ಮಹಾ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಂ
Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಅಶ್ವತರ ಉವಾಚ
ಜಗದ್ಧಾತ್ರೀಮಹಂ ದೇವೀಮಾರಿರಾಧಯಿಷುಃ ಶುಭಾಮ್ । ಸ್ತೋಷ್ಯೇ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಂ ಸರಸ್ವತೀಮ್ ॥ 1
ಸದಸದ್ದೇವಿ ಯತ್ಕಿಂಚಿನ್ಮೋಕ್ಷವಚ್ಚಾರ್ಥವತ್ಪದಮ್ । ತತ್ಸರ್ವಂ ತ್ವಯ್ಯಸಂಯೋಗಂ ಯೋಗವದ್ದೇವಿ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 2 ॥
ತ್ವಮಕ್ಷರಂ ಪರಂ ದೇವಿ ಯತ್ರ ಸರ್ವಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ । ಅಕ್ಷರಂ ಪರಮಂ ದೇವಿ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ಪರಮಾಣುವತ್ ॥ 3 ॥
ಅಕ್ಷರಂ ಪರಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಶ್ವಂಚೈತತ್ಕ್ಷರಾತ್ಮಕಮ್ । ದಾರುಣ್ಯವಸ್ಥಿತೋ ವಹ್ನಿರ್ಭೌಮಾಶ್ಚ ಪರಮಾಣವಃ ॥ 4 ॥
ತಥಾ ತ್ವಯಿ ಸ್ಥಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಗಚ್ಚೇದಮಶೇಷತಃ । ಓಂಕಾರಾಕ್ಷರಸಂಸ್ಥಾನಂ ಯತ್ತು ದೇವಿ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿರಮ್ ॥ 5 ॥
ತತ್ರ ಮಾತ್ರಾತ್ರಯಂ ಸರ್ವಮಸ್ತಿ ಯದ್ದೇವಿ ನಾಸ್ತಿ ಚ । ತ್ರಯೋ ಲೋಕಾಸ್ತ್ರಯೋ ವೇದಾಸ್ತ್ರೈವಿದ್ಯಂ ಪಾವಕತ್ರಯಮ್ ॥ 6 ॥
ತ್ರೀಣಿ ಜ್ಯೋತೀಂಷಿ ವರ್ಣಾಶ್ಚ ತ್ರಯೋ ಧರ್ಮಾಗಮಾಸ್ತಥಾ । ತ್ರಯೋ ಗುಣಾಸ್ತ್ರಯಃ ಶಬ್ದಸ್ತ್ರಯೋ ವೇದಾಸ್ತಥಾಶ್ರಮಾಃ ॥ 7 ॥
ತ್ರಯಃ ಕಾಲಾಸ್ತಥಾವಸ್ಥಾಃ ಪಿತರೋಽಹರ್ನಿಶಾದಯಃ । ಏತನ್ಮಾತ್ರಾತ್ರಯಂ ದೇವಿ ತವ ರೂಪಂ ಸರಸ್ವತಿ ॥ 8 ॥
ವಿಭಿನ್ನದರ್ಶಿನಾಮಾದ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಹಿ ಸನಾತನಾಃ । ಸೋಮಸಂಸ್ಥಾ ಹವಿಃ ಸಂಸ್ಥಾಃ ಪಾಕಸಂಸ್ಥಾಶ್ಚ ಸಪ್ತ ಯಾಃ ॥ 9 ॥
ತಾಸ್ತ್ವದುಚ್ಚಾರಣಾದ್ದೇವಿ ಕ್ರಿಯಂತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಭಿಃ । ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯಂ ತಥಾ ಚಾನ್ಯದರ್ಧಮಾತ್ರಾನ್ವಿತಂ ಪರಮ್ ॥ 10 ॥
ಅವಿಕಾರ್ಯಕ್ಷಯಂ ದಿವ್ಯಂ ಪರಿಣಾಮವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ತವೈತತ್ಪರಮಂ ರೂಪಂ ಯನ್ನ ಶಕ್ಯಂ ಮಯೋದಿತುಮ್ ॥ 11 ॥
ನ ಚಾಸ್ಯೇನ ಚ ತಜ್ಜಿಹ್ವಾ ತಾಮ್ರೋಷ್ಠಾದಿಭಿರುಚ್ಯತೇ । ಇಂದ್ರೋಽಪಿ ವಸವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚಂದ್ರಾರ್ಕೌ ಜ್ಯೋತಿರೇವ ಚ ॥ 12 ॥
ವಿಶ್ವಾವಾಸಂ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ । ಸಾಂಖ್ಯವೇದಾಂತವಾದೋಕ್ತಂ ಬಹುಶಾಖಾಸ್ಥಿರೀಕೃತಮ್ ॥ 13 ॥
ಅನಾದಿಮಧ್ಯನಿಧನಂ ಸದಸನ್ನ ಸದೇವ ಯತ್ । ಏಕಂತ್ವನೇಕಂ ನಾಪ್ಯೇಕಂ ಭವಭೇದಸಮಾಶ್ರಿತಮ್ ॥ 14 ॥
ಅನಾಖ್ಯಂ ಷಡ್ಗುಣಾಖ್ಯಂಚ ವರ್ಗಾಖ್ಯಂ ತ್ರಿಗುಣಾಶ್ರಯಮ್ । ನಾನಾಶಕ್ತಿಮತಾಮೇಕಂ ಶಕ್ತಿವೈಭವಿಕಂ ಪರಮ್ ॥ 15 ॥
ಸುಖಾಸುಖಂ ಮಹಾಸೌಖ್ಯರೂಪಂ ತ್ವಯಿ ವಿಭಾವ್ಯತೇ । ಏವಂ ದೇವಿ ತ್ವಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಸಕಲಂ ನಿಷ್ಕಲಂಚ ಯತ್ । ಅದ್ವೈತಾವಸ್ಥಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಚ್ಚ ದ್ವೈತೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 16 ॥
ಯೇಽರ್ಥಾ ನಿತ್ಯಾ ಯೇ ವಿನಶ್ಯಂತಿ ಚಾನ್ಯೇ ಯೇ ವಾ ಸ್ಥೂಲಾ ಯೇ ಚ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ । ಯೇ ವಾ ಭೂಮೌ ಯೇಽಂತರೀಕ್ಷೇಽನ್ಯತೋ ವಾ ತೇಷಾಂ ತೇಷಾಂ ತ್ವತ್ತ ಏವೋಪಲಬ್ಧಿಃ ॥ 17 ॥
ಯಚ್ಚಾಮೂರ್ತಂ ಯಚ್ಚ ಮೂರ್ತಂ ಸಮಸ್ತಂ ಯದ್ವಾ ಭೂತೇಷ್ವೇಕಮೇಕಂಚ ಕಿಂಚಿತ್ । ಯದ್ದಿವ್ಯಸ್ತಿ ಕ್ಷ್ಮಾತಲೇ ಖೇಽನ್ಯತೋ ವಾ ತ್ವತ್ಸಂಬಂಧಂ ತ್ವತ್ಸ್ವರೈರ್ವ್ಯಂಜನೈಶ್ಚ ॥ 18 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣೇ ತ್ರಯೋವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯೇ ಅಶ್ವತರ ಪ್ರೋಕ್ತ ಮಹಾಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಮ್ ।
ಮಹಾ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವಂ ಬಗ್ಗೆ
ಮಹಾಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತವ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದಿಂದ, ನಾಗರಾಜ ಅಶ್ವತರ ಸರಸ್ವತೀ ದೇವಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ತುತಿ. ಆರಂಭ: ಜಗದ್ಧಾತ್ರಿ ಶುಭೆ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಬಯಸಿ, ಶಿರಬಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸತ್ ಅಸತ್ ಎಲ್ಲವೂ, ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವ ಪ್ರತಿ ಪದವೂ, ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಪ್ರತಿ ಪದವೂ ಯಾರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆಯೋ ಅವಳಾಗಿ ಅಶ್ವತರ ಸ್ತುತಿಸಿ ಅವಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಮೂಲ: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣ, ೨೩ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತೀ ಪೂಜೆಯಂದು, ಓದು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸದ ಮುನ್ನ, ಮತ್ತು ಗುರುವಾರಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಅಶ್ವತರ ಹೇಳಿದ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದ ಇಪ್ಪತ್ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತರನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ಸರಸ್ವತಿ ಅವನಿಗೂ ಅವನ ಸೋದರನಿಗೂ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಹಾಡಿದವರು ಯಾರು?
ನಾಗರಾಜ ಅಶ್ವತರ.
ಇದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದದ್ದು?
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣ, ೨೩ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಸರಸ್ವತಿ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ವರ ನೀಡಿದಳು?
ಪುರಾಣದ ಕಥೆಯಂತೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು