നടരാജ സ്തോത്രം (പതംജലി കൃതമ്)
Shiva · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം
ಅಥ ಚರಣಶೃಂಗರಹಿತ ಶ್ರೀ ನಟರಾಜ ಸ್ತೋತ್ರಂ
ಸದಂಚಿತ-ಮುದಂಚಿತ ನಿಕುಂಚಿತ ಪದಂ ಝಲಝಲಂ-ಚಲಿತ ಮಂಜು ಕಟಕಮ್ । ಪತಂಜಲಿ ದೃಗಂಜನ-ಮನಂಜನ-ಮಚಂಚಲಪದಂ ಜನನ ಭಂಜನ ಕರಮ್ । ಕದಂಬರುಚಿಮಂಬರವಸಂ ಪರಮಮಂಬುದ ಕದಂಬ ಕವಿಡಂಬಕ ಗಲಂ ಚಿದಂಬುಧಿ ಮಣಿಂ ಬುಧ ಹೃದಂಬುಜ ರವಿಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 1 ॥
ಹರಂ ತ್ರಿಪುರ ಭಂಜನ-ಮನಂತಕೃತಕಂಕಣ-ಮಖಂಡದಯ-ಮಂತರಹಿತಂ ವಿರಿಂಚಿಸುರಸಂಹತಿಪುರಂಧರ ವಿಚಿಂತಿತಪದಂ ತರುಣಚಂದ್ರಮಕುಟಮ್ । ಪರಂ ಪದ ವಿಖಂಡಿತಯಮಂ ಭಸಿತ ಮಂಡಿತತನುಂ ಮದನವಂಚನ ಪರಂ ಚಿರಂತನಮಮುಂ ಪ್ರಣವಸಂಚಿತನಿಧಿಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 2 ॥
ಅವಂತಮಖಿಲಂ ಜಗದಭಂಗ ಗುಣತುಂಗಮಮತಂ ಧೃತವಿಧುಂ ಸುರಸರಿತ್- ತರಂಗ ನಿಕುರುಂಬ ಧೃತಿ ಲಂಪಟ ಜಟಂ ಶಮನದಂಭಸುಹರಂ ಭವಹರಮ್ । ಶಿವಂ ದಶದಿಗಂತರ ವಿಜೃಂಭಿತಕರಂ ಕರಲಸನ್ಮೃಗಶಿಶುಂ ಪಶುಪತಿಂ ಹರಂ ಶಶಿಧನಂಜಯಪತಂಗನಯನಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 3 ॥
ಅನಂತನವರತ್ನವಿಲಸತ್ಕಟಕಕಿಂಕಿಣಿಝಲಂ ಝಲಝಲಂ ಝಲರವಂ ಮುಕುಂದವಿಧಿ ಹಸ್ತಗತಮದ್ದಲ ಲಯಧ್ವನಿಧಿಮಿದ್ಧಿಮಿತ ನರ್ತನ ಪದಮ್ । ಶಕುಂತರಥ ಬರ್ಹಿರಥ ನಂದಿಮುಖ ಭೃಂಗಿರಿಟಿಸಂಘನಿಕಟಂ ಭಯಹರಂ ಸನಂದ ಸನಕ ಪ್ರಮುಖ ವಂದಿತ ಪದಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 4 ॥
ಅನಂತಮಹಸಂ ತ್ರಿದಶವಂದ್ಯ ಚರಣಂ ಮುನಿ ಹೃದಂತರ ವಸಂತಮಮಲಂ ಕಬಂಧ ವಿಯದಿಂದ್ವವನಿ ಗಂಧವಹ ವಹ್ನಿಮಖ ಬಂಧುರವಿಮಂಜು ವಪುಷಮ್ । ಅನಂತವಿಭವಂ ತ್ರಿಜಗದಂತರ ಮಣಿಂ ತ್ರಿನಯನಂ ತ್ರಿಪುರ ಖಂಡನ ಪರಂ ಸನಂದ ಮುನಿ ವಂದಿತ ಪದಂ ಸಕರುಣಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 5 ॥
ಅಚಿಂತ್ಯಮಲಿವೃಂದ ರುಚಿ ಬಂಧುರಗಲಂ ಕುರಿತ ಕುಂದ ನಿಕುರುಂಬ ಧವಲಂ ಮುಕುಂದ ಸುರ ವೃಂದ ಬಲ ಹಂತೃ ಕೃತ ವಂದನ ಲಸಂತಮಹಿಕುಂಡಲ ಧರಮ್ । ಅಕಂಪಮನುಕಂಪಿತ ರತಿಂ ಸುಜನ ಮಂಗಲನಿಧಿಂ ಗಜಹರಂ ಪಶುಪತಿಂ ಧನಂಜಯ ನುತಂ ಪ್ರಣತ ರಂಜನಪರಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 6 ॥
ಪರಂ ಸುರವರಂ ಪುರಹರಂ ಪಶುಪತಿಂ ಜನಿತ ದಂತಿಮುಖ ಷಣ್ಮುಖಮಮುಂ ಮೃಡಂ ಕನಕ ಪಿಂಗಲ ಜಟಂ ಸನಕ ಪಂಕಜ ರವಿಂ ಸುಮನಸಂ ಹಿಮರುಚಿಮ್ । ಅಸಂಘಮನಸಂ ಜಲಧಿ ಜನ್ಮಗರಲಂ ಕವಲಯಂತ ಮತುಲಂ ಗುಣನಿಧಿಂ ಸನಂದ ವರದಂ ಶಮಿತಮಿಂದು ವದನಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 7 ॥
ಅಜಂ ಕ್ಷಿತಿರಥಂ ಭುಜಗಪುಂಗವಗುಣಂ ಕನಕ ಶೃಂಗಿ ಧನುಷಂ ಕರಲಸತ್ ಕುರಂಗ ಪೃಥು ಟಂಕ ಪರಶುಂ ರುಚಿರ ಕುಂಕುಮ ರುಚಿಂ ಡಮರುಕಂ ಚ ದಧತಮ್ । ಮುಕುಂದ ವಿಶಿಖಂ ನಮದವಂಧ್ಯ ಫಲದಂ ನಿಗಮ ವೃಂದ ತುರಗಂ ನಿರುಪಮಂ ಸ ಚಂಡಿಕಮಮುಂ ಝಟಿತಿ ಸಂಹೃತಪುರಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 8 ॥
ಅನಂಗಪರಿಪಂಥಿನಮಜಂ ಕ್ಷಿತಿ ಧುರಂಧರಮಲಂ ಕರುಣಯಂತಮಖಿಲಂ ಜ್ವಲಂತಮನಲಂ ದಧತಮಂತಕರಿಪುಂ ಸತತಮಿಂದ್ರ ಸುರವಂದಿತಪದಮ್ । ಉದಂಚದರವಿಂದಕುಲ ಬಂಧುಶತ ಬಿಂಬರುಚಿ ಸಂಹತಿ ಸುಗಂಧಿ ವಪುಷಂ ಪತಂಜಲಿ ನುತಂ ಪ್ರಣವ ಪಂಜರ ಶುಕಂ ಪರ ಚಿದಂಬರ ನಟಂ ಹೃದಿ ಭಜ ॥ 9 ॥
ಇತಿ ಸ್ತವಮಮುಂ ಭುಜಗಪುಂಗವ ಕೃತಂ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಪಠತಿ ಯಃ ಕೃತಮುಖಃ ಸದಃ ಪ್ರಭುಪದ ದ್ವಿತಯದರ್ಶನಪದಂ ಸುಲಲಿತಂ ಚರಣ ಶೃಂಗ ರಹಿತಮ್ । ಸರಃ ಪ್ರಭವ ಸಂಭವ ಹರಿತ್ಪತಿ ಹರಿಪ್ರಮುಖ ದಿವ್ಯನುತ ಶಂಕರಪದಂ ಸ ಗಚ್ಛತಿ ಪರಂ ನ ತು ಜನುರ್ಜಲನಿಧಿಂ ಪರಮದುಃಖಜನಕಂ ದುರಿತದಮ್ ॥ 10 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀ ಪತಂಜಲಿಮುನಿ ಪ್ರಣೀತಂ ಚರಣಶೃಂಗರಹಿತ ನಟರಾಜ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಂಪೂರ್ಣಮ್ ॥
നടരാജ സ്തോത്രം (പതംജലി കൃതമ്) - ഒരു പരിചയം
The Nataraja Stotram of Patanjali, known as the "Charana Shringa Rahita" stotram, praises Shiva as Nataraja, the king of dancers, in his cosmic dance at Chidambaram. It describes his raised and bent feet, his jingling anklets, the Ganga waves in his matted hair and the deer and fire in his hands, in a dazzling, rhythmic flow of syllables.
രചയിതാവ്: The sage Patanjali, as named in its closing line
എപ്പോൾ ജപിക്കാം: On Arudra Darshanam (Thiruvathirai) in Margazhi, on Mondays, Pradosha and Maha Shivaratri.
നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?
- "Charana shringa rahita" means "without legs and horns": the hymn uses no long vowels, whose marks look like legs and horns in the script. Legend says Nandi, who has horns, teased Patanjali, a serpent without legs, and Patanjali answered with this hymn.
- Patanjali and the sage Vyaghrapada are said to have witnessed Shiva's cosmic dance at Chidambaram, where Nataraja is the main deity.
- Patanjali is revered as the author of the Yoga Sutras and as an incarnation of Adishesha.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ
What does "Charana Shringa Rahita" mean?
"Without legs and horns": the hymn is written without any long vowels, whose written signs look like legs and horns.
Who wrote this Nataraja Stotram?
Its closing line names the sage Patanjali.
Where did Shiva dance for Patanjali?
At Chidambaram in Tamil Nadu, where Shiva is worshipped as Nataraja.
ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.
കൂടുതൽ ഭക്തിഗ്രന്ഥങ്ങൾ