MuhurtaNow

ശ്രീ ഹരി വായു സ്തുതി

Vishnu · പരമ്പരാഗത ഭക്തിഗ്രന്ഥം

అథ నఖస్తుతిః పాంత్వస్మాన్ పురుహూతవైరిబలవన్మాతంగమాద్యద్ఘటా- -కుంభోచ్చాద్రివిపాటనాధికపటు ప్రత్యేక వజ్రాయితాః । శ్రీమత్కంఠీరవాస్యప్రతతసునఖరా దారితారాతిదూర- -ప్రధ్వస్తధ్వాంతశాంతప్రవితతమనసా భావితా భూరిభాగైః ॥ 1 ॥

లక్ష్మీకాంత సమంతతోఽపి కలయన్ నైవేశితుస్తే సమం పశ్యామ్యుత్తమవస్తు దూరతరతోపాస్తం రసో యోఽష్టమః । యద్రోషోత్కర దక్ష నేత్ర కుటిల ప్రాంతోత్థితాగ్ని స్ఫురత్ ఖద్యోతోపమ విస్ఫులింగభసితా బ్రహ్మేశశక్రోత్కరాః ॥ 2 ॥

అథ వాయుస్తుతిః శ్రీమద్విష్ణ్వంఘ్రినిష్ఠాతిగుణగురుతమశ్రీమదానందతీర్థ- -త్రైలోక్యాచార్యపాదోజ్జ్వలజలజలసత్పాంసవోఽస్మాన్ పునంతు । వాచాం యత్ర ప్రణేత్రీ త్రిభువనమహితా శారదా శారదేందు- -జ్యోత్స్నాభద్రస్మితశ్రీధవళితకకుభా ప్రేమభారం బభార ॥ 1 ॥

ఉత్కంఠాకుంఠకోలాహలజవవిజితాజస్రసేవానువృద్ధ- -ప్రాజ్ఞాత్మజ్ఞానధూతాంధతమససుమనోమౌలిరత్నావళీనామ్ । భక్త్యుద్రేకావగాఢప్రఘటనసధటాత్కారసంఘృష్యమాణ- ప్రాంతప్రాగ్ర్యాంఘ్రిపీఠోత్థితకనకరజఃపింజరారంజితాశాః ॥ 2 ॥

జన్మాధివ్యాధ్యుపాధిప్రతిహతివిరహప్రాపకాణాం గుణానాం అగ్ర్యాణామర్పకాణాం చిరముదితచిదానందసందోహదానామ్ । ఏతేషామేష దోషప్రముషితమనసాం ద్వేషిణాం దూషకాణాం దైత్యానామార్తిమంధే తమసి విదధతాం సంస్తవే నాస్మి శక్తః ॥ 3 ॥

అస్యావిష్కర్తుకామం కలిమలకలుషేఽస్మిన్ జనే జ్ఞానమార్గం వంద్యం చంద్రేంద్రరుద్రద్యుమణిఫణివయోనాయకాద్యైరిహాద్య । మధ్వాఖ్యం మంత్రసిద్ధం కిముత కృతవతో మారుతస్యావతారం పాతారం పారమేష్ట్యం పదమపవిపదః ప్రాప్తురాపన్నపుంసామ్ ॥ 4 ॥

ఉద్యద్విద్యుత్ప్రచండాం నిజరుచినికరవ్యాప్తలోకావకాశో బిభ్రద్భీమో భుజే యోఽభ్యుదితదినకరాభాంగదాఢ్య ప్రకాండే । వీర్యోద్ధార్యాం గదాగ్ర్యామయమిహ సుమతిం వాయుదేవో విదధ్యాత్ అధ్యాత్మజ్ఞాననేతా యతివరమహితో భూమిభూషామణిర్మే ॥ 5 ॥

సంసారోత్తాపనిత్యోపశమదసదయస్నేహహాసాంబుపూర- -ప్రోద్యద్విద్యానవద్యద్యుతిమణికిరణశ్రేణిసంపూరితాశః । శ్రీవత్సాంకాధివాసోచితతరసరళశ్రీమదానందతీర్థ- -క్షీరాంభోధిర్విభింద్యాద్భవదనభిమతం భూరి మే భూతిహేతుః ॥ 6 ॥

మూర్ధన్యేషోఽంజలిర్మే దృఢతరమిహ తే బధ్యతే బంధపాశ- -చ్ఛేత్రే దాత్రే సుఖానాం భజతి భువి భవిష్యద్విధాత్రే ద్యుభర్త్రే । అత్యంతం సంతతం త్వం ప్రదిశ పదయుగే హంత సంతాపభాజా- -మస్మాకం భక్తిమేకాం భగవత ఉత తే మాధవస్యాథ వాయోః ॥ 7 ॥

సాభ్రోష్ణాభీశుశుభ్రప్రభమభయ నభో భూరిభూభృద్విభూతి- -భ్రాజిష్ణుర్భూరృభూణాం భవనమపి విభోఽభేది బభ్రే బభూవే । యేన భ్రూవిభ్రమస్తే భ్రమయతు సుభృశం బభ్రువద్దుర్భృతాశాన్ భ్రాంతిర్భేదావభాసస్త్వితి భయమభిభూర్భోక్ష్యతో మాయిభిక్షూన్ ॥ 8 ॥

యేఽముం భావం భజంతే సురముఖసుజనారాధితం తే తృతీయం భాసంతే భాసురైస్తే సహచరచలితైశ్చామరైశ్చారువేషాః । వైకుంఠే కంఠలగ్నస్థిరశుచివిలసత్కాంతితారుణ్యలీలా- లావణ్యాపూర్ణకాంతాకుచభరసులభాశ్లేషసమ్మోదసాంద్రాః ॥ 9 ॥

ఆనందాన్మందమందా దదతి హి మరుతః కుందమందారనంద్యా- -వర్తామోదాన్ దధానా మృదుపదముదితోద్గీతకైః సుందరీణామ్ । వృందైరావంద్యముక్తేంద్వహిమగుమదనాహీంద్రదేవేంద్రసేవ్యే మౌకుందే మందిరేఽస్మిన్నవిరతముదయన్మోదినాం దేవదేవ ॥ 10 ॥

ఉత్తప్తాఽత్యుత్కటత్విట్ ప్రకటకటకటధ్వానసంఘట్టనోద్య- -ద్విద్యుద్వ్యూఢస్ఫులింగప్రకరవికిరణోత్క్వాథితే బాధితాంగాన్ । ఉద్గాఢం పాత్యమానా తమసి తత ఇతః కింకరైః పంకిలే తే పంక్తిర్గ్రావ్ణాం గరిమ్ణా గ్లపయతి హి భవద్వేషిణో విద్వదాద్య ॥ 11 ॥

అస్మిన్నస్మద్గురూణాం హరిచరణచిరధ్యానసన్మంగలానాం యుష్మాకం పార్శ్వభూమిం ధృతరణరణికస్వర్గిసేవ్యాం ప్రపన్నః । యస్తూదాస్తే స ఆస్తేఽధిభవమసులభక్లేశనిర్మూకమస్త- -ప్రాయానందం కథంచిన్న వసతి సతతం పంచకష్టేఽతికష్టే ॥ 12 ॥

క్షుత్ క్షామాన్ రూక్షరక్షోరదఖరనఖరక్షుణ్ణవిక్షోభితాక్షా- -నామగ్నానాంధకూపే క్షురముఖముఖరైః పక్షిభిర్విక్షతాంగాన్ । పూయాసృఙ్మూత్రవిష్ఠాకృమికులకలిలే తత్క్షణక్షిప్తశక్త్యా- -ద్యస్త్రవ్రాతార్దితాంస్త్వద్ద్విష ఉపజిహతే వజ్రకల్పా జలూకాః ॥ 13 ॥

మాతర్మే మాతరిశ్వన్ పితరతులగురో భ్రాతరిష్టాప్తబంధో స్వామిన్ సర్వాంతరాత్మన్నజర జరయితర్జన్మమృత్యామయానామ్ । గోవిందే దేహి భక్తిం భవతి చ భగవన్నూర్జితాం నిర్నిమిత్తాం నిర్వ్యాజాం నిశ్చలాం సద్గుణగణబృహతీం శాశ్వతీమాశు దేవ ॥ 14 ॥

విష్ణోరత్త్యుత్తమత్వాదఖిలగుణగణైస్తత్ర భక్తిం గరిష్ఠాం ఆశ్లిష్టే శ్రీధరాభ్యామముమథ పరివారాత్మనా సేవకేషు । యః సంధత్తే విరించశ్వసనవిహగపానంతరుద్రేంద్రపూర్వే- -ష్వాధ్యాయంస్తారతమ్యం స్ఫుటమవతి సదా వాయురస్మద్గురుస్తమ్ ॥ 15 ॥

తత్త్వజ్ఞాన్ ముక్తిభాజః సుఖయిసి హి గురో యోగ్యతాతారతమ్యా- -దాధత్సే మిశ్రబుద్ధింస్త్రిదివనిరయభూగోచరాన్ నిత్యబద్ధాన్ । తామిస్రాంధాదికాఖ్యే తమసి సుబహులం దుఃఖయస్యన్యథాజ్ఞాన్ విష్ణోరాజ్ఞాభిరిత్థం శృతిశతమితిహాసాది చాకర్ణయామః ॥ 16 ॥

వందేఽహం తం హనూమానితి మహితమహాపౌరుషో బాహుశాలీ ఖ్యాతస్తేఽగ్ర్యోఽవతారః సహిత ఇహ బహుబ్రహ్మచర్యాదిధర్మైః । సస్నేహానాం సహస్వానహరహరహితం నిర్దహన్ దేహభాజాం అంహోమోహాపహో యః స్పృహయతి మహతీం భక్తిమద్యాపి రామే ॥ 17 ॥

ప్రాక్పంచాశత్సహస్రైర్వ్యవహితమహితం యోజనైః పర్వతం త్వం యావత్సంజీవనాద్యౌషధనిధిమధికప్రాణ లంకామనైషిః । అద్రాక్షీదుత్పతంతం తత ఉత గిరిముత్పాటయంతం గృహీత్వా యాంతం ఖే రాఘవాంఘ్రౌ ప్రణతమపి తదైకక్షణే త్వాం హి లోకః ॥ 18 ॥

క్షిప్తః పశ్చాత్సత్సలీలం శతమతులమతే యోజనానాం స ఉచ్చ- -స్తావద్విస్తారవంశ్చాప్యుపలలవ ఇవ వ్యగ్రబుద్ధ్యా త్వయాఽతః । స్వస్వస్థానస్థితాతిస్థిరశకలశిలాజాలసంశ్లేషనష్ట- -ఛ్ఛేదాంకః ప్రాగివాభూత్ కపివరవపుషస్తే నమః కౌశలాయ ॥ 19 ॥

దృష్ట్వా దుష్టాధిపోరః స్ఫుటితకనకసద్వర్మ ఘృష్టాస్థికూటం నిష్పిష్టం హాటకాద్రిప్రకటతటతటాకాతిశంకో జనోఽభూత్ । యేనాఽజౌ రావణారిప్రియనటనపటుర్ముష్టిరిష్టం ప్రదేష్టుం కిం నేష్టే మే స తేఽష్టాపదకటకతటిత్కోటిభామృష్టకాష్ఠః ॥ 20 ॥

దేవ్యాదేశప్రణీతిదృహిణహరవరావధ్యరక్షోవిఘాతా- -ద్యాసేవోద్యద్దయార్ద్రః సహభుజమకరోద్రామనామా ముకుందః । దుష్ప్రాపే పారమేష్ఠ్యే కరతలమతులం మూర్ధివిన్యస్య ధన్యం తన్వన్భూయః ప్రభూతప్రణయవికసితాబ్జేక్షణస్త్వేక్షమాణః ॥ 21 ॥

జఘ్నే నిఘ్నేన విఘ్నో బహులబలబకధ్వంసనాద్యేన శోచ- -ద్విప్రానుక్రోశపాశైరసువిధృతిసుఖస్యైకచక్రాజనానామ్ । తస్మై తే దేవ కుర్మః కురుకులపతయే కర్మణా చ ప్రణామాన్ కిర్మీరం దుర్మతీనాం ప్రథమమథ చ యో నర్మణా నిర్మమాథ ॥ 22 ॥

నిర్మృద్నన్నత్యయత్నం విజరవర జరాసంధకాయాస్థిసంధీన్ యుద్ధే త్వం స్వధ్వరే వా పశుమివ దమయన్ విష్ణుపక్షద్విడీశమ్ । యావత్ప్రత్యక్షభూతం నిఖిలమఖభుజం తర్పయామాసిథాసౌ తావత్యాఽయోజి తృప్త్యా కిము వద భగవన్ రాజసూయాశ్వమేధే ॥ 23 ॥

క్ష్వేలాక్షీణాట్టహాసం తవ రణమరిహన్నుద్గదోద్దామబాహోః బహ్వక్షౌహిణ్యనీకక్షపణసునిపుణం యస్య సర్వోత్తమస్య । శుశ్రూషార్థం చకర్థ స్వయమయమథ సంవక్తుమానందతీర్థ- -శ్రీమన్నామన్సమర్థస్త్వమపి హి యువయోః పాదపద్మం ప్రపద్యే ॥ 24 ॥

దృహ్యంతీం హృదృహం మాం దృతమనిల బలాద్ద్రావయంతీమవిద్యా- -నిద్రాం విద్రావ్య సద్యోరచనపటుమథాఽపాద్య విద్యాసముద్ర । వాగ్దేవీ సా సువిద్యాద్రవిణద విదితా ద్రౌపదీ రుద్రపత్న్యా- -దుద్రిక్తా ద్రాగభద్రాద్రహయతు దయితా పూర్వభీమాఽజ్ఞయా తే ॥ 25 ॥

యాభ్యాం శుశ్రూషురాసీః కురుకులజననే క్షత్రవిప్రోదితాభ్యాం బ్రహ్మభ్యాం బృంహితాభ్యాం చితసుఖవపుషా కృష్ణనామాస్పదాభ్యామ్ । నిర్భేదాభ్యాం విశేషాద్వివచనవిషయాభ్యామమూభ్యాముభాభ్యాం తుభ్యం చ క్షేమదేభ్యః సరిసిజవిలసల్లోచనేభ్యో నమోఽస్తు ॥ 26 ॥

గచ్ఛన్ సౌగంధికార్థం పథి స హనుమతః పుచ్ఛమచ్ఛస్య భీమః ప్రోద్ధర్తుం నాశకత్స త్వముమురువపుషా భీషయామాస చేతి । పూర్ణజ్ఞానౌజసోస్తే గురుతమ వపుషోః శ్రీమదానందతీర్థ క్రీడామాత్రం తదేతత్ ప్రమదద సుధియాం మోహక ద్వేషభాజామ్ ॥ 27 ॥

బహ్వీః కోటీరటీకః కుటలకటుమతీనుత్కటాటోపకోపాన్ ద్రాక్చ త్వం సత్వరత్వాచ్చరణద గదయా పోథయామాసిథారీన్ । ఉన్మథ్యాతథ్యమిథ్యాత్వవచనవచనానుత్పథస్థాంస్తథాఽన్యాన్ ప్రాయచ్ఛః స్వప్రియాయై ప్రియతమకుసుమం ప్రాణ తస్మై నమస్తే ॥ 28 ॥

దేహాదుత్క్రామితానామధిపతిరసతామక్రమాద్వక్రబుద్ధిః క్రుద్ధః క్రోధైకవశ్యః క్రిమిరివ మణిమాన్ దుష్కృతీ నిష్క్రియార్థమ్ । చక్రే భూచక్రమేత్య క్రకచమివ సతాం చేతసః కష్టశాస్త్రం దుస్తర్కం చక్రపాణేర్గుణగణవిరహం జీవతాం చాధికృత్య ॥ 29 ॥

తద్దుష్ప్రేక్షానుసారాత్కతిపయకునరైరాదృతోఽన్యైర్విసృష్టో బ్రహ్మాఽహం నిర్గుణోఽహం వితథమిదమితి హ్యేష పాషండవాదః । తద్యుక్త్యాభాసజాలప్రసరవిషతరూద్దాహదక్షప్రమాణ- -జ్వాలామాలాధరాగ్నిః పవన విజయతే తేఽవతారస్తృతీయః ॥ 30 ॥

ఆక్రోశంతో నిరాశా భయభరవివశస్వాశయాశ్ఛిన్నదర్పా వాశంతో దేశనాశస్వితి బత కుధియాం నాశమాశాదశాఽశు । ధావంతోఽశ్లీలశీలా వితథశపథశాపాశివాః శాంతశౌర్యా- -స్త్వద్వ్యాఖ్యాసింహనాదే సపది దదృశిరే మాయిగోమాయవస్తే ॥ 31 ॥

త్రిష్వప్యేవావతారేష్వరిభిరపఘృణం హింసితో నిర్వికారః సర్వజ్ఞః సర్వశక్తిః సకలగుణగణాపూర్ణరూపప్రగల్భః । స్వచ్ఛః స్వచ్ఛందమృత్యుః సుఖయసి సుజనం దేవ కిం చిత్రమత్ర త్రాతా యస్య త్రిధామా జగదుత వశగం కింకరాః శంకరాద్యాః ॥ 32 ॥

ఉద్యన్మందస్మితశ్రీమృదు మధుమధురాలాపపీయూషధారా- -పూరాసేకోపశాంతాసుఖసుజనమనోలోచనాపీయమానమ్ । సంద్రక్ష్యే సుందరం సందుహదిహ మహదానందమానందతీర్థ శ్రీమద్వక్త్రేందుబింబం దురతనుదుదితం నిత్యదాఽహం కదా ను ॥ 33 ॥

ప్రాచీనాచీర్ణపుణ్యోచ్చయచతురతరాచారతశ్చారుచిత్తా- -నత్యుచ్చాం రోచయంతీం శ్రుతిచితవచనాం శ్రావకాంశ్చోద్యచుంచూన్ । వ్యాఖ్యాముత్ఖాతదుఃఖాం చిరముచితమహాచార్య చింతారతాంస్తే చిత్రాం సచ్ఛాస్త్రకర్తాశ్చరణపరిచరాంఛ్రావయాస్మాంశ్చ కించిత్ ॥ 34 ॥

పీఠే రత్నోకపక్లృప్తే రుచిరరుచిమణిజ్యోతిషా సన్నిషణ్ణం బ్రహ్మాణం భావినం త్వాం జ్వలతి నిజపదే వైదికాద్యా హి విద్యాః । సేవంతే మూర్తిమత్యః సుచరిత చరితం భాతి గంధర్వ గీతం ప్రత్యేకం దేవసంసత్స్వపి తవ భగవన్నర్తితద్యోవధూషు ॥ 35 ॥

సానుక్రోశైరజస్రం జనిమృతినిరయాద్యూర్మిమాలావిలేఽస్మిన్ సంసారాబ్ధౌ నిమగ్నాన్ శరణమశరణానిచ్ఛతో వీక్ష్య జంతూన్ । యుష్మాభిః ప్రార్థితః సన్ జలనిధిశయనః సత్యవత్యాం మహర్షే- -ర్వ్యక్తశ్చిన్మాత్రమూర్తిర్న ఖలు భగవతః ప్రాకృతో జాతు దేహః ॥ 36 ॥

అస్తవ్యస్తం సమస్తశ్రుతిగతమధమై రత్నపూగం యథాఽంధై- -రర్థం లోకోపకృత్యై గుణగణనిలయః సూత్రయామాస కృత్స్నమ్ । యోఽసౌ వ్యాసాభిధానస్తమహమహరహర్భక్తితస్త్వత్ప్రసాదాత్ సద్యో విద్యోపలబ్ధ్యై గురుతమమగురుం దేవదేవం నమామి ॥ 37 ॥

ఆజ్ఞామన్యైరధార్యాం శిరసి పరిసరద్రశ్మికోటీరకోటౌ కృష్ణస్యాక్లిష్టకర్మా దధదనుసరాణాదర్థితో దేవసంఘైః । భూమావాగత్య భూమన్నసుకరమకరోర్బ్రహ్మసూత్రస్య భాష్యం దుర్భాష్యం వ్యస్య దస్యోర్మణిమత ఉదితం వేదసద్యుక్తిభిస్త్వమ్ ॥ 38 ॥

భూత్వా క్షేత్రే విశుద్ధే ద్విజగణనిలయే రౌప్యపీఠాభిధానే తత్రాపి బ్రహ్మజాతిస్త్రిభువనవిశదే మధ్యగేహాఖ్యగేహే । పారివ్రాజ్యాధిరాజః పునరపి బదరీం ప్రాప్య కృష్ణం చ నత్వా కృత్వా భాష్యాణి సమ్యగ్ వ్యతనుత చ భవాన్ భారతార్థప్రకాశమ్ ॥ 39 ॥

వందే తం త్వాం సుపూర్ణప్రమతిమనుదినాసేవితం దేవవృందైః వందే వందారుమీశే శ్రియ ఉత నియతం శ్రీమదానందతీర్థమ్ । వందే మందాకినీసత్సరిదమలజలాసేకసాధిక్యసంగం వందేఽహం దేవ భక్త్యా భవభయదహనం సజ్జనాన్మోదయంతమ్ ॥ 40 ॥

సుబ్రహ్మణ్యాఖ్యసూరేః సుత ఇతి సుభృశం కేశవానందతీర్థ- శ్రీమత్పాదాబ్జభక్తః స్తుతిమకృత హరేర్వాయుదేవస్య చాస్య । తత్పాదార్చాదరేణ గ్రథితపదలసన్మాలయా త్వేతయా యే సంరాధ్యామూ నమంతి ప్రతతమతిగుణా ముక్తిమేతే వ్రజంతి ॥ 41 ॥

అథ శ్రీనఖస్తుతిః పాంత్వస్మాన్ పురుహూతవైరిబలవన్మాతంగమాద్యద్ఘటా కుంభోచ్చాద్రివిపాటనాధికపటుప్రత్యేకవజ్రాయితాః । శ్రీమత్కంఠీరవాస్య ప్రతత సునఖరా దారితారాతిదూర- ప్రధ్వస్తధ్వాంతశాంతప్రవితతమనసా భావితా నాకివృందైః ॥ 1 ॥

లక్ష్మీకాంత సమంతతోఽవికలయన్ నైవేశితుస్తే సమం పశ్యామ్యుత్తమవస్తు దూరతరతోఽపాస్తం రసో యోఽష్టమః । యద్రోషోత్కరదక్షనేత్రకుటిలప్రాంతోత్థితాగ్నిస్ఫురత్ ఖద్యోతోపమవిస్ఫులింగభసితా బ్రహ్మేశశక్రోత్కరాః ॥ 2 ॥

ఇతి శ్రీత్రివిక్రమపండితాచార్య విరచితా వాయుస్తుతిః సమాప్తా ॥

ശ്രീ ഹരി വായു സ്തുതി - ഒരു പരിചയം

The Hari Vayu Stuti is the most important hymn of the Madhva tradition, composed by Trivikrama Panditacharya. It begins with the Nakha Stuti, praise of the nails of Lord Narasimha, which tore apart the demon Hiranyakashipu like a thunderbolt splitting the temples of a mighty elephant. The main hymn then praises Vayu, the wind god, in his three avatars as Hanuman, Bhima and Madhvacharya, always devoted to Hari, and the glory of Hari himself.

രചയിതാവ്: Trivikrama Panditacharya, as its colophon states

എപ്പോൾ ജപിക്കാം: Daily in Madhva homes and mathas, at Udupi, and on Madhva Navami.

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

  • Its colophon names Trivikrama Panditacharya, who became a disciple of Madhvacharya after debating with him.
  • The opening Nakha Stuti is traditionally credited to Madhvacharya himself.
  • It is recited daily in many Madhva families and mathas, and is often taught to children early.

പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ

Who wrote the Hari Vayu Stuti?

Trivikrama Panditacharya, as its colophon states.

What are Vayu's three avatars in it?

Hanuman, Bhima and Madhvacharya.

What is the Nakha Stuti?

The opening praise of Lord Narasimha's nails.

ആരാധനയ്ക്കും പഠനത്തിനുമായി നൽകുന്നു, പ്രവചനമായല്ല. വാണിജ്യേതരം.