ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾಷ್ಟಕಂ
Ashtakams · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
త్వత్తీరే మణికర్ణికే హరిహరౌ సాయుజ్యముక్తిప్రదౌ వాదంతౌ కురుతః పరస్పరముభౌ జంతోః ప్రయాణోత్సవే । మద్రూపో మనుజోఽయమస్తు హరిణా ప్రోక్తః శివస్తత్క్షణా- త్తన్మధ్యాద్భృగులాంఛనో గరుడగః పీతాంబరో నిర్గతః ॥ 1 ॥
ఇంద్రాద్యాస్త్రిదశాః పతంతి నియతం భోగక్షయే యే పున- ర్జాయంతే మనుజాస్తతోపి పశవః కీటాః పతంగాదయః । యే మాతర్మణికర్ణికే తవ జలే మజ్జంతి నిష్కల్మషాః సాయుజ్యేఽపి కిరీటకౌస్తుభధరా నారాయణాః స్యుర్నరాః ॥ 2 ॥
కాశీ ధన్యతమా విముక్తనగరీ సాలంకృతా గంగయా తత్రేయం మణికర్ణికా సుఖకరీ ముక్తిర్హి తత్కింకరీ । స్వర్లోకస్తులితః సహైవ విబుధైః కాశ్యా సమం బ్రహ్మణా కాశీ క్షోణితలే స్థితా గురుతరా స్వర్గో లఘుత్వం గతః ॥ 3 ॥
గంగాతీరమనుత్తమం హి సకలం తత్రాపి కాశ్యుత్తమా తస్యాం సా మణికర్ణికోత్తమతమా యేత్రేశ్వరో ముక్తిదః । దేవానామపి దుర్లభం స్థలమిదం పాపౌఘనాశక్షమం పూర్వోపార్జితపుణ్యపుంజగమకం పుణ్యైర్జనైః ప్రాప్యతే ॥ 4 ॥
దుఃఖాంభోధిగతో హి జంతునివహస్తేషాం కథం నిష్కృతిః జ్ఞాత్వా తద్ధి విరించినా విరచితా వారాణసీ శర్మదా । లోకాఃస్వర్గసుఖాస్తతోఽపి లఘవో భోగాంతపాతప్రదాః కాశీ ముక్తిపురీ సదా శివకరీ ధర్మార్థమోక్షప్రదా ॥ 5 ॥
ఏకో వేణుధరో ధరాధరధరః శ్రీవత్సభూషాధరః యోఽప్యేకః కిల శంకరో విషధరో గంగాధరో మాధవః । యే మాతర్మణికర్ణికే తవ జలే మజ్జంతి తే మానవాః రుద్రా వా హరయో భవంతి బహవస్తేషాం బహుత్వం కథమ్ ॥ 6 ॥
త్వత్తీరే మరణం తు మంగళకరం దేవైరపి శ్లాఘ్యతే శక్రస్తం మనుజం సహస్రనయనైర్ద్రష్టుం సదా తత్పరః । ఆయాంతం సవితా సహస్రకిరణైః ప్రత్యుద్గతోఽభూత్సదా పుణ్యోఽసౌ వృషగోఽథవా గరుడగః కిం మందిరం యాస్యతి ॥ 7 ॥
మధ్యాహ్నే మణికర్ణికాస్నపనజం పుణ్యం న వక్తుం క్షమః స్వీయైరబ్ధశతైశ్చతుర్ముఖధరో వేదార్థదీక్షాగురుః । యోగాభ్యాసబలేన చంద్రశిఖరస్తత్పుణ్యపారంగత- స్త్వత్తీరే ప్రకరోతి సుప్తపురుషం నారాయణం వా శివమ్ ॥ 8 ॥
కృచ్ఛ్రై కోటిశతైః స్వపాపనిధనం యచ్చాశ్వమేధైః ఫలం తత్సర్వే మణికర్ణికాస్నపనజే పుణ్యే ప్రవిష్టం భవేత్ । స్నాత్వా స్తోత్రమిదం నరః పఠతి చేత్సంసారపాథోనిధిం తీర్త్వా పల్వలవత్ప్రయాతి సదనం తేజోమయం బ్రహ్మణః ॥ 9 ॥
ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ
ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾಷ್ಟಕ ಗಂಗಾತೀರದ ಕಾಶಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಘಟ್ಟ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆಗೆ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಯಾರು ನೀಡುವುದು ಎಂದು ಹರಿಹರರು ವಿನೋದದಿಂದ ವಾದಿಸುವುದನ್ನು ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ: "ಈ ಮನುಷ್ಯ ನನ್ನ ರೂಪ ಪಡೆಯಲಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ವಿಷ್ಣು. ಪುಣ್ಯ ಮುಗಿದಾಗ ದೇವತೆಗಳೂ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವರು ಮರಳಿ ಬರರು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಅಸಂಖ್ಯ ಕರ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ ಶ್ಲೋಕಗಳು.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಕಾಶೀಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ತಿಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು, ಮತ್ತು ಅಗಲಿದವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ.
- ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ ವಾರಾಣಸಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮುಖ್ಯ ಸ್ಮಶಾನ; ಅಲ್ಲಿ ಶಿವ ಸಾಯುತ್ತಿರುವವರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ತಾರಕಮಂತ್ರ ಉಸುರುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
- ಶಿವ ಅಥವಾ ಪಾರ್ವತಿಯ ಕುಂಡಲ ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಕಥೆಯಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ "ರತ್ನಕುಂಡಲ" ಎಂಬ ಹೆಸರು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆ ಎಂದರೇನು?
ಗಂಗಾತೀರದ ಕಾಶಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಘಟ್ಟ.
ಸ್ತೋತ್ರ ಯಾವ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭ?
ಸಾಯುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಯಾರು ನೀಡುವುದು ಎಂದು ಹರಿಹರರ ವಾದ.
ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.