ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 2, ವಳ್ಳೀ 2
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
adhyaaya 2 vallee 2
puramekaadashadvaaramajasyaavakrachetasah। anushthaaya na shochati vimuktashcha vimuchyate। etadvai tat ॥1॥
hamsa-shshuchishadvasuraantarikshasaddhotaa vedishadatithirduronasat। nrishadvarasadritasadvyomasadabjaa gojaa ritajaa adrijaa rita-mbrihat ॥2॥
oordhva-mpraanamunnayatyapaana-mpratyagasyati। madhye vaamanamaaseenam vishve devaa upaasate ॥3॥
asya visramsamaanasya shareerasthasya dehinah। dehaadvimuchyamaanasya kimatra parishishyate। etadvai tat ॥4॥
na praanena naapaanena martyo jeevati kashchana। itarena tu jeevanti yasminnetaavupaashritau ॥5॥
hanta ta ida-mpravakshyaami guhya-mbrahma sanaatanam। yathaa cha marana-mpraapya aatmaa bhavati gautama ॥6॥
yonimanye prapadyante shareeratvaaya dehinah। sthaanumanye-'nusamyanti yathaakarma yathaashrutam ॥7॥
ya esha supteshu jaagarti kaama-nkaama-mpurusho nirmimaanah। tadeva shukra-ntad brahma tadevaamritamuchyate। tasmimllokaa-shshritaa-ssarve tadu naatyeti kashchana। etadvai tat ॥8॥
agniryathaiko bhuvana-mpravishto roopam roopa-mpratiroopo babhoova। ekastathaa sarvabhootaantaraatmaa roopam roopa-mpratiroopo bahishcha ॥9॥
vaayuryathaiko bhuvana-mpravishto roopam roopa-mpratiroopo babhoova। ekastathaa sarvabhootaantaraatmaa roopam roopa-mpratiroopo bahishcha ॥10॥
sooryo yathaa sarvalokasya chakshurna lipyate chaakshushairbahyidoshaih। ekastathaa sarvabhootaantaraatmaa na lipyate lokaduhkhena baahyah ॥11॥
eko vashee sarvabhootaantaraatmaa ekam roopa-mbahudhaa yah karoti। tamaatmastham ye-'nupashyanti dheeraasteshaam sukham shaashvata-nnetareshaam ॥12॥
nityo-'nityaanaa-nchetanashchetanaanaameko bahoonaam yo vidadhaati kaamaan। tamaatmastham ye-'nupashyanti dheeraasteshaam shaanti-shshaashvatee netareshaam ॥13॥
tadetaditi manyante-'nirdeshya-mparamam sukham। katha-nnu tadvijaaneeyaa-nkimu bhaati vibhaati vaa ॥14॥
na tatra sooryo bhaati na chandrataaraka-nnemaa vidyuto bhaanti kuto-'yamagnih। tameva bhaantamanubhaati sarva-ntasya bhaasaa sarvamidam vibhaati ॥15॥
ಕಠೋಪನಿಷದ್ - ಅಧ್ಯಾಯ 2, ವಳ್ಳೀ 2 ಬಗ್ಗೆ
ಕಠೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಈ ಭಾಗ (ಅಧ್ಯಾಯ ೨, ವಲ್ಲಿ ೨) ಆತ್ಮದ ಕುರಿತ ಯಮನ ಬೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹ ಅಜ ಆತ್ಮನ ಹನ್ನೊಂದು ಬಾಗಿಲಿನ ಪುರ; ಅದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ಶೋಕಿಸದೆ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮ ಶುಚಿ ಆಕಾಶದ ಹಂಸ, ಅಂತರಿಕ್ಷವಾಸಿ, ವೇದಿಯ ಹೋತೃ, ಮನೆಯ ಅತಿಥಿ; ಒಂದೇ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಿನ ರೂಪ ತಳೆಯುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೊಳಗಿನ ಒಂದೇ ಆತ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ರೂಪ ತಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: "ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಗುವುದಿಲ್ಲ, ಚಂದ್ರತಾರೆಗಳಲ್ಲ, ಈ ಮಿಂಚುಗಳಲ್ಲ, ಈ ಅಗ್ನಿ ಹೇಗೆ? ಅದು ಬೆಳಗಿದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಅನುಸರಿಸಿ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ; ಅದರ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಇದೆಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ."
ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ಕಠೋಪನಿಷತ್ ೨.೨
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ "ನ ತತ್ರ ಸೂರ್ಯೋ ಭಾತಿ" ಮುಂಡಕ ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲೂ ಇದೆ; ಭಗವದ್ಗೀತೆ (೧೫.೬) ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
- "ಹನ್ನೊಂದು ಬಾಗಿಲು" ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ ಸೇರಿದ ದೇಹದ ರಂಧ್ರಗಳು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಹನ್ನೊಂದು ಬಾಗಿಲಿನ ಪುರ ಯಾವುದು?
ಅಜ ಆತ್ಮನ ನೆಲೆಯಾದ ದೇಹ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರ ಅಗ್ನಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸವು; ಎಲ್ಲವೂ ಅದರ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವವರು ಯಾರು?
ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಯಮ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.