മൂക പംച ശതി 4 - കടാക്ഷ ശതകമ്
Sri Mooka Pancha Shati · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
మోహాంధకారనివహం వినిహంతుమీడే మూకాత్మనామపి మహాకవితావదాన్యాన్ । శ్రీకాంచిదేశశిశిరీకృతిజాగరూకాన్ ఏకామ్రనాథతరుణీకరుణావలోకాన్ ॥1॥
మాతర్జయంతి మమతాగ్రహమోక్షణాని మాహేంద్రనీలరుచిశిక్షణదక్షిణాని । కామాక్షి కల్పితజగత్త్రయరక్షణాని త్వద్వీక్షణాని వరదానవిచక్షణాని ॥2॥
ఆనంగతంత్రవిధిదర్శితకౌశలానాం ఆనందమందపరిఘూర్ణితమంథరాణామ్ । తారల్యమంబ తవ తాడితకర్ణసీమ్నాం కామాక్షి ఖేలతి కటాక్షనిరీక్షణానామ్ ॥3॥
కల్లోలితేన కరుణారసవేల్లితేన కల్మాషితేన కమనీయమృదుస్మితేన । మామంచితేన తవ కించన కుంచితేన కామాక్షి తేన శిశిరీకురు వీక్షితేన ॥4॥
సాహాయ్యకం గతవతీ ముహురర్జనస్య మందస్మితస్య పరితోషితభీమచేతాః । కామాక్షి పాండవచమూరివ తావకీనా కర్ణాంతికం చలతి హంత కటాక్షలక్ష్మీః ॥5॥
అస్తం క్షణాన్నయతు మే పరితాపసూర్యం ఆనందచంద్రమసమానయతాం ప్రకాశమ్ । కాలాంధకారసుషుమాం కలయందిగంతే కామాక్షి కోమలకటాక్షనిశాగమస్తే ॥6॥
తాటాంకమౌక్తికరుచాంకురదంతకాంతిః కారుణ్యహస్తిపశిఖామణినాధిరూఢః । ఉన్మూలయత్వశుభపాదపమస్మదీయం కామాక్షి తావకకటాక్షమతంగజేతంద్రః ॥7॥
ఛాయాభరణే జగతాం పరితాపహారీ తాటంకరత్నమణితల్లజపల్లవశ్రీః । కారుణ్యనామ వికిరన్మకరందజాలం కామాక్షి రాజతి కటాక్షసురద్రుమస్తే ॥8॥
సూర్యాశ్రయప్రణయినీ మణికుండలాంశు- లౌహిత్యకోకనదకాననమాననీయా । యాంతీ తవ స్మరహరాననకాంతిసింధుం కామాక్షి రాజతి కటాక్షకలిందకన్యా ॥9॥
ప్రాప్నోతి యం సుకృతినం తవ పక్షపాతాత్ కామాక్షి వీక్షణవిలాసకలాపురంధ్రీ । సద్యస్తమేవ కిల ముక్తివధూర్వృణీతే తస్మాన్నితాంతమనయోరిదమైకమత్యమ్ ॥10॥
యాంతీ సదైవ మరుతామనుకూలభావం భ్రూవల్లిశక్రధనురుల్లసితా రసార్ద్రా । కామాక్షి కౌతుకతరంగితనీలకంఠా కాదంబినీవ తవ భాతి కటాక్షమాలా ॥11॥
గంగాంభసి స్మితమయే తపనాత్మజేవ గంగాధరోరసి నవోత్పలమాలికేవ । వక్త్రప్రభాసరసి శైవలమండలీవ కామాక్షి రాజతి కటాక్షరుచిచ్ఛటా తే ॥12॥
సంస్కారతః కిమపి కందలితాన్ రసజ్ఞ- కేదారసీమ్ని సుధియాముపభోగయోగ్యాన్ । కల్యాణసూక్తిలహరీకలమాంకురాన్నః కామాక్షి పక్ష్మలయతు త్వదపాంగమేఘః ॥13॥
చాంచల్యమేవ నియతం కలయన్ప్రకృత్యా మాలిన్యభూః శ్రతిపథాక్రమజాగరూకః । కైవల్యమేవ కిము కల్పయతే నతానాం కామాక్షి చిత్రమపి తే కరుణాకటాక్షః ॥14॥
సంజీవనే జనని చూతశిలీముఖస్య సంమోహనే శశికిశోరకశేఖరస్య । సంస్తంభనే చ మమతాగ్రహచేష్టితస్య కామాక్షి వీక్షణకలా పరమౌషధం తే ॥15॥
నీలోఽపి రాగమధికం జనయన్పురారేః లోలోఽపి భక్తిమధికాం దృఢయన్నరాణామ్ । వక్రోఽపి దేవి నమతాం సమతాం వితన్వన్ కామాక్షి నృత్యతు మయి త్వదపాంగపాతః ॥16॥
కామద్రుహో హృదయయంత్రణజాగరూకా కామాక్షి చంచలదృగంచలమేఖలా తే । ఆశ్చర్యమంబ భజతాం ఝటితి స్వకీయ- సంపర్క ఏవ విధునోతి సమస్తబంధాన్ ॥17॥
కుంఠీకరోతు విపదం మమ కుంచితభ్రూ- చాపాంచితః శ్రితవిదేహభవానురాగః । రక్షోపకారమనిశం జనయంజగత్యాం కామాక్షి రామ ఇవ తే కరుణాకటాక్షః ॥18॥
శ్రీకామకోటి శివలోచనశోషితస్య శృంగారబీజవిభవస్య పునఃప్రరోహే । ప్రేమాంభసార్ద్రమచిరాత్ప్రచురేణ శంకే కేదారమంబ తవ కేవలదృష్టిపాతమ్ ॥19॥
మాహాత్మ్యశేవధిరసౌ తవ దుర్విలంఘ్య- సంసారవింధ్యగిరికుంఠనకేలిచుంచుః । ధైర్యాంబుధిం పశుపతేశ్చులకీకరోతి కామాక్షి వీక్షణవిజృంభణకుంభజన్మా ॥20॥
పీయూషవర్షవశిశిరా స్ఫుటదుత్పలశ్రీ- మైత్రీ నిసర్గమధురా కృతతారకాప్తిః । కామాక్షి సంశ్రితవతీ వపురష్టమూర్తేః జ్యోత్స్నాయతే భగవతి త్వదపాంగమాలా ॥21॥
అంబ స్మరప్రతిభటస్య వపుర్మనోజ్ఞం అంభోజకాననమివాంచితకంటకాభమ్ । భృంగీవ చుంబతి సదైవ సపక్షపాతా కామాక్షి కోమలరుచిస్త్వదపాంగమాలా ॥22॥
కేశప్రభాపటలనీలవితానజాలే కామాక్షి కుండలమణిచ్ఛవిదీపశోభే । శంకే కటాక్షరుచిరంగతలే కృపాఖ్యా శైలూషికా నటతి శంకరవల్లభే తే ॥23॥
అత్యంతశీతలమతంద్రయతు క్షణార్ధం అస్తోకవిభ్రమమనంగవిలాసకందమ్ । అల్పస్మితాదృతమపారకృపాప్రవాహం అక్షిప్రరోహమచిరాన్మయి కామకోటి ॥24॥
మందాక్షరాగతరలీకృతిపారతంత్ర్యాత్ కామాక్షి మంథరతరాం త్వదపాంగడోలామ్ । ఆరుహ్య మందమతికౌతుకశాలి చక్షుః ఆనందమేతి ముహురర్ధశశాంకమౌలేః ॥25॥
త్రైయంబకం త్రిపురసుందరి హర్మ్యభూమి- రంగం విహారసరసీ కరుణాప్రవాహః । దాసాశ్చ వాసవముఖాః పరిపాలనీయం కామాక్షి విశ్వమపి వీక్షణభూభృతస్తే ॥26॥
వాగీశ్వరీ సహచరీ నియమేన లక్ష్మీః భ్రూవల్లరీవశకరీ భువనాని గేహమ్ । రూపం త్రిలోకనయనామృతమంబ తేషాం కామాక్షి యేషు తవ వీక్షణపారతంత్రీ ॥27॥
మాహేశ్వరం ఝటితి మానసమీనమంబ కామాక్షి ధైర్యజలధౌ నితరాం నిమగ్నమ్ । జాలేన శృంఖలయతి త్వదపాంగనామ్నా విస్తారితేన విషమాయుధదాశకోఽసౌ ॥28॥
ఉన్మథ్య బోధకమలాకారమంబ జాడ్య- స్తంబేరమం మమ మనోవిపినే భ్రమంతమ్ । కుంఠీకురుష్వ తరసా కుటిలాగ్రసీమ్నా కామాక్షి తావకకటాక్షమహాంకుశేన ॥29॥
ఉద్వేల్లితస్తబకితైర్లలితైర్విలాసైః ఉత్థాయ దేవి తవ గాఢకటాక్షకుంజాత్ । దూరం పలాయయతు మోహమృగీకులం మే కామాక్షి స్తవరమనుగ్రహకేసరీంద్రః ॥30॥
స్నేహాదృతాం విదలితోత్పలకంతిచోరాం జేతారమేవ జగదీశ్వరి జేతుకామః । మానోద్ధతో మకరకేతురసౌ ధునీతే కామాక్షి తావకకటాక్షకృపాణవల్లీమ్ ॥31॥
శ్రౌతీం వ్రజన్నపి సదా సరణిం మునీనాం కామాక్షి సంతతమపి స్మృతిమార్గగామీ । కౌటిల్యమంబ కథమస్థిరతాం చ ధత్తే చౌర్యం చ పంకజరుచాం త్వదపాంగపాతః ॥32॥
నిత్యం శ్రేతుః పరిచితౌ యతమానమేవ నీలోత్పలం నిజసమీపనివాసలోలమ్ । ప్రీత్యైవ పాఠయతి వీక్షణదేశికేంద్రః కామాక్షీ కింతు తవ కాలిమసంప్రదాయమ్ ॥33॥
భ్రాంత్వా ముహుః స్తబకితస్మితఫేనరాశౌ కామాక్షి వక్త్రరుచిసంచయవారిరాశౌ । ఆనందతి త్రిపురమర్దననేత్రలక్ష్మీః ఆలంబ్య దేవి తవ మందమపాంగసేతుమ్ ॥34॥
శ్యామా తవ త్రిపురసుందరి లోచనశ్రీః కామాక్షి కందలితమేదురతారకాంతిః । జ్యోత్స్నావతీ స్మితరుచాపి కథం తనోతి స్పర్ధామహో కువలయైశ్చ తథా చకోరైః ॥35॥
కాలాంజనం చ తవ దేవి నిరీక్షణం చ కామాక్షి సామ్యసరణిం సముపైతి కాంత్యా । నిశ్శేషనేత్రసులభం జగతీషు పూర్వ- మన్యత్త్రినేత్రసులభం తుహినాద్రికన్యే ॥36॥
ధూమాంకురో మకరకేతనపావకస్య కామాక్షి నేత్రరుచినీలిమచాతురీ తే । అత్యంతమద్భుతమిదం నయనత్రయస్య హర్షోదయం జనయతే హరుణాంకమౌలేః ॥37॥
ఆరభ్భలేశసమయే తవ వీక్షణస్స కామాక్షి మూకమపి వీక్షణమాత్రనమ్రమ్ । సర్వజ్ఞతా సకలలోకసమక్షమేవ కీర్తిస్వయంవరణమాల్యవతీ వృణీతే ॥38॥
కాలాంబువాహ ఉవ తే పరితాపహారీ కామాక్షి పుష్కరమధఃకురుతే కటాఖ్క్ష్షః । పూర్వః పరం క్షణరుచా సముపైతి మైత్రీ- మన్యస్తు స.తతరుచిం ప్రకటీకరోతి ॥39॥
సూక్ష్మేఽపి దుర్గమతరేఽపి గురుప్రసాద- సాహాయ్యకేన విచరన్నపవర్గమార్గే । సంసారపంకనిచయే న పతత్యమూం తే కామాక్షి గాఢమవలంబ్య కటాక్షయష్టిమ్ ॥40॥
కామాక్షి సంతతమసౌ హరినీలరత్న- స్తంభే కటాక్షరుచిపుంజమయే భవత్యాః । బద్ధోఽపి భక్తినిగలైర్మమ చిత్తహస్తీ స్తంభం చ బంధమపి ముంచతి హంత చిత్రమ్ ॥41॥
కామాక్షి కాష్ణర్యమపి సంతతమంజనం చ బిభ్రన్నిసర్గతరలోఽపి భవత్కటాక్షః । వైమల్యమన్వహమనంజనతా చ భూయః స్థైర్యం చ భక్తహృదయాయ కథం దదాతి ॥42॥
మందస్మితస్తబకితం మణికుండలాంశు- స్తోమప్రవాలరుచిరం శిశిరీకృతాశమ్ । కామాక్షి రాజతి కటాక్షరుచేః కదంబం ఉద్యానమంబ కరుణాహరిణేక్షణాయాః ॥43॥
కామాక్షి తావకకటాక్షమహేంద్రనీల- సింహాసనం శ్రితవతో మకరధ్వజస్య । సామ్రాజ్యమంగలవిధౌ ముణికుండలశ్రీః నీరాజనోత్సవతరంగితదీపమాలా ॥44॥
మాతః క్షణం స్నపయ మాం తవ వీక్షితేన మందాక్షితేన సుజనైరపరోక్షితేన । కామాక్షి కర్మతిమిరోత్కరభాస్కరేణ శ్రేయస్కరేణ మధుపద్యుతితస్కరేణ ॥45॥
ప్రేమాపగాపయసి మజ్జనమారచయ్య యుక్తః స్మితాంశుకృతభస్మవిలేపనేన । కామాక్షి కుండలమణిద్యుతిభిర్జటాలః శ్రీకంఠమేవ భజతే తవ దృష్టిపాతః ॥46॥
కైవల్యదాయ కరుణారసకింకరాయ కామాక్షి కందలితవిభ్రమశంకరాయ । ఆలోకనాయ తవ భక్తశివంకరాయ మాతర్నమోఽస్తు పరతంత్రితశంకరాయ ॥47॥
సామ్రాజ్యమంగలవిధౌ మకరధ్వజస్య లోలాలకాలికృతతోరణమాల్యశోభే । కామేశ్వరి ప్రచలదుత్పలవైజయంతీ- చాతుర్యమేతి తవ చంచలదృష్టిపాతః ॥48॥
మార్గేణ మంజుకచకాంతితమోవృతేన మందాయమానగమనా మదనాతురాసౌ । కామాక్షి దృష్టిరయతే తవ శంకరాయ సంకేతభూమిమచిరాదభిసారికేవ ॥49॥
వ్రీడనువృత్తిరమణీకృతసాహచర్యా శైవాలితాం గలరుచా శశిశేఖరస్య । కామాక్షి కాంతిసరసీం త్వదపాంగలక్ష్మీః మందం సమాశ్రయతి మజ్జనఖేలనాయ ॥50॥
కాషాయమంశుకమివ ప్రకటం దధానో మాణిక్యకుండలరుచిం మమతావిరోధీ । శ్రుత్యంతసీమని రతః సుతరాం చకాస్తి కామాక్షి తావకకటాక్షయతీశ్వరోఽసౌ ॥51॥
పాషాణ ఏవ హరినీలమణిర్దినేషు ప్రమ్లనతాం కువలయం ప్రకటీకరోతి । నౌమిత్తికో జలదమేచకిమా తతస్తే కామాక్షి శూన్యముపమనమపాంగలక్ష్మ్యాః ॥52॥
శృంగారవిభ్రమవతీ సుతరాం సలజ్జా నాసాగ్రమౌక్తికరుచా కృతమందహాసా । శ్యామా కటాక్షసుషమా తవ యుక్తమేతత్ కామాక్షి చుంబతి దిగంబరవక్త్రబింబమ్ ॥53॥
నీలోత్పలేన మధుపేన చ దృష్టిపాతః కామాక్షి తుల్య ఇతి తే కథమామనంతి । శైత్యేన నిందయతి యదన్వహమిందుపాదాన్ పాథోరుహేణ యదసౌ కలహాయతే చ ॥54॥
ఓష్ఠప్రభాపటలవిద్రుమముద్రితే తే భ్రూవల్లివీచిసుభగే ముఖకాంతిసింధౌ । కామాక్షి వారిభరపూరణలంబమాన- కాలాంబువాహసరణిం లభతే కటాక్షః ॥55॥
మందస్మితైర్ధవలితా మణికుండలాంశు- సంపర్కలోహితరుచిస్త్వదపాంగధారా । కామాక్షి మల్లికుసుమైర్నవపల్లవైశ్చ నీలోత్పలైశ్చ రచితేవ విభాతి మాలా ॥56॥
కామాక్షి శీతలకృపారసనిర్ఝరాంభః- సంపర్కపక్ష్మలరుచిస్త్వదపాంగమాలా । గోభిః సదా పురరిపోరభిలష్యమాణా దూర్వాకదంబకవిడంబనమాతనోతి ॥57॥
హృత్పంకజం మమ వికాసయతు ప్రముష్ణ- న్నుల్లాసముత్పలరుచేస్తమసాం నిరోద్ధా । దోషానుషంగజడతాం జగతాం ధునానః కామాక్షి వీక్షణవిలాసదినోదయస్తే ॥58॥
చక్షుర్విమోహయతి చంద్రవిభూషణస్య కామాక్షి తావకకటాక్షతమఃప్రరోహః । ప్రత్యఙ్ముఖం తు నయనం స్తిమితం మునీనాం ప్రాకాశ్యమేవ నయతీతి పరం విచిత్రమ్ ॥59॥
కామాక్షి వీక్షణరుచా యుధి నిర్జితం తే నీలోత్పలం నిరవశేషగతాభిమానమ్ । ఆగత్య తత్పరిసరం శ్రవణవతంస- వ్యోజేన నూనమభయార్థనమాతనోతి ॥60॥
ఆశ్చర్యమంబ మదానాభ్యుదయావలంబః కామాక్షి చంచలనిరీక్షణవిభ్రమస్తే । ధైర్యం విధూయ తనుతే హృది రాగబంధం శంభోస్తదేవ విపరీతతయా మునీనామ్ ॥61॥
జంతోః సకృత్ప్రణమతో జగదీడ్యతాం చ తేజాస్వితాం చ నిశితాం చ మతిం సభాయామ్ । కామాక్షి మాక్షికఝరీమివ వైఖరీం చ లక్ష్మీం చ పక్ష్మలయతి క్షణవీక్షణం తే ॥62॥
కాదంబినీ కిమయతే న జలానుషంగం భృంగావలీ కిమురరీకురుతే న పద్మమ్ । కిం వా కలిందతనయా సహతే న భంగం కామాక్షి నిశ్చయపదం న తవాక్షిలక్ష్మీః ॥63॥
కాకోలపావకతృణీకరణేఽపి దక్షః కామాక్షి బాలకసుధాకరశేఖరస్య । అత్యంతశీతలతమోఽప్యనుపారతం తే చిత్తం విమోహయతి చిత్రమయం కటాక్షః ॥64॥
కార్పణ్యపూరపరివర్ధితమంబ మోహ- కందోద్గతం భవమయం విషపాదపం మే । తుంగం ఛినత్తు తుహినాద్రిసుతే భవత్యాః కాంచీపురేశ్వరి కటాక్షకుఠారధారా ॥65॥
కామాక్షి ఘోరభవరోగచికిత్సనార్థ- మభ్యర్థ్య దేశికకటాక్షభిషక్ప్రసాదాత్ । తత్రాపి దేవి లభతే సుకృతీ కదాచి- దన్యస్య దుర్లభమపాంగమహౌషధం తే ॥66॥
కామాక్షి దేశికకృపాంకురమాశ్రయంతో నానాతపోనియమనాశితపాశబంధాః । వాసాలయం తవ కటాక్షమముం మహాంతో లబ్ధ్వా సుఖం సమాధియో విచరంతి లోకే ॥67॥
సాకూతసంలపితసంభృతముగ్ధహాసం వ్రీడానురాగసహచారి విలోకనం తే । కామాక్షి కామపరిపంథిని మారవీర- సామ్రాజ్యవిభ్రమదశాం సఫలీకరోతి ॥68॥
కామాక్షి విభ్రమబలైకనిధిర్విధాయ భ్రూవల్లిచాపకుటిలీకృతిమేవ చిత్రమ్ । స్వాధీనతాం తవ నినాయ శశాంకమౌలే- రంగార్ధరాజ్యసుఖలాభమపాంగవీరః ॥69॥
కామాంకురైకనిలయస్తవ దృష్టిపాతః కామాక్షి భక్తమనసాం ప్రదదాతు కామాన్ । రాగాన్వితః స్వయమపి ప్రకటీకరోతి వైరాగ్యమేవ కథమేష మహామునీనామ్ ॥70॥
కాలాంబువాహనివహైః కలహాయతే తే కామాక్షి కాలిమమదేన సదా కటాక్షః । చిత్రం తథాపి నితరామముమేవ దృష్ట్వా సోత్కంఠ ఏవ రమతే కిల నీలకంఠః ॥71॥
కామాక్షి మన్మథరిపుం ప్రతి మారతాప- మోహాంధకారజలదాగమనేన నృత్యన్ । దుష్కర్మకంచుకికులం కబలీకరోతు వ్యామిశ్రమేచకరుచిస్త్వదపాంగకేకీ ॥72॥
కామాక్షి మన్మథరిపోరవలోకనేషు కాంతం పయోజమివ తావకమక్షిపాతమ్ । ప్రేమాగమో దివసవద్వికచీకరోతి లజ్జాభరో రజనివన్ముకులీకరోతి ॥73॥
మూకో విరించతి పరం పురుషః కురూపః కందర్పతి త్రిదశరాజతి కింపచానః । కామాక్షి కేవలముపక్రమకాల ఏవ లీలాతరంగితకటాక్షరుచః క్షణం తే ॥74॥
నీలాలకా మధుకరంతి మనోజ్ఞనాసా- ముక్తారుచః ప్రకటకందబిసాంకురంతి । కారుణ్యమంబ మకరందతి కామకోటి మన్యే తతః కమలమేవ విలోచనం తే ॥75॥
ఆకాంక్ష్యమాణఫలదానవిచక్షణాయాః । కామాక్షి తావకకటాక్షకకామధేనోః । సంపర్క ఏవ కథమంబ విముక్తపాశ- బంధాః స్ఫుటం తనుభృతః పశుతాం త్యజంతి ॥76॥
సంసారఘర్మపరితాపజుషాం నరాణాం కామాక్షి శీతలతరాణి తవేక్షితాని । చంద్రాతపంతి ఘనచందనకర్దమంతి ముక్తాగుణంతి హిమవారినిషేచనంతి ॥77॥
ప్రేమాంబురాశిసతతస్నపితాని చిత్రం కామాక్షి తావకకటాక్షనిరీక్షణాని । సంధుక్షయంతి ముహురింధనరాశిరీత్యా మారద్రుహో మనసి మన్మథచిత్రభానుమ్ ॥78॥
కాలాంజనప్రతిభటం కమనీయకాంత్యా కందర్పతంత్రకలయా కలితానుభావమ్ । కాంచీవిహారరసికే కలుషార్తిచోరం కల్లోలయస్వ మయి తే కరుణాకటాక్షమ్ ॥79॥
క్రాంతేన మన్మథదేన విమోహ్యమాన- స్వాంతేన చూతతరుమూలగతస్య పుంసః । కాంతేన కించిదవలోకయ లోచనస్య ప్రాంతేన మాం జనని కాంచిపురీవిభూషే ॥80॥
కామాక్షి కోఽపి సుజనాస్త్వదపాంగసంగే కంఠేన కందలితకాలిమసంప్రదాయాః । ఉత్తంసకల్పితచకోరకుటుంబపోషా నక్తందివసప్రసవభూనయనా భవంతి ॥81॥
నీలోత్పలప్రసవకాంతినిర్దశనేన కారుణ్యవిభ్రమజుషా తవ వీక్షణేన । కామాక్షి కర్మజలధేః కలశీసుతేన పాశత్రయాద్వయమమీ పరిమోచనీయాః ॥82॥
అత్యంతచంచలమకృత్రిమమంజనం కిం ఝంకారభంగిరహితా కిము భృంగమాలా । ధూమాంకురః కిము హుతాశనసంగహీనః కామాక్షి నేత్రరుచినీలిమకందలీ తే ॥83॥
కామాక్షి నిత్యమయమంజలిరస్తు ముక్తి- బీజాయ విభ్రమమదోదయఘూర్ణితాయ । కందర్పదర్పపునరుద్భవసిద్ధిదాయ కల్యాణదాయ తవ దేవి దృగంచలాయ ॥84॥
దర్పాంకురో మకరకేతనవిభ్రమాణాం నిందాంకురో విదలితోత్పలచాతురీణామ్ । దీపాంకురో భవతమిస్రకదంబకానాం కామాక్షి పాలయతు మాం త్వదపాంగపాతః ॥85॥
కైవల్యదివ్యమణిరోహణపర్వతేభ్యః కారుణ్యనిర్ఝరపయఃకృతమంజనేభ్యః । కామాక్షి కింకరితశంకరమానసేభ్య- స్తేభ్యో నమోఽస్తు తవ వీక్షణవిభ్రమేభ్యః ॥86॥
అల్పీయ ఏవ నవముత్పలమంబ హీనా మీనస్య వా సరణిరంబురుహాం చ కిం వా । దూరే మృగీదృగసమంజసమంజనం చ కామాక్షి వీక్షణరుచౌ తవ తర్కయామః ॥87॥
మిశ్రీభవద్గరలపంకిలశంకరోరస్- సీమాంగణే కిమపి రింఖణమాదధానః । హేలావధూతలలితశ్రవణోత్పలోఽసౌ కామాక్షి బాల ఇవ రాజతి తే కటాక్షః ॥88॥
ప్రౌఢికరోతి విదుషాం నవసూక్తిధాటీ- చూతాటవీషు బుధకోకిలలాల్యమానమ్ । మాధ్వీరసం పరిమలం చ నిరర్గలం తే కామాక్షి వీక్షణవిలాసవసంతలక్ష్మీః ॥89॥
కూలంకషం వితనుతే కరుణాంబువర్షీ సారస్వతం సుకృతినః సులభం ప్రవాహమ్ । తుచ్ఛీకరోతి యమునాంబుతరంగభంగీం కామాక్షి కిం తవ కటాక్షమహాంబువాహః ॥90॥
జగర్తి దేవి కరుణాశుకసుందరీ తే తాటంకరత్నరుచిదాడిమఖండశోణే । కామాక్షి నిర్భరకటాక్షమరీచిపుంజ- మాహేంద్రనీలమణిపంజరమధ్యభాగే ॥91॥
కామాక్షి సత్కువలయస్య సగోత్రభావా- దాక్రామతి శ్రుతిమసౌ తవ దృష్టిపాతః । కించ స్ఫుటం కుటిలతాం ప్రకటీకరోతి భ్రూవల్లరీపరిచితస్య ఫలం కిమేతత్ ॥92॥
ఏషా తవాక్షిసుషమా విషమాయుధస్య నారాచవర్షలహరీ నగరాజకన్యే । శంకే కరోతి శతధా హృది ధైర్యముద్రాం శ్రీకామకోటి యదసౌ శిశిరాంశుమౌలేః ॥93॥
బాణేన పుష్పధనుషః పరికల్ప్యమాన- త్రాణేన భక్తమనసాం కరుణాకరేణ । కోణేన కోమలదృశస్తవ కామకోటి శోణేన శోషయ శివే మమ శోకసింధుమ్ ॥94॥
మారద్రుహా ముకుటసీమని లాల్యమానే మందాకినీపయసి తే కుటిలం చరిష్ణుః । కామాక్షి కోపరభసాద్వలమానమీన- సందేహమంకురయతి క్షణమక్షిపాతః ॥95॥
కామాక్షి సంవలితమౌక్తికకుండలాంశు- చంచత్సితశ్రవణచామరచాతురీకః । స్తంభే నిరంతరమపాంగమయే భవత్యా బద్ధశ్చకాస్తి మకరధ్వజమత్తహస్తీ ॥96॥
యావత్కటాక్షరజనీసమయాగమస్తే కామాక్షి తావదచిరాన్నమతాం నరాణామ్ । ఆవిర్భవత్యమృతదీధితిబింబమంబ సంవిన్మయం హృదయపూర్వగిరీంద్రశృంగే ॥97॥
కామాక్షి కల్పవిటపీవ భవత్కటాక్షో దిత్సుః సమస్తవిభవం నమతాం నరాణామ్ । భృంగస్య నీలనలినస్య చ కాంతిసంప- త్సర్వస్వమేవ హరతీతి పరం విచిత్రమ్ ॥98॥
అత్యంతశీతలమనర్గలకర్మపాక- కాకోలహారి సులభం సుమనోభిరేతత్ । పీయూషమేవ తవ వీక్షణమంబ కింతు కామాక్షి నీలమిదమిత్యయమేవ భేదః ॥99॥
అజ్ఞాతభక్తిరసమప్రసరద్వివేక- మత్యంతగర్వమనధీతసమస్తశాస్త్రమ్ । అప్రాప్తసత్యమసమీపగతం చ ముక్తేః కామాక్షి నైవ తవ స్పృహయతి దృష్టిపాతః ॥100॥
(కామాక్షి మామవతు తే కరుణాకటాక్షః) పాతేన లోచనరుచేస్తవ కామకోటి పోతేన పతకపయోధిభయాతురాణామ్ । పూతేన తేన నవకాంచనకుండలాంశు- వీతేన శీతలయ భూధరకన్యకే మామ్ ॥101॥
॥ ఇతి కటాక్షశతకం సంపూర్ణమ్ ॥
മൂക പംച ശതി 4 - കടാക്ഷ ശതകമ് - ഒരു പരിചയം
The Kataksha Shatakam, "a hundred verses on the glance", is the fourth of the five shatakas of the Mooka Panchashati, in praise of Goddess Kamakshi of Kanchipuram. Every verse celebrates the side-long glance of her eyes: dark as a blue sapphire, it destroys the darkness of delusion, makes even the mute into great poets, frees us from the grip of "mine", and protects the three worlds.
രചയിതാവ്: Mooka Kavi, by tradition
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: On Fridays and Purnima, during Navaratri, and at Kanchipuram.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- Tradition says the poet Mooka was born mute and burst into these 500 verses when Kamakshi's grace touched him.
- Its very first verse refers to this, praising the glance that makes "even the mute" generous poets.
- The five shatakas are Arya, Padaravinda, Stuti, Kataksha and Mandasmita.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
What does "Kataksha" mean?
A side-long glance, here the gracious glance of Goddess Kamakshi.
Who was Mooka?
A poet who, by tradition, was born mute and gained speech by Kamakshi's grace.
Which part of the Mooka Panchashati is this?
The fourth of its five shatakas.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.