ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ಚತುರ್ಥಃ ಖಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
सा ब्रह्मेति होवाच ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति ततो हैव विदांचकार ब्रह्मेति ॥ 1॥
तस्माद्वा एते देवा अतितरामिवान्यांदेवान्यदग्निर्वायुरिंद्रस्ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्शुस्ते ह्येनत्प्रथमो विदांचकार ब्रह्मेति ॥ 2॥
तस्माद्वा इंद्रोऽतितरामिवान्यांदेवान्स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श स ह्येनत्प्रथमो विदांचकार ब्रह्मेति ॥ 3॥
तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो व्यद्युतदा(3) इतीन् न्यमीमिषदा(3) इत्यधिदैवतम् ॥ 4॥
अथाध्यात्मं-यँद्देतद्गच्छतीव च मनोऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं संकल्पः ॥ 5॥
तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं-वेँदाभि हैनग्ं सर्वाणि भूतानि संवांँछंति ॥ 6॥
उपनिषदं भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्ब्राह्मीं-वाँव त उपनिषदमब्रूमेति ॥ 7॥
तसै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदाः सर्वांगानि सत्यमायतनम् ॥ 8॥
यो वा एतामेवं-वेँदापहत्य पाप्मानमनंते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति ॥ 9॥
॥ इति केनोपनिषदि चतुर्थः खंडः ॥
ॐ आप्यायंतु ममांगानि वाक्प्राणश्चक्षुः श्रोत्रमथो बलमिंद्रियाणि च सर्वाणि । सर्वं ब्रह्मौपनिषदं माऽहं ब्रह्म निराकुर्यां मा मा ब्रह्म निराकरोदनिराकरणमस्त्वनिराकरणं मेऽस्तु । तदात्मनि निरते य उपनिषत्सु धर्मास्ते मयि संतु ते मयि संतु ।
ॐ शांतिः॒ शांतिः॒ शांतिः॑ ॥
॥ इति केनोपनिषत् ॥
ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ಚತುರ್ಥಃ ಖಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಭಾಗ. ಯಕ್ಷನ ಕಥೆ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಉಮಾ ಹೈಮವತಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: "ಅದು ಬ್ರಹ್ಮ; ಬ್ರಹ್ಮದ ವಿಜಯದಲ್ಲೇ ನೀವು ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಿರಿ." ಹೀಗೆ ಇಂದ್ರ ಅದು ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಅರಿತ; ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದುದರಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಇಂದ್ರರು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠರು. ಉಪನಿಷತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಮಿಂಚಿನ ಹೊಳಪಿಗೆ, ಕಣ್ಣುಮಿಟುಕಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, "ತದ್ವನ" (ಆರಾಧ್ಯ) ಎಂದು ಉಪಾಸಿಸಲು ಕಲಿಸಿ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ, ಕರ್ಮ ಅದರ ಆಧಾರ, ವೇದಗಳು ಅಂಗಗಳು, ಸತ್ಯ ಅದರ ನೆಲೆ ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ಸಾಮವೇದ, ಕೇನೋಪನಿಷತ್, ೪ನೇ ಭಾಗ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಹಿಮಾಲಯನ ತೇಜೋಮಯ ಮಗಳು ಉಮಾ ಹೈಮವತಿ ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಗುರುವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತು ಸಾಮವೇದದ ತಲವಕಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವವರು ಯಾರು?
ಉಮಾ ಹೈಮವತಿ.
ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಇಂದ್ರರು ಏಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠರು?
ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದುದರಿಂದ.
ಈ ವಿದ್ಯೆಯ ನೆಲೆ ಯಾವುದು?
ಸತ್ಯ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.