ആനംദ ലഹരി
Shiva · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
ഭവാനി സ്തോതും ത്വാം പ്രഭവതി ചതുര്ഭിര്ന വദനൈഃ പ്രജാനാമീശാനസ്ത്രിപുരമഥനഃ പംചഭിരപി । ന ഷഡ്ഭിഃ സേനാനീര്ദശശതമുഖൈരപ്യഹിപതിഃ തദാന്യേഷാം കേഷാം കഥയ കഥമസ്മിന്നവസരഃ ॥ 1॥
ഘൃതക്ഷീരദ്രാക്ഷാമധുമധുരിമാ കൈരപി പദൈഃ വിശിഷ്യാനാഖ്യേയോ ഭവതി രസനാമാത്ര വിഷയഃ । തഥാ തേ സൌംദര്യം പരമശിവദൃങ്മാത്രവിഷയഃ കഥംകാരം ബ്രൂമഃ സകലനിഗമാഗോചരഗുണേ ॥ 2॥
മുഖേ തേ താംബൂലം നയനയുഗളേ കജ്ജലകലാ ലലാടേ കാശ്മീരം വിലസതി ഗളേ മൌക്തികലതാ । സ്ഫുരത്കാംചീ ശാടീ പൃഥുകടിതടേ ഹാടകമയീ ഭജാമി ത്വാം ഗൌരീം നഗപതികിശോരീമവിരതമ് ॥ 3॥
വിരാജന്മംദാരദ്രുമകുസുമഹാരസ്തനതടീ നദദ്വീണാനാദശ്രവണവിലസത്കുംഡലഗുണാ നതാംഗീ മാതംഗീ രുചിരഗതിഭംഗീ ഭഗവതീ സതീ ശംഭോരംഭോരുഹചടുലചക്ഷുർവിജയതേ ॥ 4॥
നവീനാര്കഭ്രാജന്മണികനകഭൂഷണപരികരൈഃ വൃതാംഗീ സാരംഗീരുചിരനയനാംഗീകൃതശിവാ । തഡിത്പീതാ പീതാംബരലലിതമംജീരസുഭഗാ മമാപര്ണാ പൂര്ണാ നിരവധിസുഖൈരസ്തു സുമുഖീ ॥ 5॥
ഹിമാദ്രേഃ സംഭൂതാ സുലലിതകരൈഃ പല്ലവയുതാ സുപുഷ്പാ മുക്താഭിര്ഭ്രമരകലിതാ ചാലകഭരൈഃ । കൃതസ്ഥാണുസ്ഥാനാ കുചഫലനതാ സൂക്തിസരസാ രുജാം ഹംത്രീ ഗംത്രീ വിലസതി ചിദാനംദലതികാ ॥ 6॥
സപര്ണാമാകീര്ണാം കതിപയഗുണൈഃ സാദരമിഹ ശ്രയംത്യന്യേ വല്ലീം മമ തു മതിരേവം വിലസതി । അപര്ണൈകാ സേവ്യാ ജഗതി സകലൈര്യത്പരിവൃതഃ പുരാണോഽപി സ്ഥാണുഃ ഫലതി കില കൈവല്യപദവീമ് ॥ 7॥
വിധാത്രീ ധര്മാണാം ത്വമസി സകലാമ്നായജനനീ ത്വമര്ഥാനാം മൂലം ധനദനമനീയാംഘ്രികമലേ । ത്വമാദിഃ കാമാനാം ജനനി കൃതകംദര്പവിജയേ സതാം മുക്തേര്ബീജം ത്വമസി പരമബ്രഹ്മമഹിഷീ ॥ 8॥
പ്രഭൂതാ ഭക്തിസ്തേ യദപി ന മമാലോലമനസഃ ത്വയാ തു ശ്രീമത്യാ സദയമവലോക്യോഽഹമധുനാ । പയോദഃ പാനീയം ദിശതി മധുരം ചാതകമുഖേ ഭൃശം ശംകേ കൈർവാ വിധിഭിരനുനീതാ മമ മതിഃ ॥ 9॥
കൃപാപാംഗാലോകം വിതര തരസാ സാധുചരിതേ ന തേ യുക്തോപേക്ഷാ മയി ശരണദീക്ഷാമുപഗതേ । ന ചേദിഷ്ടം ദദ്യാദനുപദമഹോ കല്പലതികാ വിശേഷഃ സാമാന്യൈഃ കഥമിതരവല്ലീപരികരൈഃ ॥ 10॥
മഹാംതം വിശ്വാസം തവ ചരണപംകേരുഹയുഗേ നിധായാന്യന്നൈവാശ്രിതമിഹ മയാ ദൈവതമുമേ । തഥാപി ത്വച്ചേതോ യദി മയി ന ജായേത സദയം നിരാലംബോ ലംബോദരജനനി കം യാമി ശരണമ് ॥ 11॥
അയഃ സ്പര്ശേ ലഗ്നം സപദി ലഭതേ ഹേമപദവീം യഥാ രഥ്യാപാഥഃ ശുചി ഭവതി ഗംഗൌഘമിലിതമ് । തഥാ തത്തത്പാപൈരതിമലിനമംതര്മമ യദി ത്വയി പ്രേമ്ണാസക്തം കഥമിവ ന ജായേത വിമലമ് ॥ 12॥
ത്വദന്യസ്മാദിച്ഛാവിഷയഫലലാഭേ ന നിയമഃ ത്വമര്ഥാനാമിച്ഛാധികമപി സമര്ഥാ വിതരണേ । ഇതി പ്രാഹുഃ പ്രാംചഃ കമലഭവനാദ്യാസ്ത്വയി മനഃ ത്വദാസക്തം നക്തം ദിവമുചിതമീശാനി കുരു തത് ॥ 13॥
സ്ഫുരന്നാനാരത്നസ്ഫടികമയഭിത്തിപ്രതിഫല ത്ത്വദാകാരം ചംചച്ഛശധരകലാസൌധശിഖരമ് । മുകുംദബ്രഹ്മേംദ്രപ്രഭൃതിപരിവാരം വിജയതേ തവാഗാരം രമ്യം ത്രിഭുവനമഹാരാജഗൃഹിണി ॥ 14॥
നിവാസഃ കൈലാസേ വിധിശതമഖാദ്യാഃ സ്തുതികരാഃ കുടുംബം ത്രൈലോക്യം കൃതകരപുടഃ സിദ്ധിനികരഃ । മഹേശഃ പ്രാണേശസ്തദവനിധരാധീശതനയേ ന തേ സൌഭാഗ്യസ്യ ക്വചിദപി മനാഗസ്തി തുലനാ ॥ 15॥
വൃഷോ വൃദ്ധോ യാനം വിഷമശനമാശാ നിവസനം ശ്മശാനം ക്രീഡാഭൂര്ഭുജഗനിവഹോ ഭൂഷണവിധിഃ സമഗ്രാ സാമഗ്രീ ജഗതി വിദിതൈവ സ്മരരിപോഃ യദേതസ്യൈശ്വര്യം തവ ജനനി സൌഭാഗ്യമഹിമാ ॥ 16॥
അശേഷബ്രഹ്മാംഡപ്രലയവിധിനൈസര്ഗികമതിഃ ശ്മശാനേഷ്വാസീനഃ കൃതഭസിതലേപഃ പശുപതിഃ । ദധൌ കംഠേ ഹാലാഹലമഖിലഭൂഗോലകൃപയാ ഭവത്യാഃ സംഗത്യാഃ ഫലമിതി ച കല്യാണി കലയേ ॥ 17॥
ത്വദീയം സൌംദര്യം നിരതിശയമാലോക്യ പരയാ ഭിയൈവാസീദ്ഗംഗാ ജലമയതനുഃ ശൈലതനയേ । തദേതസ്യാസ്തസ്മാദ്വദനകമലം വീക്ഷ്യ കൃപയാ പ്രതിഷ്ഠാമാതന്വന്നിജശിരസിവാസേന ഗിരിശഃ ॥ 18॥
വിശാലശ്രീഖംഡദ്രവമൃഗമദാകീര്ണഘുസൃണ പ്രസൂനവ്യാമിശ്രം ഭഗവതി തവാഭ്യംഗസലിലമ് । സമാദായ സ്രഷ്ടാ ചലിതപദപാംസൂന്നിജകരൈഃ സമാധത്തേ സൃഷ്ടിം വിബുധപുരപംകേരുഹദൃശാമ് ॥ 19॥
വസംതേ സാനംദേ കുസുമിതലതാഭിഃ പരിവൃതേ സ്ഫുരന്നാനാപദ്മേ സരസി കലഹംസാലിസുഭഗേ । സഖീഭിഃ ഖേലംതീം മലയപവനാംദോലിതജലേ സ്മരേദ്യസ്ത്വാം തസ്യ ജ്വരജനിതപീഡാപസരതി ॥ 20॥
॥ ഇതി ശ്രീമച്ഛംകരാചാര്യവിരചിതാ ആനംദലഹരീ സംപൂര്ണാ ॥
ആനംദ ലഹരി - ഒരു പരിചയം
The Ananda Lahari, "the wave of bliss", is a hymn to Goddess Bhavani (Parvati) in the shikharini metre. It opens with a humble confession: even four-faced Brahma, five-faced Shiva, six-faced Skanda and thousand-headed Adishesha cannot praise her fully, so how can I? Like the sweetness of ghee, milk, grapes and honey, which no words can describe, her beauty can only be tasted.
രചയിതാവ്: Adi Shankaracharya, as its colophon states
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: On Fridays, during Navaratri, and in Devi worship.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Its colophon names Shankaracharya as its author.
- It shares its name with the first part of the Saundarya Lahari, but is a separate, shorter hymn.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
What does "Ananda Lahari" mean?
"The wave of bliss".
To whom is it addressed?
Goddess Bhavani, Parvati.
Who wrote it?
Adi Shankaracharya, as its colophon states.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ