ಶ್ಯಾಮಲಾ ದಂಡಕಂ
Devi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ധ്യാനമ് മാണിക്യവീണാമുപലാലയംതീം മദാലസാം മംജുലവാഗ്വിലാസാമ് । മാഹേംദ്രനീലദ്യുതികോമലാംഗീം മാതംഗകന്യാം മനസാ സ്മരാമി ॥ 1 ॥
ചതുര്ഭുജേ ചംദ്രകലാവതംസേ കുചോന്നതേ കുംകുമരാഗശോണേ । പുംഡ്രേക്ഷുപാശാംകുശപുഷ്പബാണഹസ്തേ നമസ്തേ ജഗദേകമാതഃ ॥ 2 ॥
വിനിയോഗഃ മാതാ മരകതശ്യാമാ മാതംഗീ മദശാലിനീ । കുര്യാത്കടാക്ഷം കള്യാണീ കദംബവനവാസിനീ ॥ 3 ॥
സ്തുതി ജയ മാതംഗതനയേ ജയ നീലോത്പലദ്യുതേ । ജയ സംഗീതരസികേ ജയ ലീലാശുകപ്രിയേ ॥ 4 ॥
ദംഡകമ് ജയ ജനനി സുധാസമുദ്രാംതരുദ്യന്മണീദ്വീപസംരൂഢ ബില്വാടവീമധ്യകല്പദ്രുമാകല്പകാദംബകാംതാരവാസപ്രിയേ കൃത്തിവാസപ്രിയേ സർവലോകപ്രിയേ, സാദരാരബ്ധസംഗീതസംഭാവനാസംഭ്രമാലോലനീപസ്രഗാബദ്ധചൂലീസനാഥത്രികേ സാനുമത്പുത്രികേ, ശേഖരീഭൂതശീതാംശുരേഖാമയൂഖാവലീബദ്ധസുസ്നിഗ്ധനീലാലകശ്രേണിശൃംഗാരിതേ ലോകസംഭാവിതേ കാമലീലാധനുസ്സന്നിഭഭ്രൂലതാപുഷ്പസംദോഹസംദേഹകൃല്ലോചനേ വാക്സുധാസേചനേ ചാരുഗോരോചനാപംകകേളീലലാമാഭിരാമേ സുരാമേ രമേ, പ്രോല്ലസദ്വാലികാമൌക്തികശ്രേണികാചംദ്രികാമംഡലോദ്ഭാസി ലാവണ്യഗംഡസ്ഥലന്യസ്തകസ്തൂരികാപത്രരേഖാസമുദ്ഭൂത സൌരഭ്യസംഭ്രാംതഭൃംഗാംഗനാഗീതസാംദ്രീഭവന്മംത്രതംത്രീസ്വരേ സുസ്വരേ ഭാസ്വരേ, വല്ലകീവാദനപ്രക്രിയാലോലതാലീദലാബദ്ധ-താടംകഭൂഷാവിശേഷാന്വിതേ സിദ്ധസമ്മാനിതേ, ദിവ്യഹാലാമദോദ്വേലഹേലാലസച്ചക്ഷുരാംദോലനശ്രീസമാക്ഷിപ്തകര്ണൈകനീലോത്പലേ ശ്യാമലേ പൂരിതാശേഷലോകാഭിവാംഛാഫലേ ശ്രീഫലേ, സ്വേദബിംദൂല്ലസദ്ഫാലലാവണ്യ നിഷ്യംദസംദോഹസംദേഹകൃന്നാസികാമൌക്തികേ സർവവിശ്വാത്മികേ സർവസിദ്ധ്യാത്മികേ കാലികേ മുഗ്ധമംദസ്മിതോദാരവക്ത്രസ്ഫുരത് പൂഗതാംബൂലകര്പൂരഖംഡോത്കരേ ജ്ഞാനമുദ്രാകരേ സർവസംപത്കരേ പദ്മഭാസ്വത്കരേ ശ്രീകരേ, കുംദപുഷ്പദ്യുതിസ്നിഗ്ധദംതാവലീനിര്മലാലോലകല്ലോലസമ്മേലന സ്മേരശോണാധരേ ചാരുവീണാധരേ പക്വബിംബാധരേ,
സുലലിത നവയൌവനാരംഭചംദ്രോദയോദ്വേലലാവണ്യദുഗ്ധാര്ണവാവിര്ഭവത്കംബുബിംബോകഭൃത്കംഥരേ സത്കലാമംദിരേ മംഥരേ ദിവ്യരത്നപ്രഭാബംധുരച്ഛന്നഹാരാദിഭൂഷാസമുദ്യോതമാനാനവദ്യാംഗശോഭേ ശുഭേ, രത്നകേയൂരരശ്മിച്ഛടാപല്ലവപ്രോല്ലസദ്ദോല്ലതാരാജിതേ യോഗിഭിഃ പൂജിതേ വിശ്വദിങ്മംഡലവ്യാപ്തമാണിക്യതേജസ്സ്ഫുരത്കംകണാലംകൃതേ വിഭ്രമാലംകൃതേ സാധുഭിഃ പൂജിതേ വാസരാരംഭവേലാസമുജ്ജൃംഭ മാണാരവിംദപ്രതിദ്വംദ്വിപാണിദ്വയേ സംതതോദ്യദ്ദയേ അദ്വയേ ദിവ്യരത്നോര്മികാദീധിതിസ്തോമ സംധ്യായമാനാംഗുലീപല്ലവോദ്യന്നഖേംദുപ്രഭാമംഡലേ സന്നുതാഖംഡലേ ചിത്പ്രഭാമംഡലേ പ്രോല്ലസത്കുംഡലേ,
താരകാരാജിനീകാശഹാരാവലിസ്മേര ചാരുസ്തനാഭോഗഭാരാനമന്മധ്യവല്ലീവലിച്ഛേദ വീചീസമുദ്യത്സമുല്ലാസസംദര്ശിതാകാരസൌംദര്യരത്നാകരേ വല്ലകീഭൃത്കരേ കിംകരശ്രീകരേ, ഹേമകുംഭോപമോത്തുംഗ വക്ഷോജഭാരാവനമ്രേ ത്രിലോകാവനമ്രേ ലസദ്വൃത്തഗംഭീര നാഭീസരസ്തീരശൈവാലശംകാകരശ്യാമരോമാവലീഭൂഷണേ മംജുസംഭാഷണേ, ചാരുശിംചത്കടീസൂത്രനിര്ഭത്സിതാനംഗലീലധനുശ്ശിംചിനീഡംബരേ ദിവ്യരത്നാംബരേ,
പദ്മരാഗോല്ലസ ന്മേഖലാമൌക്തികശ്രോണിശോഭാജിതസ്വര്ണഭൂഭൃത്തലേ ചംദ്രികാശീതലേ വികസിതനവകിംശുകാതാമ്രദിവ്യാംശുകച്ഛന്ന ചാരൂരുശോഭാപരാഭൂതസിംദൂരശോണായമാനേംദ്രമാതംഗ ഹസ്താര്ഗലേ വൈഭവാനര്ഗലേ ശ്യാമലേ കോമലസ്നിഗ്ധ നീലോത്പലോത്പാദിതാനംഗതൂണീരശംകാകരോദാര ജംഘാലതേ ചാരുലീലാഗതേ നമ്രദിക്പാലസീമംതിനീ കുംതലസ്നിഗ്ധനീലപ്രഭാപുംചസംജാതദുർവാംകുരാശംക സാരംഗസംയോഗരിംഖന്നഖേംദൂജ്ജ്വലേ പ്രോജ്ജ്വലേ നിര്മലേ പ്രഹ്വ ദേവേശ ലക്ഷ്മീശ ഭൂതേശ തോയേശ വാണീശ കീനാശ ദൈത്യേശ യക്ഷേശ വായ്വഗ്നികോടീരമാണിക്യ സംഹൃഷ്ടബാലാതപോദ്ദാമ ലാക്ഷാരസാരുണ്യതാരുണ്യ ലക്ഷ്മീഗൃഹിതാംഘ്രിപദ്മേ സുപദ്മേ ഉമേ,
സുരുചിരനവരത്നപീഠസ്ഥിതേ സുസ്ഥിതേ രത്നപദ്മാസനേ രത്നസിംഹാസനേ ശംഖപദ്മദ്വയോപാശ്രിതേ വിശ്രുതേ തത്ര വിഘ്നേശദുര്ഗാവടുക്ഷേത്രപാലൈര്യുതേ മത്തമാതംഗ കന്യാസമൂഹാന്വിതേ ഭൈരവൈരഷ്ടഭിർവേഷ്ടിതേ മംചുലാമേനകാദ്യംഗനാമാനിതേ ദേവി വാമാദിഭിഃ ശക്തിഭിസ്സേവിതേ ധാത്രി ലക്ഷ്മ്യാദിശക്ത്യഷ്ടകൈഃ സംയുതേ മാതൃകാമംഡലൈര്മംഡിതേ യക്ഷഗംധർവസിദ്ധാംഗനാ മംഡലൈരര്ചിതേ, ഭൈരവീ സംവൃതേ പംചബാണാത്മികേ പംചബാണേന രത്യാ ച സംഭാവിതേ പ്രീതിഭാജാ വസംതേന ചാനംദിതേ ഭക്തിഭാജം പരം ശ്രേയസേ കല്പസേ യോഗിനാം മാനസേ ദ്യോതസേ ഛംദസാമോജസാ ഭ്രാജസേ ഗീതവിദ്യാ വിനോദാതി തൃഷ്ണേന കൃഷ്ണേന സംപൂജ്യസേ ഭക്തിമച്ചേതസാ വേധസാ സ്തൂയസേ വിശ്വഹൃദ്യേന വാദ്യേന വിദ്യാധരൈര്ഗീയസേ, ശ്രവണഹരദക്ഷിണക്വാണയാ വീണയാ കിന്നരൈര്ഗീയസേ യക്ഷഗംധർവസിദ്ധാംഗനാ മംഡലൈരര്ച്യസേ സർവസൌഭാഗ്യവാംഛാവതീഭിര് വധൂഭിസ്സുരാണാം സമാരാധ്യസേ സർവവിദ്യാവിശേഷത്മകം ചാടുഗാഥാ സമുച്ചാരണാകംഠമൂലോല്ലസദ്വര്ണരാജിത്രയം കോമലശ്യാമലോദാരപക്ഷദ്വയം തുംഡശോഭാതിദൂരീഭവത് കിംശുകം തം ശുകം ലാലയംതീ പരിക്രീഡസേ,
പാണിപദ്മദ്വയേനാക്ഷമാലാമപി സ്ഫാടികീം ജ്ഞാനസാരാത്മകം പുസ്തകംചംകുശം പാശമാബിഭ്രതീ തേന സംചിംത്യസേ തസ്യ വക്ത്രാംതരാത് ഗദ്യപദ്യാത്മികാ ഭാരതീ നിസ്സരേത് യേന വാധ്വംസനാദാ കൃതിര്ഭാവ്യസേ തസ്യ വശ്യാ ഭവംതിസ്തിയഃ പൂരുഷാഃ യേന വാ ശാതകംബദ്യുതിര്ഭാവ്യസേ സോപി ലക്ഷ്മീസഹസ്രൈഃ പരിക്രീഡതേ, കിന്ന സിദ്ധ്യേദ്വപുഃ ശ്യാമലം കോമലം ചംദ്രചൂഡാന്വിതം താവകം ധ്യായതഃ തസ്യ ലീലാ സരോവാരിധീഃ തസ്യ കേലീവനം നംദനം തസ്യ ഭദ്രാസനം ഭൂതലം തസ്യ ഗീര്ദേവതാ കിംകരി തസ്യ ചാജ്ഞാകരീ ശ്രീ സ്വയം,
സർവതീര്ഥാത്മികേ സർവ മംത്രാത്മികേ, സർവ യംത്രാത്മികേ സർവ തംത്രാത്മികേ, സർവ ചക്രാത്മികേ സർവ ശക്ത്യാത്മികേ, സർവ പീഠാത്മികേ സർവ വേദാത്മികേ, സർവ വിദ്യാത്മികേ സർവ യോഗാത്മികേ, സർവ വര്ണാത്മികേ സർവഗീതാത്മികേ, സർവ നാദാത്മികേ സർവ ശബ്ദാത്മികേ, സർവ വിശ്വാത്മികേ സർവ വര്ഗാത്മികേ, സർവ സർവാത്മികേ സർവഗേ സർവ രൂപേ, ജഗന്മാതൃകേ പാഹി മാം പാഹി മാം പാഹി മാം ദേവി തുഭ്യം നമോ ദേവി തുഭ്യം നമോ ദേവി തുഭ്യം നമോ ദേവി തുഭ്യം നമഃ ॥
ಶ್ಯಾಮಲಾ ದಂಡಕಂ ಬಗ್ಗೆ
ಶ್ಯಾಮಲಾದಂಡಕ ಶ್ಯಾಮಲಾ (ಮಾತಂಗೀ) ದೇವಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ತೋತ್ರ; ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಕಾಳಿದಾಸರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ. ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಆರಂಭ: ಮಾಣಿಕ್ಯವೀಣೆ ನುಡಿಸುವ, ಮದಾಲಸೆ, ಮಂಜುಲವಾಗ್ವಿಲಾಸೆ, ಮಹೇಂದ್ರನೀಲದ ಕೋಮಲಾಂಗಿ ಮಾತಂಗಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಚತುರ್ಭುಜೆ, ಚಂದ್ರಕಲಾವತಂಸೆ, ಕಬ್ಬಿನಬಿಲ್ಲು ಪಾಶ ಅಂಕುಶ ಪುಷ್ಪಬಾಣ ಹಿಡಿದವಳು. ನಂತರ ದಂಡಕ ದೀರ್ಘ ಅಖಂಡ ಲಯಬದ್ಧ ಗದ್ಯಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಆಸ್ಥಾನ ವರ್ಣಿಸಿ, ಸರ್ವತೀರ್ಥಾತ್ಮಿಕೆ, ಸರ್ವಮಂತ್ರಾತ್ಮಿಕೆ, ಸರ್ವಯಂತ್ರಾತ್ಮಿಕೆ, ಸರ್ವತಂತ್ರಾತ್ಮಿಕೆ, ಸರ್ವಚಕ್ರಾತ್ಮಿಕೆ, ಸರ್ವಶಕ್ತ್ಯಾತ್ಮಿಕೆ, ಸರ್ವವೇದಾತ್ಮಿಕೆ ಎಂಬ ಮಹಾಪಟ್ಟಿಯೊಡನೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಶುಕ್ರವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವೀಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಗಾಗಿ ಅವಳ ಅನುಗ್ರಹ ಬಯಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಲಾವಿದರಿಂದ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಒಮ್ಮೆ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ ಕಾಳಿದಾಸ ದೇವಿಯಿಂದ ಕಾವ್ಯವರ ಪಡೆದು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಹಾಡಿದ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
- ಶ್ಯಾಮಲೆ ಅಥವಾ ರಾಜಶ್ಯಾಮಲೆ ಶ್ರೀವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಲಲಿತೆಯ ಮಂತ್ರಿಣಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಕವಿ ಕಾಳಿದಾಸರಿಗೆ.
ಶ್ಯಾಮಲೆ ಯಾವ ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುತ್ತಾಳೆ?
ವೀಣೆ.
ದಂಡಕ ಎಂದರೇನು?
ದೀರ್ಘ ಅಖಂಡ ಲಯಬದ್ಧ ಗದ್ಯಸಾಲುಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು