిహితో గుహాయాం। తమక్రతుః పశ్యతి వీతశోకో ధాతుప్రసాదాన్మహిమానమాత్మనః ॥20॥
ఆసీనో దూరం-వ్రఀజతి శయానో యాతి సర్వతః। కస్తం మదామదం దేవం మదన్యో జ్ఞాతుమర్హతి ॥21॥
అశరీరం శరీరేష్వనవస్థేష్వవస్థితం। మహాంతం-విఀభుమాత్మానం మత్వా ధీరో న శోచతి ॥22॥
నాయమాత్మా ప్రవచనేన లభ్యో న మేధయా న బహునా శ్రుతేన। యమేవైష వృణుతే తేన లభ్యస్తస్యైష ఆత్మా వివృణుతే తనూం స్వాం ॥23॥
నావిరతో దుశ్చరితాన్నాశాంతో నాసమాహితః। నాశాంతమానసో వాపి ప్రజ్ఞానేనైనమాప్నుయాత్ ॥24॥
యస్య బ్రహ్మ చ క్షత్రం చ ఉభే భవత ఓదనః। మృత్యుర్యస్యోపసేచనం క ఇత్థా వేద యత్ర సః ॥25॥
ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 1, ವಳ್ಳೀ 2 ಬಗ್ಗೆ
ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಈ ಭಾಗ (ಅಧ್ಯಾಯ ೧, ವಲ್ಲಿ ೨) ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಯಮನ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಪ್ರೇಯಸ್ಸು ಬೇರೆ, ಎರಡೂ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ; ಧೀರರು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು, ಮಂದರು ಪ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಚಿಕೇತ ಸರಿಯಾಗಿ ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಯಮ. ನಂತರ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ: ಅದು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ; ದೇಹ ಹತವಾದರೂ ಹತವಾಗದು; ಅಣುವಿಗಿಂತ ಅಣು, ಮಹತ್ತಿಗಿಂತ ಮಹತ್ತು, ಹೃದಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ; ಪ್ರವಚನ ಬುದ್ಧಿಗಳಿಂದ ದೊರಕದು, ಯಾರನ್ನು ಅದು ಆರಿಸುತ್ತದೋ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ಕಠೋಪನಿಷತ್ ೧.೨
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೧೯ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಹಂತಾ ಚೇನ್ಮನ್ಯತೇ ಹಂತುಂ" ಮತ್ತು ೧೮ನೇ "ನ ಜಾಯತೇ ಮ್ರಿಯತೇ ವಾ" ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ (೨.೧೯, ೨.೨೦) ಬಹುತೇಕ ಅದೇ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳುತ್ತವೆ.
- ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಪ್ರೇಯಸ್ಸುಗಳ ನಡುವಿನ ಆಯ್ಕೆ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಅತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಪ್ರೇಯಸ್ಸು ಎಂದರೇನು?
ಹಿತವಾದುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯವಾದುದು.
ಈ ಭಾಗದಂತೆ ಆತ್ಮ ಹೇಗೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ?
ಪ್ರವಚನದಿಂದಲ್ಲ; ಯಾರನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತದೋ ಅವನಿಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವವರು ಯಾರು?
ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಮೃತ್ಯುದೇವ ಯಮ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.