ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ಚತುರ್ಥಃ ಖಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಸಾ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ಹೋವಾಚ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏತದ್ವಿಜಯೇ ಮಹೀಯಧ್ವಮಿತಿ ತತೋ ಹೈವ ವಿದಾಂಚಕಾರ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ॥ 1॥
ತಸ್ಮಾದ್ವಾ ಏತೇ ದೇವಾ ಅತಿತರಾಮಿವಾನ್ಯಾಂದೇವಾನ್ಯದಗ್ನಿರ್ವಾಯುರಿಂದ್ರಸ್ತೇ ಹ್ಯೇನನ್ನೇದಿಷ್ಠಂ ಪಸ್ಪರ್ಶುಸ್ತೇ ಹ್ಯೇನತ್ಪ್ರಥಮೋ ವಿದಾಂಚಕಾರ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ॥ 2॥
ತಸ್ಮಾದ್ವಾ ಇಂದ್ರೋಽತಿತರಾಮಿವಾನ್ಯಾಂದೇವಾನ್ಸ ಹ್ಯೇನನ್ನೇದಿಷ್ಠಂ ಪಸ್ಪರ್ಶ ಸ ಹ್ಯೇನತ್ಪ್ರಥಮೋ ವಿದಾಂಚಕಾರ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ॥ 3॥
ತಸ್ಯೈಷ ಆದೇಶೋ ಯದೇತದ್ವಿದ್ಯುತೋ ವ್ಯದ್ಯುತದಾ(3) ಇತೀನ್ ನ್ಯಮೀಮಿಷದಾ(3) ಇತ್ಯಧಿದೈವತಮ್ ॥ 4॥
ಅಥಾಧ್ಯಾತ್ಮಂ-ಯಁದ್ದೇತದ್ಗಚ್ಛತೀವ ಚ ಮನೋಽನೇನ ಚೈತದುಪಸ್ಮರತ್ಯಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಸಂಕಲ್ಪಃ ॥ 5॥
ತದ್ಧ ತದ್ವನಂ ನಾಮ ತದ್ವನಮಿತ್ಯುಪಾಸಿತವ್ಯಂ ಸ ಯ ಏತದೇವಂ-ವೇಁದಾಭಿ ಹೈನಗ್ಂ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಸಂವಾಂಁಛಂತಿ ॥ 6॥
ಉಪನಿಷದಂ ಭೋ ಬ್ರೂಹೀತ್ಯುಕ್ತಾ ತ ಉಪನಿಷದ್ಬ್ರಾಹ್ಮೀಂ-ವಾಁವ ತ ಉಪನಿಷದಮಬ್ರೂಮೇತಿ ॥ 7॥
ತಸೈ ತಪೋ ದಮಃ ಕರ್ಮೇತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವೇದಾಃ ಸರ್ವಾಂಗಾನಿ ಸತ್ಯಮಾಯತನಮ್ ॥ 8॥
ಯೋ ವಾ ಏತಾಮೇವಂ-ವೇಁದಾಪಹತ್ಯ ಪಾಪ್ಮಾನಮನಂತೇ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಜ್ಯೇಯೇ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ 9॥
॥ ಇತಿ ಕೇನೋಪನಿಷದಿ ಚತುರ್ಥಃ ಖಂಡಃ ॥
ಓಂ ಆಪ್ಯಾಯಂತು ಮಮಾಂಗಾನಿ ವಾಕ್ಪ್ರಾಣಶ್ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರಮಥೋ ಬಲಮಿಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ಸರ್ವಾಣಿ । ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮೌಪನಿಷದಂ ಮಾಽಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರಾಕುರ್ಯಾಂ ಮಾ ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರಾಕರೋದನಿರಾಕರಣಮಸ್ತ್ವನಿರಾಕರಣಂ ಮೇಽಸ್ತು । ತದಾತ್ಮನಿ ನಿರತೇ ಯ ಉಪನಿಷತ್ಸು ಧರ್ಮಾಸ್ತೇ ಮಯಿ ಸಂತು ತೇ ಮಯಿ ಸಂತು ।
ಓಂ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॑ ॥
॥ ಇತಿ ಕೇನೋಪನಿಷತ್ ॥
ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ಚತುರ್ಥಃ ಖಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಭಾಗ. ಯಕ್ಷನ ಕಥೆ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಉಮಾ ಹೈಮವತಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: "ಅದು ಬ್ರಹ್ಮ; ಬ್ರಹ್ಮದ ವಿಜಯದಲ್ಲೇ ನೀವು ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಿರಿ." ಹೀಗೆ ಇಂದ್ರ ಅದು ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಅರಿತ; ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದುದರಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಇಂದ್ರರು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠರು. ಉಪನಿಷತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಮಿಂಚಿನ ಹೊಳಪಿಗೆ, ಕಣ್ಣುಮಿಟುಕಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, "ತದ್ವನ" (ಆರಾಧ್ಯ) ಎಂದು ಉಪಾಸಿಸಲು ಕಲಿಸಿ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ, ಕರ್ಮ ಅದರ ಆಧಾರ, ವೇದಗಳು ಅಂಗಗಳು, ಸತ್ಯ ಅದರ ನೆಲೆ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ಸಾಮವೇದ, ಕೇನೋಪನಿಷತ್, ೪ನೇ ಭಾಗ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಹಿಮಾಲಯನ ತೇಜೋಮಯ ಮಗಳು ಉಮಾ ಹೈಮವತಿ ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಗುರುವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತು ಸಾಮವೇದದ ತಲವಕಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವವರು ಯಾರು?
ಉಮಾ ಹೈಮವತಿ.
ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಇಂದ್ರರು ಏಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠರು?
ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದುದರಿಂದ.
ಈ ವಿದ್ಯೆಯ ನೆಲೆ ಯಾವುದು?
ಸತ್ಯ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.